15 Beleid Arbeidsmigratie (8 bijlage beantwoording vragen commissie Samenleving 25-11-2021)

Zaaknummer: 72113

INTERNE MEMO

Aan c.c. Van Datum Betreft

: Raadscommissie Samenleving : : Jenny Schrauwen-van der Geer : 2 december 2021 : Beleid Arbeidsmigratie

In deze memo worden de vragen en opmerkingen (toezeggingen) uit de Debatterende ronde over Beleid Arbeidsmigratie van 25 november 2021 beantwoord. Puntsgewijs volgt hier steeds in cursieve tekst de betreffende vraag en/of opmerking en vervolgens het antwoord. 1.

Samen met burgemeester Weys een schriftelijke reactie te sturen n.a.v. de geuite kritiek op de door de heffingsambtenaar verzonden brief voor de inventarisatie. Hierin zal o.m. aangegeven worden hoe de inventarisatie wordt uitgevoerd en op basis van welke criteria geselecteerd is. We stellen vast dat deze buiten de behandeling van het thema Beleid Arbeidsmigratie hoort, omdat het mede onder portefeuille Belastingen valt. Deze schriftelijke reactie wordt opgesteld in gezamenlijkheid met de portefeuillehouder, dhr. Weys. Vanwege de benodigde afstemming met de portefeuillehouders, intern ambtelijk en met ANG om dit antwoord zorgvuldig op te stellen, is de reactie op dit moment nog niet gereed.

2.

De aanbevelingen en vragen van HOI Werkt voor de raadsvergadering door te nemen en te bekijken wat eventueel nog verwerkt kan worden in het beleid en wat zich meer leent voor amendering of een motie; Vraag Hoi Werkt 25-11-2021 a) De portefeuillehouder heeft toegezegd woonvormen in een mix van andere spoedzoekers (zoals asielzoekers, statushouders, dringende woningzoekers, etc.) te willen onderzoeken. Die afspraak willen we graag vastleggen. b) De dubbele afhankelijkheid moet serieus genomen worden. In tijden van veel werkgelegenheid vindt de arbeidsmigrant bij ontslag of beëindiging van het contract waarschijnlijk snel elders werk, bij een andere agrariër of via het uitzendbureau. Maar ook in

Antwoord Ik ben bereid om dit te onderzoeken en stel voor om dat te doen na vaststelling van het beleid over arbeidsmigratie.

Zoals we in het beleid en convenant vermelden, en zoals u ook aangeeft, zijn de werkgever/uitzendorganisatie in overleg met de huisvester eerst verantwoordelijk voor het goed regelen van de woongarantie en de toezegging voor een redelijke termijn van overgang naar ander werk. Het convenant is om die reden een logische plek om afspraken met partijen te maken.

Zaaknummer: economisch slechtere tijden moet de garantie dat de arbeidsmigrant op dat moment niet dakloos is, strakker geborgd worden. Concreet betekent dit: een langere periode van woongarantie en de toezegging van de werkgever/uitzendorganisatie om gedurende een redelijke termijn van overgang naar ander werk, in overleg met de huisvester, het wonen te garanderen.

Landelijk staan de ontwikkelingen ook niet stil. Hier is relevant om te vermelden dat de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU) en vakbonden tot een onderhandelingsresultaat zijn gekomen, in de vorm van een akkoord op de CAO voor Uitzendkrachten. (Voor meer informatie, zie https://www.abu.nl/kennisbank/cao-vooruitzendkrachten/vakbonden-en-abu-bereikenakkoord-over-nieuwe-cao-voor-uitzendkrachten/) Wat betreft woongarantie staat daar in “Als de uitzendovereenkomst eindigt geldt een overgangstermijn van 4 weken waarbinnen de arbeidsmigrant de huisvesting die hij huurt van de werkgever dient te verlaten. De huurprijs blijft maximaal gelijk aan de huurprijs tijdens het dienstverband. De arbeidsmigrant voldoet de huurprijs wekelijks.” Hiermee gaan de sociale partners verder dan ons voorstel van 2 weken. Het model convenant beschouwen we als een model wat aangepast wordt zodra het eerste project zich aandient. Bij dat eerste gebruik in de praktijk, maakt de gemeente een blauwdruk waar de meest actuele afspraken in worden meegenomen. Daarnaast is dit een punt bij evaluatie van het beleid.

c) Voorkomen moet worden dat locaties die over een logies bestemming beschikken de mogelijk houden om in grotere getalen arbeidsmigranten gaan huisvesten. De huidige vergunningen sluiten dit niet uit.

Ik stel voor om dit als vervolgstap na vaststelling van het beleid op te pakken, door dit te gaan borgen in de regels. Ook hier is overigens landelijke informatie beschikbaar waar we gebruik van kunnen maken. Flexwonen heeft een factsheet opgesteld over wonen versus logies en ook in de ‘Handreiking huisvesting van arbeidsmigranten’ (2021) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties staat welke tools een gemeente heeft bij Logies.

d) Bijlage 5: Het Model convenant inzake huisvesting van arbeidsmigranten in Hilvarenbeek is opgesteld naar voorbeeld van het Expertisecentrum Flexwonen, 2019. In het voorstel noemt men het convenant een moreel bindende afspraak. HOI Werkt ziet meer in bindende afspraken. Zoals in de beantwoording van de vragen na de informatieronde is aangegeven is het Rapport Roemer (2020) nier in het convenant verwerkt. Het

Dit is de beste en meest actuele versie van het model convenant. Bij het eerste project zullen we daarom het convenant nader uit moeten werken. Er is namelijk geen nieuwe versie van een model convenant, blijkt uit navraag bij expertisecentrum Flexwonen en collega’s in regio Hart van Brabant uit de projectgroep Arbeidsmigratie. Flexwonen geeft aan: “De aanbevelingen vanuit het rapport van Roemer zitten nu nog in de fase van uitwerking. Een nieuwere versie is er (dus) nog niet.” 2

Zaaknummer: modelconvenant zou getoetst moeten worden op de adviezen uit de Aanbevelingen in dit rapport Roemer. Dat is een minutieus werk dat hier nu te ver voert. Maar een kleine toets van de verzamelde aanbevelingen op blz. 19 van dit rapport, leverde al op dat niet alles is meegenomen in het convenant. e) Een ondernemer en huisvester tekent met plezier een convenant als hij er voordeel bij heeft en zeker geen last van heeft. Dat levert niet direct meer grip en voorkomen van misstanden op. Daarvoor zijn bindende afspraken nodig waarop gehandhaafd wordt. Samenvattend betekent dat voor HOI Werkt: maak de scheiding van wonen en werken hard (inclusief woonbescherming) en maak een sluitend convenant onderdeel van de vergunning. Maar zeker ook: zorg voor adequate handhaving (al dan niet in regionaal verband), werk dit concreet uit, want het college geeft als een van de kanttekeningen aan dat de consequenties van opgeschaalde handhaving nog niet zijn uitgewerkt. Kom daarmee terug naar de commissie/raad.

3.

Op het hard maken van de scheiding tussen wonen en werken heeft de gemeente via het convenant invloed. Een contract tussen de verhuurder en de huurder staat los van de bestemming, dit betreft een privaatrechtelijke relatie. De echte woonbescherming ligt vast in de overeenkomst tussen arbeidsmigrant en huisvester/werkgever. We nemen actuele inzichten -zoals het in deze memo eerder genoemde resultaat van een onderhandelingsakkoord van ABU en vakbondenmee wanneer we voor het eerst werken met de convenant, en daar kan woonbescherming deel van uitmaken. De mogelijkheid om als voorwaarde bij een vergunning een ‘sluitend convenant’ te stellen, onderzoeken wij. De strategie van handhaving wordt door het college bepaald op basis van vaststelling van het beleid zelf, en de stappen die intern gezet worden om de ‘basis op orde’ te hebben. Een voorbeeld is dat we gaan bepalen of het resultaat wat uit het adressenonderzoek van belastingen komt, aanleiding geeft voor acties door Toezicht en Handhaving. Oftewel, dit krijgt dan vervolg via interne actielijnen om ons werkproces op het beleid af te stemmen. Daarnaast door het beleid te evalueren. Er is een samenwerking in GHO-verband. In dat kader zijn toezichthouders onderling aangewezen.

Voor de vergadering na te gaan of er een actueler model-convenant is. Hierbij benadrukt de portefeuillehouder dat het convenant altijd op de specifieke maatwerksituatie van een locatie wordt ingericht. We constateren dat dit de beste en meest actuele versie van het model convenant is. Uit navraag bij expertisecentrum Flexwonen en collega’s in regio Hart van Brabant uit de projectgroep Arbeidsmigratie, blijkt dat er geen nieuwe versie is. Flexwonen geeft daarbij de uitleg: “De aanbevelingen vanuit het rapport van Roemer zitten nu nog in de fase van uitwerking. Een nieuwere versie is er (dus) nog niet.” Bij het eerste project zullen we daarom het convenant nader uit moeten werken. Dat betekent dat bij het eerste initiatief waar we het model convenant gebruiken, we het model convenant afstemmen op de actualiteit (met als doel het borgen van kwaliteit, voor arbeidsmigranten) en daarmee als blauwdruk gebruiken voor een volgende keer. Verder is het belangrijk om zowel het beleid als convenant te evalueren. 3

Zaaknummer:

4.

De suggestie van het CDA om een bibob-toets te doen bij huisvesting boven de 6 personen nog te bekijken. We hebben de suggestie bekeken en daarbij gezocht naar praktijkvoorbeelden voor het benutten van Bibob als voorwaarde bij een exploitatievergunning voor arbeidsmigranten (bij > 6 personen). Bij diverse andere gemeenten zien we concrete voorbeelden in hun beleid en uitwerking. Een praktijkvoorbeeld daarvan is dat een gemeente bij het huisvesten van arbeidsmigranten binnen de gemeente de voorwaarde stelt om een ‘exploitatievergunning huisvesting arbeidsmigranten’ aan te vragen. De initiatiefnemer vult een vragenformulier in welke deel uitmaakt van de aanvraag. De gemeente toetst dan alle aanvragen voor een exploitatievergunning huisvesting arbeidsmigranten aan de Wet Bibob. We geven hier vervolg aan, door de mogelijkheden te onderzoeken om de Bibob-toets mee te nemen bij de volgende herziening van het Bibob-beleid.

4