14 Vaststellen gedragscode 2024 voor raads- en commissieleden en bijbehorend uitvoeringsprotocol (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1022537

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 26 september 2024 : n.v.t. : Presidium van 16 september 2024 : 14 : Bestuur : Vaststellen gedragscode 2024 voor raads- en commissieleden en bijbehorend uitvoeringsprotocol.

Voorstel 1. De gedragscode raads- en commissieleden 2017, door de raad vastgesteld op 18 mei 2017, in te trekken; 2. De gedragscode 2024 voor raads- en commissieleden en het bijbehorende uitvoeringsprotocol vast te stellen.

Inleiding Op 15 juni 2023 vond onder begeleiding van een vertegenwoordiger van Governance & Integrity een gedragscodesessie – “Praktijksimulatie omgaan met schendingen” voor raads- en commissieleden plaats. Op 4 oktober 2023 vond een tweede gedragscodesessie plaats. Daarbij groeide het inzicht dat een actualisatie van de huidige gedragscode uit 2017, onder andere vanwege wijzingen in wetgeving, en het formuleren van een uitvoeringsprotocol nodig is. Governance & Integrity heeft daarvoor na de tweede bijeenkomst twee modellen aangereikt. Deze twee modellen zijn, als concepten voor Hilvarenbeekse maatwerkvarianten, op 8 november 2023 aan de raads- en commissieleden toegezonden waarbij werd aangegeven dat eventuele reacties wordt meegenomen in de verdere uitwerking van een lokale gedragscode voor raads - en commissieleden en een uitvoeringsprotocol. De ontvangen reacties zijn vervolgens verwerkt in nieuwe concepten. Deze nieuwe stukken zijn op 18 juni 2024 besproken in de – inmiddels geformeerde – raadswerkgroep waarin alle fracties waren vertegenwoordigd.

Behalve opmerkingen en vragen over de concepten over verwoordingen van enkele bepalingen, de opbouw van gedragscode (plaats van de voorbeelden) en het explicieter maken dat de gedragscode ook van toepassing is op commissieleden die geen raadslid zijn is ook nadrukkelijk stilgestaan bij de specifieke lokale Hilvarenbeekse situatie. Hilvarenbeek is klein in inwoneraantal en kenmerkt zich door een grote betrokkenheid van de samenleving bij het lokale bestuur. De gedragscode behoort op die specifieke situatie aan te sluiten. Dit komt tot uitdrukking in de inleiding van de gedragscode. De gedragscode heeft niet tot doel om betrokkenheid bij bijvoorbeeld verenigingen tegen te gaan. Wel wordt met de gedragscode gewezen op de eigen verantwoordelijkheid en bewustwording van raads - en commissieleden om onder andere open en transparant met elkaar te delen waar belangen liggen. Ten slotte is een nieuw concept van de gedragscode, waarin de gemaakte opmerkingen van de raadswerkgroep zijn verwerkt, op 9 juli en 4 september 2024 toegezonden aan de 1

Raad van 26 september 2024, nr. 14

raadswerkgroep. Na een aanpassing van de inleiding van de gedragscode op 16 september 2024 is een lokale gedragscode met uitvoeringsprotocol die nu aan de raad voor vaststelling worden aangeboden tot stand gekomen.

Argumenten 1. Een gedragscode biedt een basis voor integriteit. In de gedragscode wordt transparant gemaakt wat wordt verstaan onder integriteit en integer handelen. Deze code heeft als doel om de politieke ambtsdrager weerbaarder te maken in de huidige politieke en maatschappelijke context. Bovendien biedt het een basis om op zorgvuldige wijze op te kunnen treden tegen (mogelijke) integriteitsschendingen. 2. Een uitvoeringsprotocol biedt houvast voor een zorgvuldige handelswijze bij mogelijke integriteitsschendingen zoals omschreven in de gedragscode. Het uitvoeringsprotocol geldt als ondersteuning voor de politieke ambtsdragers, maar draagt tegelijk ook zorg voor de zorgvuldige omgang met vermoedens over ambtenaren uit de ambtelijke organisatie en de griffie. Steeds geven procesafspraken aan wie het eerste aanspreekpunt is voor de politieke ambtsdragers en welke vervolgstappen (mogelijk) volgen. Op deze wijze is er steeds duidelijkheid over de te ondernemen stappen en de personen die aan zet zijn bij de verschillende stappen. 3. De raad is via een raadswerkgroep betrokken bij de totstandkoming van de gedragscode en het uitvoeringsprotocol. In aansluiting op de twee gedragscodesessies voor raads- en commissieleden is het van belang dat de raad betrokken is bij het opstellen van een gedragscode voor raads- en commissieleden.

Op die manier ontstaat draagvlak en worden meningen en ideeën gehoord die van belang zijn voor de gedragscode en het uitvoeringsprotocol. 4. De gedragscode is lokaal maatwerk en afgestemd op de Hilvarenbeekse situatie. Er is geen sprake van een standaard gedragscode maar van een gedragscode die is afgestemd op de lokale situatie waarin een grote betrokkenheid van de samenleving op het lokale bestuur bestaat en er sprake is, door het kleine inwoneraantal, van diverse onderlinge sociale en maatschappelijke relaties. Vanuit de raadswerkgroep is daar nadrukkelijk aandacht voor gevraagd.

Kanttekeningen 1. Niet alles is in de regels van een gedragscode te vatten. Het kan gebeuren dat een situatie vanuit meerdere kanten kan worden bezien. Dan kan het gebeuren dat een zorgvuldige afweging lastig is. De gedragscode en het uitvoeringsprotocol helpen om duidelijke regels en procedures vast te leggen, ondanks het gegeven dat niet alles in regels is vast te leggen. In voorkomende gevallen kan een lastige situatie worden besproken met collega’s, de griffier, burgemeester of de vertrouwenspersoon.

Samenwerking Het vaststellen van de gedragscode en het bijbehorende uitvoeringsprotocol is een lokale aangelegenheid. Samenwerking in regionaal verband en/of met samenwerkingspartners is daarom niet aan de orde.

2

Raad van 26 september 2024, nr. 14

Financiën Aan de vaststelling van de gedragscode en het bijbehorende uitvoeringsprotocol zijn geen kosten en baten verbonden. Communicatie Na vaststelling worden de gedragscode en het uitvoeringsprotocol in het raadsinformatiesysteem (dossiers → 02. Bestuurlijke informatie → 10. Gedragscodes) geplaatst waardoor ze voor iedereen zijn in te zien.

Uitvoering De raads- en commissieleden ontvangen een exemplaar van de gedragscode en het uitvoeringsprotocol. De gedragscode en het uitvoeringsprotocol zal op gezette tijden onder de aandacht van raads- en commissieleden worden gebracht, bijvoorbeeld bij personele wisselingen, in het kader van het opleidingsprogramma en fractiebezoeken door de voorzitter van de raad. Wanneer raads- en/of commissieleden vragen hebben over de gedragscode en het uitvoeringsprotocol dan kunnen zij zich wenden tot de burgemeester en/of de griffier.

Bijlagen 1. raadsbesluit 2. gedragscode 2024 voor raads- en commissieleden 3. uitvoeringsprotocol Ter inzage gelegde stukken Geen.

Het presidium van de raad van Hilvarenbeek,

Voorzitter E.M.L. Weys

Secretaris M. Janus

3