14 Bopa Den Elshorst (6 bijlage Omgevingsdialoog)

Zaaknummer:

Participatieverslag Inwonersbijeenkomst Asielopvang Den Elshorst 1. Wanneer vond participatie plaats? 24 november 2025 bij Auberge de Hilver in Baarschot 2. Wie heeft u uitgenodigd? • •

De direct omwonenden cirkel van Den Elshorst Alle inwoners van de kern Baarschot

3. Wat heeft u gedaan om betrokkenen te informeren over en te betrekken bij uw plan? Voor deze bijeenkomst zijn betrokkenen per brief uitgenodigd, deze uitnodiging is opgenomen in de bijlage. Op de bijeenkomst zelf is er gestart met een plenair deel waarin de plannen zijn toegelicht. Hiervoor is bijgevoegde presentatie gebruikt. Verdere informatie over ontheemden in Hilvarenbeek is te vinden op de website https://www.hilvarenbeek.nl/over-de-gemeente/ontheemden

4. Dit zijn de reacties op het plan & de reacties van de gemeente Communicatie en informatievoorziening Meerdere bewoners ervaren dat de informatievoorziening rondom de verlenging van de opvanglocatie onvoldoende en te laat is geweest. Met name bewoners van de kern Baarschot voelen zich niet goed geïnformeerd. De kring van mensen die vorige keren actief geïnformeerd zijn, wordt als te beperkt ervaren. Bewoners vragen om bredere en transparantere communicatie richting de gehele kern Baarschot. Bewoners geven aan het te waarderen dat deze bijeenkomst nu wél plaatsvindt en noemen het prettig dat er in kleine groepen echt met elkaar in gesprek wordt gegaan. Tegelijkertijd leeft de wens dat dit soort gesprekken eerder en vaker had plaatsgevonden. In het algemeen is het vertrouwen van de bewoners in de overheid aangetast. Reactie gemeente: Bij eerdere verlengingen zijn steeds de direct omwonenden en de gemeenteraad geïnformeerd. Deze informatie is ook op de website van gemeente Hilvarenbeek geplaatst. Bij deze verlengingen is nooit gevraagd om een bredere uitnodiging. Dit is bij de laatste verlenging wel gebeurd en daarom heeft het college ook besloten om deze keer de hele kern Baarschot te nodigen. Het college zet in op heldere communicatie om het vertrouwen in de gemeente van de bewoners van Baarschot te herstellen.

Locatiekeuze, spreiding en omvang & toekomst van de locatie Er is brede zorg over het feit dat de opvang van asielzoekers in de gemeente Hilvarenbeek nu vooral in Baarschot geconcentreerd is, terwijl het de kleinste kern is. Bewoners vinden dat de opvang eerlijker over de gemeente en de verschillende kernen verspreid zou moeten worden.

Zaaknummer:

Bewoners vragen of er serieus naar alternatieve of aanvullende locaties is gekeken en of Hilvarenbeek zelf ook opvang zal realiseren. Er leeft de vraag waarom er (nog) geen tweede locatie is gevonden en of de gemeente hier wel voldoende actief naar zoekt. Het huidige aantal van 60 bewoners wordt door veel aanwezigen gezien als een maximum dat past bij de locatie en de schaal van Baarschot. Er is zorg dat het aantal alsnog wordt verhoogd naar 106 of dat extra taakstellingen ook in Baarschot neerslaan. Verschillende bewoners maken zich zorgen dat een tijdelijke opvanglocatie in de praktijk permanent kan worden. De overgang van een korte periode naar meerdere jaren, en nu een voorstel tot 2027, voedt de twijfel of er na 2027 écht een einde komt of opnieuw verlenging volgt. Reactie gemeente: Door het college is als kader voor deze locatie aangegeven: maximaal 60 asielzoekers gedurende een periode tot uiterlijk 31 december 2027. Dit is ook aan het COA en de regio aangegeven. Op dit moment zijn er nog geen andere locaties in beeld en voldoet Hilvarenbeek niet volledig aan de opgave van de spreidingswet. Voor de spreiding zijn er in Diessen en Esbeek gemeentelijke opvang locaties (GOO's) voor Oekraïners. Voor statushouders zoeken we nog naar geschikte locaties. Hierbij nemen we de voorwaarden van de gemeenteraad om te spreiden over de kernen mee.

Asielopvang vindt altijd geclusterd plaats vanwege beveiliging, locatiemanagement en facilitaire zaken.

Doelgroep van de locatie Bewoners hebben vragen over de samenstelling van de groep (nationaliteiten, alleenstaande mannen, geen gezinnen) en waarom er specifiek voor deze doelgroep op deze plek is gekozen. Sommigen vragen waarom er geen gemengdere samenstelling is (bijvoorbeeld gezinnen). Er is behoefte aan duidelijkheid over de instroom en roulatie: blijft de groep aangevuld worden tot 60 personen, welke typen bewoners kunnen er in de toekomst nog komen en wat betekent de wisseling voor de veiligheid en rust in de omgeving? Reactie gemeente: De groep op Den Elshorst bestaat uit alleenstaande volwassen mannen zonder verblijfsstatus, in leeftijd variërend van 21 tot 60 jaar. Het grootste gedeelte is ouder dan dertig. Er is bewust gekozen voor een wat volwassenere doelgroep, omdat deze bewoners doorgaans bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen. Het locatiemanagement bewaakt daarom actief dat het aantal twintigers beperkt blijft. De bewoners hebben diverse nationaliteiten. De grootste groepen zijn Syriërs, Jezidi’s uit Irak en enkele Jemenieten. Een groot deel heeft inmiddels een tewerkstellingsvergunning en werkt inmiddels, vooral bij lokale bedrijven. Een gedeelte spreekt al redelijk de Nederlandse taal. De locatiebeheerders kennen iedere bewoner persoonlijk en begeleiden hen dagelijks bij werk, taal en integratie in de gemeenschap.

Veiligheid, verkeer en leefbaarheid Verkeersveiligheid komt op alle tafels terug als belangrijk aandachtspunt. Met name het lopen en fietsen in het donker zonder verlichting of veiligheidshesjes op de route tussen Baarschot en Den Elshorst wordt als risicovol ervaren. Bewoners zijn bang voor onveilige situaties of ongelukken. Bewoners vragen om betere openbare verlichting en veilige(re) fiets- en wandelverbindingen. Er leeft het gevoel dat verzoeken hierover in het verleden weinig gehoor hebben gevonden.

2

Zaaknummer:

Er zijn ook zorgen over de veiligheid van kinderen en jongeren in de openbare ruimte en vragen of er afspraken of tijden zijn waarop bewoners van de opvang voornamelijk binnen of buiten zijn. Men vraagt zich af wat de effecten zijn van voortdurende instroom en doorstroom op de sociale veiligheid. Tegelijk wordt benoemd dat er tot nu toe geen incidenten zijn geweest. De beveiliging en locatiemanagers geven aan dat de locatie rustig is en dat er geen politie- of ambulance-inzet is geweest. Wel zijn er meldingen in de categorie verkeerd gebruik van de weg of zwerfafval. Deze blijken vaak in direct contact met bewoners of locatiemanager goed op te lossen. Er is onduidelijkheid over waar meldingen, verzoeken tot handhaving en zorgen aangegeven kunnen worden en wat ermee gebeurt. Bewoners geven aan dat zij meldingen hebben gedaan, maar het is onduidelijk of deze meldingen wel goed terecht zijn gekomen. Reactie gemeente: Voor de meldingen moet er duidelijk onderscheid gemaakt te worden in incidentmeldingen bij politie of meldingen elders. Bij de politie zijn de afgelopen jaren geen meldingen van incidenten door inwoners/omwonenden gedaan. Wel is door de beveiliging een paar keer politie-inzet gevraagd bij een interne escalatie.

Door omwonenden zijn bij de eigenaren en locatiemanagers wel zaken benoemd, waarvan tijdens de bijeenkomst is aangegeven dat die als een officiële melding beschouwd moesten worden. Dit wordt hersteld. Zoals afgesproken is de procedure over meldingen en incidenten in de bijlage opgenomen. (zie bijlage). Verzoeken tot handhaving moeten bij de gemeente gedaan worden. Op deze locatie kunnen bewoners vrij in- en uitlopen, er geldt geen avondklok. Omdat de meeste bewoners van maandag tot en met vrijdag werken, gaan zij meestal op tijd naar bed om uitgerust aan de volgende werkdag te beginnen. Enkele bewoners die in de horeca actief zijn, komen door hun late werktijden soms later thuis. Ook zijn er bewoners met sportactiviteiten in de avond, waardoor zij ook later terug zijn. De beveiliging die 's nachts aanwezig is registreert wie het terrein verlaat en betreedt. Hierdoor heeft het locatiemanagement een duidelijk beeld van bewoners die later aankomen of vertrekken. Wanneer er sprake is van opvallende of ongebruikelijke activiteiten, volgt altijd een gesprek om te achterhalen waar de bewoner naartoe is geweest. Verder geldt er een helder ‘zero tolerance’ beleid. Dit betekent dat bewoners die de veiligheid of leefbaarheid in gevaar brengen direct worden aangesproken en zo nodig verplaatst.

Voor de verkeersveiligheid zijn een aantal tijdelijke maatregelen genomen, zoals het creëren van een loopvoorziening, hesjes en attentieborden. Er wordt gekeken of aanvullende tijdelijke maatregelen als bijvoorbeeld extra verlichting mogelijk zijn.

Vergunning, einddatum en juridische borging Bewoners vinden de vergunningsprocedure ingewikkeld en niet altijd transparant. Er zijn vragen over de rol van het college, de gemeenteraad en de bezwarencommissie en waarom eerdere vergunningen zijn verleend ondanks zorgen over bijvoorbeeld brandveiligheid.

3

Zaaknummer:

Er is verwarring over verschillende data (bijvoorbeeld 31 december vs. 1 juli) en over het moment waarop over de verlenging wordt besloten ten opzichte van het aflopen van de huidige vergunning. Dit tast het vertrouwen aan. Diverse bewoners vragen om harde, juridisch geborgde afspraken over: • de einddatum van de opvang op deze locatie, • het maximale aantal bewoners, en • het voorkomen van verdere groei of nieuwe taakstellingen in Baarschot. • Sommigen noemen zelfs het opnemen van een dwangsom om zeker te stellen dat de locatie daadwerkelijk sluit. Hierbij is door inwoners ook het aanbod gedaan om juridisch mee te denken over de juridische borging van een definitieve einddatum op 31 december 2027. Er klinkt ook zorg over mogelijke “meten met twee maten”, bijvoorbeeld rond handhaving op het bouwvlak en de ligging van de units vergeleken met andere locaties in de gemeente. Reactie gemeente: Een vergunning wordt normaal gesproken door het college verleend en dit is in dit geval ook gebeurd. Alleen is door een grote groep inwoners hierop bezwaar gemaakt. De bezwarencommissie adviseerde onder andere om voor de laatste vergunning en een volgende vergunning de gemeenteraad te vragen om een bindend advies, vanwege het groot maatschappelijk belang. Dit is gepland voor de raadsvergadering van februari 2026. De vergunning is formeel geldig tot 1 juli 2026 en niet tot 31 december 2025.

Deze einddatum is per ongeluk op 1 juli 2026 gezet bij vergunningverlening, waardoor de vergunning met een jaar is verleend. Het was de bedoeling om deze gelijk te houden aan de opvangperiode tot 31 december 2025. Alleen door het advies voor een bindend advies en de planning van de gemeenteraad, heeft het college besloten dat de vergunning pas hersteld wordt nadat er bindend advies is verkregen. Pas na dit bindend advies wordt de beslissing op bezwaar genomen worden en wordt de datum van de oude vergunning hersteld. Ook wordt dan een ook nieuwe vergunningaanvraag voorgelegd voor een nieuwe vergunning tot 31 december 2027. Bij een positief advies van de raad loopt de nieuwe vergunning vervolgens door tot 31 december 2027. Voor het college is dit ook een harde einddatum voor opvang asielzoekers op deze locatie en wordt het aantal gedurende deze periode niet hoger. Voor de brandveiligheid zijn inmiddels alle adviezen van de brandweer opgevolgd en zijn er geen openstaande punten meer. Een aantal adviezen (bluswatervoorziening en correcte situering van units) zijn helaas later gerealiseerd dan was afgesproken. Een tijdelijke positionering buiten het bouwvlak is mogelijk als hier een goede reden voor is. Dit wordt dan onderdeel van de vergunning. Dat is hier ook het geval.

Participatie, betrokkenheid en onderlinge verhoudingen Een belangrijk terugkerend punt is het gevoel onvoldoende gehoord te zijn. Bewoners ervaren de uitbreidingen van 50 naar 60 plaatsen als “doorgedrukt” en missen een transparante en tijdige betrokkenheid bij eerdere besluiten.

4

Zaaknummer:

Er is kritiek op de keuze om slechts één persoon per huishouden uit te nodigen voor deze bijeenkomst. Sommige bewoners voelen zich daarmee buitengesloten of hebben het gevoel dat “de helft geweerd wordt”. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat veel bewoners wél op een constructieve manier mee willen denken, bijvoorbeeld over borging, voorwaarden en een klankbordgroep die regelmatig met gemeente en locatiemanager overlegt. Er zijn zowel kritische als genuanceerde en positieve geluiden. Naast zorgen over de overheid en de verdeling van opvang, benoemen verschillende bewoners dat zij in het dagelijks leven weinig tot geen overlast ervaren en het belangrijk vinden dat mensen op de vlucht een veilige plek hebben. Reactie gemeente: De vergunning (vanaf januari 2024) was voor 50 personen en is vanaf 1 juli 2025 verhoogd naar 60 personen. In de praktijk hebben er niet altijd het maximaal aantal personen gezeten. In de e-mail en tijdens de bijeenkomst hebben we nadrukkelijk aangegeven dat we omwille van het goed en zorgvuldig voeren van de gesprekken hebben gekozen voor een persoon per huishouden. Het oprichten van een klankbordgroep was inderdaad verstandig geweest om alle meningen uit de samenleving goed te kunnen vernemen. Dit gaan we alsnog doen.

Positieve geluiden en suggesties Het algemene beeld is dat de meeste aanwezigen geen of nauwelijks problemen hebben met de aanwezigheid van de opvanglocatie, zolang het aantal bewoners beperkt blijft en de afspraken helder zijn. Zij wijzen op de menselijke kant en vinden het vanzelfsprekend dat Nederland mensen in nood helpt. Er worden verschillende ideeën genoemd om de onderlinge relatie en het begrip te versterken, zoals: • een klankbordgroep van omwonenden en bewoners, • laagdrempelige ontmoetingen (bijvoorbeeld een koffieronde of barbecue), • gezamenlijk opruimen van zwerfafval of andere praktische activiteiten. Bewoners geven aan dat rechtstreeks contact met locatiemanager, beveiliging of gemeente vaak helpt om kleine ergernissen of zorgen snel op te lossen en vragen om dit soort directe lijnen te behouden en verder te versterken. Reactie gemeente: Het is goed om te horen dat er in het algemeen weinig problemen worden ervaren en de ideeën en suggesties nemen we mee in een concreet voorstel voor een klankbordgroep, ontmoetingen en andere praktische zaken.

5

Zaaknummer:

Bijlagen. Overlast meldingen/incidenten: •

• •

Bij overlast en vragen over de locatie of de bewoners is de locatiemanager, Marcel Koppenhagen, het aanspreekpunt. Hij is bereikbaar via het e-mailadres m.koppenhagen@hilvarenbeek.nl of telefonisch via 0636001304. Voor vragen/zorgen aangaande de gemeente kunt u deze melden via ontheemden@hilvarenbeek.nl. Bij ernstige incidenten dient u uiteraard de politie te bellen.

6