14 Begroting GGD 2026 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1035840

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 5 juni 2025 : 29 april 2025 : Samenleving van 15 mei 2025 : 14 : Samenleving : Begroting 2026 en jaarstukken 2024 GGD Hart voor Brabant

Voorstel 1. 2.

Kennis te nemen van de jaarstukken 2024 van de GGD Hart voor Brabant; Gezien de bezuinigingsopgave die voor gemeenten voorligt de komende jaren de volgende zienswijze ten aanzien van de ontwerpbegroting 2026 GGD Hart voor Brabant kenbaar te maken: a. Gemeente Hilvarenbeek roept op de manier van indexering aan te sluiten op de compensatie daarvoor vanuit het rijk naar de individuele gemeenten (zie brief aandacht voor indexatie 13 maart 2025). b. Gemeente Hilvarenbeek geeft in overweging de geplande indexatie niet door te voeren maar te bezuinigen binnen inhoudelijke budgetten. c. Gemeente Hilvarenbeek geeft aan buiten de begroting om geen extra financiële middelen beschikbaar te kunnen stellen.

Inleiding Gelijke kansen op een gezond leven voor jong tot oud in Hilvarenbeek, in een gezonde leefomgeving, dat is één van de uitgangspunten. Gezondheid betekent voor Hilvarenbeek dat we niet alleen voor gezondheidsproblemen, maar ook voor de mensen zelf aandacht hebben: hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. De impact die we willen bereiken met onze inzet op positieve gezondheid is dat mensen het vermogen hebben om met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan én zoveel mogelijk de eigen regie kunnen voeren. We werken vanuit verschillende, maar wel samenhangende, niveaus aan deze ambities: 1. Regionaal: Regionale nota Publieke Gezondheid 2024-2027. 2. Bovenregionaal in een Gemeenschappelijke regeling (GR) GGD: Basispakket Wet publieke gezondheid. De stukken van de GGD Hart voor Brabant (hierna: GGD) die nu voorliggen hebben betrekking op de bovenregionale samenwerking in de Gemeenschappelijke regeling (GR) in de GGD. Het gaat om 19 gemeenten uit Midden-Brabant en Brabant-Noordoost. De GGD voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) via het basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit het basispakket is wettelijk bepaald.

Denk hierbij aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg. Het basispakket geldt voor alle gemeenten, zij betalen dit met een bijdrage per inwoner. De stukken die aan u voorliggen zijn: 1. Jaarrekening en het jaarverslag 2024 GGD Hart voor Brabant (hierna: jaarverslag): Met het jaarverslag verantwoordt de GGD de uitvoering van het programma Publieke gezondheid. Het jaarverslag 2024 ligt ter kennisname voor aan de gemeenteraden. 2. Begroting 2026 GGD Hart voor Brabant (hierna: begroting): De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten. De ontwerpbegroting is een concrete

1

Raad van 5 juni 2025, nr. 14

uitwerking van de kaderbrief 2026 en komt voort vanuit het beleidsplan 2024-2027 van de GGD en schetst de ontwikkelingen en het beleid van de GGD voor zijn hele werkgebied voor 2026. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen, vóórdat het algemeen bestuur (AB) de begroting en het beleidsplan vaststel t. De begrotingsvergadering van het AB is op 4 juli 2025.

Argumenten 1.1 Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. Met het jaarverslag 2024 verantwoordt de GGD de uitvoering van haar taken op Publieke gezondheid: de realisatie van beleid, prestaties, financiën en bedrijfsvoering. De GGD had in 2024 aanzienlijke uitdagingen op het gebied van personeel, financiën en inhoudelijke vraagstukken. De stijgende salarislasten en de schaarste op de arbeidsmarkt maken het moeilijk om voldoende gekwalificeerd personeel aan te trekken en te behouden. De GGD staat bovendien voor complexe inhoudelijke uitdagingen die vragen om innovatieve oplossingen. Belangrijkste inhoudelijke punten uit jaarverslag 2024: Het jaar 2024 was het eerste jaar van de nieuwe beleidsvisie en meerjarenbeleidsplan ‘Wij maken samen gezond gewoon’ en het 1e jaar van het geactualiseerde basistakenpakket. De implementatie van het nieuwe basistakenpakket vergde de nodige afstemming met partners en gemeenten omdat de exacte gevolgen complex waren. Dit proces is nog niet afgerond, maar verloopt in principe goed. De GGD staat voor aanzienlijke uitdagingen op het gebied van inhoud, personeel en financiën. Door stijgende salarislasten en een krappe arbeidsmarkt werd duidelijk dat een transitie noodzakelijk was. Het algemeen bestuur stemde in met een transitieplan, ondersteund door investeringsgeld van de gemeenten.

Een belangrijk onderdeel van deze transitie is de ontwikkeling van een nieuw dienstverleningsconcept, gericht op de toekomstige behoeften van cliënten. Daarnaast werkte de GGD aan efficiënte inzet van personeel, datagedreven werken en het aantrekken en behouden van medewerkers. De GGD zocht in toenemende mate de samenwerking met andere GGD’en, met als doel om samen slimmer en impactvoller de gezondheid van de inwoners te verbeteren. In 2024 heeft de GGD de besturingsfilosofie uit 2023 verder ontwikkeld en geïnvesteerd in personeel, wat de organisatie robuuster maakte ondanks hoog ziekteverzuim. De GGD nam halverwege 2024 maatregelen om geen negatief financieel eindresultaat te krijgen zoals een vacaturestop en het niet verlengen van inhuur. Jeugdgezondheid:

Gezondheidsbescherming:

Gezondheidsbevordering en leefstijl:

Monitoren, signaleren en adviseren:

Het percentage jeugdigen dat de GGD bereikt is lager dan verwacht maar hoger dan in 2023. Er blijven zorgen bestaan over de vaccinatiebereidheid en de vrijblijvendheid rondom de contactmomenten van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Ouders blijven te gemakkelijk weg, vooral bij de contactmomenten van kinderen in het negende levensjaar. Het aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten is hoger dan verwacht. Dit is te verklaren door een hogere aantal meldingen van Kinkhoest. Door het overgaan om de LTBI-screening (Latente Tuberculose Infectie) bij immigranten is het aantal verrichtingen voor opsporing en behandeling van TBC afgenomen ten opzichte van 2023. De GGD voerde diverse gezondheidsbevorderende activiteiten uit gericht op specifieke doelgroepen. Daarnaast richtte de GGD zijn dienstverlening meer in op lokale behoefte en signalen vanuit doelgroepen onder andere Kind naar Gezonder Gewicht en de VEC (Vaccinatie Expertise Centra) waar de vaccinatiegraad op gemeenteniveau in beeld gebracht zijn. Het landelijke Programma pandemisch parate informatievoorziening voor de infectieziektebestrijding heeft in 2024, ondanks de onduidelijkheid over de toekomstige financiering, gewerkt aan het realiseren van een duurzame en opschaalbare informatievoorziening voor zowel de reguliere als pandemische situatie.

Ook ondersteunde de GGD de gemeenten met cijfers zodat zij onderbouwde keuzes konden maken in de planvorming rondom IZA en GALA.

2

Raad van 5 juni 2025, nr. 14

Toezicht houden: Openbare geestelijke gezondheid:

Publieke gezondheid bij rampen en crisis: Organisatie:

De GGD voerde in alle gemeenten het flexibel toezicht kinderopvang uit, met als doel een hogere kwaliteit van kinderopvang. Er is gestart met de inzet van een wijk GGD bij de aanpak van onbegrepen gedrag. Er is een vermindering zichtbaar van het aantal E33 meldingen bij de politie. Mogelijk is dit een eerste effect van de extra aandacht en verbeterde samenwerking in gemeenten. De GGD heeft voldaan aan zijn taakstelling rondom rampen en crisis. Er is deelgenomen aan een Brabantbrede cyberaanval-oefening. In 2024 werd de nieuwe besturingsfilosofie verder geïmplementeerd. Nieuwe managers met een kleinere span of control stroomden in. De GGD wil een goede werkgever zijn. Het ziekteverzuim blijft hoog al daalde de ziekte frequentie.

De GGD heeft een nieuw dienstverleningsconcept ontwikkeld dat inspeelt op de wensen en behoeften van de toekomstige inwoner. Dit concept, dat in 2024 werd gepresenteerd aan het algemeen bestuur, kreeg goedkeuring en financiering vanuit de gemeenten (transitiebudget). Het nieuwe dienstverleningsconcept is essentieel om de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen en de efficiëntie te verbeteren. Ook investeerde de GGD in datagedreven werken en de doelmatige inzet van personeel, om zo de impact van de zorg te vergroten. Bijvoorbeeld door het creëren van een inloopmoment voor inwoners in de maatschappelijke opvang die afstand tot gezondheidszorg hebben en het trainen van docenten op het praktisch onderwijs over thema's gerelateerd aan seksuele geaardheid.

2.1 De GGD Hart voor Brabant legt volgens de Wgr de ontwerpbegroting aan verbonden raden voor ter zienswijze. De begroting van de GGD Hart voor Brabant wordt vastgesteld door het AB. Voordat het AB de begroting vaststelt, worden alle 19 raden in de gelegenheid gesteld een zienswijze kenbaar te maken op de ontwerpbegroting. Dit is zo geregeld in de Wgr.

2.2 Zienswijze sluit aan bij de eerder verzonden brief van het college B&W Hilvarenbeek t.b.v. aandacht voor indexering (bijlage 6) 18 maart jl. verstuurde uw college de oproep naar alle gemeenschappelijke regelingen om: - de manier van indexering aan te sluiten op de compensatie daarvoor vanuit het rijk naar de individuele gemeenten; - te sturen op een verhoging van de gemeentelijke bijdrage met maximaal de inflatiecorrectie. De voorgestelde zienswijze sluit aan op deze eerder verzonden brief.

2.3 Een zienswijze over de financiën is een signaal aan de GGD Hart voor Brabant. Gemeente Hilvarenbeek kijkt kritisch naar de uitgave en zet in op een reële begroting 2026 en verder. Dit wil zeggen dat uitgave buiten de regionale begroting niet zijn opgenomen in de Hilvarenbeekse begroting. Voor alle gemeenten zijn de komende jaren onzeker op het gebied van financiën. Buiten begroting om financieren is daarom geen optie. Wanneer dit wel nodig blijkt, dient het ambitieniveau bijgesteld te worden. Er is geen onderwerp aan te wijzen waarop we specifiek een taakstelling door kunnen voeren, daarom kiezen we hier voor bevriezen van de inwonerbijdrage.

2.4 Er wordt afgeweken van het eerder verwachte indexeringspercentage Jaarlijks stuurt de GGD Hart voor Brabant een kaderbrief met daarin de verwachte indexering. In deze brief, van 13 december 2024, hebben zij gerekend met een indexatiepercentage van 1.93%. Echter is de begroting 2026 een indexeringspercentage van 2.57% meegenomen.

Kanttekeningen 2.1 Het AB bepaalt of de zienswijze wordt aangenomen Gemeente Hilvarenbeek is een van de 19 deelnemende gemeenten aan de GR GGD Hart voor Brabant. Het Dagelijks Bestuur (DB) kan beargumenteerd besluiten om de zienswijze niet aan te nemen. Hierdoor zullen

3

Raad van 5 juni 2025, nr. 14

we kosten door worden gevoerd zoals ze zijn voorgesteld in de conceptbegroting en onderstaande financiële paragraaf. Op moment van schrijven van het raadsvoorstel zijn de andere colleges en raden nog in overweging voor een dergelijke zienswijze. Alle gemeenten moeten bezuinigen dus doorbereken van taakstellingen richting gemeenschappelijke regelingen is een logische stap.

Samenwerking n.v.t Financiën In onderstaande tabel vindt u een overzicht van de financiën: Bijdrag Inwonerbijdra Totale Inwoners Indexerin e aan ge per inwoner Inwonerbijdra (CBS) g GR begroting 2025 ge Begroting peildatu GGD 2025 m 1-1Hart 2025 voor Braban t

€ 44,86

€ 716.238

16.147

Inwonerbijdra ge per inwoner 2026

Totale Inwonerbijdra ge 2026

€ 46,01

€ 742.923

2,57%

Voor de toelichting van de bestaande dekking Begroting en meerjarenraming

Verwachte kosten Gemeentelijke bijdrage Totaal te verwachten kosten Huidig budget Autonome ontwikkeling knop 4 (voorjaarsnota 2025) Inzet deel stelpost lonen- en prijsmutaties 2026 Totaal huidig budget

Baten /laste n

Struct. /inc.

2025

2026

2027

2028

2029

L

S

716

743

e.v

e.v

e.v

685 30

685 30 28 743

Verschil te verwachten kosten en huidig 0 budget Voor structureel en incidenteel hanteren we de richtlijnen van de provincie. Toelichting Inzet deel van de stelpost voor prijsmutaties In de begroting is een stelpost beschikbaar om loon- en prijsontwikkelingen op te vangen. Deze stelpost vormen we ten laste van de meerjarige ontwikkeling algemene uitkering. Daarin is namelijk ook een compensatie opgenomen om de meerjarige ontwikkelingen op dat gebied te dekken. We brengen momenteel de confrontatie tussen de beschikbare stelpost en de gevraagde indexeringen in beeld als onderdeel van de voorjaarsnota 2025. Het is op dit moment nog niet bekend of de beschikbare stelpost voldoende is om alle indexeringen van de begroting op te vangen. Communicatie De GGD Hart voor Brabant wordt over voorliggend besluit schriftelijk geïnformeerd.

4

Raad van 5 juni 2025, nr. 14

Uitvoering De bestuursleden van het Algemeen Bestuur (AB) brengen de zienswijzen van de raad in tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 4 juli 2025. Tijdens deze vergadering stelt het AB de jaarstukken 2024 en de begroting 2026 vast.

burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek

Burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 15 mei 2025 behandeld in de commissie Samenleving. De commissie adviseert het presidium om dit voorstel zonder oordeelsvormende behandeling in de commissie rechtstreeks als hamerstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 5 juni 2025 te plaatsen. De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Brief Jaarstukken 2024 GGD HvB GGD HvB Jaarstukken 2024 GGD HvB cijfers per gemeente 2024 Concept Accountantsverslag 2024 GGD HvB begroting 2026 Brief college B&W Hilvarenbeek aandacht voor indexering Raadsbesluit

5