13 Meerjarenplan Schuldhulpverlening 2025-2028 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1033163

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 5 juni 2025 : 22 april 2025 : Samenleving van 15 mei 2025 : 13 : Participatie : Meerjarenplan Schuldhulpverlening 2025-2028

Voorstel 1. Het Meerjarenplan schuldhulpverlening Hilvarenbeek 2025-2028 vast te stellen. 2. Het subsidieplafond voor de schuldhulpverlening, te verlenen aan de Kredietbank Nederland, te verhogen, voor 2025 naar € 46.000,-, voor 2026 naar € 49.500,-, voor 2027 naar € 53.000,- en voor 2028 naar € 56.500. 3. Het structurele overschot op het beschikbare budget schuldhulpverlening toe te voegen aan het begrotingsresultaat.

Inleiding De gemeente heeft ingevolge de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) de taak om schuldhulpverlening te bieden aan de inwoners. De Wgs stelt enkel de kaders voor deze dienstverlening: via een meerjarenplan moet nader worden aangegeven hoe dit in de ge meente wordt uitgevoerd. In het Meerjarenplan is een samenvatting van het plan opgenomen.

Argumenten 1.1. Het opstellen van een (meerjaren)plan is een wettelijke verplichting. Artikel 2 van de Wgs bepaalt, dat de gemeente een plan moet vaststellen “dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan de inwoners van zijn gemeente”. Dit plan moet voor ten hoogste 4 jaar worden vastgesteld. 1.2. De Wgs bepaalt, dat de gemeente een plan moet opstellen, dat door de gemeenteraad moet worden vastgesteld. Eveneens in het artikel 2 is bepaald, dat de gemeenteraad dit plan moet vaststellen, vanuit de kaderstellende taak van de raad. 1.3. Het plan voldoet aan de vereisten van de Wgs. Het plan geeft richting aan de schuldhulpverlening. In het artikel 2 worden tevens (5) verplichte onderdelen benoemd, die in ieder geval aan bod moeten komen in het plan. Deze onderdelen zijn opgenomen in het plan. 1

Raad van 5 juni 2025, nr. 13

1.4. Het plan beschrijft de wijze waarop Hilvarenbeek de schuldhulpverlening uitvoert en richt zich op de actuele inzichten en problematiek. De schuldhulpverlening wordt, zoals reeds het geval is, uitgevoerd door de Kredietbank Nederland (KBN), via een subsidierelatie. De KBN beschikt over decennia aan ervaring en expertise, waarmee een schuldhulpverlening van hoge kwaliteit wordt geborgd. De aanpak volgens dit Meerjarenplan richt zich in hoofdzaak op preventie, integrale samenwerking en communicatie, om te komen tot een dienstverlening die kan uiteenlopen van advisering, via een minnelijke schuldregeling, tot toeleiding naar de wettelijke schuldregeling. Preventie neemt de meest prominente plaats in. Onder meer door het benutten van het systeem van vroegsignalering en versterking van de contacten met de (lokale) partners. De schuldhulpverlening richt zich verder op de integrale aanpak als er een meervoudige problematiek is en de communicatie richting inwoners en de onderlinge communicatie tussen de partners. 1.5. Schuldhulpverlening aan zelfstandigen draagt bij aan het behoud van de eigen onderneming In dit plan worden ook zelfstandigen opgenomen in de doelgroep. Naar de letter van de wet zijn zelfstandigen uitgesloten van schuldhulpverlening volgens de Wgs, maar echt duidelijk is dit niet.

De verantwoordelijke staatssecretaris heeft hierover uitlatingen gedaan, die neerkomen op “het kan niet, maar we moeten het toch maar wel doen”. Waarmee de staatssecretaris de gemeenten feitelijk oproept om buitenwettelijk beleid te voeren, aangezien er wel een nut en een noodzaak is. Bovendien, ook zelfstandigen zijn inwoners van de gemeente, waar de gemeente een zorgtaak voor heeft. Het gaat in verreweg de meeste gevallen om ZZP-ers, die een beroep op schuldhulpverlening doen. De onderneming is de bron van inkomsten is voor de zelfstandige. Daarom wordt ook nadrukkelijk de verbinding met de Bbz gelegd (via het Ondernemersloket Tilburg). De schuldhulpverlening aan zelfstandigen vereist een bijzondere expertise, vanwege de aard en omvang van de schulden. Voor de gemeentelijke schuldhulpverlening komen alleen de privé schulden in aanmerking, niet de zakelijke schulden. Bij zelfstandigen, met name ZZP-ers, kunnen deze nogal eens in elkaar overlopen, b.v. de kosten van een leaseauto, die zowel zakelijk als privé wordt gebruikt. Daarbij kunnen er ook vaak belastingschulden zijn, schulden aan leveranciers en openstaande facturen bij afnemers. Dergelijke vorderingen vragen een geheel andere benadering dan particuliere, consumptieve schulden. 2.1. Vanwege uitbreiding van de dienstverlening en verwachte toename van het gebruik nemen de uitgaven toe.

De KBN ontvangt jaarlijks een subsidie. Het subsidieplafond voor de KBN is al een aantal jaren vastgesteld op € 33.467. De verlening wordt ook altijd op dit plafond gesteld, zo ook voor 2025. Omdat de kosten voor schuldhulpverlening aan zelfstandigen met dit voorstel ook worden opgenomen in de subsidieverlening, dient het subsidieplafond te worden verhoogd. Voor 2025 worden de uitgaven aan KBN (particulier + zelfstandigen) geschat op € 46.000, oplopend naar € 57.500 in 2028. De toenemende uitgaven komen met name voort uit de inschatting van een toename van het aantal aanmeldingen. 2

Raad van 5 juni 2025, nr. 13

Daarom stellen we voor het plafond in 2025 en de komende jaren te verhogen en te dekken binnen de beschikbare middelen voor schuldhulpverlening. Het instellen van een plafond betekent overigens niet dat de hulpverlening zich per se tot dat bedrag beperkt. De schuldhulpverlening is immers een wettelijke taak met een open-einde karakter, waardoor er geen limiet kan worden gesteld in het aanbod: als een inwoner een beroep doet op de schuldhulpverlening, dan moet dit worden geleverd (tenzij er een weigeringsgrond is). 2.2. Investeren in schuldhulpverlening draagt bij aan de bestaanszekerheid en vermijdt hogere kosten elders. Investeren in preventie betekent, dat inwoners worden geholpen wanneer de problemen nog goed oplosbaar zijn. Met weinig inzet van mensen en middelen wordt dan al een resultaat bereikt. Investeren in schuldhulpverlening betekent dat we (meer) bestaanszekerheid kunnen bieden aan de inwoners. Ontruimingen en afsluitingen worden voorkomen, inwoners kunnen worden gecoacht en begeleid in hun financiële zelfredzaamheid en minnelijke schuldregelingen hebben meer kans van slagen. Hierdoor kunnen b.v. loonbeslagen worden voorkomen, waardoor de arbeidsrelatie van de inwoner niet verstoord raakt. De totale kosten van alle betrokken partijen bij een ontruiming worden door o.a.

het NIBUD geschat op ruim € 60.000,- en zijn daarmee vele malen hoger dan een schuldregeling incl. budgetbeheer (ca. € 2.500,-), los van persoonlijke gevolgen voor de betrokkenen. Ook het helpen van zelfstandigen kan ertoe leiden, dat deze zelfstandige niet bijstandsbehoeftig wordt en dat er mogelijk werkgelegenheid behouden blijft. 3.1. Het beschikbare budget is vooralsnog toereikend. Uit de confrontatie tussen het gevraagde budget voor uitvoering schuldhulpverlening en het beschikbare budget blijkt dat er een overschot ontstaat. Dit ondanks dat we een cumulerende toename van het aantal aanvragen hebben verwerkt in de inschatting. Ook in de jaren 2021 tot en met 2024 blijkt dat we te maken hadden met een overschot op dit budget. De Corona-pandemie heeft hier een grote rol in gespeeld. Vóór de pandemie waren er ongeveer 12 aanmeldingen per jaar. Tijdens de COVID-maatregelen was dit gedaald naar ongeveer 3. We zien dit aantal nu weer toenemen, maar zit nog steeds onder het pre-COVID niveau. We stellen dan ook voor het overschot toe te voegen aan het structurele begrotingsresultaat.

Kanttekeningen 1.1. Het voorgaande meerjarenplan liep van 2020 tot en met 2023. Omdat eerst nu het vervolgplan wordt vastgesteld, hebben we in 2024 gewerkt zonder plan. Dit heeft echter geen gevolgen gehad. De dienstverlening is onbelemmerd doorgegaan. 1.2. Er is wel al schuldhulp verleend aan zelfstandigen, ondanks dat dit niet was opgenomen in een vastgesteld plan. Ook dit heeft geen consequenties, uiteraard niet voor de betreffende zelfstandigen, maar ook financieel niet. De uitgaven zijn binnen het beschikbare budget gebleven. Bovendien waren ook in

3

Raad van 5 juni 2025, nr. 13

de voorgaande jaren zelfstandigen ondersteund bij het oplossen van hun schulden, ondanks dat er in het toen geldende plan evenmin een voorziening voor zelfstandigen was opgenomen. Er zijn ook geen gevolgen in de zin van maatregelen vanuit het rijk, nu het rijk hier niet op controleert.

Samenwerking Nu al worden de contacten gelegd dan wel verstevigd tussen de KBN en diverse partners. Zo zijn er afspraken gemaakt met SIEM als het gaat om budgetbeheer voor cliënten van SIEM en met Farent over de verbinding met hun Echtscheidingsloket. De schuldhulpverlening aan zelfstandigen laten wij uitvoeren door de KBN. Ten eerste omdat wij al een relatie hebben met de KBN en ten tweede, omdat de KBN de goedkoopst-adequate optie is, vergeleken met gespecialiseerde bureaus. Hiermee is de KBN voor zelfstandigen een voorliggende voorziening. De kosten vallen dan onder de Wgs en dus voor de gemeente. De zelfstandige kan echter ook kiezen voor een gespecialiseerde schuldhulpverlener. De kosten zijn dan voor de zelfstandige en zijn eventueel mee te nemen in een Bbz-regeling. De schuldhulpverlening aan zelfstandigen wordt zoveel mogelijk in samenwerking met het Ondernemersloket Tilburg (uitvoering Bbz) opgepakt. Hierbij schakelen we ook de stichting Over Rood in, die zorgt voor het voorbereidende traject (de stabilisering van de situatie). De KBN werkt mee in de aanpak van multiproblem-zaken, vanuit het Samenzorgteam. De KBN wordt hiermee een stevigere partner in het sociale domein van Hilvarenbeek. Financiën De KBN wordt gefinancierd via een subsidie, waarvoor dan ook een subsidieplafond is vastgesteld.

Het voorgestelde meerjarenplan betekent een uitbreiding van de taken van de KBN, waardoor ook de kosten aan de KBN toenemen. Dit betekent dat het subsidieplafond moet meegroeien met de uitbreiding en de verwachte toename van het aantal klanten. Desondanks zal het in de begroting opgenomen budget van € 72.600,- voor de duur van dit meerjarenplan, tot en met 2028, toereikend zijn voor het hogere plafond én voor de overige uitgaven ten laste van het budget schuldhulpverlening.

Begroting en meerjarenraming

Baten Struct / ./ laste inci. n

2025

2026

2027

2028

2029

Verwachte kosten Kredietbank Nederland / particulier Kredietbank Nederland / zelfstandigen Over Rood

L

S

31,0

36,0

38,0

40,0

40,0

L

S

15,0

16,5

16,5

16,5

16,5

L

S

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

Stichting NSR

L

S

Totaal te verwachten kosten

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

53,0

59,5

61,5

63,5

63,5

4

Raad van 5 juni 2025, nr. 13

Huidig budget Budget schuldhulpverlening in begroting Totaal huidig budget

L

S

72,6

72,6

72,6

72,6

72,6

72,6

72,6

72,6

72,6

72,6

Verschil te verwachten kosten en L S 19,6 13,1 11,1 huidig budget Voor structureel en incidenteel hanteren we de richtlijnen van de provincie.

9,1

9,1

De uitgaven zullen toenemen door • structurele toename aantal klanten (pre-COVID niveau, vroegsignalering en economie). • toevoeging van de schuldhulpverlening aan zelfstandigen. Toename van het aantal klanten • Er wordt rekening gehouden met jaarlijks een 5% toename van het gebruik van de schuldhulpverlening door particuliere inwoners, vanwege herstel na COVID.  Kanttekening hierbij is wel, dat deze toename niet per se geleidelijk hoeft te verlopen. Dit kan ook schoksgewijs gebeuren, waarbij we in een bepaald jaar te maken kunnen krijgen met een sterke toename, of juist helemaal geen toename. Of misschien zelfs een afname. • Vanwege de versterking van de inzet op de vroegsignalering en samenwerkingen zullen er meer inwoners naar de KBN worden doorverwezen. Steeds meer bedrijven sluiten zich aan als melder van betalingsachterstanden (op dit moment 126 voor Hilvarenbeek), terwijl ook steeds meer inwoners te maken krijgen met achterstanden. Daardoor neemt het aantal meldingen toe. Vanuit de vroegsignalering kunnen inwoners worden doorgeleid naar de schuldhulpverlening, waardoor de uitgaven voor schuldhulpverlening zullen toenemen. Ook de sterkere samenwerking in het sociaal domein en de positionering van de KBN hierin zal ertoe leiden, dat de partners beter de weg vinden naar de KBN.

De afspraken met SIEM kunnen tot hogere uitgaven voor budgetbeheer leiden, omdat cliënten eerder naar de KBN worden geleid. Omdat dit tamelijk recente afspraken zijn, is nu niet aan te geven om welke aantallen het zal gaan. • De actuele economische ontwikkelingen, die nu wereldwijd plaatsvinden gaan gepaard met onzekerheden over de prijsontwikkelingen, en daarmee de bestedingsruimte bij de mensen. Hierdoor kunnen meer mensen in financiële problemen komen. • Voor zelfstandigen stellen we een structureel aantal van 5 personen, omdat dit aantal, gebaseerd op de aanmeldingen voor de Bbz, door de jaren heen redelijk stabiel is.

Schuldhulpverlening aan zelfstandigen De schuldhulpverlening aan zelfstandigen wordt verzorgd door KBN. Alternatieve aanbieders zijn, met name, Zuidweg&partners en Philips-Stiels. Deze bureaus zijn gespecialiseerd in de schuldhulpverlening aan zelfstandigen. Zij zijn ook aanzienlijk duurder dan de KBN.

5

Raad van 5 juni 2025, nr. 13

In het hier voorgestelde plan hebben zelfstandigen de keus tussen de KBN, waarbij de kosten dan ingevolge de Wgs voor rekening van de gemeente komen, of een andere schuldhulpverlener naar keuze, b.v. één van deze bureaus. In dat geval dient de zelfstandige de kosten zelf te betalen. We gaan voor de kostenberekening ervan uit dat alle zelfstandigen voor de KBN zullen kiezen. De kosten van de dienstverlening door KBN bedragen € 2.995,- per zaak. Voor 5 zelfstandigen zijn de kosten te stellen op € 14.975,-. (afgerond € 15.000,-). Kredietbank Nederland De kosten voor de schuldhulpverlening aan zelfstandigen worden opgenomen in de subsidieverlening. Daarom dient het subsidieplafond te worden verhoogd. Voor 2025 worden de uitgaven aan KBN geschat op € 46.000, en uiteindelijk op € 56.500,- in 2028. Daarom moet het plafond in de komende jaren, en ook reeds in dit jaar, worden verhoogd. De KBN werkt uitsluitend met (hoger opgeleide) professionals. De loonkosten worden doorberekend in hun tarieven. Hieruit kan volgen, dat de uitgaven ook nog kunnen toenemen vanwege indexeringen. Omdat deze indexeringen jaarlijks kunnen verschillen, zijn ze niet in de prognoses meegenomen. Over Rood We maken gebruik van de diensten van de stichting Over Rood, die gespecialiseerde vrijwilligers inzet in het voortraject van de schuldhulpverlening aan zelfstandigen. Zij rekenen hiervoor € 650, (excl.

BTW) per traject, of € 175,- wanneer er wel een intake gesprek is geweest, dat niet heeft geleid tot een verder ondersteuningstraject. Uitgaande van 5 zelfstandigen met traject en 1 zelfstandige zonder traject worden de kosten gesteld op € 3.425,- (afgerond € 3.500,-). Overigens wordt de BTW declarabel, op basis van dit beleid. NSR Wij zijn aangesloten bij de stichting Nederlandse Schuldhulproute (NSR), waarmee onze inwoners onder meer gebruik kunnen maken van de website Geldfit.nl. De licentie/abonnementskosten bedragen € 3.500,- per jaar incl. BTW.

Begroting Bijgestelde begroting en meerjarenperspectief waarbij - = nadelig

2025

2026

2027

2028

2029

-44

157

78

-298

-298

Structureel saldo

516

-234

-313

-258

-258

Incidenteel saldo

-560

391

391

-40

-40

Bijstelling voorstel

20

13

11

9

9

Structureel saldo

20

13

11

9

9

Incidenteel saldo

0

0

0

0

0

Stand saldi begroting

-24

170

89

-289

-289

Structureel saldo

536

-221

-302

-249

-249

Incidenteel saldo

-560

391

391

-40

-40

Bijgestelde begroting 2025-2029 ná najaarsnota 2024

6

Raad van 5 juni 2025, nr. 13

In deze tabel is geen rekening gehouden met eventuele andere besluiten die een financieel effect hebben op onze begrotingssaldi.

Na vaststelling van de najaarsnota is er nog een aantal raadsbesluiten genomen met een budgettair effect. Daarbij is besloten de budgettaire impact te betrekken bij de integrale afweging bij de voorjaarsnota 2025. Vandaar dat we die budgettaire effecten in bovenstaande tabel niet hebben verwerkt.

Uitvoering De KBN voert de schuldhulpverlening uit. Deze uitvoering is praktisch ongewijzigd, echter met de toevoeging van de dienstverlening aan zelfstandigen en de sterkere positionering in het lokale sociaal domein. Een eigen klantmanager (van het team Inkomen) voert de vroegsignalering uit. burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek

Burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 15 mei 2025 behandeld in de commissie Samenleving. De commissie adviseert het presidium om dit voorstel zonder oordeelsvormende behandeling in de commissie rechtstreeks als hamerstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 5 juni 2025 te plaatsen. De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) Bijlage 1: Meerjarenplan schuldhulpverlening Hilvarenbeek 2025-2028 Bijlage 2: Advies van de Participatieraad. Bijlage 3: Raadsbesluit Meerjarenplan schuldhulpverlening Hilvarenbeek 2025-2028

7