12 Voorjaarsnota 2025 (bijlage Memo verkeerscirculatieonderzoek Vrijthof Noord)

Aan de leden van de raad Betreft: Verkeersonderzoek visie Vrijthof-noord Datum: 03-07-2025 De Visie Vrijthof Noord richt zich op de ontwikkeling van het gebied ten noorden van het Vrijthof in Hilvarenbeek. Binnen deze visie zijn uitgangspunten gepresenteerd voor parkeren en verkeerscirculatie, waaronder de invoering van eenrichtingsverkeer op de Sint Sebastiaanstraat en Holstraat. Dergelijke maatregelen hebben een aanzienlijke invloed hebben op de verkeerscirculatie binnen het centrum, waarbij diverse verkeerseffecten kwalitatief van invloed zijn op de leefbaarheid en het functioneren van het centrum. Op dit moment zijn deze verkeerseffecten niet inzichtelijk of onderbouwd. Een goed verkeersmodel vereist gegevens over een zo groot mogelijk gebied, omdat verkeersstromen op grote schaal beginnen en zich vervolgens vertakken naar kleinere wegen. De hoge kosten van circa 40.000 euro voor dit onderzoek zijn terug te voeren op het specialistische karakter van het werk, waarbij data-analyse grootschalig start vanuit het BBMA-model (BrabantBrede Model Aanpak) en daarna steeds fijnmaziger wordt uitgewerkt.

Het BBMA-model biedt een betrouwbare inschatting van verkeersgeneratie op gemeentebreed niveau of hoger, maar binnen de kleinere modelzones, zoals de Sint Sebastiaanstraat, Wouwerstraat, Doelenstraat en Holstraat, is het netwerk te grof om nauwkeurige verkeersintensiteiten te berekenen. Daarom moet het onderzoeksgebied voldoende groot zijn om te kunnen bepalen hoe verkeersstromen zich vanuit het grotere gebied over deze kleine wegen verdelen. Daarbij is het per straat essentieel om te inventariseren welke bestemmingen en bijvoorbeeld parkeerterreinen aanwezig zijn, zodat zowel de kwantitatieve als kwalitatieve aspecten van het verkeer goed in kaart worden gebracht. De verfijning van een verkeersmodel is prijzig vanwege het specialistische karakter en de complexiteit van het werk. Het ontwikkelen van een fijnmazig model vergt uitgebreide data-analyse, waarbij grote hoeveelheden verkeersgegevens worden verzameld, verwerkt en gevalideerd. Dit proces begint vaak met grootschalige modellen zoals het BBMA, waarna het model stap voor stap wordt verfijnd tot micromodellen die gedetailleerd inzicht geven in specifieke straten en kruispunten. Daarnaast vereist het modelleren van verschillende vervoerswijzen — zoals auto’s, vrachtverkeer, en fietsers — geavanceerde simulatiesoftware en expertise.

Er zijn slechts enkele bedrijven die deze expertise in huis hebben en deze ook reproduceerbaar aanbieden. Ook zijn er vaak meerdere scenario’s en piekbelastingen die apart moeten worden doorgerekend. Het vergt tijd, fysieke aanwezigheid en is arbeidsintensief. Dit alles vraagt om specialistische kennis, nauwkeurigheid en tijdsinvestering, wat de kosten aanzienlijk verhoogt. Voor het inzichtelijk maken van de gevolgen van de verschillende scenario’s wordt gebruikgemaakt van een fijnmazig verkeersmodel en kwantitatieve gegevens. Hierbij worden meerdere varianten voor de betrokken wegen onderzocht, zodat alle mogelijke opties zorgvuldig kunnen worden beoordeeld. De kwalitatieve elementen die in dit onderzoek worden meegenomen, omvatten o.a.: • Bereikbaarheid van parkeerterreinen • Impact van varianten op de afwikkeling van het verkeer op wegvak- en kruispuntniveau

• • • • • • • • •

Bereikbaarheid en toegankelijkheid voor fietsverkeer Bereikbaarheid en toegankelijkheid voor voetgangers Bereikbaarheid voor calamiteitendiensten Bijdrage aan het realiseren van een autoluw centrum, conform de ambitie uit de Centrumvisie Gevolgen voor zwaar gemotoriseerd verkeer, met specifieke aandacht voor de rijroutes van zwaar verkeer Omrijtijden als aspect van duurzaamheid en milieubelasting Parkeerdruk en parkeermanagement binnen het plangebied, waarbij het onderzoek inzicht geeft in de balans tussen parkeervraag en beschikbare openbare ruimte Veiligheid voor alle verkeersdeelnemers, met nadruk op het terugdringen van conflicten tussen verkeersstromen en het verbeteren van overzichtelijkheid Communicatie en draagvlak, waarbij een degelijke onderbouwing essentieel is om toekomstige communicatie en acceptatie van de maatregelen te faciliteren

Het instellen van eenrichtingsverkeer op bijvoorbeeld de Sint Sebastiaanstraat, is uitsluitend mogelijk via een verkeersbesluit en dient daarom zorgvuldig en gedegen onderbouwd te worden aan de hand van een modelstudie. Het opstellen van een degelijke onderbouwing is onmisbaar binnen het planproces, aangezien deze investeringen in tijd en middelen noodzakelijk zijn om een evenwichtige belangenafweging te kunnen maken. Zonder deze onderbouwing is het niet verantwoord om een verkeersbesluit te nemen, omdat wij daarmee niet de belangen van de verkeersveiligheid en die van de inwoners adequaat kunnen waarborgen. Daarnaast draagt een gedegen onderbouwing bij aan het creëren van draagvlak, het bereiken van de doelen uit de centrumvisie en faciliteert zij de communicatie met betrokkenen in toekomstige fasen van het proces. Het is helaas niet mogelijk geweest om dit onderzoek uit te voeren tijdens de ontwikkeling van het recente verkeerscirculatieplan, omdat de Visie Vrijthof Noord destijds nog niet bestond. Indien de kosten voor het onderzoek te hoog blijken, zal er een keuze gemaakt moeten worden om bepaalde aanpassingen aan de openbare ruimte uit de visie te schrappen, zodat hiervoor geen aanvullend onderzoek meer nodig is.

Wat overblijft, is dan de verkeersonderbouwing voor het plan, bestaande uit de parkeerbehoefte op eigen terrein, verkeersgeneratie en afwikkeling op bestaande wegen (zonder aanpassingen aan de omliggende wegen), en de bereikbaarheid voor calamiteitendiensten. Mogelijk is een kleinschalig (en aanzienlijk goedkoper) onderzoek nodig voor ontsluiting van de bouwplannen op de Holstraat, indien de wens ontstaat voor éénrichtingsverkeer op deze straat.

Piet Machielsen|wethouder Ruimtelijke ontwikkeling, wonen, economie & financiën Vrijthof 10 | 5081 CA Hilvarenbeek Postbus 3 | 5080 AA Hilvarenbeek (013) 505 83 00 | www.hilvarenbeek.nl | @gemeenteHbeek