Document · PDF

12 Voorjaarsnota 2025 (3 boekwerk voorjaarsnota 2025)

Gemeenteraad 3 juli 2025, gemeente HilvarenbeekBij agendapunt: Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2025.31.269 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

3333333333333333333

Voorjaarsnota 2025

Hilvarenbeek, 28 mei 2025 Zaaknr. 1038482

Voorjaarsnota 2025

Inhoudsopgave INLEIDING .................................................................................................................................................. 4 1

PARTICIPATIE OP DE VOORJAARSNOTA .............................................................................................. 8

AUTONOME ONTWIKKELINGEN ....................................................................................................... 11

NIEUWE ONTWIKKELINGEN ............................................................................................................. 26

DEKKINGSMAATREGELEN................................................................................................................. 71

BIJSTELLING TAAKSTELLINGEN ......................................................................................................... 73

ADMINISTRATIEVE ONTWIKKELINGEN ............................................................................................. 77

BIJLAGEN ......................................................................................................................................... 79 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 7.6 7.7 7.8

COMPENSATIE RIJK ........................................................................................................................... 80 HART VAN HAGHORST ....................................................................................................................... 84 KINDCENTRUM DOELAKKERS ............................................................................................................... 86 TOEKOMST VAN DE STARTERSLENING .................................................................................................... 88 OVERZICHT MUTATIES PERSONEEL ........................................................................................................ 90 OVERZICHT RESERVES ........................................................................................................................ 91 OVERZICHT MUTATIES INVESTERINGEN .................................................................................................. 93 UITKOMSTEN PARTICIPATIETRAJECT .................................................................................................... 100

Voorjaarsnota 2025

Inleiding De plaats in onze planning- en controlcyclus Voor u ligt de voorjaarsnota 2025. Dit document maakt deel uit van onze planning- en controlcyclus. In deze voorjaarsnota leest u over de voortgang van verschillende begrotingsposten binnen het lopende begrotingsjaar. Daarnaast biedt de voorjaarsnota richting en kaders voor de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 – 2029. Het vormt de basis voor ons volgende begrotingsboekwerk 2026. We categoriseren de ontwikkelingen in deze voorjaarsnota als volgt: •

Autonome ontwikkelingen Dit zijn onvoorziene, niet-beïnvloedbare gebeurtenissen. Denk aan lastenverzwaringen door wet- en regelgeving, bijdragen aan verbonden partijen, vervangingsinvesteringen voor bedrijfscontinuïteit en verplichtingen door aanbestedingen, subsidies, raadsbesluiten of andere bestuurlijke toezeggingen.

•

Nieuwe ontwikkelingen Deze ontwikkelingen zijn niet autonoom. Het zijn ontwikkelingen die we ‘willen’ uitvoeren, maar niet ‘moeten’ uitvoeren.

•

Dekkingsmaatregelen Dit zijn ontwikkelingen die ons geld opleveren. Ze bieden financiële dekking voor andere kostenposten.

•

Bijstelling taakstellingen In de voorgaande jaren hebben we gewerkt aan een sluitende begroting, wat leidde tot verschillende taakstellingen die in onze begroting zijn opgenomen. Het gaat om bezuinigingen die nog niet concreet ingevuld zijn. In deze voorjaarsnota passen we op inhoudelijke gronden taakstellingen aan waar nodig. Bijvoorbeeld als ze binnen de gestelde tijd niet haalbaar zijn.

De wens van de gemeenteraad was om de samenleving te betrekken bij keuzes richting het opstellen van de voorjaarsnota 2025. De gemeenteraad koos in juni 2024 voor het scenario ‘Samenwerkend Hilvarenbeek’. Er zijn vier voorstellen in deze voorjaarsnota opgenomen die afkomstig zijn van het participatietraject (knop 24, 28, 33, 35 en 49). Meer informatie over deze inwonersraadpleging leest u in hoofdstuk 1. Om meer aan te sluiten bij het landelijk gemiddelde stellen wij voor om de OZB tarieven voor 2026 met gemiddeld 5% aanvullend te verhogen (dit is op totaalniveau wat betekent dat bijvoorbeeld voor woningen een ander stijgingspercentage zal gelden dan voor niet-woningen). Daarmee zijn onze tarieven nog steeds onder het landelijk gemiddelde. De aanvullende OZB verhoging is nodig om onze taken adequaat uit te voeren, onze dienstverlening op peil te houden en, via de structurele doorwerking, bij te dragen aan een beperking van het tekort in 2029 van maximaal 0,75% van het begrotingstotaal. en onze dienstverlening op peil te houden. In de voorjaarsnota 2026 beoordelen wij weer of het wenselijk en haalbaar is om een verhoging door te voeren.

Voorjaarsnota 2025

Ook hebben wij scherp gekeken naar het indexeren van budgetten. Wij hebben uitsluitend budgetten verhoogd indien het contractueel overeengekomen en als er sprake is van een bijdrage aan een verbonden partij. Bovendien hebben wij beoordeeld in hoeverre de voor 2025 geplande investeringen werkelijk in gebruik genomen zullen worden. Voor een aantal investeringen resulteert dit in een verschuiving naar 2026. Tot slot brengen we nog een aantal administratieve wijzigingen in beeld. Uitgangspunten We kiezen er voor de maatschappelijke opgaven centraal te stellen, maar wel met financieel realisme. Bij de totstandkoming van deze voorjaarsnota hanteren we de volgende uitgangspunten. Financiële uitgangspunten 1) Onze financiële basis moet op orde zijn. Daarbij hoort een duurzaam financieel beleid. Dit betekent dat we moeten voldoen aan de eisen vanuit de toezichthouder. De toezichthouder verlangt dat minimaal het begrotingsjaar 2026, of het begrotingsjaar 2029 structureel en reëel sluitend moet zijn. 2) Ons financieel kader vanaf 2028 start met een structureel financieel nadeel. Het Rijk compenseert ons onvoldoende waardoor we zelf extra middelen moeten vinden voor onze ambities. We kiezen voor een gematigde extra OZB-verhoging om qua lastendruk beter aan te sluiten bij het hoge voorzieningenniveau van onze gemeente.

Bovendien draagt die verhoging bij aan een beperking van het structurele tekort in 2029. 3) Het Rijk werkt sinds kort met een andere methodiek om de hoogte van de Algemene Uitkering te bepalen. Deze is nadelig voor gemeenten. Al jaren is het zo dat het Rijk ons steeds meer taken oplegt, waarvoor niet de noodzakelijke middelen meekomen. De recente afspraken tussen Rijk en VNG bieden enige compensatie voor het steeds meer uit de pas lopen van gemeentelijke taken en benodigde middelen. Maar er wordt geen structurele oplossing geboden. Vanaf 2028 doemt een nieuw ravijnjaar op. Dat betekent dat het college voorzichtig is met het laatste jaar van het meerjarenperspectief. Het tekort mag in 2029 niet groter meer zijn dan maximaal 0,75% van het begrotingstotaal. 4) Financiële voordelen of nadelen die in de jaarrekening 2024 tot uiting komen en structureel van aard blijken hebben we verwerkt in de voorjaarsnota 2025. 5) Sommige taakstellingen in onze begroting blijkt lastig realiseerbaar. Reële taakstellingen zijn een voorwaarde vanuit onze toezichthouder. We stellen voor deze taakstellingen in de voorjaarsnota af te boeken. 6) Wij hebben de verwerkte taakstellingen uit de Strategische Financiële Analyse nogmaals doorgenomen. Hieruit blijkt dat bepaalde ingeboekte taakstellingen niet haalbaar zijn. Deze taakstellingen hebben wij nu bijgesteld.

We maken nog een nadere analyse, zodat we in het proces van de vaststelling van de begroting beantwoorden of alsnog realisatie van (PM -) posten mogelijk is. Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 5. 7) In de raadsvergadering van 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad opgedragen te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn t.a.v. een meer efficiënte werkwijze en/of minder regelgeving. In april 2025 heeft een externe partij een focusdocument aangeleverd met als doel kansrijke scenario’s verder uit te werken. Wij hebben de uitkomsten van dit onderzoek in deze voorjaarsnota verwerkt in hoofdstuk 4. 8) Vanwege de planning kunnen we de meicirculaire niet verwerken in het raadsvoorstel voorjaarsnota. Wij gaan daarom uit van de decembercirculaire 2024. We maken een prognose van de verwachte meicirculaire die we wel in de voorjaarsnota verwerken. Wij verwijzen ook naar de bijlage 7.1. Als de cijfers van de daadwerkelijke meicirculaire sterk afwijken van de

Voorjaarsnota 2025

prognose, komen we hierop terug tijdens het bestuurlijk besluitvormingsproces van de voorjaarsnota. Bij de begroting 2026 gebruiken we de cijfers uit de meicirculaire. We maken richtinggevende keuzes met de voorjaarsnota die we in de begroting verder uitwerken.

Uitgangspunten bij prioritering ambities Onze ambities zijn groter dan de beschikbare middelen. In de voorjaarsnota is een selectie opgenomen van deze ambities. Deze selectie is vooraf ambtelijk en door het college afgewogen. De opgenomen ambities in de voorjaarsnota zijn dus geen uitputtende lijst. Voor de prioritering hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. Aan de slag met het Samenlevingsakkoord, waar het Collegeprogramma een doorvertaling van is. 2. Investeringen in het Collegeprogramma, de lopende taken en organisatieontwikkeling moeten in balans zijn. De eerder goedgekeurde budgetten voor de investeringen in het Collegeprogramma maken onderdeel uit van die balans. 3. Gezien de financiële situatie is het college zeer terughoudend met het toevoegen van structurele formatie. Alleen als de kwaliteit van dienstverlening of de veiligheid in het geding is, worden beperkt voorstellen gedaan. De organisatie is bezig met een verkenning over de organisatie(vorm) van de toekomst. Op basis van deze resultaten kunnen in de toekomst meer gefundeerd uitspraken worden gedaan over de benodigde formatie. 4. Nieuwe taken toetsen we eerst op uitvoerbaarheid voordat we structurele middelen hiervoor opnemen 5. Ambities vertalen we in een uitvoeringsplan voordat we extra middelen hiervoor opnemen. 6.

Ambities van derden, zoals Rijk of Provincie, pakken we op als daar voldoende middelen voor beschikbaar zijn. Financiële samenvatting In onderstaand overzicht ziet u een financiële samenvatting van de ontwikkelingen die het college in de meerjarenbegroting wil verwerken. In de volgende hoofdstukken gaan we hier verder op in. Bij dit boekwerk behoort een Excel bestand, een knoppendocument. Hiermee kunt u zelf aan de knoppen draaien en direct zien wat het financiële effect is op de begroting en het meerjarenperspectief indien u andere afwegingen wilt maken. Dit doet u door knoppen in dit bestand op ‘aan of uit’ te zetten. In de beslispunten maken we onderscheid tussen beslispunten die geautoriseerd worden en beslispunten die richtinggevend worden verwerkt in de begroting. Met autoriseren bedoelen we dat het budget in onze meerjarenbegroting wordt verwerkt en dat het beschikbaar is om daarbinnen uitgaven te doen. Met richtinggevend bedoelen we dat het budget wel in onze meerjarenbegroting wordt verwerkt maar dat dit budget nog niet goedgekeurd is om daarbinnen uitgaven te doen. Met vaststelling van de begroting 2026 besluit de gemeenteraad pas om deze budgetten wel of niet te autoriseren. In de onderstaande tabel ziet u de financiële gevolgen van het draaien aan de knoppen door het college.

Voorjaarsnota 2025

2025 -44

2026 157

2027 78

2028 -298

2029 -280

structurele component

516

-234

-313

-258

-240

incidentele component

-560

391

-40

Autonome ontwikkelingen structurele component incidentele component Saldi na autonome ontwikkelingen structurele component incidentele component

-156 -111 -45 -200

949 949 0 1.106

1.064 1.064 0 1.142

540 540 0 242

683 683 0 403

405 -605

715 391

751 391

282 -40

443 -40

Nieuwe ontwikkelingen Dekkingsmaatregelen Bijstelling taakstellingen Totaal ontwikkelingen structurele component incidentele component

-788 0 -111 -899 -636 -263

-941 390 -216 -767 -402 -365

-1.618 390 -146 -1.374 -449 -925

-1.036 390 -116 -762 -762 0

-993 390 -46 -649 -594 -55

Saldi Voorjaarsnota 2025 structurele component incidentele component

-1.099 -231 -868

339 313 26

-232 302 -534

-520 -480 -40

-246 -151 -95

Saldi Najaarsnota 2024

Tot slot Met deze voorjaarsnota presenteren we u een reëel en structureel sluitend begrotingsjaar 2026 voor. Dit voldoet aan de eisen van de provincie. De provincie beoordeelt jaarlijks bij het indienen van onze begroting of het begrotingsjaar of uiterlijk de laatste jaarschijf van de meerjarenraming structureel en reëel in evenwicht is. De voorjaarsnota is niet sluitend in meerjarenperspectief. In 2026 zal op deze uitdaging een antwoord moeten worden gevonden. Er loopt een onderzoek naar de kosten m.b.t. het sociaal domein. Naar verwachting zullen de uitkomsten van dit onderzoek in het tweede halfjaar van 2025 zichtbaar worden. Op basis van deze uitkomsten gaat de gemeente gesprekken voeren met de netwerk- en ketenpartners. Tot slot blijven we de lobby voortzetten om het Rijk te bewegen de noodzakelijke middelen vanaf 2028 vrij te maken die nodig zijn. Dit doen we onder andere met de K80. Het college van Hilvarenbeek.

Voorjaarsnota 2025

1 Participatie op de voorjaarsnota Participatie op de voorjaarsnota De gemeenteraad wilde de samenleving betrekken bij keuzes voor de voorjaarsnota 2025. In juni 2024 koos de gemeenteraad voor het scenario ‘Samenwerkend Hilvarenbeek’. Dit scenario gaat uit van de bundeling van krachten: als gemeente willen we samen met de samenleving maatschappelijke opgaven aanpakken en inwoners een actieve rol in geven. Voor de raadpleging richting de voorjaarsnota kozen we deze insteek: hoe kan de gemeente dit uitgangspunt invullen? Wat pakt de gemeente op en wat kan aan de samenleving worden overgelaten? Onderliggend aan deze vragen ligt de bezuinigingsopgave die op de Nederlandse gemeenten afkomt. Een gemeente waarin samenleving en overheid beter, efficiënter en slimmer met elkaar samenwerken, kan het startpunt zijn voor de benodigde besparingen. Verschillende visiedocumenten, zoals de regionale woonzorgvisie, de hervormingsagenda jeugd, de omgevingsvisie en de Strategisch Financiële analyse, vormden het uitgangspunt van het participatietraject. Onze stip op de horizon in 2050: Hilvarenbeek is een gemeente waar we ‘samen, gezond groeien’; een gezonde gemeenschap met een groene, duurzame economie. In een leefomgeving met hoge natuurlijke kwaliteiten.

Proces participatie op de voorjaarsnota Onderdeel van het raadsbesluit ’was om het ‘stille midden” te betrekken én om een brede raadpleging te houden. Samen met het organisatie adviesbureau Haagse Beek kozen we voor het volgende proces: 1. Er is een vragenlijst opgezet waarvan de uitkomsten de gestelde doelen en (toekomst)visies van de gemeenten verder invullen. Deze vragen zijn samen met medewerkers van onze gemeente tot stand gekomen. Drie thema’s kwamen aan bod: ‘Zorg & Welzijn’, ‘Omgeving & Economie’ en ‘Vrije tijd’. Onderzoeksbureau Het PON & Telos heeft deze vragenlijst breed uitgezet onder inwoners. 2. Met een willekeurige groep inwoners, het inwonerpanel, hebben we in drie bijeenkomsten ingezoomd op de thema’s en de uitkomsten van de vragenlijst. Het inwonerspanel heeft adviezen opgesteld. Het inwonerspanel bestond uit willekeurig gekozen inwoners die een representatieve groep voor de Hilvarenbeekse samenleving vormden. Het aantal jongeren was beperkt aanwezig. Meer informatie over de samenstelling leest u in de inleiding van het document met de uitkomsten van het panel. Dit document “Adviezen inwonerspanel en reactie direct betrokkenen” is opgenomen in bijlage 7.8. 3. De adviezen van het inwonerspanel zijn met direct betrokkenen uit de lokale samenleving besproken. Zij konden reageren op de adviezen en waar nodig verrijken of concretiseren.

De gemeenteraad en onze inwoners zijn op verschillende momenten geïnformeerd en betrokken bij de voortgang. Opbrengst De uitkomsten van het traject bestaan uit adviezen van het inwonerspanel, de reacties van direct betrokkenen en de resultaten van de vragenlijst. Het document “Adviezen inwonerspanel en reactie direct betrokkenen” en “Het PON Telos rapportage” zijn opgenomen in bijlage 7.8.

Voorjaarsnota 2025

Uit deze analyse en uit de vragenlijst halen we de volgende lijnen: Tevredenheid van inwoners Onze inwoners zijn tevreden over het wonen in onze gemeente. Dit komt vooral door het voorzieningenniveau van de gemeente. Dit voorzieningenniveaus is hoog, met een rijk verenigingsleven, veel winkels, een bibliotheek en een aantal scholen. Daarmee lijkt het ons niet passend om daarop te bezuinigen. Het is wel mogelijk om inwoners een meer actieve rol te geven, wat op langere termijn kosten kan verlagen. Vooral binnen het sociaal domein. Vrijwilligerswerk gebeurt volop. De inwoners die dit (nog) niet doen geven aan best vrijwilligerswerk te willen doen, maar weten vaak niet welke taken of functies er zijn. Hierop inzetten kan besparingen opleveren door meer taken aan de samenleving over te laten. Ook nieuwe vormen van democratie, zoals het inzetten van een inwonerspanel voor concrete vragen, kan ons helpen bij het oppakken en oplossen van maatschappelijke kwesties. Inwoners willen graag verantwoordelijkheid nemen voor het onderhouden en bijdragen aan de gemeenschappelijke ruimten. Demografische ontwikkelingen De Beekse samenleving wordt steeds ouder. Er is sprake van vergrijzing, terwijl jongeren lastig een geschikte woning kunnen vinden. Op termijn kan dit problemen opleveren voor de leefbaarheid in onze kernen en voor het behoud van voorzieningen.

Daarmee lijkt het niet voor de hand te liggen om te bezuinigen op maatregelen die de aantrekkelijkheid van de gemeente voor een jongere doelgroep verminderen. Ook besparingen die zorgen voor vermindering van de saamhorigheid en de sociale binding tussen inwoners ligt niet voor de hand. Door in te zetten op voorzorgcirkels, een prettige en schone leefomgeving en het beter bekend maken van maatregelen die mogelijk zijn, denkt het college dat op termijn minder mensen dure zorg nodig hebben. Afstand tussen (beleids)maatregelen en kennis in de samenleving Er is afstand tussen doelstellingen en maatregelen die de gemeente stelt of neemt en de kennis hierover in de samenleving. Dit gaat dan bijvoorbeeld om de Sociale Kaart en de woonvisie van de gemeente. Op alle beleidsgebieden is een intensivering nodig die zich lastig laat uitdrukken in een financiële opbrengst, maar die er op termijn wel toe kan leiden dat beleid slimmer en beter landt in de samenleving. Aan de andere kant zijn onze inwoners sterk betrokken en kent onze gemeente veel inwonersinitiatieven. Er is een grote zelfredzaamheid met een samenleving die goed in staat is om zelfstandig bij te dragen aan de uitdagingen die op de gemeente afkomen in verschillende domeinen. Het ligt daarmee voor de hand dat we als college verder willen inzetten op de verbinding met de samenleving.

Hierin schuilt een kracht die op langere termijn bijdraagt aan besparingen. De gemeenschappelijke plekken in de gemeente, zoals Cultureel Centrum Elckerlyc en de bibliotheek zijn daarin onmisbare schakels. Ook maatwerk en aansluiting bij bestaande structuren en netwerken in de samenleving zijn belangrijk. Hiermee kan ook geld bespaard worden. In verschillende lokale gemeenschappen gebeurt al veel op het gebied van zorg voor elkaar en vrijwilligerswerk. Het college vindt dat als we beter aansluiten bij de bestaande energie we geen zaken dubbel doen en de inwoners ook van elkaar kunnen leren. De coöperaties en andere organisaties in het maatschappelijk middenveld vervullen een waardevolle rol die vaak aansluit bij doelstellingen van de gemeente. Het ligt voor de hand het

Voorjaarsnota 2025

gesprek met hen te voeren. Concrete punten voor de korte termijn en middellange termijn Er komen concrete punten uit het traject voort die op korte termijn tot een andere wijze van samenwerking en ook bezuinigingen kunnen leiden: 1. We nemen de adviezen voor het slimmer gebruik maken van de bestaande accommodaties mee in het op te stellen accommodatiebeleid en accommodatieplannen. Hieruit moet blijken of het sleutelbeheer, vooral voor gymzalen, haalbare is. 2. Er wordt aangeraden om materiaal uit te geven waarmee inwoners zelf de buurt schoon kunnen houden of het groen kunnen onderhouden. Dit willen we als college graag faciliteren. We dragen meer uit dat de buitenruimte van ons allemaal is en we willen graag in gesprek over initiatieven die dat ondersteunen. 3. De oproep tot eenduidige en betere participatie en communicatie over projecten brengen we specifiek onder de aandacht van onze projectleiders en beleidsadviseurs. We vragen de organisatie de ideeën toe te passen waar mogelijk en te evalueren. Daarnaast nem en we deze suggesties mee in de evaluatie van de experimenten van democratische vernieuwing. Deze evaluatie geeft input voor de nog op te stellen participatieverordening en actualisatie van het Beeks model. 4. We nemen het advies over om toekomstbestendig beleid onder andere te baseren op de democratische ontwikkeling van Hilvarenbeek.

Blijvende aandacht is nodig voor preventie, samen- en zelfredzaamheid, vroegsignalering, de groeiende zorgbehoefte van ouderen, enzovoort. Een samenwerking met de samenleving zetten we hierin centraal. 5. We gebruiken de opzet van “het inwonerspanel” ook voor het verbinden en ophalen van ideeën vanuit de inwoners. 6. We intensiveren de gesprekken met de coöperaties en andere organisaties die een waardevolle rol vervullen in het maatschappelijk middenveld, zodat we beter gebruik maken van de ideeën en energie van de samenleving. 7. Geld en goede samenwerking is nodig om maatregelen toe te passen om de Sociale Kaart bekender te maken. Op termijn zal dit zijn meerwaarde opleveren.

Voorjaarsnota 2025

2 Autonome ontwikkelingen Waar gaat het over? In dit hoofdstuk leest u over tegenvallende gebeurtenissen die we niet kunnen beïnvloeden. Dit zijn bijvoorbeeld lastenverzwaringen door wet- en regelgeving, bijdragen aan verbonden partijen, vervangingsinvesteringen voor bedrijfscontinuïteit of verplichtingen door aanbestedingen, subsidies, raadsbesluiten of andere bestuurlijke toezeggingen. Leeswijzer Knoppen In dit hoofdstuk ziet u per ontwikkeling het voorstel van het college, aangegeven met de kleuren: Financieel effect autoriseren Financieel effect nu niet autoriseren ‘Groen’ betekent dat het college voorstelt het financieel effect meerjarig te autoriseren en te verwerken in de begroting. Autoriseren betekent dat het budget is goedgekeurd voor uitgaven. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. Er mogendan geen uitgaven worden gedaan. De ‘knop staat uit’. Autonome ontwikkelingen zijn niet-beïnvloedbare gebeurtenissen. Dit betekent dat de knop altijd ‘aan’ staat. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de autonome ontwikkelingen. Verder in het hoofdstuk beschrijven we de ontwikkelingen verder. Knop 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

21. 22.

Ontwikkeling Ontwikkeling en implem. Stevig Lokaal Team Uitgaven regionale jeugdhulp Inrichting gezondheidscentrum GGD Vervanging software (BAG & BOR) Integraal groenbeleidsplan Beheersen invasieve exoten Vervanging natzout installatie OMWB Duurzaamheid; Faciliteren infrastructuur Enexis Uitkomsten decembercirculaire 2024 Meer inkomsten toeristenbelasting BB Lagere OZB inkomsten Compensatie Rijk Archiefwet en Regionaal Archief Tilburg (RAT) ICT kosten voor innovatie en wetgeving Nieuwe digitale (samen)werkplek Equalit CAR tracking dienstvoertuigen Inhuurrapportage Wijziging ledenbijdrage K80 Vertragen investeringen Volume-, prijs-, en loonindexatie Totaal financieel effect ‘knop aan’ Totaal financieel effect ‘knop uit’ Totaal

Voorjaarsnota 2025

2025 0 -411 0 -30 0 -38 -15 0 80 -45 64 0 -30 220 0 0 0 -6 -150 0 0 205 -156 0 -156

2026 0 0 -20 -30 -46 0 -15 -6 80 0 63 0 -30 990 -16 -10 -35 0 0 -3 45 -18 949 0 949

2027 0 0 0 -30 -17 0 -15 -6 80 0 105 50 -30 1.030 -27 -25 -30 0 0 -3 0 -18 1.064 0 1.064

2028 -100 0 0 -30 -17 0 -15 -6 80 0 147 100 -30 515 -28 -25 -30 0 0 -3 0 -18 540 0 540

2029 -100 0 0 -30 -17 0 -15 -6 80 0 147 100 -30 660 -30 -25 -30 0 0 -3 0 -18 683 0 683

Knop 1.

Onderwerp Programma 1 Samenlevend Ontwikkeling en implementatie Stevig Lokaal Team Er is een aantal grote landelijke ontwikkelingen op het gebied van jeugdhulp. De cijfers liegen er niet om; 1 op de 10 jongeren in de regio Hart van Brabant ontvangt een vorm van jeugdhulp. Dit is een maatschappelijk probleem. Daarom wordt er landelijk, geïnitieerd door Rijk, gemeenten, zorgaanbieders, professionals en clientvertegenwoordigers, ingezet op een aantal verbeteringen waarvan de belangrijkste veranderingen lopen via de Hervormingsagenda Jeugd, het Integraal Zorgakkoord en het Toekomstscenario Kind - en Gezinsbescherming.

2025

2026

2027

2028

2029

-100

Al deze plannen hebben één ding met elkaar gemeen: het moet écht anders. Een kind groeit op in de driehoek van gezin, school/opvang en straat (en online). Hoe sterker en inclusiever deze basis is, hoe beter en preventiever vragen en problemen die bij opgroeien horen in het gewone leven kunnen worden opgepakt. De Hervormingsagenda Jeugd zet daarom in op het versimpelen van het systeem en het voorliggender en laagdrempeliger inrichten van hulp en ondersteuning door de inrichting van stevige lokale teams (SLT) en het versterken van de basis. Gemeenten, onderwijs en zorgpartners staan hiervoor samen aan de lat. Een stevig lokaal team is toegankelijk en stevig verankerd in de leefwereld van kinderen en volwassen. Ze bieden zelf jeugdhulp en ondersteuning, maar halen ook andere hulp op maat erbij. Zonder deze investering blijft de gemeente afhankelijk van relatief dure maatwerkvoorzieningen waarvan de kosten al jaren stijgen en die een aanzienlijk risico vormen voor de financiële duurzaamheid van de begroting. De commissie van Ark ondersteunt nadrukkelijk de inhoudelijke opgave om SLT’s te formeren en heeft het kabinet geadviseerd gemeenten financieel te compenseren voor deze extra ontwikkelopgaven. In de landelijke voorjaarsnota zijn besluiten genomen over de hervormingsagenda en de wijzigingen in de jeugdwet: • Gemeenten krijgen 3 miljard extra voor de jaren 2025 tot en met 2027.

• Geen compensatie voor opgelopen tekorten van de voorgaande jaren. • Vanaf 2028 is er geen compensatie meer en dreigt opnieuw een financieel ravijn. Op dit moment wordt de huidige veel voorkomende jeugdhulp (segment 3 en 4) regionaal ingekocht. We willen er naartoe om deze hulp zoveel mogelijk aan te bieden in de vorm van algemene en collectieve voorzieningen. Concreet betekent dat deze hulpvragen (nu in Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp segment 3 en 4) de verantwoordelijkheid worden van het lokale SLT. Dat betekent enerzijds dat deze jongeren bij het SLT gaan aankloppen, waar ze dat nu deden bij (regionaal ingekochte) zorgaanbieders. Maar ook dat het SLT deze ondersteuning (expertise) aan die jongeren moet kunnen aanbieden.

2025

2026

2027

2028

2029

Dat maakt dat er sprake is van: Structurele kosten: het toevoegen taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden (o.a. specialistische expertise) voor het SLT zodat de gemeente Hilvarenbeek blijft voldoen aan de wettelijke taak Incidentiele kosten: het aanjagen en coördineren van de gewenste transformatie van zorg naar welzijn inclusief het ‘creëren’ van het SLT. In de situatie van Hilvarenbeek is het de uitdaging om het huidige SamenZorgTeam verder te ontwikkelen naar een SLT, een SamenZorgTeam 2.0. Vooroplopende gemeenten die het SLT-model al hebben geïmplementeerd, tonen aan dat gerichte investeringen leiden tot aantoonbare vermindering van instroom in specialistische jeugdzorg, en daarmee structurele besparingen opleveren. Op basis van deze ervarin gen kan voor Hilvarenbeek een reëel besparingspotentieel worden verwacht. Nu investeren is essentieel om op langere termijn de financiële beheersbaarheid van de gemeentelijke begroting veilig te stellen en te kunnen voldoen aan de ingeboekte besparingen vanuit het Rijk. Met de inzet van een Stevig Lokaal Team moet er meer grip zijn en de instroom in specialistische jeugdhulp moet sterk verminderen. Daarmee kan de verschuiving daadwerkelijk leiden tot structurele besparingen.

Besparing door uitvoering SLT (reductie verwijzingen segment 4 Jeugdzorg) • Oppakken cliënten in meest voorkomende vragen • Individueel naar collectief aanbod • Niet langer inzetten op zorg bij vragen die behoren tot het gewone opvoeden en opgroeien

Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp Besparing door uitvoering SLT (concentratie uitvoeringscapaciteit) • Efficiëntere inzet van personeel • Beter benutten van expertise • Lagere kosten voor overhead (niet meer versnipperd per organisatie) • Sterkere sturing vanuit eigen rol als regiehouder

2025

2026

2027

2028

2029

Financieel: Ontwikkelen, creëren van SLT (SamenZorgTeam 2.0) Het ontwerp van het SLT, waaronder aanvullende formatie, expertise en kosten, is pas eind 2025 beschikbaar. Dan is er een completer beeld van de aard van zorg waarvoor de gemeente verantwoordelijk wordt. Mede op basis daarvan kan een zorgvuldiger financiële vertaling worden gemaakt van het SLT. Momenteel is louter sprake van een inschatting en nog geen officiële doorrekening. In de Najaarsnota is hier een beter, scherper beeld van aan te geven. Het Rijk onderkent en ondersteunt de ontwikkeling van het SLT en zegt financiën toe in haar Voorjaarsnota (zie ook bijlage 7.1). Daarnaast wordt ervan uitgegaan dat sprake gaat zijn van dekking van de kosten door verminderde regionale uitgaven jeugdzorg. De veronderstelling is dat er regionaal budget lokaal beschikbaar komt voor wat betreft jeugdhulp segment 3 en 4. Dit zal echter n iet 1-op1 zijn. De exacte doorrekening hiervan wordt meegenomen in het ontwerp van het SLT. En is naar verwachting eind 2025 beschikbaar. Vanwege de nog onvolledige financiële vertaling, de extra middelen vanuit het Rijk (VJN) en beschikbare financiële reserves worden de kosten project SLT voor 2025-2026-2027 op €0 gezet. Vanaf 2028 ontstaat er een nieuwe financiële werkelijkheid die op dit moment ongewis is.

De jaren 2025 en 2026 moeten in het teken staan van de nadere verfijning en concretisering van ‘de organisatie’ van het SLT. Helder moet worden welke aanvullende Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp expertise nodig is om het huidige Samenzorgteam te kunnen transformeren (kwantitatief en kwalitatief) naar een Stevig Lokaal Team. Uitgaven regionale jeugdhulp Gemeentes zijn wettelijk verplicht de Jeugdwet uit te voeren en te bekostigen. Voor Hilvarenbeek is de Jeugdhulp regionaal ingekocht in Hart van Brabant samen met elf gemeenten en is daarmee in lijn met scenario 2, samenwerkend Hilvarenbeek. In 2024 zijn de uitgaven regionale jeugdhulp fors gestegen. Hierover is de gemeenteraad geïnformeerd via een raadsinformatiebrief (RIB2025-18). In de najaarsnota 2024 is een gedeelte van deze kosten opgenomen. Naar verwachting blijven de jeugdzorgkosten de komende jaren stijgen. De regionale begroting voor 2025 en 2026 moeten daarom worden aangepast. We adviseren om de lokale begroting structureel te verhogen zodat we de stijgende jeugdzorgkosten kunnen bekostigen.

2025

2026

2027

2028

2029

-411

Op basis van de derde prognose 2024 verwachten we verhoging voor 2025 van € 411.000,-. Tijdens de commissie- vergadering op 3 april bent u geïnformeerd over de stijging van de jeugdzorgkosten en de oorzaken daarvan. De hogere kosten worden onder andere veroorzaakt door jaarlijkse indexaties en meer complexere (dus duurdere) zorgvragen. Daarnaast zijn de verwachte besparingen van de nieuwe inkoop (nog) niet gerealiseerd. Als beheersmaatregel is er een regionale Taskforce met onder andere als doel de (verdere) kostenstijging te beperken. De resultaten hiervan worden in de najaarsnota 2025 verwerkt. De kosten voor jeugdzorg blijven zonder structurele ingrepen stijgen. Om deze spiraal te doorbreken is een ingrijpende organisatiewijziging nodig. Het opzetten van een SLT in Hilvarenbeek vormt hierin een noodzakelijke stap. Wij zijn voor deze extra lasten gecompenseerd door het Rijk. Hiervoor verwijzen wij naar knop 14 en naar bijlage 7.1. Tot slot merken wij op dat er een onderzoek loopt naar de kosten m.b.t. het sociaal domein. Naar verwachting zullen de uitkomsten van dit onderzoek in het tweede halfjaar van 2025 zichtbaar worden. Op basis van deze uitkomsten voeren wij gesprekken met de netwerk- en ketenpartners. Vervolgens verwerken wij de uitkomsten in de begroting van 2026 (of nemen wij die op in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing).

Voorjaarsnota 2025

Knop 3.

Onderwerp Inrichting gezondheidscentrum Met de in gebruik name van het Gezondheidscentrum in zicht, worden we ook geconfronteerd met (inrichtings)kosten waar we niet eerder rekening mee hebben gehouden.

2025

2026 -20

2027

2028

2029

-30

In de begroting 2025 is (op pagina 18) het volgende hierover opgenomen: Autonome ontwikkelingen De huurovereenkomst tussen het Gezondheidscentrum en de Gemeente en de verhuurovereenkomsten tussen de Gemeente en ContourdeTwern-Farent-MEE hebben een looptijd van tien jaar. Dit leidt tot hogere kosten voor de huur van € 11.000, - ten opzichte van de huidige locatie en tot kosten van jaarlijks € 3.000,- aan kapitaallasten voor de inrichting van de gehuurde ruimte. Het investeringsbedrag van € 30.000, - wordt afgeschreven in tien jaar. Deze hogere/extra kosten worden gedekt door verwachte lagere kosten Wmo en Jeugdzorg door de betere samenwerking tussen partijen Van de verwachte lagere kosten Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugd is vooralsnog geen sprake. Vooral over de toename van jeugdzorgkosten is de gemeenteraad geïnformeerd. Uiteindelijk moet een STL er mede voor zorgen dat daadwerkelijk kosten kunnen worden bespaard. Dat krijgt naar verwachting pas vorm in 2027.

Tot die tijd is belangrijk om het gezondheidscentrum voor ons en onze zorgpartners zodanig in te richten en te faciliteren waardoor efficiëntere samenwerking tussen het medisch en sociaal domein nog meer gestalte kan krijgen. Het bedrag van € 30.000,- dat voor 2025 beschikbaar is gesteld, is naar verwachting toereikend voor dat jaar. In 2026 worden ook nog uitgaven verwacht voor verdere inrichting en automatisering, afsluiten schoonmaakcontract in het kader van beheer en exploi tatie. Hiervoor is op dit moment geen budget beschikbaar. GGD Vanaf 2026 is sprake van een stijging van de kosten voor de GGD van € 48.372. Dit wordt veroorzaakt door: • aanpassingen van de inwonersbijdrage vanwege indexering • de groei van het aantal inwoners

Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp Dit bedrag is opgebouwd uit: - € 18.000 indexering voor 2026 - € 30.000 compensatie van de indexering 2025

2025

2026

2027

2028

2029

-46 -51

-17 -22

-17 22

In 2025 is de indexering expliciet in het raadsvoorstel rondom de begroting GGD 2025 meegenomen en besloten in de gemeenteraad van 30 mei 2024. Deze is ten onrechte niet in de voorjaarsnota 2024 verwerkt, waardoor de indexering voor 2025 niet in de gemeentelijke begroting 2025 is opgenomen.

Dekking: • € 18.000 via de stelpost indexaties zoals wordt opgenomen in de gemeentelijke begroting voor 2026 en verder. • € 30.000 door budget beschikbaar te stellen via deze Voorjaarsnota. Programma 2 Belevend Vervanging software voor geografische beheer (BAG & BOR) In 2026 moeten we onze basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) en basis-registratie openbare ruimte (BOR) applicatie vervangen door nieuwe applicaties. Onze leveranciers stoppen de ondersteuning op onze huidige applicaties in 2026. Dit betekent er geen garantie is dat ze blijven functioneren. Onze BAG en BOR applicatie zijn nu lokaal bij Equalit geïnstalleerd. Alle leveranciers bieden richting de toekomst alleen nog cloud applicaties aan. We verwachten voor de nieuwe cloud applicaties structureel hogere kosten dan voor de huidige (bij Equalit geïnstalleerde) applicaties. De kosten in beeld: - Incidentele migratie/implementatie kosten BAG en BOR - Structurele extra licentie kosten BAG en BOR Dekking: € 5.000 uit bestaande budget door een aantal kleine besparingen. Risico's als niet: De BAG applicatie is noodzakelijk om de wettelijke taken (going concern) voor de BAG uit te voeren. Vervangen we de applicatie niet, dan voldoen we niet aan onze wettelijke taken. Daarbij gaat de kwaliteit van BAG informatie snel achteruit. Dit leidt bijvoorbeeld tot onjuiste

Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp Waardering onroerende zaken (WOZ) belastingheffing, vergunningverlening, toezicht, handhaving en beheer openbare ruimte. De BOR applicatie is noodzakelijk om (met landelijke standaarden) grip te hebben op het onderhoud van gemeentelijke objecten in de openbare ruimte. Het niet hebben van deze applicatie betekent inefficiënte op deze taken en verslechtering van de openbare ru imte. Integraal groenbeleidsplan Het college heeft op 26 maart 2025 besloten om de uitgave in de voorjaarsnota als een autonome ontwikkeling te verantwoorden aan de gemeenteraad. In het collegeprogramma 2023-2026 staat het ontwikkelen van het integrale groenbeleidsplan opgenomen. Dit gaat over openbaar groen, bermbeheer en zandpaden. We hebben hiervoor, samen met adviesbureau Bomenwacht, een plan van aanpak opgesteld. De offerte voor de uitvoering van dit plan van aanpak is hoger uitgevallen dan vooraf ingeschat. Om de voortgang in het project te houden, de termijnen uit het collegeprogramma te halen en de kwaliteit van het eindproduct te borgen vragen we dit extra benodigde budget aan. Beheersen invasieve exoten Ter bestrijding van invasieve exoten als Japanse Duizendknoop, Reuzenberenklauw en Knolcyperus zijn aparte maaibeurten noodzakelijk met gescheiden afvoer van het maaisel. De verwerking hiervan gebeurt ook gescheiden, ter voorkoming van verdere verspreiding.

Het aantal locaties waar dit noodzakelijk is, is na inventarisatie groter gebleken dan vooraf ingeschat. Ook de stortkosten zijn toegenomen. Vervanging natzout installatie De huidige bak voor opslag natzout op de gemeentewerf is aangetast door betonrot en afgekeurd als arbeidsmiddel. Het krediet betreft vervanging en verwijdering van de oude bak. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) De laatste jaren zien we een trend dat de OMWB meer werkzaamheden opneemt in het werkprogramma of voornemens is uit te gaan voeren vanuit een kadernota. De grondslag daarachter is de komst van de Omgevingswet en de (continu) veranderende regelgeving voor de agrariër wat de voorspelbaarheid van de inzet bijzonder moeilijk maakt. In de genoemde werkprogramma’s en kaderbrieven is er vooral gekozen voor de veilige weg. Achteraf valt de inzet meer mee dan verwacht. Tijdens de besprekingen omtrent de werkprogra mma’s wordt er strak regie gevoerd op de daadwerkelijk te verwachten en te realiseren inzet aan de

Voorjaarsnota 2025

2025

2026

2027

2028

2029

-15

-6

-38

-15

Knop

10.

11.

12.

13.

14.

15.

Onderwerp hand van ons eigen vastgestelde VTH beleidsprogramma, dus vooral op de the need to have en niet de nice to have. Dit resulteert in een te verwachten structurele financiële meevaller. Duurzaamheid; Faciliteren infrastructuur Enexis Als gevolg van de energietransitie nemen de voorbereidings- en toezichthoudende activiteiten van de gemeente flink toe. Dit omdat de netbeheerders versneld noodzakelijke energie infrastructuur uitrollen. In het Omgevingsprogramma Duurzaam Hilvarenbeek 2025 2030 is opgenomen dat we vanuit de gemeente maximaal willen faciliteren, bijvoorbeeld vanuit de vergunningverlening en het afstemmen van de investeringen van Enexis met de gemeentelijke projecten en planningen. Het faciliteren is noodzakelijk voor het oph effen van (dreigende) netcongestie. De noodzakelijke extra capaciteit bekostigen we volledig uit het ophogen van leges die we opleggen bij het verlenen van vergunningen aan de netbeheerders. Het gevraagde budget betreft alleen 2025 omdat later dit jaar een aanpassing van de legesverordening aan u wordt voorgelegd met als uitgangspunt volledige kostendekkendheid. Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen Uitkomsten decembercirculaire 2024 We informeerden de gemeenteraad met RIB2025-03 over de uitkomsten van de decembercirculaire algemene uitkering uit het gemeentefonds.

Daarin gaven we aan dat we de resultaten 2025-2028 in de voorjaarsnota meenemen. Meer inkomsten toeristenbelasting Beekse Bergen Met de Beekse Bergen is een overeenkomst afgesloten die elke vijf jaren wordt geëvalueerd. In 2026 staat het volgende evaluatiemoment gepland. Bezien wordt welke mate van stijging van de toeristenbelasting mogelijk is. Lagere OZB inkomsten Aan de hand van uiteindelijke WOZ-waarden maakten we een confrontatie tussen de geraamde en werkelijke structurele OZB opbrengsten en de aftrekpost binnen de algemene uitkering. Het netto-resultaat hiervan bedraagt € 30.000 structureel nadeel. Compensatie Rijk Voor een nadere onderbouwing verwijzen naar bijlage 7.1 Programma 6 Overhead Archiefwet en Regionaal Archief Tilburg (RAT) De nieuwe Archiefwet brengt nieuwe beheerverplichtingen. Het toenemende volume aan te archiveren analoge en digitale informatie zorgt aanvullend voor groeiende kosten. Vanuit het Rijk is geen extra compensatie voorzien. Gemeenten moeten de kosten om aan de nieuwe

Voorjaarsnota 2025

2025

2026

2027

2028

2029

-45

0 -45 +45

105

147

100

-30

220

990

1.030

515

660

-16

-27

-28

-30

Knop

Onderwerp Archiefwet te blijven voldoen en de continue archiefgroei zelf dragen. Archivering organiseren we al volgens scenario 2 in een regionale samenwerking via het RAT.

2025

2026

2027

2028

2029

-10

-25

De kosten in beeld: • Het RAT brengt per 2026 voor het eerst kosten in rekening voor digitaal archief. Reden is dat kosten in 10 jaar met 400% zijn toegenomen en blijven groeien. • De archiefwet verkort de overbrengingstermijn naar een archiefbewaarplaats (= RAT) van 20 naar 10 jaar. Dit betekent eenmalig een dubbele overbrenging (gepland in 2027) met structurele (en groeiende) kosten als gevolg. • De Archiefwet verplicht archivering van de gemeentelijke website naar een archief bewaarplaats (= RAT). Dit is een eenmalige migratie vanaf Archiefweb. • De gemeente Tilburg voorziet in het verplichte archieftoezicht. Zij brengen kosten voor deze diensten (regionale archivaris) per 2026 in rekening. We actualiseren de dienstverleningsovereenkomst met gemeente Tilburg voor het RAT in 2026 voor 2027. Als hier kosten uit voortvloeien, nemen we deze mee in de planning-encontrolcyclus (P&C) cyclus zodra ze te concretiseren zijn. Dekking: Binnen de bestaande middelen voor archiefbeheer zijn geen dekkingsmogelijkheden. Door geen particuliere archieven (jaarlijks 5 miljoen a € 1000) op te nemen en onze website vanaf 2026 niet meer te archiveren (wettelijke taak) ontstaat e.en structurele dekkings-optie van € 4.000. We voldoen hiermee niet meer aan de wet, maar gebruik van digitale website archief is zeer beperkt.

16.

Risico's: Doen we deze investeringen niet, dan voldoen we op bovenstaande onderdelen niet meer aan de Archiefwet. Dan is onze informatie dus niet op orde en komen we onder provinciaal toezicht (meerjarig negatief oordeel). Hierdoor zijn we minder goed of niet in staat om verantwoording over onze acties en besluiten af te leggen. Het levert onze eigen organisatie bovendien veel extra zoekwerk en extra uren aan informatieverstrekking op (waar anders het RAT in voorziet). ICT kosten voor innovatie en wetgeving Als gemeentelijke organisatie zijn we continu in ontwikkeling. Dit is nodig om aan te passen richting onze lokale samenleving (scenario 2). Hiervoor maken de domeinen nieuw beleid en

Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp bedenken we innovaties om andere, snellere of betere dienstverlening te leveren. Daarnaast zoeken we als bestuur en organisatie ontwikkelingsopties om slimmer ons werk te doen en tot nog betere besluitvorming te komen. Daarbovenop zien we een aantal grote innovaties op ons afkomen. Denk aan Cloud-ontwikkeling, AI-mogelijkheden en een groeiend aantal EU/NL wetten over digitalisering overheid en data vraagstukken (digital decade 2020 -2030). Ook de samenwerkingsvorm Equalit moet zich adaptief organiseren. In 2025 vindt hiervoor een onderzoek plaats. Externe ontwikkelingen en organisatiewensen vragen dus continu om kleine en grotere ontwikkelingen in processen en applicaties. Hiervoor is budget nodig. De gemeentelijke ICT Benchmark van M&I Partners ondersteunt deze ervaring; innovatie en wetgeving zorgt voor groeiende ICT kosten van 4% tot 7% per jaar om waarde voor samenleving, organisatie en bestuur te bieden.

2025

2026

2027

2028

2029

De kosten in beeld: Budget, afhankelijk van organisatieprioriteit, in te zetten voor bijvoorbeeld: • Inrichting EU-wetgeving als SinleDigitalGateway, Digital Wallet, Open Data, etc • Vervroegde (of gedwongen) migratie naar cloud applicaties • Pilots AI-werkplekassistentie om kansen op productiviteitswinst te onderzoeken • Pilots Robotic Process Automation om kansen proces efficiëntie te onderzoeken • Aanvullende informatieveiligheid en privacy maatregelen. Als resultaat van de gezamenlijke Equalit onderzoeksopdracht vindt er in 2027 mogelijk een aanpassing van de Equalit samenwerkvorm plaats die tot kosten aanpassing leidt. Zodra deze concreet in beeld zijn, nemen we deze mee in de P&C Cyclus. Dekking Er is geen dekking in het huidige ICT-budget voor wetgeving en innovaties. Zodra een innovatie/ontwikkeling succesvol is en structureel ingezet wordt, ontstaat een structurele ICT-kostenpost. Dit verklaart de trend van 4% tot 7% stijging ICT kosten per jaar. Het budget dat jaarlijks overblijft vloeit terug naar de algemene reserve. Risico's als niet: Dan is er geen of beperkte digitale- en dataontwikkeling van de organisatie. We onderzoeken en/of benutten de kansen die er zijn niet. Dit maakt ons inefficiënter in diensten richting de samenleving en partners (ten opzichte van andere organisaties) en op

Voorjaarsnota 2025

Knop

17.

Onderwerp termijn een onaantrekkelijke(re) werkgever. Bovendien zorgt het dat we niet of trager voldoen aan EU/NL wetgeving met risico op bijbehorende consequenties. Nieuwe digitale (samen)werkplek Equalit Het ICT-samenwerkingsverband Equalit past in 2025 en 2026 hun digitale werkplek voor alle deelnemende gemeenten aan. Deze nieuwe digitale werkplek ondersteunt de toenemende digitalisering beter en draagt bij aan modern werkgeverschap (in een krappe arbeids markt en groeiend aantal samenwerkingen – scenario 2). De werkplek is van Microsoft, toegankelijk via elk apparaat en volledig gericht op succesvol samenwerken. Dit verhoogt de interne en externe samenwerkingskracht, efficiëntie en productiviteit van medewerkers.

2025

2026

2027

2028

2029

-35

-30

Daarbij is het de visie van de samenwerkende Equalit-gemeenten om elke gemeente in 2026 een eigen digitale werkplek omgeving te bieden in plaats van een gezamenlijke Equalit omgeving. Dit is nodig vanwege wettelijke eisen op het gebied van veiligheid en privacy, voor Archiefwet e-mail archivering en bijvoorbeeld innovatie kansen op het gebied van AIwerkplekassistentie. Na splitsing ontstaat een lokale functioneel beheer taak per gemeente (naast het bestaande beheer bij Equalit). De kosten in beeld: • Implementatie vervanging nieuwe werkplek omgeving (voor rekening Equalit) • Inrichting en licenties werkplek omgeving gemeente Hilvarenbeek (of GHO) • Functioneel beheer eigen werkplek omgeving in GHO verband (3 keer 12 uur) Indien er extra kosten (concreet) in beeld komen, nemen we deze mee in de P&C Cyclus. Dekking Equalit verzorgt de dekking voor de implementatie van de nieuwe werkplekomgeving. Uitgangspunt is de structurele kosten nieuwe werkplekinrichting en licenties binnen het huidige Equalit budget te bekostigen. In de begroting 2027 is meer duidelijkheid te geven over potentiële plus of min. Er is binnen de begroting nu geen formatie voor Functioneel Beheer beschikbaar. Risico's: De nieuwe werkplek is een keuze van alle Equalit deelnemers gezamenlijk. Gebaseerd op eerdergenoemde kansen.

Kiezen we als Equalit samenwerking niet voor deze digitale werkplek ontwikkeling, dan ontstaan extra kosten voor Citrix licenties van naar schattin g € 50.000 tot € 100.000 per gemeente. Kiest Hilvarenbeek om niet met deze werkplek

Voorjaarsnota 2025

Knop

18.

19.

20.

Onderwerp ontwikkeling mee te gaan, dan is er een risico op een beperkter (of niet) werkende werkplek vanaf 2026. Bovendien volgt dan vanuit Equalit een kostenstijging om de oude werkplek in de lucht te houden. CAR tracking dienstvoertuigen De belastingdienst verplicht ons om 4 dienstvoertuigen te voorzien van een ritregistratie. Kosten per voertuig € 1.500. Meerdere programma’s Externe inhuur Op diverse terreinen ontkomen wij er niet aan om externe capaciteit in te huren. Dit kan voortkomen uit een capaciteitstekort door openstaande vacatures of piekbelasting, (langdurige) ziekte of door benodigde specifieke expertise. We voorzien in 2025 een tekort van € 150.000. Een verdere specificatie ziet u terug in de bijlage 7.5 van deze voorjaarsnota. Wijziging ledenbijdrage K80 De K80, het netwerk van kleine gemeenten (tot ca. 25.000 inwoners) is in de zomer van 2020 gestart als informeel netwerk. Burgemeester Weys is al vanaf opstart en oprichting van K80 actief als lid van het dagelijks bestuur (DB). In februari 2022 volgde de formele oprichting. Op weg naar de begroting voor 2026 en verder heeft het DB van de K80 een toekomstplan opgesteld. Onderdeel van dit plan is een verandering van de systematiek van de berekening van de ledenbijdrage.

Voor alle gemeenten leidt dit tot een hogere ledenbijdrage, om de komende jaren meer impact te kunnen maken op de door de leden onderschreven twee ambities.

2025

2026

2027

2028

2029

-3

-6

-150

Concreet betekent dit voor Hilvarenbeek een veranderende ledenbijdrage en voor de komende jaren betekent dit circa € 3.000 bijdrage per jaar. Gebaseerd op het aantal inwoners van onze gemeente. De afgelopen twee jaar betrof deze bijdrage € 2.500 per jaar. In plaats van benutting van het representatiebudget willen we dit specifiek in onze voorjaarsnota opnemen. Doel is om via ons lidmaatschap van de K80 een stem te geven aan de belangen van kleine gemeenten (lobby), en om via de K80 onze kennis te verrijken en te versterken (kennisdeling). We zoeken de verbinding met soortgelijke gemeenten om te anticiperen op verandering. Hogere bijdrage is nodig om meer impact te maken voor en met de leden. Daarnaast is de draagkracht en spanwijdte van de ambtelijke organisaties achter het DB bereikt. Er is meer budget nodig t.b.v. ondersteuning van de ambtelijke organisaties achter ons DB. Voorjaarsnota 2025

Knop 21.

22.

Onderwerp Vertragen investeringen Wij beoordeelden of de investeringen die voor 2025 gepland zijn ook werkelijk in gebruik gaan nemen. Een paar investeringen schuiven door naar 2026. Dat betekent voor deze kredieten geen afschrijvingslasten in 2026. Prijs-, en loonindexatie Met de voorjaarsnota(+) indexeren we begrotingsjaar T+1. We houden begrotingsjaar T+1 als constante voor prijs-, en loonindexaties voor de daaropvolgende begrotingsjaren. We hanteren een stelpost in onze begroting waaruit we reguliere volume-, prijs- en loonindexaties dekken. De stelpost voeden we met de compensatie die we daarvoor ontvangen via de algemene uitkering. De compensatie die we eerder ontvingen voor de indexering 2025 wordt door het rijk naar boven bijgesteld. Dit komt overeen met een structureel bedrag van € 250.000 voor onze gemeente. We gaan er vooralsnog van uit dat het rijk dit bedrag ook daadwerkelijk beschikbaar stelt bij de meicirculaire 2025. Als het rijk andere keuzes maakt hierin gezien hun uitdagingen, heeft dat uiteraard ook weer invloed op de uitkomsten van de meicirculaire. Vooralsnog komt het totaal beschikbare bedrag voor compensatie uit op: • € 300.000 structureel vanaf 2025 • € 1.014.000 structureel vanaf 2026 voor indexaties boekjaar 2026.

2025

2026 45

2027

2028

2029

205

-18

De budgetten zijn bijgesteld naar het verwachte niveau van 2026, waarbij zoveel als mogelijk het principe van indexering ‘nee, tenzij’ is gehanteerd. Dat betekent dat de indexering zoveel als mogelijk beperkt is tot die budgetten op basis van afspraken en onderliggende contracten. Omdat we de indexeringen voor het jaar 2025 al verwerkt hebben en nu alsnog een hogere compensatie ontvangen, leidt dit tot een voordeel in 2025. De compensatie die we ontvangen voor 2026 is vooralsnog onvoldoende om de indexeringen te dekken.

Voorjaarsnota 2025

Knop

Onderwerp Volume- en prijsindexatie Beschikbaar vanuit bestaande stelpost Verwachte bijstelling nav meicirculaire 2025 Totaal beschikbaar Benodigde bedrag voor indexering Indexering salarissen eigen apparaat Diverse Sociaal Domein Diverse afdeling Ruimte Diverse afdeling Dienstverlening OMWB Veiligheidsregio Totaal Verschil

Voorjaarsnota 2025

2025 2025 +50 +250 +300

2026 +764 +250 +1.014

2027 +764 +250 +1.014

2028 +764 +250 +1.014

2029 +764 +250 +1.014

-40 -55 -95

-400 -415 -100 -85 -12 -20 -1.032

+205

-18

2026

2027

2028

2029

3 Nieuwe ontwikkelingen Waar gaat het over? In dit hoofdstuk leest u welke nieuwe ontwikkelingen zich voordoen. Deze ontwikkelingen zijn niet autonoom. Het zijn dus geen ontwikkelingen die we ‘moeten’ doen. Het zijn ontwikkelingen die we ‘willen’ doen, waarvoor het gewenst is om dit jaar nog het budget te autoriseren. Leeswijzer Knoppen In dit hoofdstuk ziet u per ontwikkeling het voorstel van het college, aangegeven met de kleuren Jaar 2025 autoriseren en jaren vanaf 2026 richtinggevend opnemen in begroting 2026 - 2029 Jaar 2025 niet autoriseren en jaren vanaf 2026 nu niet richtinggevend opnemen in begroting 2026-2029 Groen betekent dat het financieel effect door de gemeenteraad richtinggevend wordt verwerkt in onze begroting. We draaien als het ware de ‘knop aan’ van de ontwikkeling. De budgetten die in 2025 staan, worden daarbij ook geautoriseerd. Autoriseren betekent dat het budget goedgekeurd is om daarbinnen uitgaven te doen. Oranje betekent dat het financieel effect nog niet geautoriseerd wordt en dat we het financieel effect van de ontwikkeling nog niet opnemen in onze begroting. Uiteraard mogen er ook geen uitgaven worden gedaan. De ‘knop staat uit’. U kunt er voor kiezen aan de knoppen te draaien. Financieel overzicht In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de nieuwe ontwikkelingen. Verder in het hoofdstuk beschrijven we de ontwikkelingen nader. Knop 23.

24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45.

Ontwikkeling Bouwkundige aanpassingen vm Kwetternest / Hercules Sociale Kaart Programma Hervorming Sociaal Domein Ondersteuning Nieuwkomers Transformatief werken regio Hart van Brabant Vrijwilligersprijs Participatieraad Herijking subsidiebeleid Schuldhulpverlening WMO – WLZ pilot verhoging subsidie Heemkundige Kring Ioannes Goropius Becanus Automatische beregening sportpark Hilvarenbeek Uitvoering van Cultuurbeleid Uitvoering accommodatiebeleid en -plan Kindcentrum De Doelakkers Schoolmaatschappelijk werk Energieloket en One-Stop-Shop Uitvoering geven aan het Warmteprogramma Faciliteren bewonersinitiatieven Duurzaamheid Slibbroek-Noord Vroonacker IV wonen op tijdelijke locaties Project: Leeuwerik IV

Voorjaarsnota 2025

2025 0 -8 -173 0 -26 0 0 0 20 0 -1

2026 -4 -3 -145 -150 -26 0 -10 -75 13 0 -1

2027 -4 -3 0 -150 -26 0 -10 0 11 0 -1

2028 -4 -3 0 -150 -26 0 -10 0 9 0 -1

2028 -4 -3 0 -150 0 0 -10 0 9 0 -1

0 -35 0 0 -5 0 0 -50 0 0 0 0

-12 -29 -90 0 -5 0 0 -50 0 0 0 0

-12 -19 0 -925 -5 -50 -50 -50 0 0 -81 0

-12 -29 0 -351 -5 -50 -50 -50 0 0 -81 0

Knop 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 71. 72. 73. 74. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 81. 82. 83. 84. 85. 86. 87.

Ontwikkeling Uitvoering van het programma duurzaamheid Starterslening Verkeerscirulcatieonderzoek Vrijthof Noord Communicatie woonvisie Huisvesting arbeidsmigranten Hart van Haghorst Onderhoud zandwegen Omgevingsprogramma Mobiliteit Aanleg Verkeersmaatregelen Beverakkers V Puinwegen Uitbreiding formatie buitendienst Verbeteren dienstverlening parkeerschijfzone Bijstellen vervanging verlichtingsinstallaties en camerabewaking Beleidsplan Openbare Verlichting Hondenlosloopgebied maaien van bermen en watergangen boomonderhoud Tractie gladheidbestrijding Meetpunt ten behoeve van gladheidbestrijding Bescherming groeiplaats Geboden linde Van Gogh Nationaal Park Uitdiepen watergangen / bermsloten Strategisch/Tactische borging en uitbreiding capaciteit afdeling Afval Uitbreiding formatie AOV-Piket Voortzetting functie Bibob coördinator 2026 e.v Uitbreiding formatie tbv Bibob onderzoeken 2025 e.v Uitbreiding formatie jurist handhaving & toezicht Uitvoeringsprogramma economisch actieplan Democratische vernieuwing Ontwikkeling afdeling Ruimte Case farmall 55C Formatieplaatsen strategisch advies SKV: Cultuurontwikkeling SKV: Vervolgacties werkdrukonderzoek Zakelijke mobiele telefonie Uitbreiding formatie bestuurssecretariaat (kabinetstaken) Herhaalmeting Dienstverlening HR Portfolio Samen Krachtig Vooruit Opleidingsbudget Optimalisatie inhuur (beheers)proces Aanpassing kilometervergoeding

Aanpassing regeling goed en aantrekkelijk werkgeverschap

2025 -40 0 -40 0 -60 0 -67 -65 0 -80 0 -12 0

2026 -40 -87 0 -20 -90 0 -35 -120 -7 0 -65 0 -15

2027 -40 -87 0 0 0 -126 0 -127 -7 0 -65 0 -15

2028 -40 -87 0 0 0 -126 0 -127 -7 0 -65 0 -15

2028 -40 -7 0 0 0 -126 0 -687 -7 0 -65 0 -15

-35 0 -40 -50 0 0 0 -13 -30 0

-21 -6 0 0 0 -2 -3 -13 -30 0

-28 -6 0 0 -2 -2 -3 -13 0 0

-36 -6 0 0 -2 -2 -3 -13 0 0

-44 -6 0 0 -2 -2 -3

-6 0 -8 -15 -35 0 -28 0 -25 -30 -15 -7 -22

-16 -34 -17 -44 0 -20 -28 -3 -95 -30 -15 -20 -45

-12 -34 -17 -44 0 -20 -28 -17 -190 0 0 -21 -45

-12 -34 -17 -44 0 0 0 -17 -190 0 0 -22 -45

-12 -34 -17 -44 0 0 0 -17 -190 0 0 -23 -45

0 -10 0 0 -2 -11

-55 -25 -8 -8 -5 -43

0 -25 -8 -8 -5 -43

0 0 -8 -8 -5 -43

-55 0 -8 -8 -5 -43

Totaal financieel effect ‘knop aan’ Totaal financieel effect ‘knop uit’ Totaal

-788 -236 -1.024

-941 -711 -1.652

-1.618 -795 -2.413

-1.036 -751 -1.787

-993 -1.299 -2.292

Voorjaarsnota 2025

0 0

Knop 23.

Onderwerp Programma 1 Samenlevend Bouwkundige aanpassingen voormalig Kwetternest / Hercules Het voormalig Kwetternest is per 2017 om niet in bruikleen gegeven aan Hercules met de mogelijkheid tot het om niet in gebruik geven aan maatschappelijke partijen uit Diessen.

2025

2026

2027

2028

2029

-4

-3

Eerder organiseerde verenigingsraad Diessen een ‘beursvloer’ en vonden er diverse overleggen plaats over een mogelijke financiële bijdrage vanuit de gemeente voor aanpassingen in bouwkundige zin. De verenigingsraad Diessen heeft hiertoe een eerste opzet gemaakt zodanig dat alle partijen hun materialen op een (logistiek) verantwoorde manier kunnen opslaan. De vereniging heeft aangegeven een aantal werkzaamheden zelf uit te willen voeren om zo kosten te besparen. De omvang daarvan is nog niet duidelijk. De aangegeven investering is daarom een indicatie.

24.

Dit vraagt om een investering van € 50.000,- in 2025 met een afschrijvingstermijn van 20 jaar. Sociale Kaart (afkomstig uit participatietraject) We willen de bekendheid en het gebruik van de Sociale Kaart in Hilvarenbeek vergroten. Het past binnen scenario 2, "Samenwerkend Hilvarenbeek". Dit scenario benadrukt samenwerking met verschillende stakeholders zoals inwoners, ondernemers, verenigingen, onderwijs en (semi)overheden. De focus ligt op verbinding en samenhang. Hierbij neemt de gemeente een netwerkende en flexibele houding aan. Door de Sociale Kaart te verbeteren en de bekendheid hiervan te vergroten, versterken we de samenwerking en betrokkenheid binnen de gemeenschap.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15713614/1