12 Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer:

gemeente Hilvarenbeek

In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 15 december 2022 : 18 oktober 2022 : Samenleving van 24 november en 1 december 2022 : 12 : Onderwijsbeleid : Onderwijsachterstanden beleidsplan Hilvarenbeek 2023-2026

Voorstel -

Het onderwijsachterstanden beleidsplan Hilvarenbeek 2023-2026 vast te stellen.

Inleiding De gemeente heeft op grond van de Wet op het Primair Onderwijs (Wpo) een aantal taken gekregen rond het bestrijden van onderwijsachterstanden. De belangrijkste taak is het creëren van een extra urenaanbod voor kinderen met een taalachterstand in de voorschoolse periode, oftewel: de peuterleeftijd. Dat betekent dat peuters met een taalachterstand, verspreid over heel Hilvarenbeek, een speciaal programma voor voorschoolse educatie kunnen volgen van 16 uren per week. Dat programma wordt aangeboden door de kinderopvang. Ook is de gemeente verantwoordelijk voor de toeleiding van deze peuters naar dat extra aanbod en voor de doorgaande lijn richting het basisonderwijs. Het onderwijs is verantwoordelijk voor de vroegschoolse educatie: de leeftijd van 4 -7 jaar. In het onderwijsachterstanden beleidsplan zijn de afspraken rond de taken en verantwoordelijkheden rond de voorschoolse educatie vastgelegd. Zo worden o.a. de doelgroepdefinitie, de wijze van toeleiding naar voorschoolse educatie en de eisen aan de methode vastgelegd, maar ook de resultaatafspraken die we gemaakt hebben met het onderwijs staan in het plan. Dat laatste is een belangrijk punt, omdat de onderwijsinspectie dat als opdracht in de inspectieronde heeft meegegeven. Om alle wettelijke taken te financieren is een geoormerkt rijksbudget beschikbaar gesteld.

Voor Hilvarenbeek is dat ca € 115.000,- per jaar (budget 2022). Wanneer aan alle wettelijke taken voldaan is, kan het budget dat overblijft, ingezet worden voor andere activiteiten en interventies, mits deze binnen de doelstelling van de artikelen 166 -168 Wpo vallen. In Hilvarenbeek zetten we dat o.a. in voor de peuter IB-er (interne begeleider), de boekstartcoach en de ondersteuning van kinderen die het Nederlands niet als moederstaal hebben. Naast het rijksbudget, dat ingezet moet worden voor de doelen uit de Wet, is er ook een gemeentelijk budget. Dat wordt ingezet om de peuters die niet onder de doelgroep definitie vallen een gesubsidieerd aan bod van 8 uren voorschoolse educatie per week te bieden. Dit is het oude peuterspeelzaalwerk. Daarmee bieden we iedere peuter in Hilvarenbeek een (gesubsidieerd) voorschools aanbod, zodat iedereen een goede start op de basisschool kan maken. Het onderwijsachterstandenbeleid hangt onder de beleidsparaplu van de Lokaal Educatieve Agenda (subdoel 4 LEA: We leveren een kwalitatief sterk voorschools aanbod) van de gemeente Hilvarenbeek en heeft eenzelfde looptijd: 2023 t/m 2026. Dezelfde doelstellingen en uitgangspunten uit de LEA gelden dus ook voor het onderwijsachterstandenbeleid.

1

Raad van 15 december 2022, nr. 12

Argumenten 1. Participatie met onderwijs en opvang Het onderwijs achterstandenbeleid is tot stand gekomen in nauw overleg met het onderwijsveld en de kinderopvang. Een gezamenlijke werkgroep heeft gezorgd voor de totstandkoming van het beleidsplan. De schoolbesturen van Opmaat en Samenwijs (tevens het bestuur van Samenw ijs opvang) hebben ingestemd met het beleidsplan. Er is dus een breed draagvlak van de partijen uit het veld. 2. Wettelijke taak In het onderwijsachterstanden beleidsplan is vastgelegd op welke wijze de gemeente de wettelijke opdrachten uit de artikelen 165-168 van de Wet op het Primair Onderwijs heeft ingericht. In het plan is vastgelegd wat de Hilvarenbeekse doelgroepdefinitie is, hoe de doelgroeppeuters naar een voorschools aanbod worden toegeleid, welke methode gebruikt wordt, hoe de overdracht van voor- naar vroegschool geregeld is e.d. Door het plan is vastgelegd hoe de wettelijke opdracht aan de gemeente is ingevuld. 3. Opdracht onderwijsinspectie De onderwijsinspectie heeft in 2020 een inspectie uitgevoerd naar de Hilvarenbeekse voorschoolse educatie en het onderwijsachterstandenbeleid. De belangrijkste constatering was dat de zaken in Hilvarenbeek over het algemeen goed op orde zijn. Belangrijk aandachtspunt was dat niet duidelijk was welke resultaatafspraken gemaakt zijn met de kinderopvang en het onderwijs.

De gemeente heeft daarop de opdracht gekregen dit te gaan regelen. In het onderwijsachterstanden beleidsplan is een resultaatafspraak met kinderopvang en onderwijs gemaakt en is tevens afgesproken hoe deze resultaten gemeten worden. 4. Eén document, meer duidelijkheid Alle afspraken die rond de voorschoolse educatie en het onderwijsachterstandenbeleid gemaakt zijn in het verleden waren versnipperd. Het consultatiebureau werkte met een eigen doelgroepdefinitie, de boekstartcoach werd gesubsidieerd vanuit een collegebesluit van 2019, in het beleidsplan van Samenwijs opvang stond de overdracht van de peutergroep naar het basisonderwijs beschreven en een aantal andere afspraken is via overleggen tot stand gekomen. In het voorliggende beleidsplan zijn alle afspraken in één document vastgelegd. Dat leidt tot meer duidelijkheid over de afspraken. De gemeente kan nu ook beter de regie voeren. 5. Vastleggen van de aandachtspunten: bepalen van de 4 jaarlijkse agenda In het onderwijs achterstandenbeleidsplan zijn de aandachtspunten die in de komende 4 jaren verder uitgewerkt moeten worden vastgelegd. Deze staan in de verschillende losse kaders in het plan. Daarmee is vastgelegd welke onderwerpen de komende vier jaren verdere aandacht behoeven.

Kanttekeningen - Gezien de sluimerende personeelstekorten in de kinderopvang en het onderwijs bestaat er een risico dat de gewenste en geplande acties niet uitgevoerd kunnen worden. In dergelijke situaties zal steeds tezamen met beide partijen gekeken worden naar de hoogste prioriteiten. - De rijksmiddelen die de gemeente ontvangt voor onderwijsachterstanden worden jaarlijks beschikt vanuit de Rijksoverheid. Dat bedrag kan jaarlijks variëren. Schommelingen in het bedrag worden binnen de beschikbare budgetten opgevangen. Samenwerking Zoals eerder benoemd, is het onderwijsachterstanden beleid tot stand gekomen in hechte samenwerking met het lokale onderwijsveld en de kinderopvang. Financiën De totale kosten voor het onderwijsachterstandenbeleid, inclusief voorschoolse educatie, bedragen € 180.000,-.

2

Raad van 15 december 2022, nr. 12

De dekking van het budget wordt gevonden in 2 stromingen: a. Rijksbudget op grond van de Wet op het Primair Onderwijs. Dit is een geoormerkt budget en kan alleen ingezet worden conform de doelen van het onderwijsachterstandenbeleid (artikel 165-168 WPO). Jaarlijks wordt dit rijksbudget per gemeente vastgesteld. Dit is voor 2022 € 115.000,-. Voor 2023 is dit nog niet bekend. b. Gemeentelijk budget. De hoogte van dit budget wordt bepaald door de gemeenteraad. In de afgelopen jaren werden de kosten voor voorschoolse educatie eerst gedekt door de beschikbare rijksmiddelen. Het verschil werd vervolgens gedekt uit de gemeentelijke middelen. Dat leidde tot de volgende gemeentelijke bijdrage per jaar: Jaar Bijdrage gemeentelijke middelen 2020 € 106.700 2021 € 102.900 2022 € 65.500 Het grote verschil tussen 2021 en 2022 is te verklaren door een toename van de rijksmiddelen. De verwachting is dat de rijksbijdrage in de komende beleidsperiode stabiel blijft. In de begrotingen voor 2023 tot en met 2026 wordt een structureel gemeentelijk budget van € 65.000,- opgenomen. Dat budget staat al in de begroting; er is dus geen extra budget nodig. Mochten er nu veranderingen in rijksbudget of in het beleid komen, dan wordt dat binnen het beschikbare rijks- en gemeentebudget opgevangen.

Kortom: o het onderwijsachterstandenbudget blijft binnen de bestaande financiële kaders; o voor de komende vier jaren. Communicatie Uw besluit wordt gedeeld met de onderwijs- en opvangpartners. Uitvoering Na uw besluit zal een aantal subsidieregels opgesteld worden op grond waarvan de onderwijs - en opvangpartijen een subsidie aan kunnen vragen en aan de slag gaan met de acties, zoals benoemd in het onderwijsachterstanden beleidsplan.

burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek, burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Advies raadscommissie Dit voorstel is behandeld in de raadscommissie Samenleving op 1 december 2022. De commissie is van oordeel dat het voorstel als hamerstuk voor besluitvorming aan de raad van 15 december 2022 kan worden voorgelegd.

De griffier, Maarten Janus

3

Raad van 15 december 2022, nr. 12

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel genoemd onder de paragraaf “Voorstel”.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Bijlage (digitaal in raadsinformatiesysteem) Concept onderwijsachterstanden beleidsplan Hilvarenbeek 2023-2026

4