12 Grondstoffenbeleid (6 bijlage Briefrapport Evaluatie prestatie inzamelsysteem)

Briefrapport Gemeente Hilvarenbeek

Evaluatie prestatie inzamelsysteem

Omdenken in afval

Project Evaluatie prestatie inzamelsysteem, gemeente Hilvarenbeek

In opdracht van Angelique Geuze a.geuze@hilvarenbeek.nl

Opgesteld door Pieter Reus mail@metpieter.com 06-12768415

Datum 11 juli 2022

Kenmerk 2022HI03

2

Omdenken in afval

Inhoudsopgave

1

Aanleiding, aanpak en bevindingen

4

1.1 1.2 1.3

Aanleiding Aanpak Bevindingen

4 4 4

2

Demografie

5

3

GFT, PMD en restafval

6

3.1 3.2

Gebruik van de GFT-bak, restafvalbak en toegangspas Resultaat GFT, PMD en restafval aan huis

6 8

4

Milieustraat

10

5

Kosten afvalbeheer

12

3

Omdenken in afval

1

Aanleiding, aanpak en bevindingen

1.1 Aanleiding De aanleiding voor deze beknopte evaluatie is de voorbereiding op nieuw afval- en grondstoffenbeleid. 1.2 Aanpak Voor de beknopte evaluatie zijn gegevens geanalyseerd op het vlak van demografie, inzameling en kosten. De prestaties zijn in perspectief geplaatst met buurgemeenten, het Nederlands gemiddelde en de ‘top10’ en ‘tob10’ van de Nederlandse gemeenten. 1.3 Bevindingen De bevindingen zijn hieronder beknopt verzameld: 1) De bevolking vergrijst: • 65+ is verdrievoudigd in 30 jaar tijd; • 65+ vormt waarschijnlijk 25% in komende decennium. 2) Huishoudens worden kleiner: • Een- en tweepersoonshuishoudens (1P + 2P) namen met 12% toe in 20 jaar tijd tot 67% van het totaal. 3) GFT-bak: • blijft bij 25% van de huishoudens ongebruikt / ‘nulaanbieders’; • mediaan is 5 aangeboden GFT-bakken per jaar; • 37% van aanbieders maakt 73% van al het GFT; • gemiddeld aangeboden gewicht is 35 kg/bak (± 50% vulling). 4) Restafvalbak: • blijft bij 13% van de huishoudens ongebruikt / ‘nulaanbieders’; • mediaan is 7 aangeboden rest-bakken per jaar; • 37% van aanbieders maakt 71% van al het restafval; • gemiddeld aangeboden gewicht is 36 kg/bak (± 100% vulling). 5) Restafval in Hilvarenbeek: • groeit sinds 2017; • bevat ± 90% grondstoffen.

6) In vergelijking met andere gemeenten: • Hilvarenbeek is een middenmoter (geworden); • Restafval is gemiddeld (maar stilstand is…); • GFT is zeer weinig; • Groen op milieustraat is zeer veel; • GFT én groen is bovengemiddeld (NL-nr 30). 7) Bezoekers milieustraat Hilvarenbeek: • Verpakkingen en Puin&Tuin (groen) geven de meeste bezoekers; • 25% bezoekers komt zonder auto naar de milieustraat (hoog %); • Bijna 20% bezoekers komt met aanhangwagen (bovengemiddeld %); • Hilvarenbeek heeft het laagste aantal openingsuren van de regio. 8) Volume milieustraat: • Puin&Tuin (vooral groen) vormt 80% van het totale volume; • Restafval geeft de hoogste kosten. 9) Kosten milieustraat: • Hilvarenbeek heeft een relatief gunstig kostenniveau t.o.v. de regio (hangt samen met het aantal openingsuren). 10) De afvalstoffenheffing: • is 60% gestegen sinds 2017; • is sterk gespreid qua daadwerkelijk betaalde hoogte afvalstoffenheffing per huishouden; • heeft een mediaan die 8-17% afwijkt van de gemiddelde afvalstoffenheffing; 11) De operationele kosten • worden voor 50% gevormd door restafval; • is voor PMD sterk verlieslatend (ondanks vergoedingen). 4

Omdenken in afval

2

Demografie

In figuur 1 zijn vier decennia over elkaar heen ‘gelegd’ ter verduidelijking dat een verschuiving optreedt in de gemiddelde leeftijd van de inwoners van de gemeente Hilvarenbeek. De leeftijdsgroep tot 25 jaar is met 27% afgenomen sinds 1992. De leeftijdsgroep ouder dan 65 jaar is met 13% gegroeid tot 22% in 2022. Figuur 1. Hilvarenbeek: ontwikkeling bevolking naar leeftijd 1992-2022.

1992

2,0%

2002

2012

2022

1,5%

1,0%

36% 33% 30% 27%

0,5%

40% 38% 32% 27%

15% 19% 22% 24%

9% 10% 16% 22% 95 of ouder

90 jaar

85 jaar

80 jaar

75 jaar

70 jaar

65 jaar

60 jaar

55 jaar

50 jaar

45 jaar

40 jaar

35 jaar

30 jaar

25 jaar

20 jaar

15 jaar

10 jaar

5 jaar

0 jaar

0,0%

Uit figuur 2 kan worden afgeleid dat het aandeel huishoudens met 3 of meer gezinsleden met 12% is afgenomen sinds 2002. Figuur 2. Hilvarenbeek: ontwikkeling gezinsgrootte 2002-2022. 2002 2012 2022

40% 40% 40%

45% 39% 33%

55% 61% 67%

35% 35% 35% 30% 30% 30% 25% 25% 25% 20% 20% 20% 15% 15% 15% 10% 10% 10% 5%

5%

5%

0%

0%

0% 1P

1P

1P

2P

2P

2P

3P

3P

4P

3P

4P

4P

5P + 5P + 5P +

Bevindingen: 1) De bevolking vergrijst: • 65+ is verdrievoudigd in 30 jaar tijd; • 65+ vormt waarschijnlijk 25% in komende decennium. 2) Huishoudens worden kleiner: • Een- en tweepersoonshuishoudens (1P + 2P) namen met 12% toe in 20 jaar tijd tot 67% van het totaal. Deze ontwikkeling ligt in lijn met de Nederlandse demografische ontwikkeling.

5

Omdenken in afval

GFT, PMD en restafval

3

3.1 Gebruik van de GFT-bak, restafvalbak en toegangspas De gemeente biedt haar huishoudens de mogelijkheid gebruik te maken van aparte bakken (containers) voor het aanbieden van Groente-, Fruit- en Tuinafval (GFT) (180 liter inhoud) en restafval (280 liter inhoud). In een driewekelijks ritme wordt aan huis GFT, PMD (in zakken) en restafval opgehaald. In figuur 3 is weergegeven hoe de inwoners gebruik maken van de GFT-bak. Uit analyse van de ledigingsgegevens blijkt dat het ‘middelpunt’ (mediaan) op 5 aangeboden GFT-bakken per huishouden per jaar ligt. Van de 17 aanbiedmomenten wordt dus 5 maal gebruik gemaakt. Dat is omgerekend 900 liter per jaar. Het gemiddelde gewicht per GFT-bak was 35 kg wat neerkomt op een vulgraad van gemiddeld 50%. In 2021 werd de GFT-bak als volgt gebruikt: • 25% gebruikte de GFT-bak geheel niet (zogenaamde nulaanbieders). • 39% van de huishoudens bood de GFT-bak tot en met 5 maal aan. Deze groep maakte daarmee 26% van het totale aangeboden volume aan GFT. • Een groep van 26% bood de GFT-bak tot en met 10 maal aan. Deze groep maakte daarmee 43% van het totale aangeboden volume aan GFT. • Tot slot is er een groep van 11% van de huishoudens die vaker dan 10 maal de GFT-bak heeft aangeboden. Deze groep maakte daarmee 30% van het totale aangeboden volume aan GFT. Een klein deel van de huishoudens blijkt meer dan 17 aanbiedmomenten te hebben gebruikt.

Deze bevinding is mogelijk gebaseerd op meetfouten of een situatie waarin huishoudens oneigenlijk gebruik maken van twee verschillende inzamelroutes. Figuur 3. Hilvarenbeek: gebruik van de GFT-bak in 2021.

mediaan: 5

39% 26%

26% 43%

huishoudens

5%

7%

8%

10%

11% 30%

aangeboden volume huishoudens

9% 8% 8% 8%

6% 6%

5% 4% 4% 3% 2% 1% 0% 2% 1,1% 0,2% 25% 7% 8% 8% 8% 7% 7% 6% 5% 4% 4% 3% 2% 2% 1% 1% 1% 0% 0,3%0,0% 0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18 19+

aangeboden containers per jaar

In figuur 4 is weergegeven hoe de inwoners gebruik maken van de restafvalbak. Uit analyse van de ledigingsgegevens blijkt dat het ‘middelpunt’ (mediaan) op 7 aangeboden restafvalbakken per huishouden per jaar ligt. Dat is omgerekend 1.960 liter per jaar. Het gemiddelde gewicht per restafvalbak was 36% kg wat neerkomt op een vulgraad van circa 100%. Het gebruik van restafvalbakken was als volgt in 2021: • 13% gebruikte de restafvalbak geheel niet (zogenaamde nulaanbieders). • 49% van de huishoudens bood de restafvalbak tot en met 7 maal aan. Deze groep maakte daarmee 29% van het totale aangeboden volume aan restafval. • Een groep van 21% bood de restafvalbak tot en met 14 maal aan. Deze groep maakte daarmee 32% van het totale aangeboden volume aan restafval. • Tot slot is er een groep van 16% van de huishoudens die de restafvalbak 15 maal of meer heeft aangeboden. Deze groep maakte daarmee 39% van het totale aangeboden volume aan restafval.

6

Omdenken in afval

Figuur 4. Hilvarenbeek: gebruik van de restafvalbak in 2021.

huishoudens

4%

4%

5% 6%

Mediaan: 7

49% 29%

7%

13% 12%

21% 32%

16% 39%

aangeboden volume huishoudens 6% 6%

7% 5% 5%

4% 5%

5%

2% 0% 1% 1,0%0,7% 13% 6% 8% 8% 7% 7% 6% 6% 5% 5% 4% 3% 3% 2% 3% 3% 5% 5% 0,4%0,2% 0

1

2

3

4

5

6

7 8 9 10 11 12 13 aantal aangeboden containers

14

15

16

17

18 19+

In figuur 5 is het gebruik van de toegangspas voor het storten van restafval in collectieve (ondergrondse) restafvalcontainers weergegeven. Uit analyse van de ledigingsgegevens blijkt dat het ‘middelpunt’ (mediaan) op 19 stortingen per huishouden per jaar ligt. De storttrommel is 60 liter groot. De mediaan komt daarmee neer op 1.140 liter. Het gebruik van de toegangspas was als volgt in 2021: • 6% gebruikte de restafvalbak geheel niet (zogenaamde nulaanbieders). • 34% van de huishoudens gebruikte de toegangspas tot en met 19 maal. Deze groep maakte daarmee 12% van het totale aangeboden volume aan restafval. • Een groep van 16% gebruikte de toegangspas tot en met 26 maal. Deze groep maakte daarmee 12% van het totale aangeboden volume aan restafval. • Een 53 7% groep van 29% gebruikte de toegangspas vaker dan 26 maal, maar minder dan 9% maal. Deze groep maakte daarmee 33% van het totale aangeboden volume aan 8% 6% restafval. 7% 5% • Tot slot is er een groep van 13% van de huishoudens die de toegangspas vaker dan6% 53 4% heeft gebruikt. Deze groep maakte daarmee 34% van het totale aangeboden 5% maal volume aan restafval. 4% 3% 3%

2%

Figuur 5. Hilvarenbeek: gebruik van de toegangspas voor collectieve restafvalcontainers in 2021. 2% 1%

1% 9% 0%

4% 3% 2%

huishoudens

7% 6%

aangeboden volume huishoudens

5% 4% 3% 2%

1%

1%

huishoudens

95 10 0 10 5+

90

85

80

75

70

65

60

55

50

45

40

35

30

25

20

15

5

0% 10

0% 0

8%

95 10 0 10 5+

90

85

80

75

13% 34%

70

65

60

55

50

40

35

29% 33%

30

25

20

mediaan: 19

5%

16% 12%

15

5

10

34% 12%

0

6%

45

7% 0%

stortingen/jr

aangeboden volume huishoudens

Bevindingen: 3) GFT-bak: • blijft bij 25% van de huishoudens ongebruikt / ‘nulaanbieders’; • mediaan is 5 aangeboden GFT-bakken per jaar; • 37% van aanbieders maakt 73% van al het GFT; • gemiddeld aangeboden gewicht is 35 kg/bak (± 50% vulling). 4) Restafvalbak: • blijft bij 13% van de huishoudens ongebruikt / ‘nulaanbieders’; • mediaan is 7 aangeboden rest-bakken per jaar; • 37% van aanbieders maakt 71% van al het restafval; • gemiddeld aangeboden gewicht is 36 kg/bak (± 100% vulling).

7

Omdenken in afval

3.2 Resultaat GFT, PMD en restafval aan huis Het gebruik van de GFT-bak, restafvalbak, PMD-zak en overige inzamelvoorzieningen bepaalt het resultaat van de ingezamelde hoeveelheden van de verschillende afvalstromen. Ter vereenvoudiging van de beeldvorming zijn de inzamelresultaten voor circa 30 verschillende afvalstromen gegroepeerd tot 7 hoofdgroepen in figuur 6. Figuur 6. Hilvarenbeek: hoeveelheden per afvalsoort 2002-2021 (in kilogram per inwoner).

600 500 groen

400

bouwmaterialen spullen

300

papier + verpakkingen gft

200

restafval milieustraat restafval aan huis

100 0 2002

2005

2008

2011

2014

2017

2020

Uit figuur 6 kan worden afgeleid dat voor 2011 goede stappen zijn gemaakt in het verminderen van de hoeveelheid restafval en verbeteren van de afvalscheiding. Na 2011 heeft stagnatie plaatsgevonden. Restafval is de verzamelstroom van afval waarvoor de gemeente geen aparte inzamelvoorzieningen aanbiedt. Analyse van dit restafval geeft een ander beeld, zie figuur 7. Figuur 7. Hilvarenbeek: samenstelling van het restafval in 2017.

bebouwde kom

8 12

in kg/p/j

2 5

buitengebied 13

7

2 5

9 3 0 8

6

0

GFT

12

Luiers PMD

42

9

43

Glas 14

in liters/p/j

Textiel

108

52

23 62

108

1452 62 23 12050120

50

spullen Papier

48

7 15

38

45

1 79

KCA REST

68

124

Door het willekeurig verzamelen van 60 restafvalbakken in de bebouwde kom, alsook in het buitengebied is onderzocht welke afvalstromen allemaal voorkomen in het restafval. In 2017 bleek de restafvalbak voornamelijk te zijn gevuld met afvalstromen waarvoor de gemeente aparte inzamelvoorzieningen aanbiedt. Figuur 7 geeft allereerst de hoeveelheid in kilogrammen per inwoner en aan de onderzijde is dat verbeeld in liters per persoon per jaar. Dat laatste is vanuit het oogpunt van de huishoudens belangrijker. Uit dat laatste blijkt een persoon maximaal 79 kilogram ‘onvermijdbaar’ restafval te hebben aangeboden in 2017. Hilvarenbeek presteert op gelijkwaardig niveau met haar directe buurgemeenten Goirle en Oisterwijk. In Nederland wordt gemiddeld minder goed gepresteerd, maar de top 10 van Nederland presteert aanmerkelijk beter, zie figuur 8.

8

Omdenken in afval

Figuur 8. Hilvarenbeek, Goirle en Oisterwijk: inzamelresultaten 2019 ten opzichte van het Nederlands 2019: prestaties Van Afval Naar Grondstof in kg/p/j gemiddelde en de top10 van Nederlandse gemeenten met het minste restafval.

25 52

17 27

kg/p/j

124 74

16 35

14 46

88

91

28

32

90

116

6 29

188

135

199

bouw verpak

25

groen GFT

124

49

186

spullen

110

REST

149

136

Goirle

Hilvarenbeek

kg/p/j

123

41 NL Top10 minste NL gemiddelde REST REST

Oisterwijk

Aan deze resultaten ligt het gebruik van de gemeentelijke inzamelvoorzieningen ten grondslag. Om de invloed daarvan te verduidelijken is in figuur 9 een overzicht van de gebruikte inzamelmiddelen voor restafval en tariefmethode (wel/geen principe dat de vervuiler betaalt/diftar) opgenomen in de tien best en de tien minst presterende Nederlandse gemeenten. In dit overzicht blijkt Hilvarenbeek een middenmoter. Figuur 9. Top10 en Tob10 van Nederlandse gemeenten met het minste restafval in 2019.

Tob10 gebruiken allemaal grote restafvalbak zonder diftar Top10 gebruiken allemaal géén restafvalbak

NL tob 10 106

40

13

25

37

40

34

62

26

36

106 62 26 36 40 34 37 13 25 281 283 289 302 304 317 26 266 268 269 274 40

NL top 10 13 7

12 23

17 32

15 32

17 32

40 36

11 38

20 39

1 40

13

12

17

15

17

40

11 €€

20 €€

1 € €

8 102 302 304 317 266 268 269 274 281 283 289 42 26x 26x 26x 26x 26x 26x 26x 26x 26x 26x 7 8 € €€ €€ 42 69 270L

eu Re us se el l-D H DH or eo e rMs st M ie aa tiear r d a n enn de de n de S S Mi in M nat t aa a An sA s nt th on ho ni is s B oe Bo ek ke B el ox Bl o Pe xm Pme el eee e er en l re n M aOa Ma O os as os s t t G G B B e uZn lurn elr Z es w e sc w ar ahr ch te otet ot w ewn en at at er er la l a nd nd D ru D r u te te N n oo No n or rd - B dBe ev v el aBn ela B n er edr ke ke d lla lla B n ev nBde ve d er rw w V ijk lis iVjkli 's -G 'si-n s si Gg ng ra rea e ve nv en n n B ha ar hBaag g ree en nd e dr r e ec R ot cRhot ht tt te er rd da a H m m aa Ha a rl em rSlel S umi l m sm uis er er lVie V l ie la de ar ldaea r di ng d in g en en

grof restafval fijn restafval

40 breng 36 brengbreng 38 39 breng 32 13x 32 13x 32 26x 23 13x brengbreng breng breng 13x 13x 13x 26x 26x 26x 13x 13x 13x 26x 13x 26x breng breng breng breng breng breng 17x 26x 7 26x

be

R

H

en ar ilv

breng breng 26x 26x breng breng breng breng

ek

Bevindingen: 5) Restafval in Hilvarenbeek: • groeit sinds 2017; • bevat ± 90% grondstoffen. 6) In vergelijking met andere gemeenten: • Hilvarenbeek is een middenmoter (geworden); • Restafval is gemiddeld (maar stilstand is…); • GFT is zeer weinig; • Groen op milieustraat is zeer veel; • GFT én groen is bovengemiddeld (NL-nr 30).

9

Omdenken in afval

4

Milieustraat

Een andere belangrijke voorziening is de milieustraat. In figuur 10 is het gebruik daarvan weergegeven door enerzijds de bezoekers te ordenen naar welke afvalstromen zij hoofdzakelijk brengen en anderzijds met welke voertuigen zij deze afvalstromen vervoeren. Figuur 10. Hilvarenbeek: gebruik van de milieustraat in 2022.

glas+luiers+ papier+pmd

3% 5%

5% 9%

48% 42%

spullen 5%

80%

40%

44%

7%

12%

bezoekers

volume

auto met bedrijfskenteken

3% 3% 25%

15%

fiets/tevoet

puin&tuin

restafval

auto met bedrijfskenteken en aanhangwagen

personenauto en aanhangwagen

54%

personenauto kosten

vervoer

Uit figuur 10 kan worden afgeleid dat zeer veel bezoekers komen met glas, luiers, papier en PMD. Vooral PMD loopt ‘zeer hard’. Bezien vanuit het volume dat dit beslaat op de milieustraat blijkt vooral de verzamelstroom puin&tuin (asbest, afvalhout, gips, grond, groen, puin en vlakglas) veruit de meeste ruimte te vergen. Als wordt gekeken naar de kosten blijkt het grof restafval de grootste kostenpost. Het tellen van de bezoekers en hun vervoersmiddelen is acht weken gedaan aan de hand van turflijsten. Door wisselend personeel is dit volgens de werfbeheerder niet altijd goed verlopen. De kolom vervoer moet daarom als sterk indicatief worden beschouwd. Vijfentwintig procent van alle bezoekers kwam met de fiets of te voet. Ten opzichte van andere gemeentelijke milieustraten is dit een opmerkelijk groot aandeel. Auto’s met een bedrijfskenteken zijn in 6% van alle gevallen geturfd, maar de werfbeheerder vermoedt dat dit aandeel groter is. In Nederland wordt nauwelijks een benchmark gehouden voor gemeentelijke milieustraten. Vergelijkingen maken is daardoor nauwelijks mogelijk. Per toeval heeft de regio Hart van Brabant de gemeentelijke milieustraten tot regionaal project gemaakt in de afgelopen jaren. In dit briefrapport is een aantal relevante grafieken en tabellen van dit project opgenomen voor het in perspectief plaatsen van de gemeentelijke milieustraat van Hilvarenbeek.

Figuur 11. Regio Hart van Brabant: openingsuren per gemeentelijke milieustraat in 2020. ma di wo do vr za uur am pm am pm am pm am pm am pm am pm wk Dongen 2 2 2 2 2 2 2 2 3 4 23 Gilze en Rijen 3 3 3 3 4,5 17 Goirle 3 3 2 4 12 Heusden 2,5 2,5 2,5 2,5 3 3 16 Hilvarenbeek 3 3 4 10 Loon op Zand 3 3 2 3 2 3 16 Oisterwijk 3 3 2 4 12 Haaren 3 3 3 9 Tilburg, Albion 4 4,5 4 4,5 4 4,5 4 4,5 4 4,5 3 4,5 59 Tilburg, Berkel-Enschot 4 5 Waalwijk 3 3 3 3 3 3 3 25 Waalwijk, Sprang-Capelle 2 2 Hart van Brabant 4 7,5 9 15 9 27 9 12 11 21 35 40 199

10

Omdenken in afval

Uit figuur 11 kan worden afgeleid dat de milieustraat van Hilvarenbeek de minste openingsuren heeft. De kosten en poortinkomsten van de milieustraten zijn vereenvoudigd weergegeven in figuur 12. Figuur 12. Regio Hart van Brabant: poortinkomsten en kosten per huishouden van de milieustraten per gemeente. € 46

€ 44

€ 43 € 38 € 31

€ 35

€ 18

€ 17

€ 31

€ 21

€ 18

€ 36

€9

€8

-€ 3

€ 33

€ 13

€ 12

Dongen G en R

€ 39

Goirle Heusden H’beek

-€ 6

L op Z

O’wijk -€ 6

-€ 11

-€ 12

Tilburg

totale kosten

€ 11 €7 W’wijk

-€ 3

w.v. restafval

RHvB -€ 6

poortinkomsten

-€ 12

-€ 13

Uit figuur 12 kan worden afgeleid dat de milieustraat van Hilvarenbeek tot de efficiëntere milieustraten behoort. De bandbreedte van € 15 per huishouden tussen alle gemeenten wordt voornamelijk bepaald door personele lasten als gevolg van het aantal openingsuren. Waalwijk heeft de minste kosten voor het grof restafval. Verhoudingsgewijs brengt Hilvarenbeek meer kosten in rekening aan de poort. Bevindingen: 12) Bezoekers milieustraat Hilvarenbeek: • Verpakkingen en Puin&Tuin (groen) geven de meeste bezoekers; • 25% bezoekers komt zonder auto naar de milieustraat (hoog %); • Bijna 20% bezoekers komt met aanhangwagen (bovengemiddeld %); • Hilvarenbeek heeft het laagste aantal openingsuren van de regio. 13) Volume: • Puin&Tuin (vooral groen) vormt 80% van het totale volume; • Restafval geeft de hoogste kosten. 14) Kosten: • Hilvarenbeek heeft een relatief gunstig kostenniveau t.o.v. de regio (hangt samen met het aantal openingsuren).

11

Omdenken in afval

5

Kosten afvalbeheer

De kosten voor afvalbeheer in Hilvarenbeek zijn scherp gestegen in de afgelopen vier jaar, zie figuur 13. Figuur 13. Hilvarenbeek: ontwikkeling afvalstoffenheffing 2017-2021 (in €/huishouden).

160%

121% 100% 2017

2018

2019

2020

2021

Door de gegevens over het gebruik van de GFT-bak en restafvalbak te koppelen aan de gedifferentieerde tarieven (diftar) wordt een scherper beeld verkregen van de daadwerkelijke lasten per huishouden voor het afvalbeheer, zie figuur 14. Figuur 14. Hilvarenbeek: effect van diftar op de afvalstoffenheffing in 2021.

huishoudens

0

1

2

3

8%

10%

aangeboden volume huishoudens

9% 8% 8% 8%

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18 19+

aangeboden containers per jaar 13% 12%

huishoudens

4%

4%

aangeboden volume huishoudens

7%

5% 6%

6%

7%

6% 5% 5%

4% 5%

5%

2% 0% 1% 1,0%0,7% 13% 6% 8% 8% 7% 7% 6% 6% 5% 5% 4% 3% 3% 2% 3% 3% 5% 5% 0,4%0,2% 0

1

2

3

4

5

6

7 8 9 10 11 12 13 aantal aangeboden containers

14

15

16

17

18 19+

7%

9%

6%

8% 7%

5%

6%

4%

5%

3%

4% 3%

2%

2%

1%

1%

huishoudens

90

95 10 0 10 5+

85

80

75

70

65

60

55

50

45

40

35

30

25

5

0% 15

0

0% 10

hoogbouw GFT-bak REST-pas vastrecht KOSTEN tarief €2 € 92 nulaanbieders 6% 1 € 92 minimum 1 1 € 94 mediaan 19 1 € 128 gemiddelde 31 1 € 150 maximum 321 1 € 689

7%

6% 6% 5% 4% 4% 3% 2% 0% 2% 1% 1,1% 0,2% 25% 7% 8% 8% 8% 7% 7% 6% 5% 4% 4% 3% 2% 2% 1% 1% 1% 0% 0,3%0,0% 5%

20

laagbouw GFT-bak REST-bak vastrecht KOSTEN tarief €2 € 13 € 92 nulaanbieders 25% 13% 1 € 92 minimum 1 1 1 € 107 mediaan 5 7 1 € 192 gemiddelde 6 8 1 € 207 maximum 42 34 1 € 618

aangeboden volume huishoudens

Uit figuur 14 kan worden afgeleid dat de mediaan van de afvalstoffenheffing € 192 was voor een huishouden in de laagbouw in 2021. De gemiddelde afvalstoffenheffing lag 8% hoger met € 207. Er was een aantal huishoudens dat € 107 moest betalen, maar er was ook een deel dat veel meer geld heeft betaald door minder goed het afval te scheiden. Het maximum van € 618 is hoogstwaarschijnlijk niet betaald, omdat in dat geval zowel maximaal de GFTbak moet zijn aangeboden als maximaal de restafvalcontainer. Een juiste analyse daarvan kan niet worden gemaakt vanwege de AVG. Vastgesteld kan worden dat er een aanzienlijke groep is die veel meer heeft betaald dan het gemiddelde. In de hoogbouw was er terdege een huishouden dat € 689 heeft betaald, terwijl de mediaan lag op € 128. Daardoor werd het gemiddelde met 17% omhoog getrokken naar € 150 per huishouden. Het restafval aan huis en op de milieustraat vormen 50% van alle operationele kosten in Hilvarenbeek. Ook PMD is een hoge kostenpost, ondanks dat de gemeente daarvoor een vergoeding per ton ontvangt. Dat laatste wijkt af van andere gemeenten. Beide kostenposten vormen daarmee een belangrijk deel van de hoogte van de afvalstoffenheffing, zie figuur 15.

12

Omdenken in afval

Figuur 15. Hilvarenbeek: kosten afvalbeheer in 2021.

€ 129 operationele kosten

€8 € 19 € 12 €7 € 21

reiniging

€8

MS restafval

€ 19

MS spullen

€ 12 €7

MS puin&tuin MS beheer verpakkingen+papier

€ 11

PMD

€ 38

GFT restafval aan huis

€ 38

reiniging MS restafval MS spullen MS puin&tuin MS beheer verpakkingen+papier

€ 11

PMD

€ 38

GFT restafval aan huis

Bevindingen: 15) De afvalstoffenheffing: • is 60% gestegen sinds 2017; • is sterk gespreid qua daadwerkelijk betaalde hoogte afvalstoffenheffing per huishouden; • heeft een mediaan die 8-17% afwijkt van de gemiddelde afvalstoffenheffing; 16) De operationele kosten • worden voor 50% gevormd door restafval; • is voor PMD sterk verlieslatend (ondanks vergoedingen).

13

Omdenken in afval

14

Omdenken in afval www.metpieter.com