12 Cultuurbeleid Hilvarenbeek 2025 - 2028 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1026191

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 30 januari 2025 : 3 december 2024 : 9 en 16 januari 2025 : 12 : Samenleving : Cultuurbeleid 2025 - 2028

Voorstel 1. In te stemmen met het cultuurbeleid 2025 – 2028 “Cultuur met Karakter – Eigenzinnig en Vernieuwend”. 2. Voor de realisatie van het cultuurbeleid een structurele last van €19.075 op te nemen in de Voorjaarsnota 2025, bestaande uit €4.075 voor de herwaardering van de functie van docenten en €15.000 voor de coördinatie en loketfunctie van een cultuureducatieve organisatie. Daarnaast worden eenmalige middelen beschikbaar gesteld van €20.000 in 2025, waarvan €10.000 voor de organisatie van cultuureducatie en €10.000 voor de pilot Cultuurverbinder, en €10.000 in 2026 voor de voortzetting van de pilot Cultuurverbinder. Alle kosten worden integraal afgewogen in de Voorjaarsnota 2025. 3. In te stemmen met het mandaat van het college om jaarlijks de bijbehorende uitvoeringsagenda vast te stellen.

Inleiding Het college presenteert het cultuurbeleid 2025 – 2028 ‘Cultuur met Karakter – Eigenzinnig en vernieuwend’. Dit beleid is opgesteld in lijn met de afspraken uit het samenlevingsakkoord, en tot stand gekomen met input van het culturele veld. We stellen voor om onze huidige inzet voort te zetten, met enkele inhoudelijke en praktische aanscherpingen om beter aan te sluiten bij de behoeften van de gemeenschap. Daarnaast komen we met een aantal aanvullende maatregelen die de kwetsbaarheden van het huidige culturele stelsel op te lossen. Met dit voorstel willen we een solide basis leggen voor een levendige, duurzame en veerkrachtige cultuur in Hilvarenbeek. Hiermee versterken we niet alleen cultuur, maar ook de maatschappelijke samenhang en leefbaarheid van onze gemeente. Het college vraagt de raad om instemming en goedkeuring van het voorgestelde beleid om zo deze gezamenlijke ambities waar te maken.

Argumenten 1.1 Het cultuurbeleid is in lijn met het samenlevingsakkoord In lijn met de opdracht in het collegeprogramma om een cultuurbeleid te ontwikkelen, presenteren we “Cultuur met karakter – eigenzinnig en vernieuwend” voor de periode 2025 tot en met 2028. In het cultuurbeleid staat creatieve ontwikkeling, culturele ontmoeting en beleving, en het versterken van het organiserend vermogen centraal. Wij hebben een uitgebreid beeld 1

Raad van 30 januari 2025, nr. 12

verkregen van het huidige culturele aanbod en de infrastructuur in onze gemeente en een participatieproces doorlopen met betrokken inwoners en organisaties. Op basis hiervan hebben wij uitgangspunten, maatregelen en ambities geformuleerd. 1.2 Het beleid is tot stand gekomen met input van het culturele veld Dit cultuurbeleid is samen met de lokale culturele partijen en betrokken inwoners ontwikkeld. We vinden het belangrijk dat inwoners en partijen hebben meegedacht en bijgedragen aan het stuk en daarbij ook de prioriteiten hebben kunnen benoemen. De afgelopen maanden hebben we op verschillende manieren met inwoners en culturele partijen geparticipeerd. We hebben we twee participatiebijeenkomsten georganiseerd, waarbij respectievelijk ongeveer 32 en 25 inwoners aanwezig waren. Naast de twee grote bijeenkomsten is er een meedenkgroep van 6 vertegenwoordigers van het culturele veld gevormd. Zij hebben praktische invulling gegeven aan enkele vraagstukken, ideeën gespiegeld aan de situatie in Hilvarenbeek en de gemeente geholpen om keuzes te maken. Ook hebben we gesprekken gevoerd met specifieke organisaties, zoals een aantal verenigingen en de musea, om te praten over hun situatie. Voor de zomer is een enquête verspreid onder jongeren, daar zijn ook enkele vragen over cultuur in opgenomen.

Al deze gesprekken en bijeenkomsten hebben waardevolle inzichten en ideeën opgeleverd, die we hebben betrokken bij de ontwikkeling van het cultuurbeleid. Het uitgebreide participatieverslag is te vinden in de bijlage. 1.3 We willen cultuur duurzaam versterken De afgelopen jaren is de culturele sector in beweging geweest en zijn er veranderingen opgetreden die nieuwe kansen en uitdagingen met zich meebrengen. Dit beleidsstuk richt zich op het benutten van kansen, het aanpakken van uitdagingen en het versterken van onze culturele kwaliteiten. Zo ontstaat er een stabiele basis voor veerkrachtige cultuur in de gemeente. 1.4 Cultuur in Hilvarenbeek vraagt een door de gemeenteraad vastgesteld lange termijnperspectief Culturele organisaties en initiatiefnemers hebben behoefte aan duidelijkheid wie waarvoor verantwoordelijk is, waarop kan worden samengewerkt en voor welke initiatieven en voorzieningen wel of geen financiële ondersteuning van de gemeente beschikbaar is. Daarom willen we stil staan bij wat er nu nodig is en inspelen op het neerzetten van een flexibel en stevig cultureel veld in Hilvarenbeek, voor nu en in de toekomst. Kanttekeningen 1.1 Het voorstel bevat een pilot voor twee jaar Het cultuurbeleid bevat een pilot voor een Cultuurverbinder. De pilot krijgt een looptijd van twee jaar. Gedurende de looptijd en richting het einde van de pilot zullen we evalueren.

Indien de pilot een succes is zullen we onderzoeken hoe we de pilot een vervolg willen geven en dat voorleggen aan de raad. 1.2 De Cultuurverbinder is afhankelijk van externe financiering De Cultuurverbinder kan mogelijk worden gemaakt met een groot deel externe financiering , wanneer de raad een klein budget vrijmaakt krijgt u ze daar dus veel waarde voor terug. De externe financiering is om dit moment echter nog geen zekerheid. Vanuit de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC) is er een budget beschikbaar van €29.400 wat we kunnen inzetten voor de Cultuurverbinder. Hier moet echter wel 60% aan andere financiering tegenover worden gezet om deze middelen te kunnen besteden. Een deel van andere middelen vragen we in de Voorjaarsnota, de overige middelen willen we aanvragen bij fondsen en regelingen. Omdat de 2

Raad van 30 januari 2025, nr. 12

aanvragen nog moeten worden ingediend hebben we geen zekerheid dat deze externe fondsen financieel zullen bijdragen aan de Cultuurverbinder.

Samenwerking Voor het ontwikkelen van dit cultuurbeleid hebben we samengewerkt met verschillende interne en externe partners. Aan het begin van het traject is afgestemd met de afdeling Ruimte, Economie en Toerisme om een integrale aanpak te waarborgen. Een meedenkgroep heeft actief meegelezen en waardevolle input geleverd op de conceptversies van het beleidsstuk, en ook Kunstloc Brabant heeft inhoudelijke feedback gegeven. De uitvoering van het beleidskader zal plaatsvinden in nauwe samenwerking met belanghebbenden en betrokken partijen.

Financiën De voorgestelde beleidsmaatregelen resulteren in een vraag om extra middelen, hieronder een overzicht: Incidentele middelen: €30.000 • Voor het opzetten van een passende organisatie voor cultuureducatie is er eenmalig €10.000 nodig. Dit betekent niet dat we teruggaan naar een traditionele cultuurschool, maar dat we een organisatie opzetten die past bij Hilvarenbeek. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een cultuureducatieplatform en een cultuureducatienetwerk, mogelijk op zichzelf staand of hangend onder een bestaande organisatie. • We starten met de tweejarige Pilot Cultuurverbinder, hiervoor maken we gebruik van een financieringsmix: o Gemeente Hilvarenbeek maakt twee maal €10.000 vrij aan incidentele middelen. o De middelen vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties komen vrij en kunnen worden ingezet voor de pilot. De €29.400 uit de regeling kunnen alleen worden besteed als er 60% uit andere financieringsbronnen wordt bijgedragen. o Voor de Pilot Cultuurverbinder verwachten we middelen te kunnen ontvangen uit verschillende landelijke subsidieregelingen en fondsen. De aanvragen bij deze subsidies en fondsen moeten nog worden gedaan, het is daarom nog niet bekend welk bedrag we daadwerkelijk zullen ontvangen uit externe middelen. Structurele meerkosten: €19.075 (prijspeil 2024) • Herwaardering functie docenten binnenschools: €4075.

In de voorjaarsnota 2024 zijn middelen vrijgemaakt om de vergoeding van docenten per unit op te hogen van €42 naar €50 per 1 januari 2025. Volgens de rekenmodellen voor eerlijke betaling hoort de vergoeding voor een les zonder extra verantwoordelijkheden echter te liggen rond de €55. Wij stellen voor om de functie vanaf 1 januari 2026 te herwaarderen naar €55 en vanaf 2027 jaarlijks te indexeren. • Coördinatie en loketfunctie cultuureducatieve organisatie: €15.000. Losstaand van welke organisatievorm er gekozen wordt is er vaste coördinatie en een loketfunctie nodig. Zo zorgen we voor een stabiel en kwalitatief hoogwaardig aanbod aan cultuureducatie wat zichtbaar en toegankelijk is voor inwoners. Herverdeling middelen: €15.000 • Voor de subsidie voor nieuwe initiatieven en projecten continueren we de middelenstoom van de ‘Tijdelijke subsidieregeling Cultuur 2024’. We onttrekken de komende drie jaar de middelen uit het Vrijwilligersfonds.

3

Raad van 30 januari 2025, nr. 12

We stellen voor om deze kosten richtinggevend in de voorjaarsnota 2025 op te nemen. Dit geeft de raad de gelegenheid bij de voorjaarsnota 2025 deze ontwikkeling af te wegen in het geheel van de beschikbare middelen en de dan bekend zijnde ontwikkelingen. Bij de berekening van de lasten gaan we voor de eenvoud uit van een ingangsdatum op 1 januari 2025. Realisatie van deze kosten zal pas in de loop van 2025 plaatsvinden. Het volledige overzicht van financiën is terug te vinden in het cultuurbeleid. Begroting en meerjarenraming (prijspeil 2024) Verwachte kosten Cultuurbeleid 2025 e.v. Eenmalig in 2025 Pilot in 2025+2026 Totaal te verwachten kosten Huidig budget Totaal subsidies cultuur Ten laste van vrijwilligersfonds Dekking nader in te vullen Totaal huidig budget

Baten Struct. / / inci. lasten L L L

S S S

L

S

L

S

2024

2025

-

2026

2027

839 10 10

839

859

2028

839

839

849

839

839

805

805

805

805

15

15

15

10

15 L

S

-

820

Verschil te verwachten kosten en huidig -39 budget in € Voor structureel en incidenteel hanteren we de richtlijnen van de provincie.

820

820

820

-29

-19

-19

Ter informatie: De genoemde kosten vragen in de voorjaarsnota 2025 nog aanpassing naar het prijsniveau van het jaar 2025. We hebben de kosten nu gebaseerd op het prijspeil van 2024. Ter informatie: We gaan subsidieregelingen en fondsen aanschrijven voor cofinanciering van de cultuurverbinder, hiervoor hebben we € 30.000 in mindering gebracht op de kosten. De daadwerkelijke toekenning wordt in de toekomst in mindering gebracht op de kosten. Ter informatie: De middelen voor de subsidieregeling voor nieuwe projecten en initiatieven worden in 2025, 2026 en 2027 onttrokken uit het Vrijwilligersfonds, wat neerkomt op een totaal van €45.000 over drie jaar. Baten en lasten die zich vier jaar of langer voordoen zijn in beginsel structureel van aard en kunnen niet ten laste van een reserve worden gebracht, onttrekkingen aan reserves zijn in beginsel incidenteel. In 2028 is er nog geen dekking voor de benodigde €15.000.

4

Raad van 30 januari 2025, nr. 12

In de begroting is nog geen rekening gehouden met de lasten van dit cultuurbeleid. Het effect op de begroting leidt tot het volgende beeld: Begroting en meerjarenraming x € 1.000

2025

2026

2027

2028

Saldo najaarsnota 2024 (instemming raad dd. 12-12-2024) Structureel saldo

-44

157

78

-298

516

-234

-313

-258

Incidenteel saldo

-560

391

391

-40

Cultuurbeleid 2025 e.v. (S)

-34

-34

-34

-34

Eenmalig in 2025 (S)

-10

Pilot in 2025+2026 (S)

-10

-10

Ten laste van vrijwilligersfonds (I) Saldi begroting na besluit

15 -83

15 128

15 59

-332

Structureel saldo

462

-278

-347

-292

Incidenteel saldo -545 406 406 -40 In deze tabel is geen rekening gehouden met eventuele andere raadsvoorstellen in dezelfde raad die een financieel effect hebben op onze begrotingssaldi.

Communicatie Binnenkort stellen we samen met de communicatieadviseurs een communicatieplan op rondom het nieuwe cultuurbeleid. Er is al afgestemd dat de initiële communicatie zich zal richten op de bekendmaking van het vastgestelde beleidsplan. Door de looptijd heen willen we regelmatig berichten delen om cultuur meer zichtbaar te maken voor onze inwoners zodat zij meer te weten komen over cultuur in de gemeente. Bovendien biedt dit een kans om te laten zien welke mooie initiatieven en projecten we als gemeente de komende vier jaar ondersteunen. Deze willen we bij relevante momenten, zoals de start van de Cultuurverbinder, extra in de schijnwerpers zetten.

Uitvoering Het cultuurbeleid laat zien welke ambities wij hebben op het gebied van cultuur voor de komende vier jaar. We gaan aan de slag met verschillende uitdagingen, vraagstukken en nieuwe invullingen. In de uitvoeringsagenda leggen we vast hoe we aan de slag gaan met de ambities uit het cultuurbeleid. Daarin beschrijven we de rol en activiteiten van de gemeente Hilvarenbeek en wat we verwachten van onze partners. Ieder jaar stellen we de uitvoeringsagenda bij zodat we het juiste doen om onze ambities te bereiken en mee kunnen bewegen met de vraagstukken en uitdagingen van dat moment. Dit stemmen we af met een vertegenwoordiging van culturele partijen in de gemeente, de meedenkgroep, zodat we in verbinding met het culturele veld aan de slag gaan om de ambities samen te verwezenlijken. We laten de uitvoeringsagenda’s vaststellen door het college. Bij bijzondere ontwikkelingen zullen wij de voortgang delen met de raad door midden van een Raadsinformatiebrief.

burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek Burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

5

Raad van 30 januari 2025, nr. 12

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 16 januari 2025 behandeld in de commissie Samenleving. De commissie adviseert het presidium om dit voorstel als bespreekstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 30 januari 2025 te plaatsen. De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Cultuurbeleid 2025 – 2028 “Cultuur met Karakter - Eigenzinnig en Vernieuwend”.

6