11 Ontwerpbegroting 2024 en Jaarstukken 2022 GGD (5 bijlage Begroting)
Tekst van het document
Begroting 2024
Wij maken gezond gewoon.
Inhoud Inleiding
4
De GGD in één oogopslag 2022
5
1.
Programma Publieke gezondheid
6
1.1 Bevorderen van de gezondheid 1.2 Gezondheid beschermen en bewaken
3.
39
3.6
Verbonden partijen
40
3.7
Lokale heffingen en grondbeleid
40 41
10
4.1
Uitgangspunten
42
14
4.2
Overzicht van baten en lasten
43
4.3
Baten
44
en adviseren
17
4.4
Lasten
45
Jeugdgezondheid
20
4.5
Investeringskredieten
46
1.5 Openbare geestelijke gezondheid
23
4.6
Reserves
47
1.6
25
4.7
Voorzieningen
49
1.7 Publieke gezondheid bij rampen en crises
27
4.8
Meerjarenraming 2024-2027
50
Financiën
30
1.4
2.
Financiering
Het overzicht van baten en lasten
1.3 Monitoren, signaleren
4.
3.5
Toezicht houden
Bijlagen
51
Bijlage 1: Gemeentelijke bijdrage 2024
52
De GGD als organisatie
33
Bijlage 2: Nominale ontwikkelingen
53
3.1
Bedrijfsvoering
34
Bijlage 3: Balans meerjarenraming 2024-2027
54
3.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
36
Bijlage 4: Taakvelden
55
3.3
Financiële status en weerbaarheid
38
Bijlage 5: EMU-Saldo
56
3.4 Onderhoud kapitaalgoederen
39
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
2 / 56
Wij maken gezond gewoon “Onze professionals werken hard aan een samenleving waarin iedereen zo gezond mogelijk kan opgroeien én gezond oud kan worden. We willen dat mensen zich bewust zijn van gezondheid bij alle keuzes die ze maken, voor nu en de toekomst. Deze ambitie kunnen en willen we niet alleen waarmaken. In ons netwerk met gemeenten, partners en inwoners werken we sámen aan gezond gewoon. Daar maken onze professionals zich hard voor, iedere dag weer!” - Thérèse Claassen, directeur publieke gezondheid GGD Hart voor Brabant
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Inleiding
Gezondheid vanzelfsprekend maken, als prioriteit voor de toekomst. Waarin iedereen een eerlijke kans heeft op een zo gezond mogelijk leven. In een omgeving die ons gezond maakt en houdt. Dat is ons doel. Een uitdagende ambitie die we alleen bereiken als we de handen ineenslaan. We laten hiervoor ons eerlijke, gedurfde en nieuwe geluid horen!
Leeswijzer Het jaar 2024 is het eerste jaar van de periode waarin we werken aan de ambities in de toekomstvisie Wij maken gezond gewoon; daar staan we bij stil in het eerste hoofdstuk. We laten zien hoe we onze kerntaken inzetten en waar nodig verstevigen om de publieke gezondheid verder te versterken. We laten zien hoe we gezondheid monitoren en deze informatie benutten. Na dit deel volgt het hoofdstuk met inzicht in de financiële gevolgen. In
In de kadernota 2024 Naar gewoon gezond gaven we aan hoe we de toekomstvisie op publieke gezondheid vertalen naar het beleid van de GGD. Deze begroting 2024
hoofdstuk 3 en 4 beschrijven we de wettelijk verplichte onderdelen over de organisatie en de financiën.
laat zien welke randvoorwaarden we daarvoor in 2024 organiseren. We vertalen de ambities uit de toekomstvisie naar concretere doelen, de stappen die we in 2024 zetten op weg naar ‘gezond gewoon’. Daarmee maken we de eerste resultaten
‘s-Hertogenbosch, 30 maart 2023,
zichtbaar en werken we aan een systeem om de voortgang in onze ambities te
het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant,
laten zien. Hierbij gaat het niet alleen om nieuwe dingen, maar juist ook om het inzicht in hoe onze reguliere diensten, activiteiten en prestaties bijdragen aan publieke gezondheid.
Samen werken aan gezond gewoon
T.H.I. Claassen,
W.J.L. Buijs-Glaudemans,
secretaris
voorzitter
Door te zeggen dat we werken aan gezond
Vastgesteld door het algemeen bestuur van de GGD Hart voor Brabant in zijn
gewoon, zeggen we ook dat gezond nu nog niet
vergadering van 6 juli 2023,
vanzelfsprekend is. Terwijl de gevolgen van de coronacrisis nog nawerken zijn er nieuwe uitdagingen met grote gevolgen voor de publieke gezondheid. Denk
T.H.I. Claassen,
W.J.L. Buijs-Glaudemans,
aan armoede, klimaatverandering en de toename in
secretaris
voorzitter
sociale ongelijkheid. Sterker dan ooit klinkt daardoor de roep om hierin samen te werken. Niemand kan het alleen, maar samen in een netwerk kunnen we het wel!
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
4 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
De GGD in één oogopslag 2022 Waar we voor staan en waar we voor gaan
Over GGD Hart voor Brabant
800
Geld
maken zich sterk voor de gezondheid van alle inwoners
medewerkers en spelen in op de lokale situatie.
Wij beschermen, bevorderen en bewaken
Investeren in
Oss
de gezondheid van
een sterke publieke
1,1 miljoen inwoners waarvan ruim 200.000 jeugdigen
Heusden
Waalwijk
Dongen
Vught
Loon op Zand
gezondheid is
’s-Hertogenbosch
SintMichielsgestel
investeren in de
Bernheze Maashorst
Land van Cuijk
gezondheid van alle inwoners
Boekel Tilburg
Gilze en Rijen
We zetten daarbij extra in op de gezondheid
Boxtel
Meierijstad
Oisterwijk
Goirle Hilvarenbeek
van mensen in kwetsbare situaties. Zodat alle mensen gezonde kansen krijgen om alles uit hun leven te halen.
19 gemeenten
Diensten
60 consultatiebureaus
Inkomsten totaal 2022
€ 68,4 miljoen
Basispakket
€ 41,5 miljoen
Plustaken voor gemeenten € 10,1 miljoen
5 regionale vestigingen
Plustaken voor anderen
€ 16,8 miljoen
Per inwoner
Preventie is onze
We streven naar een
We onderbouwen onze
kernactiviteit, gericht
gezonde omgeving
keuzes en activiteiten met
op een gezonde leefstijl
die bijdraagt aan preventie
inzicht over gezondheid
Gemeentelijke bijdrage 50
Stijging door:
€ 42,59 40
• indexering Jeugdgezondheid
• het Rijksvaccinatieprogramma*
Gezondheidsbescherming
• prenataal huisbezoek
Gezondheidsbevordering en leefstijl
zwangeren in een kwetsbare
Monitoren, signaleren en advies
situatie (vanaf juli 2022)*
Publieke gezondheid bij rampen en crises
€ 35,40
2020
2021
2022
€ 37,18
20
* Betekent ook: stijging Gemeentefonds
10
2024: stijging door actualisering basispakket
Overige Samen werken aan gezond gewoon
€ 34,34
30
Toezicht houden Openbare geestelijke gezondheidszorg
€ 33,24
I
0
Begroting 2024
I
2023
GGD Hart voor Brabant
5 / 56
2024
1. Programma Publieke gezondheid
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Stel je eens voor… een samenleving waarin iedereen zo gezond mogelijk kan opgroeien en ouder worden. Waar onze omgeving zo is ingericht dat gezonde keuzes de meest logische keuzes zijn. En waar gezondheid als vanzelfsprekend bovenaan iedere agenda staat. Dan gaat het goed met de publieke gezondheid! In 2022 gingen we met partners, gemeenten en GGD’ers in gesprek over wat er nodig is om dit te bereiken. Welke uitdagingen zien we en hoe willen we die met elkaar oppakken? Zo ontwikkelden we samen de toekomstvisie op publieke gezondheid Wij maken gezond gewoon.
VOORKOMEN ALS HET KAN,
IEDEREEN VERSCHILLEND,
BESCHERMEN ALS HET MOET
ALLEMAAL GELIJK
Preventie is de sleutel tot een
We zijn allemaal anders, maar
gezonde toekomst. Daarom
willen uiteindelijk allemaal
zetten we daar vol op in. Maar
hetzelfde: gezond opgroeien en
natuurlijk vergeten we niet
gezond ouder worden. Dat moet
waar we goed in zijn: we blijven
écht voor iedereen mogelijk zijn.
als organisatie klaar staan om
Wij maken ons sterk voor
mensen te helpen als dat nodig is.
iedereen in kwetsbare situaties.
Een belangrijk signaal uit de visiecafés die we hiervoor hielden, was vooral dat gezond zijn nog niet altijd bovenaan de agenda staat: je lekker voelen, kunnen doen wat voor jou belangrijk is en mee kunnen doen. Terwijl de uitdagingen voor de publieke gezondheid steeds groter worden, door armoede, klimaatverandering en de toenemende sociale verschillen.
OVERAL OM ONS HEEN,
ZELF, MAAR NIET ALLEEN
BINNEN EN BUITEN
Dat moet veranderen, daar kunnen we niet langer op wachten. Vanuit een gedeelde visie met partners en onze collega’s van de GGD West-Brabant gaan we
Niets zo persoonlijk als je eigen
aan de slag voor een gezonde toekomst. Dat is een toekomst waar gezondheid
gezondheid. Wie gezond zijn al
voor iedereen eerste prioriteit heeft. Waarin echt iedereen een eerlijke kans heeft
gewoon vindt, kan het zelf. En wie
op zo gezond mogelijk leven, in een omgeving die ons gezond maakt en houdt.
onze kennis wil gebruiken, weet
We doen dat in een breed netwerk met partners en benutten belangrijke
ons te vinden. Niemand hoeft het
ontwikkelingen in het voordeel van de publieke gezondheid. Denk bijvoorbeeld
tenslotte alleen te doen.
Gezond leven start met een omgeving die daarop is ingericht. Daarom zetten we gezondheid en veiligheid altijd voorop: zowel binnen als buiten, offline en online.
aan de afspraken in het Gezond en Actief Leven Akkoord. Aan de investeringen in een betere infectieziektenbestrijding en aan het benutten van de omgeving om gezondheid te bevorderen via de Omgevingswet. De GGD Hart voor Brabant staat op en we laten ons gezond geluid horen: gedurfd waar dat moet, vernieuwend waar dat kan en altijd eerlijk.
Samen maken we gezond gewoon
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
7 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Gezond is vanzelfsprekend Gezond gewoon, daar gaan we voor. Gezondheid kunnen we niet voor iedereen altijd garanderen, maar we kunnen het wel altijd op nummer één zetten. Dat betekent dat we gezondheid meewegen in al onze keuzes, als individu, als organisatie en als maatschappij. We gaan hierbij uit van positieve gezondheid, waarin gezondheid dus meer is dan je lichamelijk goed voelen.
EERLIJK GELUID
GEDURFD GELUID
We werken aan de hand van vier pijlers:
Wij vertellen het eerlijke verhaal, ook
Ons geluid moet gehoord
als dat niet het leukste verhaal is. Dat
worden. Alleen dan kunnen
ondersteunen we met betrouwbare
we het effect bereiken
feiten en gedegen onderzoek. We
dat we willen. We blijven
weten als geen ander hoe we deze
gezondheid agenderen
schat aan informatie moeten duiden
en werken samen om ons
en welke verbanden we kunnen
geluid nog luider te laten
leggen om keuzes te kunnen
klinken.
> voorkomen als het kan, beschermen als het moet > zelf, maar niet alleen > iedereen verschillend, allemaal gelijk > overal om ons heen, binnen en buiten Een gewoon gezond Brabant bereiken we niet alleen. Deze grote ambitie vraagt om een krachtenbundeling van alle schakels in het netwerk van publieke gezondheid. Het verbreden en versterken van dit netwerk is hiervoor nodig. De GGD is daarin vaste partner en waar nodig het vliegwiel.
onderbouwen.
Als belangenbehartiger voor publieke gezondheid zijn wij het geweten van de gezonde samenleving. We laten ons geluid klinken op die plekken waar men het moet horen. Waar nodig neemt de GGD het voortouw, maar als partners dit al doen vullen we hen aan met onze kennis en ervaring. Voor partners in het netwerk, maar vooral voor de inwoners van ons werkgebied is de rol van de GGD duidelijk. De GGD is zichtbaar, zoekt aansluiting, deelt kennis en praat mee. Zo laten we ons gezonde geluid horen. Dat geluid klinkt:
VERNIEUWEND GELUID We vernieuwen en experimenteren, om mensen te bereiken en te helpen bij het maken van gezonde keuzes. We weten wat goed gaat en kijken van daaruit verder. We schuwen de nieuwste mogelijkheden en technologieën niet en durven af te wijken van wat vertrouwd is.
> eerlijk > gedurfd > vernieuwend
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
8 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
En nu aan de slag
Daarnaast zijn er ook uitkomstindicatoren. Die komen voort uit een ontwikkeling of
Met deze toekomstvisie als ons baken zetten we in 2024 de eerste nieuwe stappen,
een bepaalde dienstverlening en zijn beperkt beïnvloedbaar vanuit de GGD. Voor deze
op basis van de kadernota 2024. Dit zijn daarin de 12 hoofdpunten,
indicatoren spreken we geen verwachting uit. Denk bijvoorbeeld aan het percentage
die we uitwerken in de volgende paragrafen:
jongeren met een aanwijzing voor depressiviteit (paragraaf 1.4) we verwachten hier een stijging, maar hebben hier geen uiteraard geen groei-ambitie op.
>
benutten van de fysieke omgeving om gezondheid te bevorderen en te beschermen.
>
bestendigen en uitbouwen van het GGD- vaccinatiecentrum waarin we alle doelgroepen bereiken.
>
bundelen van de krachten met partners in samenwerkingsverbanden.
>
invoeren gewijzigde diensten die voortkomen uit de actualisering van het
Op basis van het beleidsplan Wij maken samen gezond gewoon willen we samen met gemeenten indicatoren gaan formuleren die helpen onze voortgang te monitoren. Die indicatoren zullen dan de basis gaan vormen van de begroting 2024 en jaarstukken en kunnen dus gaan afwijken van de huidige tabellen.
basispakket. >
investeren in nog betere bescherming van persoonsgegevens.
>
nog beter benutten van beschikbare informatie over de publieke gezondheid van Brabanders als basis voor ons eerlijke geluid.
>
versterken van de gezondheid van (arbeids-)migranten, vluchtelingen en statushouders.
>
versterken van de mentale gezondheid, met de focus op jongeren die nog steeds kampen met de gevolgen van de coronacrisis.
>
versterken van de seksuele gezondheid van Brabanders door nog meer datagedreven te werken.
>
voorbereiden van besluiten over het versterken van de gezondheid van ouderen.
>
werken aan de robuuste infectieziektenbestrijding en een grotere pandemische paraatheid.
>
werken volgens de Brabantse visie op jeugdgezondheid.
Om inzicht te krijgen in de ontwikkelingen en prestaties vanuit de GGD zijn er indicatoren opgenomen in deze begroting. Indicatoren die inzicht geven in de prestatie (bijv. aantal consulten) noemen we procesindicatoren. Voor deze indicatoren spreken we een verwachting uit voor 2024.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
9 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.1 Bevorderen van de gezondheid Gezondheidsbevordering is de sleutel tot een gezonde toekomst.
Gezondheid bevorderen begint al bij het prille begin in het
Daarom zetten we daar vol op in. Voorkomen is beter dan genezen,
mensenleven vanaf de kinderwens en speelt het leven lang.
juist nu! We moeten de gezondheid bevorderen om als samenleving
We besteden bijvoorbeeld aandacht aan gezonde voeding,
minder kwetsbaar te zijn en omdat er in de toekomst minder
voldoende bewegen, middelengebruik en mentale gezondheid.
(gezondheids)zorg is. Door samen te werken met onze partners
Als we nu meer aandacht hebben voor gezond ouder worden,
en ons te richten op doelgroepen zorgen we er samen voor dat
is er over 10-20 jaar een vitale en zelfredzame groep ouderen
verschillen verkleinen en de publieke gezondheid sterker wordt.
met minder zorgvragen.
Gezondheidsbevordering is een breed veld waarin het gaat om het stimuleren van gezond gedrag, het benutten van de gezonde leefomgeving en meedoen in de maatschappij.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
10 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Nieuwe stappen in 2024 > Benutten van de fysieke leefomgeving om gezondheid te bevorderen. We kijken verder dan de invoering van de Omgevingswet en gebruiken de opgebouwde netwerken om meer aandacht te creëren voor het benutten van de fysieke leefomgeving om gezondheid te bevorderen. Dat doen we samen als drie Brabantse GGD’en die de krachten slim bundelen en verdelen. > Bestendigen en uitbouwen van het GGD-vaccinatiecentrum waarin we alle doelgroepen bereiken. In 2023 starten we met het opzetten van het GGD-vaccinatiecentrum. In 2024 bouwen we dit verder uit en bestendigen we de diensten. Eventuele vervolgstappen waarmee we andere doelgroepen beter kunnen bereiken voeren we uit in 2024. > Bundelen van de krachten met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden. De ingezette ontwikkeling van regionale preventienetwerken bouwen we verder uit. We verduidelijken de GGD-rol in die netwerken en zorgen dat het gezonde geluid op de juiste plekken goed gehoord wordt. Samen met gemeenten zorgen we ervoor dat de (financiële) kansen vanuit de IZA- en GALA-afspraken echt ten goede komen aan de publieke gezondheid van onze inwoners. De focus voor 2024 ligt op de ketenaanpakken Kansrijke Start, gecombineerde leefstijlinterventies, obesitas bij kinderen, valpreventie, Welzijn op Recept en mentale gezondheid.
> Voorbereiden van besluiten over het versterken van de gezondheid van ouderen. Door ons als volwassenen beter voor te bereiden op het ouder worden, ontstaat een vitale en zelfredzame groep ouderen. Dit vraagt nauwe samenwerking met partners om dubbel werk te voorkomen en tegelijkertijd geen gaten te laten vallen. In 2024 ontdekken we hoe we als netwerk de krachten kunnen bundelen voor vitale ouderen. > Versterken van gezondheid van (arbeids-)migranten, vluchtelingen en statushouders. Er is een diverse groep migranten in ons land waarvoor gezond nog niet gewoon is. Denk aan arbeidsmigranten en vluchtelingen uit allerlei landen, waaronder Oekraïne. Samen met gemeenten en partners weten we hoe deze doelgroep eruit ziet en wat hen helpt gewoon gezond te kunnen zijn. In 2024 vraagt dit vooral inzet vanuit de jeugdgezondheidszorg en infectiepreventie. Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
11 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Wat gaan we meten?1
Indicator
Type
Werkelijk 2021 2022
Verwacht 2023 2024
Toelichting
Infectiepreventie inspecties bij: Asielzoekerscentra
Proces
-
11
6
6
Tattoo- en piercingbedrijven
Proces
-
105
150
150
Proces
-
67
100
Proactieve bezoeken aan o.a. arbeidsmigranten100 huisvesting, vervuilde woningen. Toename
Andere risicovolle voorzieningen
verwacht door tijdelijke crisis- noodopvang Door de verschillende ontwikkelingen o.a. Consulten reizigersspreekuur
-
Proces
10.752
9.000
9.000 Toename reislust en bekendheid GGD (corona) is de behoefte aan consulten lastig te voorspellen.
Andere consulten reizigersadvisering
Proces
-
1.555
7.000
Beleidsadviezen rond ruimtelijke ontwikkeling
Uitkomst
-
42
-
30
Proces
-
198
-
150
-
692
-
Uitkomst
30%2
36%
30%
Uitkomst
17
-
-
Casussen opgeschaald naar de inhoudelijk coördinator Nu Niet Zwanger
-
Contacten Nu niet zwanger Percentage scholen met het vignet Gezonde school (of met deze aanpak) Lokale coalities Kansrijke Start
1
7.000 Voor beroepsgroepen en op maat
- Uitvoering door partners en GGD
30% Landelijke doelstelling
-
D e cijfers in de tabellen ‘Wat gaan we meten’ zijn aantallen, tenzij anders vermeld. De cijfers 2021 en 2022 komen uit de jaarstukken. Streepjes betekenen niet dat we in die jaren niets deden.
2 De cijfers 2021 en 2022 zijn niet helemaal vergelijkbaar: het cijfer 2021 ging alleen over de scholen met een vignet.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
12 / 56
Jessie maakt gezond gewoon “Een goede start begint al vóór de zwangerschap en is een fundament voor de rest van het leven. Tijdens de zwangerschap heb ik de mogelijkheid om op huisbezoek te gaan bij de aanstaande ouder(s). We vertellen dat ze met hun vragen terecht kunnen bij de GGD jeugdgezondheidszorg, nu en in de toekomst. We bieden ondersteuning in de voorbereiding op het ouderschap. We staan naast de ouders en gaan uit van hun kracht. De komende jaren blijven we de samenwerking met onze netwerkpartners verstevigen, zodat we nog meer ouders net die steun in de rug kunnen geven. Hier draag ik graag mijn steentje aan bij!” - Jessie Kostermann, jeugdverpleegkundige
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.2 Gezondheid beschermen en bewaken De kracht van publieke gezondheid ligt in de combinatie van het versterken van de gezondheid en het beschermen van de inwoners tegen gezondheidsrisico’s waar je je zelf niet tegen kunt wapenen. Daarmee is gezondheidsbescherming een essentiële taak van onze GGD. Onze inwoners kunnen vertrouwen op de kracht van de GGD. Wij staan klaar om mensen te helpen als dat nodig is. Daarvoor zetten we onze expertise in op het gebied van infectieziekten, tuberculosebestrijding, seksuele gezondheid, medische milieukunde en forensische geneeskunde.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
14 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Nieuwe stappen in 2024 > Werken aan de robuuste infectieziektenbestrijding en een grotere
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
> Waarborgen forensische geneeskunde. Bij de forensische geneeskunde werken we intensief samen met en vanuit de
pandemische paraatheid.
politieregio’s Oost-Brabant en Zeeland West-Brabant. We stemmen af met
De ontwikkelingen die bijdragen aan robuuste infectieziektenbestrijding
de Brabantse GGD’en, waardoor er één aanspreekpunt is en één contract
voeren we verder door. Belangrijk doel is om de (landelijke) middelen efficiënt
per politieregio. Na de succesvolle samenwerking met ketenpartners in het
en effectief in te zetten. Hiervoor werken we nauw samen met de landelijke
Centrum Seksueel Geweld is deze werkwijze er nu ook voor de forensische
organisatie en met de buur-GGD’en. Zodat gemeenten kunnen blijven
medische expertise bij kinderen. Met het samenwerken tussen forensisch artsen
vertrouwen op lokale beschikbaarheid en -adviezen.
en forensisch verpleegkundigen zetten we een noodzakelijke stap in het slim
> Versterken van de seksuele gezondheid van Brabanders door nog meer
inzetten van de capaciteit van deze beperkt beschikbare professionals. De
datagedreven te werken.
landelijke ontwikkelingen en de roep om meer aandacht voor deze diensten
Door het benutten van de beschikbare informatie krijgen we goed inzicht
voor kwetsbaren kunnen leiden tot nieuwe kansen die we in 2024 dan ook zeker
in welke groepen het meest kwetsbaar zijn en wie de weg naar de GGD niet
zullen benutten.
gemakkelijk vindt en daardoor niet gewoon gezond kan zijn. Door het eerlijke geluid voor seksuele gezondheid te laten horen maken we de doelgroepen zichtbaar waar we meer seksuele gezondheid kunnen bereiken en bijdragen aan ‘gezond gewoon’. Wanneer de door het Rijk betaalde inzet onvoldoende is, bespreken we dit met gemeenten en maken we met hen en onze partners goede afspraken over hoe we dit slim en effectief kunnen aanpassen. > Benutten van de fysieke leefomgeving om gezondheid te bewaken. Onderzoeken zoals die naar de effecten van luchtkwaliteit op de gezondheid van Brabanders vragen om concrete uitwerking en afspraken met alle partijen over de inzet van de oplossingen die nodig zijn. Het benutten van databronnen zoals de Brabantscan, Brabantse OmgevingsScan en Citizen Science helpt ons het eerlijke en waar nodig gedurfde geluid te laten horen op de juiste plekken.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
15 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Wat gaan we meten?
2021
2022
2023
2024
Infectieziektebestrijding Meldingen van een infectieziekte
Proces
287
505
8002
8002
Instellingen die een infectieziekte melden
Uitkomst
3433
304
400
400
Soa-consulten
Proces
6.321
5.898
6.500
6.500 Volgens de rijksregeling
PREP-consulten - intake
Proces
-
80
20
20 Pilot met VWS-subsidie
PREP-consulten - follow-up
Uitkomst
-
1.034
900
900 De subsidie blijft gelijk in 2024
Keuzehulpgesprekken
Proces
-
44
40
40
Hulpverleningsgesprekken
Proces
-
289
500
500
Verrichtingen voor opsporing en behandeling TBC
Proces
-
5.000
5.000
Opgespoorde actieve TBC-infecties
Uitkomst
33
32
30
30
Opgespoorde latente TBC-infecties4
Uitkomst
34
43
60
60
Vragen en klachten over milieu (en gezondheid)
Proces
-
323
250
250
Beleidsadviezen bij acute (milieu)incidenten
Uitkomst
2
3
(+8 GAGS )
(+28 GAGS)
4
4
1.382
675
-
529
-
-
Seksuele gezondheid
Tuberculosebestrijding
Gezondheid, milieu en veiligheid
5
Forensische geneeskunde Lijkschouwingen incl. euthanasie
Proces
Lijkschouwingen bij euthanasie
Uitkomst
793
3 Exclusief COVID-19. 4 Latent: de drager is nog niet ziek. 5 GAGS = gezondheidsadviseur gevaarlijke stoffen.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
16 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.3 Monitoren, signaleren en adviseren Het verwerven van inzicht in de gezondheid van de bevolking is een
Zeker in een tijd waarin er veel informatiebronnen zijn waarvan de
wettelijke taak voor de GGD. Het zorgt ervoor dat we weten waar
betrouwbaarheid verschilt is er grote behoefte aan een betrouwbare
welke problemen spelen. En welke doelgroepen meer aandacht
informatiepartner. En die informatie gebruiken we niet alleen voor
mogen krijgen dan andere.
de onderbouwing van keuzes. We doen ook onderzoek naar de
Om het gezonde geluid te laten horen, onderbouwen we onze
effecten van de interventies die we met partners uitvoeren. Zodat
uitspraken met kennis, informatie en ervaring. De inzichten in de
we nog beter kunnen aantonen wat de opbrengsten zijn voor onze
gezondheid van onze inwoners zijn nodig om het eerlijke verhaal te
inwoners.
kunnen vertellen. Daarop baseren we de keuzes die we maken voor welke groepen en thema’s extra aandacht nodig is.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
17 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Nieuwe stappen in 2024 > Nog beter benutten van beschikbare informatie over de publieke gezondheid van Brabanders als basis voor ons eerlijke geluid. Er is veel geïnvesteerd in de verschillende databronnen die inzicht geven in publieke gezondheid. We vergroten de waarde van dit inzicht door deze bronnen te gebruiken bij onze adviezen, bij de duiding en bij het monitoren van resultaten. Dat vraagt nieuwe manieren van werken voor de professionals, van ons en onze partners. De beschikbare bronnen verrijken we continu door slim samen te werken met partners zoals PON/TELOS, de provincie Noord-Brabant en onderzoeksinstituten.
Wat gaan we meten?
Indicator
Type
Werkelijk 2021
Verwacht
2022
2023
Toelichting
2024
Gezondheidsmonitor
Proces
-
2
-
1
Gezondheidsmonitor - tabellenboeken6
Uitkomst
-
38
38
40
Gezondheidsmonitor - gemeenteschetsen
Proces
-
19
19
19
Overgewichtsprofielen
Proces
-
19
19
19
Leden van het gezondheidspanel
Uitkomst
8.360
9.470
10.000
10.000
Thematische schetsen7
Proces
-
4
4
5
Schoolschetsen voortgezet onderwijs8
Proces
-
43
60
60
Gemeenten waar de GGD een aanvullend BrOS-product oplevert
Uitkomst
-
9
3
3
6 In een tabellenboek staan alle resultaten van een gezondheidsmonitor en een vergelijking met de regio en eerdere jaren. 7 Een thematische schets is een verdiepende schets over een thema uit de gezondheidsmonitor, zoals mantelzorg of eenzaamheid. 8 Schoolschets: de resultaten voor (alleen) de school van de screening van leerlingen. Voor de gemeente is er dan een factsheet.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
18 / 56
Evelien maakt gezond gewoon “We organiseren verschillende webinars voor ouders, maar ook voor professionals in het veld en bij gemeenten. In 2022 schreven inwoners uit ons hele werkgebied zich in, met als uitblinker bijna 1.200 inschrijvingen voor het webinar Mediaopvoeding: alles wat je als ouder wilt weten. Gemiddeld kregen de webinars een 7,8. De webinars zijn een fantastisch medium om veel mensen te bereiken. Dat ze zo gewaardeerd worden, maakt me trots! Voor de toekomst staat samenwerking op de agenda. Samen met de andere Brabantse GGD’en en ketenpartners blijven we zorgen voor een interessant aanbod van webinars.” - Evelien Specken, gezondheidsbevorderaar
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.4 Jeugdgezondheid
Een gewoon gezonde start van het leven legt al vanaf het prilste
Iedereen is verschillend. Ouders, jeugdigen zelf of de situatie kan
begin een stevige basis voor de rest van het leven. Daarmee is de
vragen naar meer (flexibele) contacten: minder of anders als het
jeugdgezondheid een belangrijk fundament om onze ambities te
goed gaat en soms juist meer als er meer aandacht nodig is.
realiseren. Onze gemeenten beleggen de jeugdgezondheidszorg
We zien dat de vragen, de omgeving en de samenwerking met
van -9 maanden tot 18 jaar bij de GGD. Dit maakt het mogelijk dat
partners veranderen. Dit vraagt ook verandering van ons. In 2024
wij alle jeugdigen in het werkgebied zien. We voldoen aan de eisen
bouwen we voort op de ingezette weg om onze professionals
van het Landelijk Professioneel Kader, waardoor er voor iedereen
daarbij te versterken en te ondersteunen.
een gelijk aanbod aan reguliere contacten en vaccinaties ligt.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
20 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Nieuwe stappen in 2024 > Werken volgens de Brabantse visie op jeugdgezondheid. Centraal hierin zijn: het meer samenwerken met en tussen de drie Brabantse GGD’en, het meer op maat werken en het inzetten op de ontwikkeling van medewerkers. Met de Brabantse GGD’en zetten we stappen om elke jeugdige gelijke kansen te bieden op een gewoon gezond leven. Vanuit dezelfde wettelijke en professionele basis creëren we een gemeenschappelijk aanbod. Dat aanbod bestaat uit een combinatie van collectieve preventie waar dat kan en individuele preventie waar dat moet. Dat doen we niet alleen als organisatie maar we richten het slim in met de partners in het netwerk. En we zetten in op innovaties waaronder het werken met smart glasses. > Professionals versterken en ondersteunen. De tekorten op de arbeidsmarkt raken ook onze organisatie. De realisatie van onze ambities steunt op de betrokkenheid, inzet en expertise van onze professionals. Daarom zetten we in op de werving van nieuwe medewerkers en het behouden van hen die al bij ons werken. Kern voor dat behoud is: waardering, groei en ontwikkeling. Door een grondige voorbereiding in 2023 weten we waar we in 2024 moeten focussen, investeren en doorpakken. > Versterken van de mentale gezondheid. De cijfers over de mentale gezondheid van jongeren blijven schokkend. De urgentie van dit probleem blijft ook in 2024 erg hoog.
We behouden en versterken de interventies die helpen mentaal gezond te zijn en te blijven. We focussen op jongeren, maar daar waar er ruimte is voor uitbreiding naar andere doelgroepen zoeken we samen met partners hoe we dat het beste kunnen doen. > Invoeren van de diensten die komen uit de actualisering van het basispakket. Met de besluiten over het geactualiseerde basispakket is er werk aan de winkel in de jeugdgezondheidszorg. Vooral de netwerksamenwerking is volop in beweging en we moeten die met onze partners goed inrichten. Waarbij we dit slim en efficiënt moeten doen om binnen de (financiële) kaders in het nieuwe basispakket te blijven.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
21 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Wat gaan we meten?
Indicator
Type
Werkelijk
Verwacht
2021
2022
2023
2024
Toelichting
Contacten met jeugdigen
Proces
224.741
230.853
235.000
235.000
Percentage jeugdigen dat de GGD bereikt
Proces
-
81%
95%
95%
% Volledig gevaccineerden geboren in 2019
Uitkomst
-
93,2%
-
Jeugdigen door de GGD gevaccineerd (excl. COVID-19)
Proces
59.950
71.572
-
-
Percentage jeugdigen met een verwijzing
Uitkomst
11%
10%
-
-
Percentage jeugdigen dat een huisbezoek krijgt
Uitkomst
2%
2%
3%
-
Percentage contacten dat de GGD tijdig uitvoert
Proces
81%
77%
85%
85%
Percentage extra onderzoeken met een aanleiding
Uitkomst
29%
31%
-
-
Uitkomst
1.598
1.948
1.700
1.900
Gebruik meldcode kindermishandeling (stap 1)
Uitkomst
169
143
-
-
Jongeren gescreend op depressieve klachten
Proces
-
7.579
-
-
Waarvan een aanwijzing voor depressiviteit
Uitkomst
-
19%
-
-
Jeugdigen waarmee de GGD contact heeft vanwege ziekteverzuim op school
Om echt preventief te kunnen werken zien we elke jeugdige.
92,5% We verwachten een lichte daling.
Is afhankelijk van de ontwikkeling van het mentaal welzijn. b.v. maatschappelijke trends verwachten we een stijging
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
22 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.5 Openbare geestelijke gezondheid Gezond is niet voor iedereen gewoon. Waar het voor sommige
In 2024 zijn we er ook voor hen en proberen we kansen te creëren
mensen heel makkelijk is om zelf regie te nemen zijn er grote
om juist ook te kijken naar de overeenkomsten binnen deze groepen.
groepen voor wie dit niet vanzelfsprekend is. Zij staan er niet alleen
Wat weten we over hen als groep, hoe kwamen ze in deze moeilijke
voor. De GGD is er ook voor hen, met bijvoorbeeld de openbare
situaties terecht en hoe kunnen we hun ervaring benutten om toe
geestelijke gezondheidszorg (OGGZ), die zich richt op kwetsbare
te werken naar nog meer preventie om ook hen te bewegen naar
mensen die zorg en/of hulp nodig hebben, maar die niet zoeken of
gezond gewoon.
krijgen. Bijvoorbeeld dak- en thuislozen, mensen met onbegrepen gedrag, kwetsbare (jong)volwassenen, eenzame ouderen, vluchtelingen en ex-gevangenen.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
23 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Nieuwe stappen in 2024 > Bundelen van de krachten met netwerkpartners in samenwerkingsverbanden. De openbare geestelijke gezondheid vraagt bij uitstek een aanpak vanuit het netwerk. Daarom werken we samen met zorg- en veiligheidshuizen, straatdokters en woningbouwverenigingen. We signaleren tijdig risico’s en kansen en faciliteren het samenwerken van wijkteams, politie en anderen. Waar nodig begeleiden we mensen naar de juiste zorg, soms in een snelle interventie (wijk-GGD’er), soms met lange adem (zorgmijders). Hiermee helpen we die mensen maar ook de omwonenden en de politie. Zo proberen we samen te voorkomen dat iemand in de cel belandt of in (kostbare) zware zorg.
Wat gaan we meten?
Indicator
Type
Werkelijk 2021
Verwacht
2022
2023
Toelichting
2024
Klanten van het team OGGZ
Uitkomst
-
1.625
-
1.680
Gemeenten die wijk-GGD’er inzetten
Structuur
-
7
-
10 Dit is een plustaak
Cases van de wijk-GGD’ers
Uitkomst
-
-
-
750
Dak- en thuislozen – screening
Proces
-
71
-
60
Dak- en thuislozen – spreekuur
Proces
-
648
-
650
Woningvervuilingen
Uitkomst
192
251
-
-
Onverzekerden in beeld
Uitkomst
649
163
-
650
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
24 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.6 Toezicht houden
In een samenleving waarin iedereen zo gezond mogelijk kan
Daarnaast houden we toezicht op instellingen voor
opgroeien hoort ook toezicht op belangrijke voorzieningen zoals
maatschappelijke ondersteuning (Wmo-toezicht, plustaak),
kinderopvang en instellingen voor maatschappelijke ondersteuning.
bijvoorbeeld bij calamiteiten en geweldsincidenten. En op verzoek is
Minder zelfredzame doelgroepen zoals kinderen, ouderen en
er ander toezicht, zoals (proactief) kwaliteitstoezicht, screening van
mensen in kwetsbare situaties vertrouwen op een hoge kwaliteit in
nieuwe aanbieders en signaalgestuurd toezicht.
een veilige omgeving. De GGD houdt voor de gemeente toezicht op het uitvoeren van de Wet kinderopvang. Toezichthouders doen jaarlijks inspecties bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus. Ook inspecteren we een met de gemeente afgesproken deel van de gastouders. Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
25 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Nieuwe stap in 2024 > Bundelen van de krachten met netwerkpartners in verschillende samenwerkingsverbanden. Wmo-toezicht is bij uitstek een voorbeeld van goede samenwerking met partners. De nauwe samenwerking met de Brabantse GGD’en bouwen we uit.
Wat gaan we meten?
Indicator
Type
Werkelijk 2021
Verwacht
2022
2023
Toelichting
2024
Inspecties - kinderopvang en BSO
Proces
- gastouders en gastouderbureaus
Proces
1.209 1.421
684
2.100
2.100
Herstelaanbod9 - kinderopvang en BSO
Uitkomst
-
237
-
- gastouders en gastouderbureaus
Uitkomst
242
198
357
350
Onderzoeken na incidenten
Uitkomst
11
7
20
20
Kwaliteitsonderzoeken Wmo
Proces
-
10
10
10
Calamiteitenmeldingen Wmo
Proces
30
34
50
50
9 Herstelaanbod: de houder krijgt de gelegenheid om de overtreding te herstellen gedurende het inspectieonderzoek.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
26 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
1.7 Publieke gezondheid bij rampen en crises Een samenleving waarin iedereen zo gezond mogelijk kan opgroeien is minder kwetsbaar bij rampen en incidenten. Maar die komen altijd onverwacht en dan staan we paraat. De directeur publieke gezondheid is dan verantwoordelijk voor de coördinatie van de geneeskundige hulp.
De GGD heeft een wettelijke taak in de rampenopvang en crisisbeheersing, bij vier processen: > infectieziektebestrijding: bij uitbraken van bijvoorbeeld meningokokken of legionella; > medische milieukunde: zoals bij een ontploffing of bij een brand met gevaarlijke stoffen; > psychosociale hulp: coördinatie, bijvoorbeeld bij de opvang van slachtoffers; > gezondheidsonderzoek bij rampen: advies over of inzet van een gezondheidsonderzoek.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
27 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
We adviseren en ondersteunen scholen en sportverenigingen ook bij
Eerste stap in 2024
kleinere incidenten zoals seksueel grensoverschrijdend gedrag, met externe
> Bundelen van de krachten met partners in verschillende
Bijlagen
vertrouwenspersonen.
samenwerkingsverbanden.
Onze aanpak om toch klaar te zijn voor het onverwachte kent drie belangrijke
Binnen de crisistaken voor publieke gezondheid is het normaal om intensief
onderdelen die elkaar versterken. We monitoren trends in de maatschappij en
met partners samen te werken. Dat oefenen we dan ook regelmatig. Belangrijk
die scenario’s oefenen we met partners. Denk bijvoorbeeld aan de toename van
aandachtspunt hierbij is om de landelijke ontwikkelingen hierin nauw te
cyberdreiging. Ten tweede benutten we de oefeningen en onze inzet bij rampen en
volgen, bijvoorbeeld rondom pandemische paraatheid. We houden er rekening
crises als belangrijke leermomenten. We stellen waar nodig onze processen direct
mee dat landelijke ontwikkelingen kunnen vragen om aanpassing van de
bij. Het laatste is dat we als organisatie klaar zijn en blijven om onze rollen in de
samenwerking. Zowel binnen de eigen organisatie als binnen ons netwerk.
crisisdienstverlening goed te kunnen uitvoeren. Door kwetsbaarheid van personeel en personele wisselingen is dit een extra belangrijk aandachtspunt.
Wat gaan we meten?
Indicator
Type
Werkelijk 2021
Verwacht
2022
2023
Toelichting
2024
Oefeningen en trainingen
Proces
11
10
-
-
Deelnemers oefeningen en trainingen
Uitkomst
86
87
-
-
Meldingen van (pshi) incidenten waarbij de GGD ondersteunt
Uitkomst
17
32
17
20
Meldingen bij coördinator pshi
Proces
-
-
7
10
Bijeenkomsten pshi-coördinatieteam
Uitkomst
5
11
-
-
Uitkomst
-
39
-
-
Inzet gezondheids-kundig adviseur gevaarlijke stoffen bij milieu-incidenten
Samen werken aan gezond gewoon
I
Het pshi-coördinatieteam komt na een melding bijeen.
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
28 / 56
Thea maakt gezond gewoon “Toegang krijgen tot de medische (verpleeg-)zorg is voor mensen in een kwetsbare situatie soms lastig. Ik lever maatwerk, zodat mensen met ongelijke kansen, toegang tot de (gezondheids-)zorg krijgen. Zo herinner ik me een dakloze, zwaar verslaafde, zorgmijdende man met een ernstige wond aan zijn been. Met de vaatchirurg en psychiater spraken we drie momenten per dag af om buiten “te gebruiken” en dan weer terug te keren op de afdeling. Zo wisten we een beenamputatie te voorkomen. De verbinding met de cliënt en de menselijkheid van de specialisten maken me dankbaar. Dit blijven de momenten waarbij ik denk ‘hier doe ik het voor’!” - Thea van den Bosch, sociaal verpleegkundige OGGZ
2. Financiën
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Gemeentelijke bijdrage 2024
regeling. Jaarlijks voorspelt Tilburg de loon- en prijsstijgingen op basis van cijfers
De gemeentelijke bijdrage is de bijdrage voor het basispakket van de GGD.
van het Centraal Planbureau en corrigeert deze voor de werkelijke ontwikkeling
Daarnaast kunnen gemeenten of anderen tegen betaling kiezen voor aanvullende
in de twee vorige jaren. De gemeentelijke bijdrage loopt dus, door deze correctie,
diensten (plustaken).
gelijk met de werkelijke lonen en prijzen.
In deze begroting 2024 staan ook de wijzigingen als gevolg van het actualiseren
De exploitatie van de GGD is loon- en prijsgevoelig. Daarom hebben we een index
van het basispakket en het invoeren van de Wet open overheid. We verwachten
met objectieve maatstaven en bronnen en die los staat van beleidsmatige keuzes.
geen verdere veranderingen die leiden tot het aanpassen van de gemeentelijke
Het leidt voor 2024 tot een indexering van 8,05%. Zie voor de berekening bijlage 2.
bijdrage. Als uitgangspunt voor de begroting hanteren we, volgens afspraak, de
Rijksvaccinatieprogramma
geïndexeerde bijdrage 2023.
De rotavirusvaccinatie komt in 2024 in het Rijksvaccinatieprogramma. Als de financiering via gemeenten verloopt, vertalen wij de uitkering in het
Gemeentelijke bijdrage basispakket begroting 2023
€
37,18
Actualisering basispakket
€
2,21
Gemeentelijke bijdrage basispakket 2023, per inwoner
€
39,39
Indexering 2024
€
3,17
Rijksvaccinatieprogramma
€
PM
Invoering Wet open overheid
€
0,03
Gemeentelijke bijdrage basispakket 2024, per inwoner
€
42,59
gemeentefonds naar een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Daardoor is dit voor de (gezamenlijke) gemeenten budgetneutraal. Op het moment dat de bijdrage van het Rijk bekend is, verwerken we die in een begrotingswijziging. Invoeren Wet open overheid Alle gemeenten krijgen van het Rijk vanaf 2022 een vergoeding voor het invoeren van de Wet open overheid; deze wet wil de hele overheid transparanter en toegankelijker maken. Deze financiële middelen bestaan uit incidentele middelen (2022 tot en met 2026) en structurele middelen (vanaf 2022). Het extra geld is voor de gemeenten, maar ook voor gemeenschappelijke regelingen. De GGD verwacht op jaarbasis € 30.000 aan kosten te maken voor het uitvoeren
Toelichting
van de Wet open overheid, omgerekend een bijna € 0,03 per inwoner. De kosten vóór 2024 vingen we op in de eigen exploitatie. Het gaat hier om taken als:
Actualisering basispakket
actief openbaar maken, het beheer van systemen en een – wettelijk verplichte –
Op 24 maart 2023 besloot het algemeen bestuur om het basispakket te
contactpersoon.
actualiseren. Dat leidt tot een actueel en robuust pakket, met een verantwoorde basis voor elke gemeente en ruimte voor flexibiliteit. Het bestuur vroeg om de inhoud van de diensten en het effect voor de inwoners centraal te stellen. Indexering 2024 Bij de gemeentelijke bijdrage volgt de GGD het indexeringssysteem van de gemeente Tilburg, volgens de afspraken hierover in de gemeenschappelijke
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
31 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Tarieven 2024 Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage
Het algemeen bestuur van de GGD stelt deze tarieven vast, tegelijk met deze begroting. In bijzondere situaties kan de directeur gemotiveerd afwijken van deze
De financiering van het rijksvaccinatieprogramma loopt sinds 2019 via de gemeen-
tarieven.
telijke bijdrage ; dat is naast de indexatie de belangrijkste oorzaak van de stijging
De tarieven voor diensten aan anderen dan gemeenten stelt de directeur
sinds die tijd.
in mandaat vast, op basis van landelijke en regionale afspraken en/of
10
onderhandelingen. Bijvoorbeeld: reizigersadviezen, forensische diensten, hygiëne50
inspecties, seksuele gezondheid en tuberculosebestrijding.
45
In de kadernota meldden we dat we nog zouden kijken naar de hoogte van de
40
tarieven voor het toezicht op de kinderopvang: deze zijn nu namelijk lager dan
35
bij andere GGD’en. We doen in de komende tijd een grondig onderzoek naar de
30
kosten (kostprijs) van toezicht en komen daarop later mogelijk terug.
25 20
Uurtarieven plustaken voor gemeenten, afgerond
15 10 5 0
≤ schaal 6 (o.a. teamassistent 2020
2021
2022
2023
2024
bedragen x € 1 miljoen 10 Het geld voor de kinkhoestvaccinaties voor zwangere vrouwen gaat rechtstreeks van het RIVM naar de GGD.
en medisch technisch medewerker) schaal 7 (o.a. gezondheidsvoorlichter en videohometrainer) schaal 8 (o.a. verpleegkundige en gvo-medewerker) schaal 9 (o.a. toezichthouder Wet kinderopvang en hygiënist) schaal 10 (o.a. gvo-functionaris en verpleegkundig specialist) schaal 11 (o.a. onderzoeker en functionaris gezondheidsbeleid) ≥ schaal 12 (o.a. arts)
Samen werken aan gezond gewoon
I
2021
2022
2023
2024
63,75
65,25
68,25
73,75
74,00
75,75
79,25
85,75
84,25
86,25
90,25
97,50
98,00
100,25
104,75
113,25
106,25
108,75
113,75
123,00
121,75
124,75
130,50
141,00
126,75
129,75
135,75
146,75
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
32 / 56
3. De GGD als organisatie
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
3.1 Bedrijfsvoering De GGD - een moderne organisatie
Door slim gebruik van bijvoorbeeld beleidsadvies of datagedreven werken creëren we
Om het gezonde geluid te laten klinken moeten we dit als organisatie ondersteunen.
uitdagende functies die zorgen voor meer verbinding tussen teams en tegelijk kennis
De uitdagingen in de arbeidsmarkt en de kansen op het gebied van duurzaamheid
voor bredere groepen inzetbaar maken.
vragen om de organisatie te moderniseren.
Functiedifferentiatie en het inzetten van nieuwe professionele rollen kunnen helpen om te gaan met de krapte op de arbeidsmarkt voor gespecialiseerde teams. Ook
De moderne organisatie is duurzaam
het verbreden van functies zodat teams elkaars capaciteiten kunnen benutten bij
Met de ondertekening van de Green Deal Duurzame Zorg bevestigen we het
onverwachte pieken in werk helpt om Brabanders gewoon gezond te laten zijn.
belang van duurzaamheid. We maken zichtbare keuzes waarover we rapporteren. Duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van ons beleidsplan en van onze (primaire)
Duurzame inrichting van informatievoorziening
processen en dit vertaalt zich naar bedrijfsvoering en personeel.
Onze inwoners en partners moeten kunnen vertrouwen op de GGD Hart voor Brabant. Ook dat we veilig omgaan met gegevens, deze slim kunnen verwerken
De moderne organisatie is een goed werkgever
en er betrouwbaar onderzoek mee faciliteren. Binnen de GGD werken we dagelijks
GGD-medewerkers moeten op hun best kunnen werken. Zij kunnen hun werk doen
met vertrouwelijke (medische) gegevens: de GGD heeft honderdduizenden dossiers.
volgens de juiste standaarden, het werk boeit ze en ze voelen zich verbonden met
In de begroting 2024 nemen we € 250.000 op om de gegevensbescherming en
de organisatie. We zetten nieuwe werkwijzen in waarmee we ons voorbereiden
informatiebeveiliging structureel te verbeteren. Dit geld gebruiken we voor het
op een dreigend tekort aan personeel. Met minder mensen blijven we dezelfde
structureel borgen van een aantal sleutelfunctionarissen: een chief information
doelen nastreven en dat vereist inzet van technologie, virtuele middelen en meer
security officer en een privacy officer en voor meer uren voor de functionaris
digitaal werken. Daarom moeten we investeren in onze medewerkers om hen te
gegevensbescherming.
ondersteunen in deze verandering. Ook waardering speelt een belangrijke rol, niet
Na goede voorbereidingen in 2022 en 2023 vragen we in 2024 het NEN 7510 certificaat
alleen mentaal maar ook financieel.
aan. Daarmee maken we zichtbaar dat we veilig omgaan met de gegevens over en
De hogere inschaling van een aantal functiegroepen heeft ook financiële effecten
van onze inwoners en klanten.
die we niet volledig kunnen oplossen met productiviteit en/of taakherschikking. Dit kunnen we compenseren door de besparing op huisvesting.
Wet open overheid (Woo)
Om mensen te boeien en te binden investeren we ook in leren en ontwikkelen.
Wij blijven snel en klantgericht reageren op verzoeken om stukken openbaar te
Doorgroeimogelijkheden, anticiperen op wensen van jonge(re) medewerkers en
maken. Voor het actief openbaar maken van beleidsstukken (nog niet verplicht)
het behoud van ervaren krachten zijn essentiële onderdelen van leeftijdsbewust
stellen we in de komende tijd een werkwijze op.
HR-beleid. De moderne organisatie is een inclusieve organisatie. In 2024 pakken we door op dit thema. Daarnaast investeren we in onze nieuwe medewerkers en zorgen ervoor dat zij zich snel bij ons thuis voelen.
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
34 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
Huisvesting Door de realisatie van het huisvestingsplan met vijf regiolocaties en de mogelijkheden voor activiteitgerelateerd werken verschuift de focus. Na een periode die in het teken van verhuizen stond, richten we ons nu op het uitvoeren van het meerjarenonderhoudsplan. Voor 2024 houden we rekening met de aanpassing of herlocatie van vestigingen wanneer daar een concrete aanleiding voor is. Na het openen van de laatste regiovestiging in 2023 bedraagt de structurele jaarlijkse besparing € 450.000. Deze zetten we in voor een betere beveiliging van (persoons) gegevens én voor een deel van de kosten van het onderhoud van het functieboek.
Wat gaan we meten?
Indicator
Werkelijk
Verwacht
2021
2023
2022
Toelichting
2024
Medewerkers in dienst
786
823
735
825
Aantal fte
598
630
534
630
Inhuurkrachten
89
115
57
115
Inhuurkrachten (in fte)
60
79
-
80
Stagiaires
32
32
32
35
6,2%
7,2%
6,2%
5,8%
Ziekteverzuim
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
35 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandvermogen laat zien hoe de GGD tegenvallers kan opvangen zonder
Een risico is een gebeurtenis of omstandigheid met mogelijk nadelige gevolgen
dat het werk in gevaar komt. Het bestaat uit bestemmingsreserves en de algemene
voor de organisatie. Hieronder staan de belangrijkste risico’s en hoe we daarmee
reserve. Bestemmingsreserves hebben een doel en vervallen als dat doel is bereikt. De
omgaan. We schatten de kans in en het gevolg, uitgedrukt in geld.
algemene reserve is voor het opvangen van tegenvallers. Het algemeen bestuur stelde
De algemene reserve is in 2024 met € 2,2 miljoen groot genoeg voor het dekken
een norm vast voor deze reserve, op basis van de omzet van het basispakket en de
van de risico’s.
plustaken: vanaf 2022 is de ondergrens € 1,5 miljoen en de bovengrens € 5,2 miljoen.
Risico
Kans
Impact
Maatregel - type waarde
waarde restrisico
1
Hoge inflatie en kostenstijgingen
Zeer groot
Zeer groot
Verminderen
2.400
0
2
Informatiebeveiliging onvoldoende op orde
Groot
Groot
Verminderen
PM
PM
3
Onvoldoende binden en boeien van medewerkers
Groot
Groot
Verminderen
PM
PM
4
Niet meer kunnen voortbestaan van de GGD in huidige vorm Middelgroot
Zeer groot
Verminderen
PM
0
5
Indexering gemeentelijke bijdrage
Middelgroot
Zeer groot
Accepteren
6
Niet invulbare vacatures op vitale functies
Groot
Groot
Verminderen
PM
PM
7
Hoog ziekteverzuim
Groot
Middelgroot
Verminderen
878
439
8
Fluctuaties in omzet plustaken
Middelgroot
Groot
Verminderen
1.038
1.038
9
Uitgaven die niet rechtmatig zijn
Klein
Middelgroot
Verminderen
PM
PM
10
Vennootschapsbelasting
Klein
Middelgroot
Verminderen
PM
PM
11
Leegstand verhuur
Klein
Klein
Accepteren
0
0
12
Oninbaarheid debiteuren
Klein
Klein
Accepteren
7
0
4.323
1.477
0
bedragen x € 1.000 Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
36 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Toelichting: 1.
Hoge inflatie en kostenstijgingen: de hoge inflatie werkt inmiddels door
5.
jaarlijkse prijsaanpassing van lopende afspraken). De GGD krijgt via de
zetten hierop acties in, maar het lukt misschien niet altijd om deze vacatures op tijdig in te vullen. 7.
in 2023 (ca. € 2,3 miljoen) niet kunnen opvangen vanuit onze algemene reserve
onze doelen bij. 8.
extra geld toe aan het gemeentefonds en stelt hiermee een inflatiecorrectie beschikbaar. Deze compensatie is ook bedoeld ter dekking van de hogere kosten van gemeenschappelijke regelingen waardoor dit risico kleiner wordt. 2.
Informatiebeveiliging onvoldoende: dit risico blijft gelijk, we zijn steeds afhankelijker van de IT-infrastructuur maar we investeren om onze gegevensbescherming en informatiebeveiliging structureel te verbeteren en vragen in 2024 het NEN 7510 certificaat aan.
3.
Onvoldoende binden van medewerkers: het risico dat medewerkers op cruciale functies vertrekken. We besteden aandacht aan opleiding, ontwikkeling en arbeidsomstandigheden. Dit risico wordt, door de schaarste op de arbeidsmarkt, groter.
Fluctuatie in plustaken: de omzet van plustaken kan veranderen zonder dat de GGD de organisatie hierop kan aanpassen. We beperken dit risico door actief
zonder daarbij door de ondergrens (€ 1,5 miljoen) te zakken. Ook gemeenten hebben te maken met dit soort kostenstijgingen. Het kabinet voegt in 2023
Hoog ziekteverzuim: dit kan leiden tot achterstanden in en druk op (een deel van de) diensten. We zetten in op vitaliteit van medewerkers en stellen zo nodig
omstandigheden op in de exploitatie of via de algemene reserve maar het verschil is nu dusdanig groot dat we de financiële gevolgen van de nieuwe CAO
Niet in te vullen vacatures: het is soms moeilijk om vacatures in te vullen voor vitale functies, wat kan leiden tot achterstanden in het primaire proces. We
loon- en prijsstijgingen. De indexering loopt, met een vertraging, uiteindelijk de begrote indexering en werkelijke stijging vangen we onder normale
Indexering gemeentelijke bijdrage: het risico dat gemeenten zich niet kunnen de noodzaak.
6.
indexeringssystematiek (van de gemeente Tilburg) compensatie voor deze gelijk met de werkelijke stijging van lonen en prijzen. Het verschil tussen
Bijlagen
vinden in de (afgesproken) indexering. We overtuigen hen steeds opnieuw van
in zeer forse stijgingen van de personeelskosten (CAO-stijgingen) en de materiele kosten (aanpassing van nieuwe inkoopcontracten en in de
Het overzicht van baten en lasten
accountmanagement. 9.
Uitgaven die niet rechtmatig zijn: we leggen de keuzes rond het aanbesteden goed vast en instrueren onze mensen in het registreren van contracten en prestatieverklaringen.
10. Vennootschapsbelasting: voor de GGD geldt deze niet zolang we kunnen aantonen dat er geen ondernemersactiviteiten zijn. Ten opzichte van eerdere jaren blijft dit risico gelijk. 11. Leegstand verhuur: afname van het aantal huurders. We beperken het risico door continu in gesprek te blijven met huurders. 12. Oninbaarheid debiteuren: de meeste debiteuren zijn gemeenten en het afrekenen voor een reizigersadvies gebeurt direct. Voor de andere risico’s is er de voorziening dubieuze debiteuren.
4. Voortbestaan van de GGD in de huidige vorm: de coronacrisis leidt tot andere sturing bij crises (van infectieziekten). We beperken dit risico door beter samen te werken met GGD’en en anderen.
Samen werken aan gewoon gezond
I
GGD Hart voor Brabant
I
Begroting 2024
I
37 /
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
3.3 Financiële status en weerbaarheid > Netto schuldquote: de verhouding van de netto schulden tot de totale baten. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering we aantrokken; een laag percentage is gunstig. Onze netto schuldquote stijgt met name doordat de baten aanzienlijk dalen door het wegvallen van onze taak in het beheersen en bestrijden van het coronavirus maar nog steeds is onze positie is goed, de GGD heeft een lage schuld en heeft naar verwachting geen leningen meer in 2024. > Solvabiliteitsratio: het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het geeft aan of de GGD kan voldoen aan zijn financiële verplichtingen. Het minimum voor een gezonde ratio is 25%: die halen we. > Structurele exploitatieruimte: een getal gelijk aan of groter dan 0 betekent dat de structurele baten groot genoeg zijn om de structurele lasten te dekken. Dit is het geval.
Rekening
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
3,0%
7,6%
9,5%
3,0%
7,6%
9,5%
Solvabiliteitsratio
26,9%
28,1%
26,3%
Structurele exploitatieruimte
0,1%
0,0%
0,0%
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
38 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
3.4 O nderhoud kapitaalgoederen
3.5 Financiering
We huren alle locaties waar de GGD diensten aanbiedt en doen daarvoor het
Met het eigen vermogen kunnen we alle activa financieren en daardoor hoeven we
gebruikers- en/of eigenaarsonderhoud. Er is een onderhoudsplan dat we jaarlijks
geen rente te betalen. Het leidt ook tot een goede verhouding tussen het vreemd
actualiseren, op basis van een conditiemeting. We sluiten onderhoudscontracten af
en het eigen vermogen.
voor installaties en bouwkundige onderdelen. De GGD is eigenaar van één gebouw, dat we verhuren aan de RAV Brabant Midden-
Kasgeldlimiet
West-Noord. Verder heeft de GGD ICT-voorzieningen en medische instrumenten.
Onze gemiddelde netto-vlottende schuld in een kwartaal mag niet hoger zijn dan 8,5%. We voldoen aan deze limiet:
Renterisiconorm Deze norm is niet van toepassing: er zijn geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar.
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
1
Vlottende schuld
15.652
10.344
10.344
2
Vlottende middelen
13.881
6.028
5.527
3
Netto vlottende
1.771
4.316
4.817
schuld (+) danwel netto vlottende middelen (-) 4
Kasgeldlimiet
5.583
6.256
6.823
5a
Ruimte onder
3.812
1.940
2.007
kasgeldlimiet (4-3) 5b Overschrijding van de kasgeldlimiet (3-4) bedragen x € 1.000
Samen werken aan gezond gewoon
I
Begroting 2024
I
GGD Hart voor Brabant
39 / 56
Inhoud
Programma Publieke gezondheid
Financiën
De GGD als organisatie
Het overzicht van baten en lasten
Bijlagen
3.6 Verbonden partijen De GGD heeft deze verbonden partijen:
GHOR Brabant-Noord
> Coöperatie Toegang Tilburg U.A., voor een integrale aanpak in de gemeente
De GHOR Brabant-Noord is juridisch onderdeel van de GGD en daarom onderdeel
Tilburg, om de inwoners te ondersteunen bij een optimale zelfredzaamheid en
van deze begroting. De GGD en de Veiligheidsregio Brabant-Noord sloten een
participatie.
overeenkomst Kosten voor gemene rekening, met daarin de verdeling van kosten
> de Coöperatie Koo U.A. voor een sterke ingang voor de inwoners en professionals in ‘s-Hertogenbosch naar de ondersteuning in het sociaal domein.
en risico’s tussen de deelnemers. Hierdoor is er geen btw-heffing. Van de totale kosten is 5,1% voor de GGD.
Een toelichting op het financiële belang, het bestuur en de risico’s staat in de jaarstukken 2022.
Team GMV (Gezondheid, milieu en veiligheid) De GGD’en in Noord-Brabant bundelen in dit team de medische milieukunde.
Samenwerkingsverbanden
Ze verdelen de kosten op basis van het aantal inwoners. De GGD West-Brabant is
De GGD werkt lokaal, regionaal en landelijk veel samen, bijvoorbeeld in wijkteams,
penvoerder en verwerkt de exploitatie volledig in zijn jaarrekening.
academische werkplaatsen, bij de infectieziektebestrijding en bij de forensische geneeskunde.
Regionaal Expertise Centrum tuberculose
Samenwerken draagt ook bij aan een efficiënte bedrijfsvoering. Dat doen we
Dit expertisecentrum heeft zijn basis onder andere in het Nationaal Plan
onder andere met de GGD West-Brabant: we gebruiken elkaars capaciteiten en
Tuberculosebestrijding 2016-2020. De zes GGD’en in Zuid Nederland werken hier
werkwijzen en trekken samen op bij grote investeringen. Hieronder staan de
samen; de GGD Hart voor Brabant is penvoerder.
belangrijkste samenwerkingsverbanden. Hét Servicecentrum Hét Servicecentrum (HSC) ondersteunt de GGD bij de financiële administratie, salarisadministratie, inkoop en ICT. HSC is een samenwerking tussen GGD’en en de Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord, waarbij 46,6% van de kosten voor de GGD Hart voor Brabant is. We verwerken de exploitatie van HSC
3.7 L okale heff ingen en grondbeleid
in onze jaarrekening. De samenwerking in het HSC benutten we tevens om nog meer gebruik te maken van elkaars expertises en zo krachten te bundelen bij de
Dit zijn verplichte paragrafen, maar niet van toepassing voor de GGD.