11 Nota beleidskader accommodatiebeleid (3 bijlage Beleidskader conceptversie juni 2025

Accommodatiebeleid Hilvarenbeek Beleidskader Conceptversie juni 2025

1. Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Waar gaat het accommodatiebeleid over? 1.3 Relatie met overig gemeentelijk beleid 1.4 Leeswijzer

2. Visie 2.1 Ambitie 2.2 Rol voor de gemeente 2.3 Uitgangspunten

3. Vormen van gemeentelijke ondersteuning 3.1 Accommoderen 3.2 Financieel ondersteunen 3.3 Faciliteren

4. Afwegingskader 4.1 Stap 1: Toets op toepasbaarheid accommodatiebeleid 4.2 Stap 2: Inhoudelijke toets 4.3 Stap 3: Bepalen meest passende vorm van ondersteuning

5. Aanvraag- en beoordelingsproces

3 3 4 5 7

8 8 9 10

13 13 14 15

16 16 17 21

22

1. Inleiding 1.1

Aanleiding

Gemeente Hilvarenbeek wil de leefbaarheid en vitaliteit van haar dorpen en wijken versterken. Voldoende en kwalitatief goede voorzieningen zijn daarvoor een essentiële randvoorwaarde. Accommodaties zoals sportvelden en dorpshuizen bieden ruimte aan activiteiten van verenigingen en individuele inwoners. De gemeente wil dit graag mogelijk maken door (ook) financieel bij te dragen aan de realisatie en instandhouding van dergelijke maatschappelijke accommodaties. Daarbij stellen we wel een aantal voorwaarden. Dit accommodatiebeleid is bedoeld om de kaders te schetsen voor gemeentelijke bijdragen aan maatschappelijke accommodaties. Met dit accommodatiebeleid willen we aansluiten bij de behoeften van de gemeenschap en de dorpskernen van Hilvarenbeek én gebruik maken van de kansen die de regio biedt door in te spelen op onze strategische ligging ten opzichte van Tilburg. We koesteren ons sterke verenigingsleven als belangrijke kracht voor de gemeenschap. Maar we realiseren ons ook dat we als relatief kleine gemeente niet alle voorzieningen op alle plekken in de gemeente kunnen bieden zoals een grotere gemeente dat kan. Ons streven is een balans te vinden tussen de verbinding met de stad en de kracht van onze eigen gemeenschap. Zo bieden we een toekomstbestendige, goed bereikbare en inclusieve leefomgeving waar alle inwoners zich kunnen ontwikkelen en ondersteund worden.

In Hilvarenbeek ontbrak tot nu toe een overkoepelend accommodatiebeleid. De bestaande gemeentelijke beleidsnota’s gaan niet specifiek in op de rol van accommodaties bij het behalen van beleidsdoelen. Nieuw beleid is onder andere nodig om toekomstige investeringen in maatschappelijke accommodaties te kunnen wegen aan de hand van transparante afwegingscriteria. In het verleden zijn initiatieven en verzoeken op ad hoc basis besproken en beoordeeld. Dit kan leiden tot een ongelijk speelveld en brengt het risico met zich mee van willekeur. Het ontbreken van accommodatiebeleid zorgt er ook voor dat de gemeente lastig zicht kan krijgen op de (verwachte) kosten van maatschappelijke accommodaties voor de gemeente. In een tijd waarin de gemeentefinanciën steeds meer onder druk staan wil de gemeente meer grip krijgen op investeringen in maatschappelijke accommodaties. Daarom is het van belang om te zorgen voor heldere kaders, die een gelijk speelveld creëren voor alle partners. Dit accommodatiebeleid biedt duidelijkheid door de verantwoordelijkheden van de gemeente en de samenleving helder te schetsen. Het beleid maakt inzichtelijk waarom en hoe de gemeente keuzes maakt ten aanzien van haar rol en de (financiële) bijdragen aan realisatie, verbouw, kwaliteitsverbetering en onderhoud van maatschappelijke accommodaties.

In het accommodatiebeleid is ook een toetsingskader opgenomen voor de beoordeling van nieuwe aanvragen voor een financiële bijdrage. Belangrijk uitgangspunt hierbij: bestaande, lopende afspraken blijven in stand.

3

1.2

Waar gaat het accommodatiebeleid over?

Type accommodaties Het accommodatiebeleid richt zich op maatschappelijke accommodaties. Dit zijn gebouwen en terreinen waar maatschappelijke activiteiten plaatsvinden waarvoor de gemeente een wettelijke zorgplicht heeft of die het gemeentelijk beleid ondersteunen. Het accommodatiebeleid richt zich niet op het subsidiëren van deze maatschappelijke activiteiten, wel op de gebouwen en terreinen waar deze activiteiten plaatsvinden. De exploitatie van maatschappelijke accommodaties wordt (gedeeltelijk) door publieke middelen mogelijk gemaakt. Het eigendom van de accommodatie kan zowel bij de gemeente liggen als bij derde partijen. Afhankelijk van de eigendomsrelatie kan de rol van de gemeente in de financiering van een accommodatie verschillen. Zo heeft de gemeente geen zorgplicht voor gebouwen en terreinen die niet gemeentelijk eigendom zijn. De domeinen die vallen onder het accommodatiebeleid zijn: sport en bewegen, gemeenschapshuizen, jeugd, kunst en cultuur en algemene voorzieningen. Onderstaand schema laat zien welk soort accommodaties vallen onder de verschillende domeinen. Onderwijs valt niet onder het accommodatiebeleid omdat voor het onderwijs een apart plan (IHP Onderwijs) wordt in 2025 opgesteld. Ook gaat het accommodatiebeleid niet over locaties waar mensen wonen of verblijven (bijv. tijdelijke huisvesting statushouders).

Vastgoed in gemeentelijk eigendom waar geen maatschappelijke activiteiten worden uitgevoerd, vallen buiten de reikwijdte van dit beleid. Dat geldt ook voor vastgoed waar alleen of met name commerciële activiteiten worden ontplooid. Daarnaast worden voorzieningen in de openbare ruimte (zoals speeltoestellen en speeltuinen) niet meegenomen in het accommodatiebeleid.

4

Verhouding tussen gemeentelijk vastgoedbeleid en accommodatiebeleid Deze beleidsnota betreft het accommodatiebeleid van de gemeente Hilvarenbeek. Dat is iets anders dan vastgoedbeleid, al zijn er wel raakvlakken. Accommodatiebeleid heeft betrekking op het bieden van een accommodatie voor maatschappelijke activiteiten en functies in de gemeente. Vastgoedbeleid gaat over het (strategische) vastgoed in eigendom van de gemeente. Bepaalde locaties, gebouwen, panden of gronden kunnen onder beide vallen, bijvoorbeeld in het geval dat gemeentelijk eigendom wordt gebruikt door maatschappelijke initiatiefnemers. De gemeente Hilvarenbeek heeft geen vastgesteld vastgoedbeleid. Doel van het accommodatiebeleid is het faciliteren van (gewenste) maatschappelijke voorzieningen. Vastgoedbeleid heeft tot doel het sturen op het vastgoed zelf (zoals strategische aankopen in verband met het faciliteren van toekomstige ontwikkelingen).

Type aanvragen Binnen het accommodatiebeleid kunnen verschillende typen aanvragen worden gedaan, afhankelijk van de behoefte voor en functie van de maatschappelijke accommodatie: • • • •

Realisatie van een nieuwe accommodatie. Voor de bouw of aanleg van een nieuw maatschappelijk gebouw of terrein. Verbouwing of uitbreiding. Voor het aanpassen of vergroten van een bestaande voorziening om beter aan de behoeften te voldoen. Kwaliteitsverbetering. Voor investeringen in duurzaamheid, toegankelijkheid of modernisering van een accommodatie. Onderhoud en renovatie. Voor het in stand houden en verbeteren van bestaande voorzieningen.

Hierbij beschouwen wij elke aanvraag voor een gemeentelijke bijdrage (voor onderhoud, renovatie, kwaliteitsverbetering, verbouwing of uitbreiding of een nieuw accommodatie) als ‘nieuwe aanvraag’. In de meeste gevallen zal het hierbij naar verwachting wel gaan om bestaande locaties / accommodaties.

1.3

Relatie met overig gemeentelijk beleid

Strategische Analyse Financiën In juli 2024 koos de gemeenteraad voor Scenario II Samenwerkend Hilvarenbeek uit de Strategische Analyse Financiën. Dit scenario houdt in dat er in het sociaal domein nadrukkelijker de samenwerking in GHO-verband gezocht gaat worden om onderdelen (waaronder de toegankelijkheid van bijv. het cultuur- en sportaanbod) op dit regionale niveau efficiënter in te richten. De gemeente neemt in dit scenario een netwerkende en responsieve rol in. De keuze voor Scenario II heeft daarmee ook gevolgen voor de manier waarop de gemeente in de toekomst naar het aanbod van accommodaties in de gemeente kijkt, hoe aanvragen, initiatieven of verzoeken worden beoordeeld en welke afwegingen hierin gemaakt zullen worden.

5

Bij investeringsafwegingen in het kader van het accommodatiebeleid zal – sterker dan eerder het geval was – worden gekeken naar mogelijke regionale alternatieven en bestaande accommodaties in omliggende gemeenten.

Omgevingsvisie Het accommodatiebeleid is faciliterend aan het bereiken van de beleidsdoelen uit de omgevingsvisie. Met betrekking tot het voorzieningenniveau van de gemeente stelt de omgevingsvisie dat ontmoeting in iedere kern mogelijk moet zijn en dat er extra aandacht nodig is voor voorzieningen voor jongeren. Daarnaast waarborgen we vanuit de omgevingsvisie voldoende kwalitatieve en toegankelijke (sport)voorzieningen voor iedereen. Samen met betrokken partijen streven we ernaar dat deze voorzieningen in alle kernen beschikbaar en betaalbaar zijn.

Leefstijlakkoord (2021) / Herijkt Sportakkoord 2023-2026 Het Leefstijlakkoord is een integrale combinatie tussen ons Sportakkoord en Preventieakkoord, waarbij het accent ligt op mentaal en fysiek welbevinden. De focus ligt daarbij op preventie in tegenstelling tot symptoombestrijding. Het lokaal sportakkoord speelt in op de kracht van sport en vitaliteit in de gemeente Hilvarenbeek. Vanuit dit akkoord streeft de gemeente ernaar dat iedereen binnen de gemeente meedoet en beweegt en (sport)verenigingen zich ontwikkelen tot duurzame voorzieningen die bijdragen aan de leefbaarheid in de kernen. Concreet betekent dit dat de gemeente zich committeert aan de ambitie om het deelnamepercentage te verhogen en het sport- en beweegaanbod bereikbaar en toegankelijk te houden. De gemeente verwacht een actieve rol vanuit (sport)verenigingen om ruimtes beschikbaar te stellen aan andere gebruikers. De gemeente heeft, als één van de partners, een ondersteunende en stimulerende rol. Het Leefstijlakkoord en Sportakkoord zijn de vertaalslag naar de praktijk en geven de maatregelen weer vanuit alle betrokken partners voor de komende jaren. Het is gericht op activiteiten en interventies, niet op vastgoed. De huisvestingsvraagstukken bij (sport)verenigingen zijn onderdeel van het accommodatiebeleid.

Cultuurbeleid Hilvarenbeek 2025-2029 In Hilvarenbeek willen we de juiste dingen doen om cultuur de komende jaren te versterken en continuïteit en duidelijkheid te bieden. Het cultuurbeleid Hilvarenbeek 2025-2029 beschrijft de stimulerende, faciliterende en ondersteunende rol die de gemeente hierin heeft. Het geeft geen antwoorden over huisvesting van partijen uit het culturele veld. Dit is onderdeel van het accommodatiebeleid.

Subsidiebeleid De gemeente Hilvarenbeek heeft subsidieregelingen voor kunst en cultuur, onderwijs, duurzaamheid, wonen en activiteiten (o.a. op het gebied van jeugd en sport). De beleidskaders voor activiteitensubsidies worden elk jaar in het subsidieprogramma voor het komende jaar vastgesteld.

6

Het accommodatiebeleid betreft de huisvesting van maatschappelijke voorzieningen, en is niet bedoeld ter subsidie van de activiteiten zelf die er plaatsvinden. Evenmin worden activiteitensubsidies ingezet om het gebouw (of een voorziening zoals een sportveld) te onderhouden, renoveren, uitbreiden of aan te leggen. Daarnaast heeft dit accommodatiebeleid raakvlakken met beleid dat op dit moment nog in ontwikkeling is in de gemeente Hilvarenbeek: het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijshuisvesting en het Inclusiebeleid.

1.4

Leeswijzer

In dit accommodatiebeleid wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de visie van de gemeente Hilvarenbeek op maatschappelijke accommodaties. Daarbij komen de ambities, de rol van de gemeente en de uitgangspunten van het beleid aan bod. Hoofdstuk 3 beschrijft de vormen van gemeentelijke ondersteuning, zoals accommoderen en faciliteren. In hoofdstuk 4 volgt het afwegingskader met de criteria en toetsingsvragen waarop aanvragen worden beoordeeld. Hoofdstuk 5 sluit af met een toelichting op het aanvraag- en beoordelingsproces, inclusief de benodigde stappen, termijnen en verantwoordelijkheden.

7

2. Visie 2.1

Ambitie

Het accommodatiebeleid levert een bijdrage aan de volgende vier kerndoelen: •

Werken aan toekomstbestendige dorpskernen met voorzieningen op maat. Maatschappelijke accommodaties spelen een belangrijke rol in de leefbaarheid van onze dorpen. Voorzieningen dragen bij aan een fijne woonomgeving, ondersteunen het welzijn en de gezondheid van onze inwoners, en helpen om de leefbaarheid in de gemeente te behouden en waar mogelijk te versterken. Goede voorzieningen en de aanwezigheid van plekken om te sporten, verbinden, socialiseren of culturele activiteiten uit te oefenen zijn een belangrijke randvoorwaarde voor een aantrekkelijke gemeente. Passende voorzieningen dragen bij aan leefbare dorpen en kernen. We streven naar een voorzieningenniveau dat past bij de schaal en de aard van onze kernen.

•

Stimuleren van sociale verbindingen in dorpskernen. Een belangrijke functie van maatschappelijke accommodaties is het bevorderen van ontmoeting en verbinding tussen verschillende groepen inwoners, verenigingen en vrijwilligers. Deze verbindingsfunctie versterkt de sociale cohesie en voorkomt eenzaamheid. Het actieve verenigingsleven en het sociale netwerk zijn waardevolle krachten binnen onze gemeenschap die we graag ondersteunen met goede accommodaties.

•

Aandacht voor eigen identiteit van alle dorpskernen. Elke dorpskern in de gemeente Hilvarenbeek heeft zijn eigen unieke karakter. Onderdeel van de Beekse identiteit is de ‘Kracht van Samen’, met een focus op samenwerkingen, het kleinschalige karakter van de dorpen en het oog voor kwaliteit. Maatschappelijke accommodaties moeten helpen om die identiteit van elk dorp te versterken door een plek te bieden voor sociale interacties.

•

Zorgen voor solide en toekomstbestendige gemeentelijke financiën. Door ons te committeren aan duidelijke uitgangspunten, een transparant afwegingskader en helder proces voorkomen we desinvesteringen, beoordelen we minder op ad-hoc basis, en bieden we initiatiefnemers en verenigingen helderheid over de keuzes die de gemeente maakt. Het beoordelen van aanvragen voor (financiële) ondersteuning doen we in lijn met de Strategische Analyse Financiën, waarbij de focus meer wordt gelegd op het benutten van bovenlokale kansen in het gebruik van voorzieningen. Op deze manier draagt het accommodatiebeleid bij aan toekomstbestendige gemeentelijke financiën.

8

2.2

Rol voor de gemeente

Om te kunnen bepalen in hoeverre de gemeente een rol heeft bij de realisatie, aanpassing / uitbreiding of het onderhoud van een accommodatie, spelen de volgende overwegingen een rol: •

Is er sprake van een wettelijke verplichting? De gemeente heeft een rol op basis van de volgende redenen: o Wettelijke huisvestingsplicht o Vervullen wettelijke taak

•

Ondersteunt de accommodatie gemeentelijke maatschappelijke beleidsdoelstellingen? Het is een belangrijke taak van de gemeente om te zorgen voor leefbare kernen en wijken met voldoende voorzieningen. Wanneer de gemeenschap of markt hierin niet kan voorzien, kan de gemeente Hilvarenbeek besluiten een rol te spelen om de voorzieningen toegankelijk te houden. Dit geldt vooral wanneer maatschappelijke partners de voorzieningen niet zelfstandig kunnen realiseren of onderhouden. De ondersteuning van maatschappelijke accommodaties moet dan een effectieve en efficiënte aanvulling vormen op andere instrumenten die worden ingezet om de beleidsdoelstellingen van de gemeente te behalen.

•

Sluit het aan bij initiatieven vanuit de samenleving? De gemeente wil actieve ondersteuning bieden aan verenigingen en andere initiatiefnemers die bijdragen aan een vitale gemeenschap. We luisteren naar de lokale behoeften en onderzoeken hoe de gemeente, al dan niet financieel, kan helpen bij de realisatie en onderhoud van maatschappelijke accommodaties. Belangrijk hierbij is dat de gemeente niet handelt vanuit een houding van “u vraagt, wij draaien”, maar vanuit “u vraagt, wij denken”. Zo kunnen we flexibel inspelen op de wensen van de samenleving en blijven we dicht bij de dagelijkse realiteit.

Is het antwoord op ten minste één van bovenstaande vragen ‘ja’, dan heeft de gemeente ‘een rol’. Welke rol dat is en hoe we die rol invullen, verschilt per situatie. Het accommodatiebeleid gaat vooral over de vraag wanneer de gemeente wel of niet (en in welke vorm) financieel bijdraagt aan accommodaties voor maatschappelijke voorzieningen en activiteiten. Maar de faciliterende rol van de gemeente strekt verder: de gemeente kan ook ondersteunen bij vergunningstrajecten, infomeren over subsidiemogelijkheden, samenwerking aanjagen enzovoorts. Een belangrijke afweging met betrekking tot de rol die de gemeente speelt is de eigendomsrelatie: •

Is de accommodatie gemeentelijk eigendom of niet? Bij gemeentelijk eigendom geldt: Ja, een investering in het pand / gebouw / terrein is een mogelijke uitkomst mits de afweging van de aanvraag tot een positief besluit leidt. Waar het gaat om nietgemeentelijk eigendom geldt: nee, een directe investering vanuit de gemeente ligt niet voor hand, tenzij er een uitzondering wordt gemaakt. Dit kan bijvoorbeeld op basis van bestaande afspraken, een bijzondere noodzaak, een buitengewone bijdrage aan maatschappelijke doelstellingen, wanneer een essentiële voorziening anders niet gerealiseerd zou kunnen worden e.a.

9

2.3

Uitgangspunten

Hieronder worden de uitgangspunten van het accommodatiebeleid toegelicht. Deze uitgangspunten vormen de basis van het afwegingskader waarmee aanvragen voor een gemeentelijke bijdrage aan de realisatie, uitbreiding, verbetering of het onderhoud van maatschappelijke accommodaties worden beoordeeld. •

Huidige spreiding van maatschappelijke accommodaties is het startpunt. In principe gaat de gemeente in de toekomst geen nieuwe voorzieningen financieren, tenzij hiervoor het uitzonderlijke belang en specifieke behoefte kunnen worden aangetoond. Nieuwe initiatieven moeten daarnaast aantonen dat er geen alternatief beschikbaar is binnen een redelijke reisafstand (binnen of buiten de gemeente) waarvan de beoogde doelgroep redelijkerwijs gebruik zouden kunnen maken. Reeds gemaakte afspraken komen we als overheid na. Op basis van het accommodatiebeleid gaan we dus geen bestaande voorzieningen sluiten of lopende overeenkomsten opzeggen. Tegelijkertijd worden alle nieuwe aanvragen voor een financiële bijdrage van de gemeente, langs de uitgangspunten van dit beleid gelegd en getoetst aan de afwegingscriteria. Als gevolg van het accommodatiebeleid kunnen in de toekomst andere besluiten worden genomen over investeringen dan in het verleden. We zorgen ervoor dat alle Beekse inwoners binnen hun kern toegang blijven hebben tot minimaal de essentiële voorzieningen. Daaronder verstaan we een ontmoetingsplek (zoals een buurthuis) en een buitensportfaciliteit. Niet-essentiële accommodaties worden in uitzonderingsgevallen gefaciliteerd, mits ze op andere elementen van het afwegingskader goed scoren.

Op deze manier behouden we de belangrijke voorzieningen voor de gemeenschap: we faciliteren essentiële voorzieningen én hanteren de huidige spreiding.

•

Maatschappelijke accommodaties zijn primair voor lokaal gebruik. Maatschappelijke accommodaties zijn bedoeld om de dorpskernen te versterken en de leefbaarheid te behouden of vergroten. Als een voorziening met name bezoekers uit andere gemeenten aantrekt, kan de gemeente overwegen om de (financiële) bijdrage aan deze voorziening lager te laten uitvallen of om de voorziening niet financieel te ondersteunen. De gemeentelijke bijdrage wordt afgestemd op de omvang die past bij de gemeentelijke behoefte, want het primaire doel blijft het dienen van de belangen van de eigen inwoners.

•

Maatschappelijke accommodaties versterken de identiteit. Het behoud en de versterking van de unieke identiteit van elke dorpskern staan centraal. We toetsen bij aanvragen voor een (financiële) bijdrage aan accommodaties daarom of de accommodatie aansluit bij het karakter en de schaal van de kern.

•

Bij maatschappelijke accommodaties is altijd sprake van coproductie en/of cofinanciering. Maatschappelijke accommodaties zijn er voor en door de gemeenschap. Omdat ook gemeentelijke middelen beperkt zijn, is samenwerking met en een eigen bijdrage van initiatiefnemers belangrijk om deze voorzieningen overeind te houden. Bij aanvragen voor een gemeentelijke bijdrage kijken we altijd naar de

10

draagkracht van de organisatie/initiatiefnemer zelf. Bij de beoordeling van aanvragen kijken we ook naar de gepleegde inspanning om externe financiering aan te trekken. We hanteren als uitgangspunt dat de aanvrager verantwoordelijk is voor het financieren van de accommodatie. Elke bijdrage vanuit de gemeente wordt daarom beschouwd als aanvullende financiering (co-financiering), die in enkele gevallen wel tot meer dan de helft van het totaal kan optellen. Verder geldt dat de gebruiker van een accommodatie in principe verantwoordelijk is voor het uitvoeren en betalen van klein onderhoud1. Uit de aanvraag moet verder blijken waarom een gemeentelijke financiële bijdrage noodzakelijk is en waarom andere financieringsbronnen niet volstaan. •

Maatschappelijke accommodaties zijn multifunctioneel in gebruik. In Hilvarenbeek zijn maatschappelijke accommodaties bedoeld voor de hele gemeenschap. Waar het kan, zetten we deze gebouwen en terreinen in voor meerdere functies. Het combineren van functies versterkt de sociale cohesie door uiteenlopende doelgroepen op dezelfde plek met elkaar in contact te laten komen. We combineren functies waar mogelijk, met aandacht voor inhoudelijke aansluiting en gebruikstijden van de gebruikers. Als meerdere gebruikers voldoende hebben aan één locatie, bevorderen we het gezamenlijk gebruik om de bezettingsgraad te verhogen. Clustering stimuleren we wanneer dit praktische, inhoudelijke en financiële voordelen biedt. We dwingen een initiatiefnemer niet tot verhuizing, maar gaan in gesprek over mogelijke alternatieven en faciliteren multifunctioneel gebruik. Bij aanvragen voor een nieuwe accommodatie, maar ook bij uitbreiding of aanpassing van een bestaande accommodatie kijken we altijd of er een (andere) bestaande accommodatie is waar de betreffende activiteit terecht kan.

•

Maatschappelijke accommodaties zijn toekomstbestendig. De investeringen in maatschappelijke accommodaties dienen niet alleen van waarde te zijn voor nu, maar ook voor de toekomst. Daarom kijken we zowel naar het verlengen van de levensduur van de accommodatie als de flexibiliteit van het gebruik ervan. Bij afname van het aantal gebruikers of een lagere bezettingsgraad moet het gebouw eenvoudig voor andere functies ingezet kunnen worden. Waar mogelijk zetten we onze investeringen in voor flexibel inzetbare accommodaties. Als belangrijke toets voor een mogelijke gemeentelijke bijdrage aan de realisatie of onderhoud van een accommodatie wordt o.a. gekeken naar het aantal (verwachte) leden en/of gebruikers. Kosten voor onderhoud moeten op de middellange termijn inzichtelijk worden gemaakt om de toekomstbestendigheid van investeringen te kunnen beoordelen.

•

Maatschappelijke accommodaties zijn duurzaam. De gemeente Hilvarenbeek streeft ernaar te investeren in voorzieningen die bijdragen aan een duurzame toekomst. Daarom kijken we bij nieuwe aanvragen welke koppelkansen er zijn (gemaakt) met betrekking tot verduurzaming. Bij nieuwbouw moet ten minste het duurzaamheidsniveau BENG worden behaald. Door gebouwen en terreinen te

1 Richtsnoer: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/woning-huren/vraag-en-antwoord/welke-kosten-zijn-voor-de-huurder-en-

welke-voor-de-verhuurder

11

verduurzamen, kunnen we niet alleen de ecologische impact verlagen, maar ook bijdragen aan kostenreductie. •

Maatschappelijke accommodaties hebben een voorbeeldfunctie. Om voor een gemeentelijke bijdrage in aanmerking te komen, moet de kwaliteit en het gebruik van maatschappelijke accommodaties dusdanig zijn dat ze een voorbeeldfunctie vervullen. Te denken valt aan aspecten zoals duurzaamheid, circulariteit, inclusie, toegankelijkheid en gezondheid. Initiatiefnemers worden aangemoedigd hierover na te denken en dit thema mee te nemen in hun aanvraag.

•

De gevraagde bijdrage moet passen binnen de gemeentelijke begroting en binnen scenario 2 van de Strategische Analyse Financiën. Elk jaar is er een vast moment dat initiatiefnemers hun aanvragen kunnen indienen voor een gemeentelijke bijdrage aan een maatschappelijke accommodatie. In deze aanvraag motiveren zij waarom een gemeentelijke (financiële) bijdrage essentieel is. De aanvragen worden verzameld en beoordeeld op basis van de opgestelde afwegingscriteria. Dit betekent onder andere: o

o o

dat de gemeente in principe alleen bijdraagt aan een ‘basis kwaliteitsniveau’ van een accommodatie. Als de (financiële) vraag groter is, dan is de initiatiefnemer genoodzaakt om elders (aanvullende) financiering te zoeken; dat er alleen wordt bijgedragen aan nieuwe voorzieningen wanneer er geen alternatieve voorzieningen (binnen redelijk bereik) zijn. dat de gemeente op één moment per jaar besluit over alle aanvragen van dat jaar, passend binnen de P&C-cyclus. Dit draagt bij aan een integrale afweging en helderheid over de consequenties voor de gemeentelijke financiën.

12

3. Vormen van gemeentelijke ondersteuning De gemeente kan verschillende middelen inzetten om maatschappelijke accommodaties te ondersteunen. Bij de keuze voor een specifiek middel heeft de gemeente in sommige gevallen zelf de vrijheid om te beslissen, terwijl in andere situaties wet- en regelgeving een bepaalde aanpak voorschrijft.

3.1

Accommoderen

Accommoderen zien we in de gemeente Hilvarenbeek als het vanuit een beleidskeuze aanbieden van een ruimte of plaats waar maatschappelijke activiteiten kunnen plaatsvinden die bijdragen aan een vastgesteld gemeentelijk beleidsdoel. Binnen dit accommodatiebeleid gaat het om de beleidsterreinen sport, gemeenschap, jeugd, cultuur en overig. Om het gebruik en de bezetting van accommodaties te optimaliseren, kan het zijn dat naast maatschappelijke activiteiten / partijen ook commerciële activiteiten plaatsvinden in een maatschappelijke accommodatie. De gemeente staat hier in princiep positief tegenover, mits deze activiteiten bijdragen aan of noodzakelijk zijn om de hoofdactiviteit van maatschappelijke aard mogelijk te maken. Als de gemeente bij deze accommodaties een (accommoderende) rol speelt, is het uitgangspunt dat voor commerciële activiteiten een marktconform, maar altijd minimaal kostendekkend tarief betaald wordt, zodat er geen sprake is van marktverstoring. De gemeente kan ook aanvullende voorwaarden stellen aan het commerciële gebruik. De gemeente draagt in principe niet bij aan het onderdeel van een accommodatie dat voor commerciële activiteiten2 wordt ingezet. Op alle aanvragen voor financiële bijdragen vanuit de gemeente vindt daarom een juridische check plaats over de rechtmatigheid van de gemeentelijke bijdragen (o.a.

in relatie tot de wet markt en overheid en staatssteunregels).

Hoe kunnen we accommoderen? Accommoderen gemeentelijk eigendom De gemeente realiseert een accommodatie (gebouw of veld/baan). De gemeente is verantwoordelijk voor realisatie, renovatie en vervanging. De verantwoordelijkheid voor het beheer en klein onderhoud wordt bij de gebruiker(s) neergelegd. Het gebruik van de accommodatie vindt plaats: • •

Tegen kostendekkend tarief voor maatschappelijke activiteiten Tegen marktconform tarief voor commerciële activiteiten

Er zijn verschillende beheervormen voor accommodaties. Bij nieuwe accommodaties, maar ook als het huidige (huur)contract afloopt of wordt opgezegd, bekijkt de gemeente wat de beste beheervorm is voor een betreffende locatie. Het streven hierbij is om de meerwaarde voor inwoners én de uitvoerbaarheid richtinggevend te laten zijn. Zo draagt één aanspreekpunt (beheerder) bij aan minder administratielasten bij de gemeente, en heeft een

2

Activiteiten waarbij goederen of diensten op een markt aan derden tegen een vergoeding worden aangeboden en waar een winstoogmerk bestaat.

13

stichting of andere organisatievorm zonder winstoogmerk de voorkeur boven commerciële aanbieders omdat hiermee het belang van gebruikers ook op langere termijn geborgd wordt. Daarbij houdt de gemeente rekening met de uitgangspunten van dit accommodatiebeleid, maar ook met het aanbestedingsbeleid en de Wet Markt en Overheid.

3.2

Financieel ondersteunen

De gemeente kan financiële steun bieden aan verenigingen, stichtingen of coöperaties om activiteiten te ontwikkelen die bijdragen aan het realiseren van vastgesteld beleid. Voor sommige van deze activiteiten is voor de uitvoering hiervan huisvesting nodig. Het instrument ‘financieel ondersteunen’ heeft in dit accommodatiebeleid betrekking op het leveren van een bijdrage vanuit de gemeente aan de kosten die gepaard gaan met de huisvesting van activiteiten. We onderscheiden hierbij drie vormen van financiële ondersteuning: • • • •

Subsidiëren van activiteiten (dit valt onder het subsidiebeleid) Bijdrage aan de huur Verstrekken van een lening Afgeven van een garantstelling

Hoe kunnen we financieel ondersteunen? Bijdrage aan de huur De gemeente stelt middelen beschikbaar / draagt financieel bij aan het realiseren of huren van een accommodatie (gebouw of veld/baan) niet zijnde gemeentelijk eigendom. Dit doet de gemeente alleen indien er geen geschikte, bestaande gemeentelijke accommodatie beschikbaar is. Gemeentelijke bijdrage aan de huur van een accommodatie is een privaatrechtelijke bijdrage. Verstrekken van een lening De gemeente Hilvarenbeek kan vanuit de publieke taak van de gemeente en de bijdrage die een maatschappelijke activiteit heeft bij het realiseren van wettelijke taken of vastgestelde beleidsdoelen, in enkele gevallen een lening verstrekken aan maatschappelijke organisaties, bijvoorbeeld om hun accommodatie te verduurzamen. De gemeente is hierbij, naast de bepalingen, toetsingscriteria en voorwaarden uit de gemeentelijke financiële verordening, aan algemene regels gebonden en moet hiermee dus terughoudend omgaan. Als geldverstrekker loopt de gemeente risico’s bij het niet nakomen van de verplichtingen door de geldnemer. Als de gemeente de geldlening financiert uit eigen middelen, loopt de gemeente ook een renterisico. Afgeven van een garantstelling Voor de financiering van (duurzame) investeringen in maatschappelijke accommodaties, wordt door maatschappelijke organisaties vaak een lening aangetrokken.

De geldverstrekker kan bij het verstrekken van een lening als eis stellen dat de concreet genoemde ‘derde’ partij zich onherroepelijk garant stelt voor een tijdige betaling van rente, aflossing en eventueel ook

14

boetes ingeval van wanbetaling door degene die de lening is aangegaan. In dat gevoel moet de partij die zich garant heeft gesteld betalen. De gemeente Hilvarenbeek kan vanuit de publieke taak van de gemeente en de bijdrage die een maatschappelijke activiteit heeft bij het realiseren van wettelijke taken of vastgestelde beleidsdoelen, in enkele gevallen een garantstelling afgeven aan maatschappelijke organisaties. De gemeente is hierbij, naast bepalingen, toetsingscriteria en voorwaarden uit de gemeentelijke financiële verordening, aan algemene regels gebonden en moet hiermee dus terughoudend omgaan. Bij het afgeven van een garantstellig accepteert de gemeente een risico. Dit risico moet worden gemeld in de gemeentelijke begroting en jaarrekening, onder meer bij de bepaling van de weerstandsratio.

3.3

Faciliteren

De gemeente heeft veelal een faciliterende rol ten aanzien van maatschappelijke accommodaties. Het faciliteren van inwoners en organisaties door eenvoudigweg mee te denken is de meest voorkomende rol. Die taak wordt ingevuld door het centrale aanspreekpunt maatschappelijke accommodaties. Vormen van faciliteren houden bijvoorbeeld in het doorverwijzen naar het passende subsidieloket binnen de gemeente, provincie of landelijk. Of het ondersteunen bij het op de juiste manier invullen en indienen van vergunningsaanvragen. Ook kan de gemeente helpen om initiatiefnemers met elkaar in contact te brengen waardoor meerwaarde in de zin van multifunctionaliteit of betaalbaarheid kan worden bereikt.

15

4. Afwegingskader Vanuit het accommodatiebeleid worden uitgangspunten voor (financiële) bijdragen aan maatschappelijke accommodaties vastgelegd. Dit betekent dat initiatiefnemers, bijvoorbeeld verenigingen, groepen, clubs of anderszins, aanvragen bij de gemeente kunnen indienen voor cofinanciering van een verbouwing, renovatie, uitbreiding of nieuwbouw van een maatschappelijke accommodatie. Het initiatief om te investeren in een accommodatie zal vaak komen vanuit de gebruikers van de accommodatie. Wanneer het gaat om een voorziening in gemeentelijk eigendom is het echter ook mogelijk dat de gemeente middelen ter beschikking stelt voor renovatie op initiatief van de gemeente (als eigenaar) zelf. Als blijkt dat hiervoor onvoldoende middelen zijn gereserveerd via het MJOP, dan zal dit als voorstel worden behandeld net als aanvragen van derden waarover een ambtelijk advies is uitgebracht. De criteria uit het afwegingskader zijn ook hier van toepassing. Aanvragen doorlopen een driedelige toets. De eerste toets gaat over de vraag of een aanvraag binnen het accommodatiebeleid valt of niet. Vervolgens zal de aanvraag getoetst worden op de uitgangspunten, waarna wordt bepaald welk soort gemeentelijke ondersteuning passend is. De driedelige toets wordt vertaald in een ambtelijk advies inclusief afweging van alle uitgangspunten.

De aanvraag wordt inclusief ambtelijk advies aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.

4.1

Stap 1: Toets op toepasbaarheid accommodatiebeleid

Het eerste onderdeel toetst of de aanvraag valt onder het accommodatiebeleid. Hiermee wordt toegewerkt naar een hard besluit op basis van vijf gesloten vragen: 1. Rol gemeente: Heeft de gemeente een wettelijke huisvestingstaak, past de aanvraag bij gemeentelijk beleid of is het een initiatief vanuit de samenleving (zie paragraaf 2.2)? Bij gemeentelijk eigendom geldt ‘ja, mits’, bij niet-gemeentelijk eigendom ‘nee, tenzij’. 2. Locatie: Is de accommodatie gevestigd in de gemeente Hilvarenbeek? 3. Sector: Valt de voorziening onder één van de domeinen zoals vastgesteld in de uitgangspunten (sport en bewegen, gemeenschapshuizen, jeugd, kunst en cultuur)? 4. Type aanvraag: Betreft de aanvraag klein onderhoud? 5. Hulpvraag: Betreft de aanvraag een financiële bijdrage?3 6. Herhaling: Betreft het een aanvraag die al eerder is ingediend en afgewezen om redenen anders dan financiële afwegingen? Als vragen 1, 2, 3 en 5 worden beantwoord met ja én vragen 4 en 6 met een nee, dan valt de aanvraag onder het accommodatiebeleid. Dan zal de aanvraag verder worden beoordeeld in stap 2 van het afwegingskader.

3

Aanvragen met betrekking tot ondersteuning (bijv. vraag om verruiming bestemmingsplan) vallen niet onder het accommodatiebeleid.

16

Als één of meerdere van de vragen 1, 2, 3 of 5 worden beantwoord met een nee of vragen 4 of 6 met een ja, dan valt de aanvraag niet onder het accommodatiebeleid en zal deze niet in behandeling worden genomen.

4.2

Stap 2: Inhoudelijke toets

In deze stap worden aanvragen beoordeeld aan de hand van de negen door de raad vastgestelde uitgangspunten. Elk uitgangspunt is uitgewerkt in afwegingscriteria waarmee wordt bepaald in hoeverre de aanvraag voldoet aan de uitgangspunten van het accommodatiebeleid. Per uitgangspunt wordt ambtelijk een beoordeling gemaakt. Op basis hiervan wordt een ambtelijk advies opgesteld over de aanvraag met een onderbouwing. De aanvraag, het ambtelijk advies en de onderbouwing worden ingebracht bij de gemeenteraad. De gemeenteraad besluit over alle aanvragen.

Essentiële voorzieningen (en huidige spreiding) De huidige spreiding van voorzieningen is het vertrekpunt. Dat betekent dat de gemeente in beginsel niet bijdraagt aan initiatieven voor nieuwe voorzieningen. Een aanvraag wordt in principe wel gesteund door de gemeente als het gaat om een bestaande, essentiële voorziening. Als essentiële voorzieningen gelden een buitensportvoorziening en een ontmoetingsplek. Dit criterium heeft tot doel een basisniveau aan voorzieningen te faciliteren. Elke kern heeft behoefte aan minimaal één voorziening voor buitensport binnen redelijk bereik en één plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Alleen in het geval dergelijke essentiële voorzieningen ontbreken in een kern en ook niet binnen redelijk bereik zijn, draagt de gemeente bij aan een nieuwe voorziening. Bestaande voorzieningen kunnen wel in aanmerking komen voor een bijdrage (voor bijvoorbeeld een verbouwing of renovatie), mits ze positief scoren op de andere onderdelen van het afwegingskader. Voorzieningen voor jongeren bieden – in lijn met uitgezette koers in de Omgevingsvisie – grote meerwaarde voor de gemeente en zullen hierdoor ook eerder een positieve beoordeling krijgen. Toetsingsvragen: • • • •

Betreft de aanvraag een bestaande voorziening? Betreft de aanvraag een essentiële voorziening (buitensport of ontmoetingsplek)? Zijn er reeds essentiële voorzieningen aanwezig in de kern? Welke alternatieven zijn er in dezelfde of omliggende kernen? Hoe ver liggen deze alternatieve locaties vanaf de voorziening waarvoor een bijdrage wordt gevraagd? Bij sportaccommodaties: is dit verder dan de gemiddelde reisafstand voor dergelijke voorzieningen in niet-stedelijk gebied?

Lokaal gebruik De maatschappelijke voorziening moet primair voor de lokale inwoners zijn. De aanvrager dient aannemelijk te maken dat de doelgroep van de voorziening vooral uit inwoners van Hilvarenbeek bestaat.

17

Toetsingsvragen: • • •

Is het merendeel van het verwachte aantal bezoekers afkomstig uit de gemeente Hilvarenbeek? Past het aantal bij de omvang van de kern en de gemeente? Welke organisaties zijn de verwachte hoofdgebruikers van de voorziening?

Als de voorziening voornamelijk een regionale doelgroep bedient, ligt een financiering door de gemeente Hilvarenbeek niet voor de hand.

Versterken identiteit De accommodatie moet qua uitstraling en functie passen bij de behoeften en identiteit van de kern. Dit betekent dat de schaal van de voorziening in proportie is met de kern. Dit betekent dat niet elke voorziening op elke plek past. Om dit te kunnen beoordelen, wordt o.a. gekeken naar de demografische samenstelling van de kern, naar lokale voorkeuren en/of bestaande verenigingen, naar lokale wensen (bijvoorbeeld op basis van een eventuele dorpsvisie), maar ook naar bekende woningbouwplannen en andere ontwikkelingen die bij de gemeente bekend zijn. Toetsingsvragen: • •

Past de accommodatie bij de schaal en identiteit van het dorp? Past de accommodatie bij de bekende woningbouwplannen en andere ontwikkelingen binnen het dorp?

Accommodaties die niet bij de schaal van een dorp of kern passen, kunnen niet op een gemeentelijke bijdrage rekenen.

Cofinanciering Elke initiatiefnemer is in principe verantwoordelijk voor de financiering van de aangevraagde investering, al dan niet gedekt door eigen middelen of door aangetrokken derde geldstromen (fondsen, subsidies, sponsoring, donaties). De eigen bijdrage kan worden uitgedrukt in geld en/of in te brengen uren. Hoe meer eigen draagkracht en eigen bijdrage, hoe positiever het beeld. Dit zegt iets over of het initiatief langdurig op draagvlak kan rekenen en of er een krachtige organisatie achter de accommodatie zit. Ook commerciële, ondersteunende activiteiten zoals een horecagelegenheid kunnen worden gezien als een externe vorm van financiering. Deze commerciële activiteiten worden echter niet rechtstreeks vanuit het accommodatiebeleid gefaciliteerd. Een aanvraag waar geen eigen bijdrage wordt ingebracht kan geen gemeentelijke bijdrage ontvangen. Een streefwaarde is om bij elke aanvraag maximaal 50% van de benodigde financiering door de gemeente te laten inbrengen. Hiermee wordt beoogd de aanvrager aan te moedigen om mogelijkheden voor aanvullende eigen of externe financiering te verkennen en benadrukt eigen verantwoordelijkheid. Toetsingsvragen:

18

• •

Wat is de hoogte van de gevraagde gemeentelijke financiële bijdrage ten opzichte van de totale financieringsbehoefte? Welke subsidiefonds, programma’s of andere mogelijkheden voor externe financiering zijn aangevraagd? Welke bedragen zijn toegekend?

Multifunctioneel gebruik De accommodaties zijn zo veel als mogelijk multifunctioneel in gebruik. Dit betekent dat de voorziening meerdere doelgroepen bereikt of dat er verschillende activiteiten (kunnen) plaatsvinden. Voor de beoordeling van een aanvraag is het van belang dat het hierbij gaat om openbare of maatschappelijke activiteiten, niet om commerciële. Bij de aanvraag zal worden gekeken hoeveel verschillende gebruikersgroepen actief gebruik maken van de accommodatie. Toetsingsvragen: • •

Vervult de aangevraagde voorziening meer dan één maatschappelijke functie? Hoe veel verschillende gebruikersgroepen kunnen van de accommodatie gebruik maken?

Sommige accommodaties (zoals buurthuizen) zijn flexibeler inzetbaar dan andere, meer specialistische accommodaties (zoals een tennisbaan). Hiermee wordt in de beoordeling rekening gehouden.

Toekomstbestendigheid Om in aanmerking te komen voor een gemeentelijke bijdrage, moet de accommodatie toekomstbestendig zijn. Dit betekent dat de accommodatie niet alleen nu gebruikt wordt, maar ook in de toekomst van waarde is. De gemeente wil graag investeren in voorzieningen die langdurig een bijdrage leveren voor de leefbaarheid in Hilvarenbeek. Indicatoren voor de toekomstbestendigheid zijn de verwachte bezettingsgraad en het verwachte aantal leden. De verschillende sportbonden hebben kengetallen gepubliceerd die als ondergrens kunnen fungeren. Zo is bekend hoeveel gebruikers er nodig zijn om bijvoorbeeld een voetbalveld of een tennisbaan adequaat te gebruiken. Deze ondergrenzen worden niet automatisch toegepast omdat er rekening moet worden gehouden met de specifieke situatie per aanvraag en kern / dorp in de gemeente. De toekomstige bezettingsgraad, het gebruik en ledenaantal van verenigingen kunnen echter niet met volledige nauwkeurigheid worden voorspeld. Het is aan de aanvrager om aannemelijk te maken dat de voorziening waarvoor een aanvraag wordt ingediend, ook op de lange termijn door voldoende mensen gebruikt zal worden. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door een strategische visie voor de accommodatie op te stellen waarin een duidelijk toekomstperspectief wordt geschetst.

Of een lijst van maatregelen die flankerend aan de realisatie van de accommodatie worden getroffen om te zorgen voor draagkracht en (duurzame) instroom van leden en gebruikers. Ook de toekomstbestendigheid van de accommodatie zelf zal worden beoordeeld. Belangrijk criterium hiervoor is het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) waarin een analyse wordt gemaakt

19

van de staat van het gebouw, pand of locatie en de verwachte investeringen in de komende jaren. Mochten er hele grote investeringen in de toekomst verwacht worden, dan kan ervoor worden gekozen om huidige gevraagde investeringen niet te doen. Toetsingsvragen: • •

Welke argumenten zijn er die aannemelijk maken dat er ook in de toekomst vraag zal zijn naar de voorziening/accommodatie waarvoor de aanvraag wordt ingediend? Welke investeringen worden in het kader van het MJOP verwacht en wat is het mogelijke effect hiervan op de gemeentefinanciën?

Duurzaamheid In lijn met het doel om toekomstbestendig te investeren in maatschappelijke accommodaties in de gemeente is er aandacht voor duurzaamheidsmaatregelen. Aanvragers voor een gemeentelijke bijdrage (financiering) dienen aan te tonen op welke manier de voorgestelde maatregelen bijdragen aan de duurzaamheid van een locatie. Voor nieuwbouw wordt uitgegaan van het BENG niveau. Als nieuwbouwaanvragen hier niet aan voldoen, zal de aanvraag worden afgewezen. Voor overige aanvragen voor verbouwing of renovatie zal de gemeente de voorstellen leggen naast het vigerende gemeentelijke duurzaamheidsbeleid m.b.t. energie, opwek of warmte. Het streven is dat de initiatiefnemer verder is gegaan dan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de minimale duurzaamheidseisen. Toetsingsvragen: • • •

Sluiten beoogde maatregelen aan bij het vigerende beleid van de gemeente op het gebied van duurzaamheid of energie? Welk effect hebben voorgestelde maatregelen op het duurzaamheidsniveau van de locatie? In hoeverre dragen de voorgestelde maatregelen bij aan het verlagen van de exploitatiekosten (bijv. lager verbruik van energie- of warmte, eigen opwek,…).

Voorbeeldfunctie Maatschappelijke accommodaties moeten bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen en in geen geval gebruikt worden op een manier die haaks staat op het gemeentelijk beleid. Toetsingsvragen: • •

Is de accommodatie in principe toegankelijk voor iedereen? Draagt de accommodatie bij aan doelstellingen op het gebied van (positieve) gezondheid, leefbaarheid en sociale cohesie?

Wanneer uit de aanvraag of op basis van andere signalen blijkt dat (het gebruik van) de voorziening waarvoor een aanvraag is ingediend haaks staat op het gemeentelijk beleid, zal de gemeente ervoor kiezen om de aanvraag af te wijzen.

Gemeentelijke begroting

20

De investeringsvragen voor maatschappelijke accommodaties/voorzieningen moeten passen binnen de gemeentelijke begroting. Toetsingsvragen: •

Wat is de hoogte van het bedrag dat als bijdrage van de gemeente wordt gevraagd?

Tijdens de beoordeling wordt gekeken naar hoe de aanvraag past in de gemeentelijke voorjaarsbegroting. Hoe lager het gevraagde bedrag, hoe kansrijker de aanvraag is.

4.3

Stap 3: Bepalen meest passende vorm van ondersteuning

De gemeente kan op basis van de aanvraag besluiten om financieel bij te dragen aan accommodaties voor maatschappelijke voorzieningen. De gemeente kan er ook voor kiezen om ondersteuning te bieden bij de realisatie van voorzieningen zonder er zelf in te investeren. De raad heeft budgetrecht en besluit daarom over de hoogte en aard van de gemeentelijke bijdrage. Dit kan betekenen dat het hele gevraagde bedrag wordt geïnvesteerd, dat een lager bedrag wordt toegekend of dat ondersteuning zich beperkt tot het adviseren en faciliteren van een initiatief. Het college van B&W ondersteunt de gemeenteraad met een advies over de aanvraag, op basis van de criteria uit het afwegingskader. Het advies gaat in op de meest geschikte vorm van ondersteuning. Daarnaast geeft het college ook een advies over de hoogte van het eventueel toe te kennen bedrag. Redenen om minder geld toe te kennen dan aangevraagd kunnen zijn (niet uitputtend): •

•

•

De gevraagde bijdrage gaat over een hoger afwerkings- en kwaliteitsniveau en omvang dan nodig voor de primaire functie. De gemeentelijke bijdrage wordt in dat geval beperkt tot het basisniveau dat hiervoor nodig is. Niet alle mogelijkheden tot aantrekken van externe financiering (waaronder bijv. sponsoring of (boven-)regionale subsidies) zijn benut. Door hier meer geld op te halen, kan de gemeentelijke bijdrage worden verlaagd. Een kleiner of groter deel van de beoogde accommodatie zal worden gebruikt voor commerciële doeleinden. Voor dit deel van de accommodatie zal de gemeente geen bijdrage leveren.

21

5. Aanvraag- en beoordelingsproces Het accommodatiebeleid moet bijdragen aan een gelijk speelveld voor maatschappelijke voorzieningen in de gemeente en transparantie brengen in de afwegingen die de gemeente maakt met betrekking tot wel of niet bijdragen aan of financieren van accommodaties. Om dit te waarborgen, worden alle aanvragen voor een gemeentelijke bijdrage jaarlijks op één moment aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. Dit maakt dat financiële bijdragen kunnen worden afgewogen en in de begroting van het volgende jaar worden meegenomen. Ook wordt op deze manier inzichtelijk welke investeringen er voor het gehele komende jaar gemaakt gaan worden door de gemeente.

Stap 1: Aanvraag indienen Initiatiefnemers (zoals verenigingen, clubs, particuliere partijen, inwoners,…) die willen dat de gemeente bijdraagt aan de renovatie, verbouwing, onderhoud, verduurzaming, uitbreiding of nieuwbouw van een maatschappelijke accommodatie dienen een aanvraag voor financiering in bij de gemeente. Dit kan op elk moment van het jaar gebeuren middels een standaard aanvraagformulier. In het aanvraagformulier moet antwoord worden gegeven op o.a. vragen die te maken hebben met het afwegingskader, de gevraagde bijdrage en betrokken partners inclusief contactgegevens.

Stap 2: Eerste toets De gemeente heeft een loket ingericht voor aanvragen in het kader van het accommodatiebeleid. Er is een mogelijkheid om aanvragen digitaal via de gemeentelijke website in te dienen. Elke binnengekomen aanvraag wordt via dit loket ambtelijk in behandeling genomen en er vindt een eerste toets plaats of de aanvraag past binnen het accommodatiebeleid. De gemeente laat de aanvrager weten of de aanvraag in behandeling wordt genomen, of dat de aanvraag niet past binnen het accommodatiebeleid. Wordt de aanvraag in behandeling genomen, dan zal de gemeente contact opnemen met de aanvrager om eventueel aanvullende gegevens op te vragen en eventuele onduidelijkheden in de aanvraag op te helderen.

Stap 3: Beoordeling op afwegingscriteria De aanvraag wordt ambtelijk beoordeeld op basis van de in dit beleid vastgestelde afwegingscriteria. De betreffende afdelingen binnen de gemeente geven na indiening van de aanvraag een advies af (zie het termijnschema). Zowel vanuit sociaal als ruimtelijk domein wordt de aanvraag beoordeeld op de aspecten ‘spreiding / essentiële voorziening’, ‘lokaal gebruik’, ‘versterken identiteit’, ‘cofinanciering’, ‘multifunctioneel gebruik’, ‘toekomstbestendigheid’, ‘duurzaamheid’, ‘voorbeeldfunctie’ en ‘gemeentelijke begroting’.

22

Stap 4: Ambtelijk eindadvies Een interne ambtelijke werkgroep bespreekt de aanvraag en weegt de opgehaalde adviezen af. De werkgroep komt tot een gezamenlijk eindadvies over de aard en omvang van de gemeentelijke financiering of bijdrage. De aanvrager wordt van het advies op de hoogte gebracht op het moment dat de aanvraag in de gemeenteraad wordt behandeld. De aanvrager heeft de gelegenheid om een zienswijze in te dienen en/of in te spreken in de raadscommissie. Het advies is geen besluit – het is immers aan de gemeenteraad om over alle aanvragen op één moment een besluit te nemen. Wanneer het advies luidt om de aanvraag (gedeeltelijk) af te wijzen, dan wordt opnieuw het gesprek met de aanvrager aangegaan om te adviseren over mogelijke vervolgstappen – bijvoorbeeld met betrekking tot het aanvragen van subsidies, het verder onderbouwen of uitwerken van de aanvraag, of het leggen van contact met andere aanvragers om multifunctionaliteit en samenwerking te bevorderen.

Stap 5: Jaarlijks raadsbesluit Eens per jaar (einde van Q1) worden alle aanvragen inclusief ambtelijke adviezen aan de raad voorgelegd ter oordeelsvorming en besluitvorming. De aanvragen worden als aparte raadsvoorstellen ingebracht zodat er een discussie kan plaatsvinden per aanvraag. Na het raadsbesluit geeft de gemeente een beschikking af aan de aanvrager.

Termijnschema Deadline indienen aanvraag Beantwoording nadere vragen Beoordeling aanvragen (ambtelijk advies) Indienen zienswijze aanvrager (indien van toepassing) Besluit door de gemeenteraad gelijktijdig met behandeling voorjaarsnota Financiële bijdrage ter beschikking (indien positief besluit door de raad en opgenomen in begroting)

01 november jaar n november-december jaar n januari-februari jaar n+1 01 april jaar n+1 mei-juni jaar n+1 01 januari jaar n+2

23