11 Kadernota GGD Hart voor Brabant 2027 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1052608

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 26 februari 2026 : 13 januari 2026 : Samenleving van 5 februari 2026 : 11 : Sociaal : Kadernota GGD Hart voor Brabant 2027

Voorstel 1. De volgende zienswijze met betrekking tot de kaderbrief 2027 in te dienen en het bestuur van de GGD te verzoeken om hieraan gevolg te geven. De kaderbrief schetst een ambitieuze invulling van de taken die de GGD in 2027 wil uitvoeren. We onderschrijven het belang van de drie centrale thema’s in de kaderbrief: Kansrijk opgroeien, Gezonde leefomgeving en Mentale veerkracht. Tegelijkertijd constateren wij dat de kaderbrief op onderdelen onvoldoende concreet is over de financiële en organisatorische gevolgen en de impact op de invloed die de gemeente heeft op de GGD. Wij verzoeken u om in de begroting duidelijk aan te geven: • Gevolgen van de CAO verhoging reiskosten: de GGD geeft aan dat door een CAO stijging de gemeentelijke bijdrage stijgt. De GGD maakt in de kaderbrief geen onderscheid tussen de financiële gevolgen van de indexering en van de CAO stijging. We vragen de GGD om dit te expliciteren in de begroting en daarin een plan te maken voor kostenbeheersing. • De impact van Samen Sterker: Samen Sterker heeft grote invloed op de toekomst van de GGD en op de invloed en betrokkenheid van de gemeenteraden. We roepen de GGD daarom op om de gevolgen hiervan expliciet en transparant te verwerken in de besluitvorming over Samen Sterker en daarbij de financiën en inhoudelijke gevolgen voor 2027 te expliciteren.

Inleiding De Kaderbrief 2027 van de GGD Hart voor Brabant (hierna: kaderbrief) richt zich op de bovenregionale samenwerking binnen de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van de GGD Hart voor Brabant(hierna: GGD). Deze samenwerking omvat 19 gemeenten uit Midden-Brabant en Brabant-Noordoost. De GGD voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Deze dienstverlening is vastgelegd in het basispakket voor al deze gemeenten. Het basispakket is opgebouwd uit verplichte diensten uit de gemeenschappelijke regeling GGD, de Wet publieke gezondheid (Wpg) en diensten vanuit bestuurlijke keuzes. Hierbij kunt u denken aan uitvoering van de taken zoals jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding, en preventieprogramma’s zoals Nu Niet Zwanger. Alle gemeenten van de GR betalen voor het basispakket via een bijdrage per inwoner. Op 10 december 2025 ontvingen we de kaderbrief voor 2027 van de GGD, zie bijlage 2. Deze brief is de jaarlijkse voorbereiding op de begroting van de GGD voor 2027. De GGD legt de begroting in 1

Raad van 26 februari 2026, nr. 11

juni 2026 aan u voor. Deze kaderbrief zet de ontwikkelingen en het beleid voor 2027 uiteen en beschrijft het huidige beleid, de verwachte ontwikkelingen en de financiële uitgangspunten. De kaderbrief is een vertaling van de vierjarenvisie (2024-2027) "Samen Gezond Gewoon" van de GGD. 2027 is het eerste jaar van het nieuwe beleidsplan van de GGD. De GGD heeft ervoor gekozen om één jaar eerder een nieuw beleidsplan te schrijven, het huidige beleidsplan liep van 2024 tot en met 2027. Door dit een jaar te vervroegen wordt er aangesloten op de beleidscyclus van West Brabant en beter op de gemeentelijke bestuur cyclus. Naar verwachting wordt er in 2027 gestart met de implementatie van het besluit over de intensivering van de samenwerking met GGD West- Brabant (Samen Sterker). De jaarlijkse kaderbrief, opgesteld door de GGD, richt zich op de regionale uniforme inzet van de GGD en niet op de lokale inzet per gemeente. De brief schetst de ontwikkelingen en het beleid van de GGD voor het hele werkgebied.

Argumenten 1.1 De inhoudelijke koers voor 2027, zoals die in de kaderbrief is opgenomen, is de uitwerking van de toekomstvisie van de GGD en biedt een goede basis voor de uitvoering van onze Hilvarenbeekse ambities. De toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond gewoon’ van de GGD is vertaald naar ambities die in een beleidsplan 2024-2027 van de GGD zijn opgenomen. In de kaderbrief 2027 laat de GGD zien welke stappen gezet worden in 2027 op weg naar “Wij maken samen gezond gewoon”. Gezondheid is een belangrijke basis voor een goed en fijn leven. De GGD beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en doet dat zowel fysiek als online en individueel en collectief. De GGD richt zich in de nieuwe beleidsperiode 2027-2030 op drie thema’s: Kansrijk opgroeien, Gezonde leefomgeving en Mentale veerkracht. Deze focus is belangrijk om de gezondheid van inwoners structureel te verbeteren en toekomstige zorgkosten te beperken. Door te focussen kan de GGD haar capaciteit en budget effectief inzetten op gebieden met de grootste impact op gezondheid en welzijn. Alle drie de ambities dragen bij aan het voorkomen van problemen en versterken elkaar onderling. Een gezonde leefomgeving ondersteunt mentale veerkracht, en kansrijk opgroeien voorkomt latere psychische en fysieke problemen.

Door te focussen op deze drie ambities investeert de GGD samen met de gemeenten in een gezonde, veerkrachtige samenleving waarin de gezond leven vanzelfsprekend is. Hieronder per pijler een korte inhoudelijke toelichting voor 2027: 1.

Voorkomen als het kan, beschermen als het moet • Harmonisatie jeugdgezondheid: 25% van alle contactmomenten worden uitgevoerd volgens een gezamenlijk basisaanbod door de drie Brabantse GGD ’en. • Gezondheid is nog niet in alle ruimtelijke plannen structureel meegenomen bij de beoordeling. In 2027 wordt er samen met partners gewerkt aan vervolgstappen. Het doel is om in de toekomst ruimtelijke plannen standaard te voorzien van een advies over de effecten op gezondheid, inclusief risico’s en kansen. • De GGD speelt een rol in het netwerk voor suïcidepreventie.

2.

Zelf, maar niet alleen • Vanaf 2027 zijn er langjarige afspraken met partners om kinderen in kwetsbare situaties tijdig passende ondersteuning te bieden, variërend van lichte hulp tot noodzakelijke zorg.

2

Raad van 26 februari 2026, nr. 11

• • •

In minimaal 15 wijken met achterblijvende gezondheid worden samen met inwoners en partners concrete maatregelen uitgevoerd, zoals rookvrije zones, gezonde mobiliteit en een goed binnenklimaat. In 2027 is 30% van de jongere inwoners in de vruchtbare leeftijd bekend met het belang van de vraag: “Wil ik binnen een jaar zwanger worden?” en stijgt het gebruik van digitale hulpmiddelen voor opvoeding en kansrijk opgroeien stijgt met 20% ten opzichte van 2026. Er is een pilot gestart om de preventieve activiteiten gericht op het versterken van de mentale veerkracht van (jonge) inwoners te borgen. Zo worden losse initiatieven gekoppeld aan de AZWA-beweging om een ‘basisinfrastructuur’ in te richten.

3.

Iedereen verschillend, allemaal gelijk • In 2027 starten eerste interventies voor jongeren en ouderen in kwetsbare situaties, ontwikkeld samen met inwoners en gebaseerd op bewezen methodieken. • Gemeenten en partners werken aan een afwegingskader voor effectieve programma’s en maken afspraken over implementatie vanaf 2028, vooruitlopend op het landelijke investeringsmodel voor preventie.

4.

Overal om ons heen, binnen en buiten • Het onderwerp ‘omgevingsbewustzijn’ en ‘leefomgeving’ worden in de jeugdgezondheidszorg geïntegreerd. • Er zijn afspraken gemaakt over hoe de gezonde leefomgeving lokaal zo kan worden ingericht dat het de mentale veerkracht van inwoners versterkt wordt.

We geven deze zienswijze omdat: - De CAO verhoging reiskosten gevolgen heeft voor de gemeentelijke bijdrage: de GGD geeft aan dat door een CAO stijging de gemeentelijke bijdrage stijgt. De GGD maakt in de kaderbrief geen onderscheid tussen de financiële gevolgen van de indexering en van de CAO stijging. We vragen de GGD op dit te expliciteren in de begroting en daarin een plan te maken voor kostenbeheersing. - Samen Sterker grote invloed heeft op de toekomst van de GGD en op de invloed en betrokkenheid van de gemeenteraden. We roepen de GGD daarom op om de gevolgen hiervan expliciet en transparant te verwerken in de besluitvorming over Samen Sterker en daarbij de financiën en inhoudelijke gevolgen voor 2027 te expliciteren.

1.2 Voorgesteld wordt om de inwonerbijdrage te verhogen door de indexering, waarbij de methodiek van de gemeente Tilburg wordt gevolgd, resulterend in een voorlopige stijging van € 46,01 naar € 48,11 per inwoner. Onderdeel van de kaderbrief 2027 is de indexering van de inwonerbijdrage. De GGD stelt voor om, op basis van de gebruikelijke indexering (zoals vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling), de gemeentelijke bijdrage per inwoner te verhogen. Voor het bepalen van de nominale ontwikkeling wordt de methodiek van de gemeente Tilburg gehanteerd. De eerste raming van Tilburg in november 2025 resulteert in een voorlopige indexering voor 2027 van 2,99%. De GGD verwerkt de definitieve indexering in de begroting. De indexering zorgt voor gemeenten voor een stijging van de inwonerbijdrage van € 46,01 in 2026 naar een voorlopige raming van € 48,11 in 2027. Naast de indexering zijn twee nog niet ingevulde (PM) posten opgenomen in de financiële paragraaf. De eerste betreft een wijziging in het rijksvaccinatieprogramma (RVP). Voor het toevoegen van drie vaccinaties aan het RVP ontvangen we middelen in het gemeentefonds. De GGD maakt geen aanspraak op deze middelen vanuit het gemeentefonds maar stelt een bestemmingsreserve in vanuit de exploitatie 2025.

3

Raad van 26 februari 2026, nr. 11

De andere PM post betreft de overheveling SPUK-regeling naar gemeenten. In het landelijk regeerakkoord is opgenomen dat specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar het gemeentefonds met toepassing van een budgetkorting van 10 procent. Indien het Rijk verschillende specifieke uitkeringen bedoeld voor de GGD in het gemeentefonds stort, wordt de inwonerbijdrage 2026 hiermee verhoogd. Voor de gemeente is dit budgettair neutraal.

Kanttekeningen Er zijn inzake dit raadsvoorstel geen kanttekeningen of alternatieven van toepassing.

Samenwerking De inhoud van de kaderbrief is besproken met de gemeenten uit Midden-Brabant.

Financiën De prognose van de GGD HvB van de gemeentelijke bijdrage voor Hilvarenbeek 2027 is gebaseerd op een aantal aannames met betrekking tot: 1. Indexering: GGD HvB volgt de indexering van Tilburg; in maart volgt een bijstelling. Dit kan worden verwerkt met de Voorjaarsnota 2026. 2. Inwonersaantal: prognose is gebaseerd op de inwonersaantallen op 1 september 2025 van het CBS, 16.286 inwoners in gemeente Hilvarenbeek. In april zijn de aantallen per 1 januari 2026 bekend. Deze gegeven zullen bij het opstellen van de begroting voor 2027 bekend zijn. Kosten Inwonersaantal 2027 Gemeentelijke bijdrage 2026 Toevoeging RVP Wet op de lijkbezorging Indexering 2,99%

Begroting en meerjarenraming

Per inwoner €46,01 €0 €0,18 €1,92 €48,11

2027 16.286 €749.319 €0 €2931 €31.269 €783.519

Baten /laste n

Struct. /inc.

2026

2027

2028

2029

2030

L

S

749

S

749 746

749 34 783 746

749 34 783 746

749 34 783 746

749 34 783 746

746

746

746

746

746

Verschil te verwachten kosten en huidig -3 -37 budget Voor structureel en incidenteel hanteren we de richtlijnen van de provincie.

-37

-37

-37

Verwachte kosten Bijdrage GGD (obv inwoneraantaal) Indexatie 2027 Totaal te verwachten kosten Huidig budget

Totaal huidig budget

B

4

Raad van 26 februari 2026, nr. 11

Communicatie De GGD Hart voor Brabant wordt t.z.t. over voorliggend besluit schriftelijk geïnformeerd.

Uitvoering De portefeuillehouder Volksgezondheid, brengt de zienswijze van de raad in tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 25 maart 2026. Tijdens deze vergadering stelt het AB de kadernota 2027 vast. De wethouder informeert de gemeenteraad zo spoedig mogelijk over dit besluit. Nadat het AB de kadernota 2027 heeft vastgesteld, zal de GGD op basis hiervan de begroting 2027 opstellen. Hierover neemt AB van de GGD op 8 juli 2026 een besluit. Conform artikel 25 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de gemeenteraad voo r die tijd in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze te geven op deze ontwerpbegroting. Indien de begroting wordt vastgesteld vorm dit de basis van de uitvoering van de taken publieke gezondheid voor 2027.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Maarten Houben

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 12 februari 2026 behandeld in de commissie Samenleving. Alle fracties zijn van mening dat het voorstel rijp voor besluitvorming is en dat het als hamerstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 26 februari 2026 kan worden geplaatst. De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Maarten Houben

Bijlage (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Aanbiedingsbrief gemeenteraden bij aanbiedingsbrief 2. Kaderbrief 2027 GGD Hart voor Brabant

5