10 begroting en jaarstukken GGD (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 63257

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 8 juli 2021 : 25 mei 2021 : Samenleving van 24 juni 2021 : 10 : : Begroting 2022 en jaarstukken 2020 GGD Hart voor Brabant

Voorstel 1. Kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant 2. Zienswijzen ten aanzien van de ontwerpbegroting 2022 GGD Hart voor Brabant kenbaar te maken. a. Gelet op de financiële situatie van de gemeente Hilvarenbeek en de overige deelnemende gemeenten beschouwt de raad van Hilvarenbeek het als een belangrijk signaal en noodzakelijke stap om niet akkoord te gaan met de voorgestelde indexering; b. Gezien de financiële situatie van de gemeente Hilvarenbeek zijn wij actief op zoek naar besparingen. Dit geldt ook voor onze gemeenschappelijke regelingen. Wij achten het noodzakelijk de mogelijkheid te behouden te kunnen bezuinigingen op uitgaven aan de GGD Hart voor Brabant; c. In de begroting gebeurt de indexering van de inwonerbijdrage op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Gezien de jaarlijkse stijging van de inwonersbijdrage vragen wij u om in 2021 in het kader van de Gemeenschappelijke regeling een discussie te starten over de methodiek van indexering. 3. Kennis te nemen van de jaarstukken 2020 van de GGD Hart voor Brabant.

Inleiding De GGD Hart voor Brabant (GGD HvB) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van 20 (in 2022) gemeenten in Midden-Brabant en Brabant-Noordoost. De GGD voert voor ruim 1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) middels het basispakket. De inhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan infectieziektebestrijding, technische hygiënezorg en de uitvoering van de basistaken door de jeugdgezondheidszorg. Het pakket geldt voor alle gemeenten en wordt betaald uit een bijdrage per inwoner. De activiteiten die de GGD uitvoert voor alle gemeenten, zitten in het uniform deel van het basispakket. De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten (bijlage 2). De ontwerpbegroting is een concrete uitwerking van de Kadernota 2022 en de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen, vóórdat het algemeen bestuur (AB) de begroting vaststelt. De begrotingsvergadering van het AB is dit jaar op 8 juli 2021. 1

Raad van 8 juli 2021, nr. 10

Tevens kunnen de gemeenteraden kennis nemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar (bijlage 3), hiervoor gelden geen wettelijke bepalingen over het geven van een zienswijze.

Argumenten 1.1 De inhoudelijke koers zoals die in de ontwerpbegroting 2022 wordt beschreven is een concrete uitwerking van de ambities zoals geformuleerd in de Beleidsvisie 2019-2023 en de kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. De kadernota 2022 bouwt beleidsmatig voort op de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD HvB. De ontwerpbegroting 2022 is een concrete uitwerking van deze stukken. In de commissievergadering van 11 maart 2021 is de Raadsinformatiebrief Kaderbrieven gemeenschappelijke regelingen besproken. In deze vergadering is aangegeven geen zienswijze in te dienen op de Kadernota 2022 van de GGD Hart voor Brabant. Corona Door de corona crisis staan de ontwikkelambities van de GGD HvB, zoals geformuleerd in de beleidsvisie 2019-2023, onder druk. De crisis heeft impact op de stand van de publieke gezondheid van onze inwoners. COVID-19 is voor veel mensen een vervelende ziekte, met een lange nasleep en in sommige gevallen zelfs overlijden of blijvende gezondheidsschade tot gevolg. Maar ook de overheidsmaatregelen die werden ingesteld om het virus te beteugelen, hebben effect op de gezondheid van onze inwoners. Dit vraagt om een heroverweging van eerder geformuleerde inhoudelijke beleidsdoelstellingen, en een accentverschuiving naar gezond leven met Corona. Een voorbeeld hiervan is de actualisatie van het basispakket.

Dit is nu tijdelijk opgeschort naar verwachting wordt dit medio 2021 weer opgestart en worden de effecten van de corona crisis op de gezondheid meegenomen in de uitwerking. Inhoud Ontwerpbegroting In de beleidsvisie 2019 - 2023 van de GGD Hart voor Brabant zijn 3 speerpunten benoemd waar de GGD zich de komende jaren op richt: de klant centraal, verbinden met het veld en vernieuwen. De speerpunten worden in deze ontwerpbegroting in concrete activiteiten vertaald. In de ontwerpbegroting geeft de GGD per taak aan wat de ambities zijn, wat ze daarvoor gaan doen en hoe ze dat gaan meten. Voor het eerst benoemt de GGD dit jaar ook streefwaarden. Op deze manier beoogt de GGD de sturing en verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering te vergroten. De komende jaren werkt de GGD deze streefwaarden verder uit op basis van voor gemeenten betekenisvolle indicatoren. De taken van de GGD zijn: jeugdgezondheid; gezondheidsbescherming; gezondheidsbevordering en leefstijl; monitoren, signaleren en advies; toezicht houden; publieke gezondheid bij rampen en crises; openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). Het programma beheersing en bestrijdin g van het coronavirus is hieraan toegevoegd. 1.2 De inwonersbijdrage wordt vastgesteld volgens de vooraf afgesproken methodiek. In de kadernota 2022 was een prognose opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner, te weten € 34,61.

Hierin waren ook twee PM posten opgenomen. Prenataal huisbezoek kwetsbare zwangeren en MenACWY-vaccinatie. Beide zijn nu niet opgenomen in de inwonersbijdrage voor 2022. Dit doordat de invoering hiervoor is uitgesteld en onduidelijk is hoeveel middelen er in het gemeentefonds gestort zullen worden om deze programma’s uit te kunnen voeren. Later dit jaar zal de GGD hiervoor met een los voorstel komen. Het zal gaan om een begrotingswijziging 2021 die ook effect heeft op de inwonersbijdrage van 2022.

2

Raad van 8 juli 2021, nr. 10

Indexering inwonersbijdrage 2022 Deze prognose is gebaseerd op: a. de bijdrage voor het basispakket in 2021 b. de voorlopige indexering door de gemeente Tilburg Indexering van de inwonerbijdrage gebeurt op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Jaarlijks voorspelt de gemeente Tilburg de loon- en prijsstijgingen, met cijfers van het Centraal Planbureau. Ze corrigeert dan ook voor de werkelijke ontwikkelingen in het vorige jaar. Op de lange termijn sluit de index daardoor precies aan op de werkelijke ontwikkelingen. De eerste raming van Tilburg resulteerde in een voorlopige indexering van 1,54% zoals opgenomen in de Kadernota 2022. In maart volgde een bijstelling van het voorlopige indexeringscijfers naar 2,39%. De kosten die de GGD heeft gemaakt door COVID-19 hebben geen effect op de inwonersbijdrage. Alle kosten declareert de GGD direct bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met het vaststellen van de huisvestingsvisie in november 2017 en de herhuisvestingsoperatie die daaruit volgt, wil het bestuur van de GGD een structurele besparing bewerkstelligen. Naar de huidige inzichten verwacht de GGD structureel ongeveer € 450.000 per jaar te besparen. Pas na realisatie van alle vijf de locaties kan een definitieve (besparings-)rekening worden opgemaakt. Ook dan kan een besluit worden gemaakt over de aanwending van deze besparing.

Er wordt verwacht dat deze besluitvorming in 2022 plaats kan vinden, waarna de structurele inzet van deze vrijgekomen middelen in de begroting van 2023 kan worden verwerkt. 1.3 De GGD presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2022 De ontwerpbegroting is sluitend met een algemene reserve van € 1,9 miljoen. De algemene reserve is voor het opvangen van niet voorzienbare tegenvallers. De belangrijkste financiële risico’s zijn in de begroting opgenomen en tellen op tot een totaal risico, na maatregelen, van € 1,3 miljoen. Hiermee wordt het niveau van de algemene reserve als voldoende beoordeeld. De meerjarenbegroting geeft een stabiel beeld. De financiële kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële huishouding heeft. 2.1 Een zienswijze over de financiën is een signaal aan de GGD Hart voor Brabant. a. Gelet op de financiële situatie van de gemeente Hilvarenbeek beschouwt de raad van Hilvarenbeek het als een belangrijk signaal en noodzakelijke stap om niet akkoord te gaan met de voorgestelde indexering; b. Gezien de financiële situatie van de gemeente Hilvarenbeek zijn wij actief op zoek naar besparingen. Dit geldt ook voor onze gemeenschappelijke regelingen. Wij achten het noodzakelijk de mogelijkheid te behouden te kunnen bezuinigingen op uitgaven aan de GGD Hart voor Brabant; c.

In de begroting gebeurt de indexering van de inwonerbijdrage op basis van het systeem van de gemeente Tilburg. Deze indexering is daarmee hoger dan de indexering die wij als gemeente hanteren. Gezien de jaarlijkse stijging van de inwonersbijdrage vragen wij u om in 2021 in het kader van de Gemeenschappelijke regeling een discussie te starten over de methodiek van indexering. 3.1 Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2020 doet de GGD HvB verslag van zijn taken binnen het programma Publieke Gezondheid: Gezondheid in tijden van crisis. Het jaar 2020 stond voor de GGD HvB voor een belangrijk deel in het teken van de beheersing en bestrijding van het coronavirus. Het werkgebied van de GGD HvB werd het eerst het hardst getroffen, met grote gevolgen voor onze inwoners, voor de GGD HvB als organisatie en de dienstverlening. 3

Raad van 8 juli 2021, nr. 10

In het jaarverslag geeft de GGD aan welke activiteiten zijn uitgevoerd en wat het effect van corona is geweest. Corona De gemaakte kosten voor de coronabestrijding zijn volledig ten laste gekomen aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In het jaarverslag schetst de GGD een beeld van de impact die de corona heeft gehad in de uitvoering van de normale dienstverlening en ontwikkelambities in 2020. De inzet van de GGD HvB voor de bestrijding van het coronavirus is groot maar het risico van directe nadelige financiële gevolgen voor de organisatie is nihil als gevolg van de meerkostenregeling die de GGD op 20 juli 2020 met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport overeenkwam. Het gaat hier om een bedrag van € 17 miljoen dat wordt gecompenseerd door het Ministerie van VWS in het kader van de Corona meerkostenregeling, en bijna € 16 miljoen bij RIVM ten laste van het OGZ-diagnostiek budget voor de kosten van de laboratoriumtesten. Jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 van de GGD geeft een positief resultaat van€ 247.394,00. Conform bestaand beleid wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve, zolang deze reserve niet boven of beneden de afgesproken bandbreedte komt. De algemene reserve bedraagt per 31 december 2020 € 1,9 miljoen, de ondergrens van de algemene reserve is € 1,5 miljoen.

Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserves. De accountant heeft over 2020 een goedkeurende verklaring op getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven.

Kanttekeningen 1.1 Het Algemeen Bestuur is bevoegd om de hoogte van de inwonersbijdrage vast te stellen. Het Algemeen Bestuur van de GGD is bevoegd om de begroting en hiermee de hoogte van de inwonersbijdrage vast te stellen. De raad kan zijn zienswijze naar voren brengen. Indien het AB besluit om de zienswijze niet over te nemen en de hoogte te handhaven op € 34,90 betekent dit een verhoging van de gemeentelijke bijdrage met € 18.988,-. 1.2 De coronacrisis is nog niet over Op het moment van schrijven van deze notitie is de corona crisis nog niet beslecht. De crisis vraagt op dit moment nog altijd een grote inzet van de GGD HvB en haar medewerkers. De GGD heeft landelijke taken gekregen rondom het vaccineren, testen en bron- en contactonderzoek. Dit zorgt ervoor dat de GGD HvB veel extra mensen in dienst heeft moeten nemen om deze taken uit te kunnen voeren. De GGD HvB is voor haar reguliere dienstverlening afhankelijk van het golven van de lan delijke corona maatregelen. Hierdoor staan ook de ontwikkelambities van de GGD HvB onder druk, denk hierbij aan bijvoorbeeld het actualiseren van het basispakket. Hoelang deze crisis zich nog voortzet en welke impact dit heeft op de inzet van de GGD HvB is op dit moment nog onduidelijk.

Het is nog onzeker wát de effecten zijn op publieke gezondheid als de coronacrisis is beslecht, maar dát ze er in meer of minder mate zullen zijn staat vast. Mogelijk vraagt dit ook om een structurele aanpassing van een aantal van de taken op het vlak van gezondheidsbescherming en bevordering waarmee dit wel financiële gevolgen heeft die drukken op de exploitatie.

4

Raad van 8 juli 2021, nr. 10

Financiën De opbouw van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2022 is als volgt: Bijdrage basispakket 2021 34,09 Indexering 2022 0,81 Gemeentelijke bijdrage basispakket 2022 34,90 Dit betekent voor de totale gemeentelijke bijdrage voor het basispakket in 2022: Aantal inwoners, per 1-1-2021* 15.698 Bijdrage Hilvarenbeek € 547.860 Waarvan lokaal accent in het basispakket € 47.020 * Het aantal inwoners baseren wij op de CBS-cijfers van 1 januari 2021.

Dekking: Meerjarenbegroting 2021 Stelpost indexering Totaal

€ 528.872 € 18.988 € 547.860

De dekking van het bedrag van € 18.988,- is uit de stelpost indexering. De bijdrage voor de gemeente Hilvarenbeek stijgt hiermee met € 18.988 ten opzichte van de huidige begroting. Deze afwijking wordt veroorzaakt door een hogere indexering dan eerder bi j de kadernota voorzien. De hogere indexering is toegelicht in de begroting en is conform de afgesproken berekeningswijze. Verder maakt de GGD nog melding van een verwachte stijging van de inwonerbijdrage van ongeveer € 0,50 per inwoner als gevolg van het invoeren in het gemeentefonds van prenataal huisbezoek en meningokokken-vaccinatie. Tegenover deze stijging van de gemeentelijke bijdrage staan ook inkomsten via het gemeentefonds. De precieze bedragen worden opgenomen in de meicirculaire. Omdat dit leidt tot een hogere bijdrage zal deze stijging van de inwonerbijdrage, hoewel gecompenseerd door het Rijk, in het najaar van 2021 middels een zienswijze procedure aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Communicatie Het besluit van uw raad wordt medegedeeld aan het Algemeen Bestuur van de GGD Hart voor Brabant.

Uitvoering De portefeuillehouder brengt de aan de raad voorgestelde zienswijze in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD op 8 juli 2021. Het Algemeen Bestuur stelt tijdens deze vergadering de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 vast. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

5

Raad van 8 juli 2021, nr. 10

Advies raadscommissie Dit voorstel is behandeld in de raadscommissie Samenleving op 24 juni 2021. De commissie is van oordeel dat het voorstel als hamerstuk voor besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd. De griffier,

Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft de voorstellen genoemd onder de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2020 en begroting 2022 GGD Hart voor Brabant 2. Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant 3. Jaarstukken 2020 GGD Hart voor Brabant 4. Accountantsverslag 2020 GGD Hart voor Brabant 5. Behandeling zienswijzen gemeenteraden op Kadernota 2022

6