09 Voorjaarsnota 2022 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 83911

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 21 juli 2022 : 14 juni 2022 : Plenaire commissie van 6 juli 2022 :9 : Planning en control : Voorjaarsnota(+) 2022

Voorstel 1. De voorjaarsnota(+) als volgt vast te stellen: a. de autonome ontwikkelingen te autoriseren in de begroting 2022 en in de meerjarenbegroting 2023 - 2026; b. de nieuwe ontwikkelingen – lopend jaar, waarbij de knop op ‘aan’ staat te autoriseren in de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2026; c. de dekkingsmaatregelen – lopend jaar, waarbij de knop op ‘aan’ staat, te autoriseren in de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2026; d. de bijstelling van de taakstellingen, waarbij de knop op ‘aan’ staat, te autoriseren in de begroting 2022 en richtinggevend te verwerken in de meerjarenbegroting 2023 – 2026. e. de administratieve ontwikkelingen te autoriseren in onze begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023 – 2026. f.

kennis te nemen van de niet financieel vertaalde ontwikkelingen.

2. Het volmacht aan het college voor het doen van strategische grondaankopen uit te breiden van € 1 miljoen naar € 2 miljoen in 2022. 3. De reserve 3D opheffen.

1

Raad van 21 juli 2022, nr. 9

Inleiding De Voorjaarsnota(+) is een vast onderdeel binnen de planning- en controlcyclus. Het college verantwoordt aan uw raad het verloop van de diverse begrotingsposten in het lopende boekjaar. Tevens geeft het college normaal gesproken richting aan de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 – 2026. Zoals gebruikelijk hebben we de diverse financiële ontwikkelingen ingedeeld naar autonome ontwikkelingen, nieuwe ontwikkelingen, dekkingsmaatregelen, bijstelling taakstellingen, administratieve ontwikkelingen en niet-financieel vertaalde ontwikkelingen. Ook is er aandacht zoals gebruikelijk voor de investeringen, personele ontwikkelingen en reserves. Ook is de meicirculaire in deze voorjaarsnota verwerkt en vertaald. De uitwerking van dit alles treft u aan in het boekwerk van de voorjaarsnota(+) 2022. Bij het opstellen van de voorjaarsnota was het samenlevingsakkoord/collegeprogramma voor de komende jaren nog niet vastgesteld. In tegenstelling tot andere jaren zijn in de voorliggende voorjaarsnota daarom geen nieuwe ontwikkelingen verwerkt die starten in 2023 of volgende jaren. Wel hebben we een bijlage opgenomen met daarin ontwikkelingen die we los van het samenlevingsakkoord verwachten, met daarbij een inschatting van de budgettaire impact. Expliciet willen we hier de vervanging atletiekbaan Achil’87 noemen die ook in die lijst is opgenomen.

Met uw motie van 11 november 2021 heeft u het college verzocht om: • om in gesprek te gaan met het bestuur van atletiekvereniging Achil’87 en samen te komen tot een businesscase; • deze businesscase zo mogelijk in februari 2022, en anders op een zo kort mogelijke termijn voor te leggen aan de gemeenteraad; • de financiële consequenties te verwerken in de Voorjaarsnota 2022; Naar aanleiding van de motie is de vervanging van de huidige asfalt atletiekbaan van Achil’87 verder uitgewerkt. Daarbij zijn de verschillende mogelijkheden nauwkeurig onderzocht. Achil’87 concludeert dat alleen een kunststofbaan aansluit op de doelstellingen die passen bij een toekomstbestendige atletiekvereniging. In de Business Case zoals Achil’87 deze recent aan de gemeente heeft aangeboden is dit nader uitgewerkt. Deze business case is opgenomen als bijlage ‘Businesscase vernieuwing atletiekbaan Achil ‘87’ bij de stukken. De vervanging van de atletiekbaan inclusief vervanging van de bestaande verlichting naar LED vraagt een investering van € 414.000. Dit is inclusief BTW en inclusief aftrek van de BOSA subsidie. Dit betekent een totale jaarlijkse last van afgerond € 50.000. Hiervan heef Achil’87 aangegeven jaarlijks € 6.500 op te kunnen brengen vanuit contributieverhoging, sponsoring en aanvullende kantine inkomsten.

De vervanging van de atletiekbaan betekent een jaarlijkse last voor de gemeente van € 43.500 voor de komende 15 jaar. In de tabel in paragraaf 7.6 Overzicht richtinggevende ontwikkelingen van de Voorjaarsnota 2022 vindt u dit terug. In een apart raadsvoorstel dat in september 2022 aan u wordt voorgelegd, worden de juridische en praktische afspraken vastgelegd. Finale besluitvorming over de financiële verwerking vindt dan plaats bij de behandeling van de begroting 2023 in uw raad van november 2022. We zijn ons er van bewust dat de voorjaarsnota beleidsarm van karakter is. De gepresenteerde resultaten geven wel een actueel beeld van hoe we er nu voor staan en waar de mogelijkheden liggen. In de begroting 2023 nemen we de inhoudelijke en financiële vertaling (inclusief de formatieve gevolgen) van het samenlevingsakkoord/collegeprogramma op. Daarin betrekken we ook de lijst van ontwikkelingen die we los van het collegeprogramma nu voorzien. Deze werkwijze biedt uw raad de gelegenheid om bij de begroting de integrale afweging te maken tussen de ambities en (financiële) mogelijkheden.

2

Raad van 21 juli 2022, nr. 9

Argumenten 1.1 Het begrotingssaldo 2023 is reëel en structureel in evenwicht. Ondanks de onzekere tijd verlangt de provincie, onze toezichthouder, een reëel en structureel sluitende begroting 2023. Het gaat om het structureel saldo van het begrotingsjaar 2023 of het laatste jaar 2026. 1.2 We hebben de meicirculaire 2022 verwerkt in de voorjaarsnota We hebben de meicirculaire 2022 vertaald voor onze gemeente. Wij hebben kans gezien de meicirculaire nu direct op te nemen in de voorjaarsnota. De meicirculaire heeft een voordelig effect op onze begrotingssaldi van alle jaren. 1.3 We geven invulling aan het advies van de auditcommissie De auditcommissie heeft een advies uitgebracht over de voorjaarsnota(+). Ze adviseren om de termen ‘richtinggevend’ en ‘autoriseren’ uit de beslispunten verder toe te lichten. Ook adviseren ze een tussentelling op te nemen waaruit de financiële consequentie blijkt. U ziet de opvolging van dit advies terug bij het financiële deel van dit raadsvoorstel. Ook laten we dit terugkomen in het boekwerk van de voorjaarsnota. We hebben in deze voorjaarsnota een oplossing geschetst waarmee we in onze begroting rekening houden met het risico van de kwestie precariobelasting kabels en leidingen als we het hoger beroep verliezen. In aanloop naar de begroting 2023 treden we nog in overleg met de auditcommissie om de voorgestelde oplossing verder toe te lichten.

Daarbij geven we de auditcommissie ook graag de gelegenheid alternatieve oplossingsrichtingen te bespreken. 2. Het college wenst meer strategische aankopen te kunnen doen. Uw raad gaf met de vaststelling van de Grondnota 2021 aan het college volmacht tot het doen van strategische grondaankopen tot een bedrag van maximaal € 1 miljoen. Het college besloot recentelijk tot aankoop van het pand Ypelaerstraat 1 te Hilvarenbeek. Hierover is een RIB opgesteld. Bij de aankoop maakten we gebruik van het grootste deel van de volmacht. Om tijdig te kunnen anticiperen op mogelijke ontwikkelingen, stellen we u voor de volmacht voor het jaar 2022 te verhogen met een bedrag van € 1 miljoen voor nieuwe strategische aankopen. De volmacht komt in 2022 daarmee uit op een totaal van € 2 miljoen. 3. De reserve 3D op te heffen Met ingang van 2019 is de financieringssystematiek van het Rijk gewijzigd voor het sociaal domein. Deze middelen zijn toen overgegaan van een specifieke uitkering naar de algemene uitkering. Op dat moment zijn de middelen die wij specifiek krijgen voor het sociaal domein niet meer te herleiden. Deze financieringssystematiek is daarmee vergelijkbaar met de middelen die we van het Rijk krijgen voor andere taken zoals o.a. verkeer, openbaar groen, onderwijs en gemeentelijke dienstverlening.

Vanuit de oude financieringssystematiek hebben we destijds ook een reserve 3D in het leven geroepen. Hielden we over op het sociaal domein dan gingen de voordelen naar deze reserve. Bij verliezen onttrokken we dit aan de reserve. Met de huidige financieringssystematiek is deze koppeling losgelaten en vergelijkbaar met de andere domeinen zoals het fysieke domein. Nadelen gaan ten laste van de algemene bedrijfsreserve en voordelen komen ten gunste van deze reserve. Daarmee kan de reserve 3D vervallen. Door met deze voorjaarsnota in te stemmen stemt u ook in om de reserve 3D te laten vervallen. Kanttekeningen 1.1 Kaderstelling voor begroting 2023 vindt later plaats Het collegeprogramma moet voor deze bestuursperiode nog opgesteld worden. We stellen voor de financiële kaderstelling daarom te betrekken in het begrotingsproces 2023. Zo kunnen we een integrale afweging maken waar we wel en waar we geen geld aan willen uitgeven. We brengen 3

Raad van 21 juli 2022, nr. 9

dan de financiële effecten inzichtelijk van ontwikkelingen uit het collegeprogramma. Ook brengen we dan de financiële effecten in beeld van ontwikkelingen die naast het collegeprogramma nog spelen. U kunt bijvoorbeeld denken aan wettelijke ontwikkelingen. In aanvang van deze nieuwe bestuursperiode hebben we een ambtelijke verkenning gemaakt van ontwikkelingen die op ons afkomen, los van de uitwerking van het samenlevingsakkoord. Dit zit als bijlage bij het raadsvoorstel. 1.2 Het laatste jaar is niet sluitend De provincie, onze toezichthouder, verlangt een reëel en structureel sluitende begroting 2023. Dit betekent dat begrotingscijfers realistisch moeten zijn en dat taakstellingen met concrete haalbare maatregelen ingevuld moeten zijn. Ook betekent het dat het eerste begrotingsjaar, 2023, of anders het laatste begrotingsjaar, 2026, structureel sluitend moet zijn. Door maatregelen uit het regeerakkoord ontvangen we zoals het er nu naar uit ziet vanaf 2026 fors minder geld van het Rijk dan de jaren ervoor. De middelen die we van het Rijk krijgen worden normaal gesproken twee keer paar jaar bijgesteld, in mei (dit jaar juni) en september. De bijstelling door de meicirculaire hebben we meegenomen in dit boekwerk van de voorjaarsnota. U leest dit terug in de meicirculaire die u in de bijlagen vindt.

Het nu al sluitend willen maken van latere jaren kan niet zonder dat nodige investeringen nu al uit- of afgesteld moeten worden of dat lasten voor inwoners verhoogd worden. Wij zien dat we niet de enige gemeente zijn in Nederland met een financiële huishouding die verder onder druk komt te staan. We blijven de lobby voortzetten om hier aandacht voor te vragen en het Rijk te bewegen de noodzakelijke middelen vrij te maken die nodig zijn om het voorzieningenniveau niet verder af te breken. 1.3 Nog niet alle taakstellingen zijn ingevuld. In hoofdstuk 4 treft u beargumenteerd een invulling en een aantal bijstellingen van bestaande taakstellingen aan. In de bijlage van de voorjaarsnota(+) ziet u in het overzicht taakstellingen terug dat niet voor alle taakstellingen al voldoende maatregelen zijn genomen om de taakstelling in te vullen. We blijven inzetten op invulling van de nog openstaande taakstellingen en verwerken dit waar haalbaar in de begroting 2023. Het is van belang dat de taakstellingen die op begrotingsjaar 2023 drukken met reële maatregelen worden ingevuld, omdat ze anders door onze toezichthouder, de Provincie, gecorrigeerd worden op onze begrotingssaldi. Financiën In onderstaand overzicht ziet u een financiële samenvatting van de ontwikkelingen die het college in de meerjarenbegroting wil verwerken. In het boekwerk van de voorjaarsnota gaan we hier verder op in.

Bij het boekwerk behoord ook een Excel bestand waarmee u ook aan de knoppen kunt draaien en direct het financieel effect op de begroting en meerjarenperspectief ziet indien u andere afwegingen wenst te maken. Dit kunt u doen door knoppen in dit bestand op ‘aan of uit’ te zetten. In de beslispunten is een onderscheid gemaakt naar beslispunten die geautoriseerd worden en beslispunten die richtinggevend worden verwerkt in de begroting 2023 e.v. Met autoriseren bedoelen we dat het budget in onze meerjarenbegroting wordt verwerkt en dat het beschikbaar is om daarbinnen uitgaven te doen. Met richtinggevend bedoelen we dat het budget wel in onze meerjarenbegroting wordt verwerkt maar dat dit budget nog niet gevoteerd is om daarbinnen uitgaven te doen. Met de begroting 2023 besluit de raad pas om deze budgetten wel of niet ook te autoriseren. In de onderstaande tabel ziet u de financiële gevolgen terug van het draaien aan de knoppen.

4

Raad van 21 juli 2022, nr. 9

2022

2023

2024

2025

2026

Saldi Najaarsnota 2021

269

-252

17

-137

-137

structurele component

61

-314

-49

-163

-163

incidentele component

208

62

66

26

26

Autonome ontwikkelingen

-654

-400

-406

-372

-372

Nieuwe ontwikkelingen - lopend jaar

-20

-2

-2

-2

-2

Dekkingsmaatregelen - lopend jaar

679

1.761

2.480

3.107

697

Bijstelling taakstellingen

-167

0

0

0

0

Totaal ontwikkelingen geautoriseerd Saldi Voorjaarsnota(+) 2022 - geautoriseerd

-162 107

1.359 1.107

2.072 2.089

2.733 2.596

323 186

Nieuwe ontwikkelingen - kaderstelling begroting 2023 e.v.

0

0

0

0

0

Bijstelling taakstellingen

0

-316

-491

-466

-466

Totaal ontwikkelingen richtinggevend

0

-316

-491

-466

-466

Saldi Voorjaarsnota(+) 2022 - incl. richtinggevend

107

791

1.598

2.130

-280

structurele component

-101

729

1.532

2.104

-306

incidentele component

208

62

66

26

26

Geautoriseerd

Richtinggevend in begroting 2023 e.v.

Uitvoering U besluit over de voorjaarsnota(+) op 21 juli.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester, Frank Jansen

Evert Weys

Advies raadscommissie Dit voorstel is behandeld in de plenaire raadscommissie Ruimte-Samenleving op 6 juli 2022. De commissie is van oordeel dat het voorstel als bespreekonderwerp voor besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd. De griffier, Maarten Janus Eindvoorstel Het college handhaaft de voorstellen genoemd onder de paragraaf “Voorstel”.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

5

Raad van 21 juli 2022, nr. 9

Frank Jansen

Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) - Boekwerk voorjaarsnota(+) 2022 - Knoppendocument in Excel (per mail toegezonden) - Businesscase vernieuwing atletiekbaan Achil ’87 met presentatie - Onderzoek bezuinigingsopgave subsidies - Memo wethouder Overmans inzake taakstelling subsidies 24 - Definitieve resultaten onderzoeksresultaten bezuinigingsopgave subsidies

6