09 Ledenbrief VNG abonnementstarief (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 57586

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 25 maart 2021 : 23 februari 2021 : Samenleving van 11 maart 2021 :9 : Wmo : Ledenbrief VNG abonnementstarief

Voorstel 1. Aan te sluiten bij het initiatief en gedachtegoed van de VNG - verwoord in haar brief van 23 november 2020 - om maatregelen te treffen in het kader van de beheersing van kosten Wmo veroorzaakt door het abonnementstarief. 2. De leermomenten, aanbeveling vanuit dit initiatief te verankeren in toekomstige (omgekeerde) verordeningen en beleidsregels binnen het sociale domein. 3. Een publiekscampagne te starten om de taakstelling in het sociaal domein, het belang van het betaalbaar houden van de Wmo-voorzieningen voor de meest kwetsbare inwoners en de daarmee samenhangende zakelijke empathie uit te leggen Inleiding In zowel de begroting 2021 als in de RIB 2020-85, over het beïnvloeden van kosten op het gebied van Wmo en Jeugd, is aangegeven dat we staan voor een aanzienlijke taakstelling in het sociale domein. Om de toenemende tekorten terug te dringen gaan we: 1. De (gezamenlijke) druk op het Rijk opvoeren om ambities en beschikbare middelen meer in evenwicht te brengen. 2. Bekijken in hoeverre we inkomsten kunnen genereren onder meer door gebruik te maken van subsidies e.d. 3. Onverminderd investeren in preventie en deze financieel vertalen. 4. Een traject starten dat enerzijds moet leiden tot een beperking van de uitgaven en anderzijds ons meer in control moet brengen.

In de commissie Samenleving van 7 januari 2021 is gesproken over het abonnementstarief, naar aanleiding van de VNG Ledenbrief 20-083. Deze brief is door de VNG uitgebracht vanwege de constatering dat er onvoldoende compensatie vanuit het Rijk wordt geboden voor de hogere uitgaven die gemeenten hebben in het sociaal domein als gevolg van de introductie van het abonnementstarief. In die brief wordt een aantal maatregelen genoemd, die niet in lijn zijn met huidige wet- en regelgeving maar die in de eerste plaats gericht zijn op beheersing van de kosten van de huishoudelijke hulp.

1

Raad van 25 maart 2021, nr. 9

Argumenten 1.1 De commissie Samenleving heeft tijdens haar vergadering van 7 januari 2021 nadrukkelijk aangegeven deel te willen nemen aan het project van de VNG. Er was een zekere eensgezindheid om hier aan deel te nemen. Vooral ingegeven door het besef dat er maatregelen genomen moeten worden om de kosten beheersbaarder te maken. Doen wat we deden biedt geen soelaas meer. 1.2

Door deel te nemen het initiatief wordt invulling gegeven aan acties zoals die zijn verwoord in de begroting 2021 en in de inleiding van dit voorstel. We voeren daarmee (samen met andere gemeenten) de druk op het Rijk op om ambities en beschikbare middelen meer in evenwicht te brengen. En anderzijds starten we hiermee een traject dat moet leiden tot een beperking van de uitgaven en dat ons meer in control moet brengen. 1.3

De tekorten in het sociale domein en de stijging van de aantallen aanvragen en de uitgaven in het kader van de Wmo dwingen ons om op een andere manier te werk te gaan. Maar ook om de voorzieningen beschikbaar te kunnen houden voor de meest kwetsbare burgers. 2.1

Voor het consequent en eensluidend uit kunnen voeren van de opgedane inzichten vanuit dit project is verankering in (omgekeerde) verordening(en) – vastgesteld door uw raad onontbeerlijk Hiermee stellen we de Wmo-consulenten in staat om consequent(er) met hulpvragen om te gaan. En dit ook beter en makkelijker af te ‘dwingen’. Uitgangspunt daarbij is dat we toewerken naar een omgekeerde verordening. 2.2

Daarmee legitimeren we de gewijzigde, nieuwe manier waarop we de Wmo op onderdelen uitvoeren. Hierdoor zijn uitvoering en regelgeving in evenwicht. Daarmee is tevens een formele motivatie beschikbaar om aan hulpvragen wel of niet te voldoen. 3.1

Van de inwoner wordt verwacht zelf zoveel mogelijk inspanning te verrichten om zijn ondersteuningsbehoefte zelf en/of met hulp van zijn omgeving op te lossen. Een van de eerste acties in de begroting 2021 is Aanpak en communicatie “ Zelfredzaam… eigen kracht eerst”. Communicatie hierover richting onze inwoners hiervoor is van groot belang. Kanttekeningen 2.1 Dit traject kan meer bezwaar- en beroepsprocedures opleveren. Als de Toegang op een andere manier om gaat met de beleidsregels en verordening, en er daardoor meer kritisch gekeken wordt naar de aanvragen, bestaat de kans dat er meer afwijzingen worden afgegeven. Daarmee kan het aantal bezwaren op besluiten ook toenemen. Daarnaast is niet geheel uit te sluiten dat inwoners via het eigen lokale netwerk (bestuurlijk dan wel politiek) proberen hun gelijk te halen. Dit is ook een van de aspecten zoals verwoord in de VNG-ledenbrief. We zullen uw raad over de eventuele toename van de bezwaar- en beroepsprocedures regelmatig informeren. 2.2

Ook onder de huidige omstandigheden is de juridische advisering en ondersteuning binnen het sociaal domein ontoereikend. Adequate juridische ondersteuning is een kritische succesfactor om dit project en proces te doen slagen.

2

Raad van 25 maart 2021, nr. 9

2.3

Het herijken van het Koersdocument 2017 (de Strategie) is nodig om de nieuwe werkwijze beleidsmatig te kunnen vertalen Definiëren wat we verstaan onder normalisering en een nadere duiding van de zakelijke empathie (zoals ook genoemd in de begroting 2021), is bepalend om uiteindelijk in een omgekeerde verordening en (beleids)regels vertaald te kunnen worden. 3.1 Voor het uitvoeren van een publiekscampagne zijn mogelijk extra middelen nodig We gaan een plan opstellen voor het vorm en inhoud geven van deze campagne. Dan kan ook worden beoordeeld of dit past binnen de beschikbare middelen (tijd en geld). Samenwerking nvt Financiën Voor de juridische advisering is naar verwachting 0,67 fte (24 uur per week) nodig. Niet alleen voor het behandelen van bezwaar en beroep. Maar ook om een juiste doorvertaling te kunnen maken naar beleidsregels en omgekeerde verordeningen van de ‘leermomenten’ uit dit traject. Kosten op jaarbasis bedragen € 55.000,-, (functieniveau 10). Hierbij wordt niet uitgegaan van inhuur. In dit laatste geval is namelijk sprake van € 95.000 op jaarbasis. Dit onderdeel betrekken we bij de Voorjaarsnota 2021 zodat u in de gelegenheid wordt gesteld daarover een integrale afweging te maken.

Communicatie Om de publiciteitscampagne te kunnen starten, moet er een (project)plan komen waarbij inzet van verschillende expertises en noodzakelijke budgetten inzichtelijk worden gemaakt. Uitvoering Met de medewerkers van de toegang wordt een traject gestart om hen te begeleiden en/of te trainen in een nieuwe manier van omgaan met de aanvragen. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Advies raadscommissie Dit voorstel is voorgelegd aan de raadscommissie Samenleving op 11 maart 2021. Door alle fracties is aangegeven dat het voorstel rijp is voor besluitvorming en als hamerstuk op de voorlopige agenda van de raad van 25 maart 2021 kan worden geplaatst.

De griffier,

Maarten Janus Eindvoorstel Het college handhaaft de voorstellen genoemd onder de paragraaf “Voorstel”. 3

Raad van 25 maart 2021, nr. 9

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem)  VNG Ledenbrief 20-083

4