09 Geurverordening 2023 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 88037

gemeente Hilvarenbeek

In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 2 februari 2023 : 6 december 2022 : Ruimte van 12 januari 2023 :9 : Ruimtelijke ontwikkeling en vergunningen : Correctieve aanpassing verordening Geurhinder en Veehouderij Hilvarenbeek

Voorstel 1. Vast te stellen de “Verordening geurhinder en veehouderij Hilvarenbeek 2023”, alsmede bijlage 1 bij de “Verordening geurhinder en veehouderij Hilvarenbeek 2023”, de geurverordeningskaart 2011 (kaartnr. 501939.014 d.d. 13 juli 2011); 2. In te trekken de Geurverordening “Verordening geurhinder en veehouderij Hilvarenbeek 2011”, d.d. 22 september 2011, alsmede in te trekken de aanvullingen op de Geurverordening “Verordening geurhinder en veehouderij Hilvarenbeek 2011”, d.d. 17 december 2015; 3. Deze Geurverordening de dag na bekendmaking in werking te laten treden. Inleiding In de huidige geurverordening is onlangs een omissie geconstateerd bij de ‘vaste afstanden’ voor dierhouderijen waarvoor geen geuremissienormen zijn opgenomen. Voor dergelijke dierhouderijen gelden standaard afstanden die in de Wet geurhinder en veehouderij zijn opgenomen. Bij besluit van uw raad mogen die aan te houden vaste afstanden verlaagd worden. Bij besluit van uw raad is voor een deel van de gemeente en bepaalde veehouderijen de vast afstand teruggebracht van 100 meter naar 50 meter. Er is hierdoor echter een vreemde situatie ontstaan, omdat nagelaten is om voor de ‘kernranden’ ook een kortere afstand vast te stellen. Met dit voorstel stellen wij u voor de vaste afstanden voor alle ‘kernrandgebieden’ voor de betreffende veehouderijen allemaal terug te brengen van 100 meter naar 50 meter.

Argumenten De geurverordening heeft voor de verschillende deelgebieden verschillende geurnormen en verschillende afstandsnormen vastgelegd. Hiermee reguleert de gemeente enerzijds de ‘geurruimte’ voor veehouderijen als zijn willen ontwikkelen (voorgrondbelasting) en anderzijds indirect daarmee ok de bescherming en aanvaardbaarheid van de totale geurbelasting op gevoelige objecten en functies (achtergrondbelasting). Hilvarenbeek heeft al sinds 2008 een aantal afwijkende normen vastgesteld in zijn geurverordening om onder andere een goed woon- en leefklimaat te kunnen (blijven) garanderen op onder andere de woonkernen en ook beoo gde woningbouwgebieden. In de huidige geurverordening zijn ook aangepaste vaste afstanden opgenomen voor veehouderijen waarvoor geen geuremissies gelden, maar vaste afstanden. Sinds 2008 is het volgende gebeurd met de geurverordening: 1

Raad van 2 februari 2023, nr. 9

✓ 2008

✓ 2011

✓ 2015

Eerste geurverordening vastgesteld: - Aanduiding gebied A: Woonkernen: o 2 Ou/m3 in plaats van 3 Ou/m 3; o 50 m vaste afstand in plaats van 100 m bij maximaal 50 dieren. - Aanduiding gebied B: extensiveringsgebied wonen: o 7 Ou/m3 in plaats van 14 Ou/m 3. Twee extra gebieden toegevoegd en nieuwe kaart vastgesteld voor: - Aanduiding van gebied C: Invloedsgebied zoekgebieden wonen: o 7 Ou/m3 in plaats van 14 Ou/m 3. - Aanduiding van gebied D: Invloedsgebied sportparken: o 7 Ou/m3 in plaats van 14 Ou/m 3. Buitengebied toegevoegd als gebied en nieuwe kaart vastgesteld voor: Aanduiding van het Buitengebied: o 10 Ou/m3 in plaats van 14 Ou/m 3.

Op dit moment zijn dus 5 verschillende gebieden aangeduid en gelden binnen die gebieden de volgende aangepaste normen in Hilvarenbeek: Aangepaste normen (uit Geurverordening Hilvarenbeek) A. Woonkernen ✓ 2 Ou/m3 ✓ 50 m vaste afstand bij maximaal 50 dieren B. Extensiveringsgebied wonen ✓ 7 Ou/m3 C. Invloedsgebied zoekgebieden wonen ✓ 7 Ou/m3 D. Invloedsgebied sportparken ✓ 7 Ou/m3 E. Buitengebied ✓ 10 Ou/m3

Wettelijke norm (nog steeds geldend naast aangepaste norm)

✓ 100 m vaste afstand bij meer dan 50 dieren ✓ 100 m vaste afstand ✓ 100 m vaste afstand ✓ 100 m vaste afstand ✓ 50 m vaste afstand

De feitelijke wijzigingen in de Geurverordening 2023 zijn als volgt: A. In artikel 4, lid 1) is ter verduidelijking en correctie de zinsnede “, voor zover gelegen binnen de bebouwde kom” toegevoegd; B. Onder artikel 4, lid 1) worden na sub a) de subleden a) “In gebied B als omschreven in artikel 2, onder B van deze verordening ten minste 50 meter; b) In gebied C als omschreven in artikel 2, onder C van deze verordening ten minste 50 meter; c) In gebied D als omschreven in artikel 2, onder D van deze verordening ten minste 50 meter.” toegevoegd. 1.1 Het vaststellen van een verordening is de bevoegdheid van de gemeenteraad De Wet geurhinder en veehouderij bepaalt dat voor aangewezen gebieden andere geurnormen en vaste afstanden kunnen worden vastgesteld, in afwijking van de wettelijke normen en

2

Raad van 2 februari 2023, nr. 9

afstanden, op grond van een geurvisie. Dit gebeurd via een zogenaamde Geurverordening. De bevoegdheid tot het vaststellen van een geurverordening ligt bij uw gemeenteraad. 1.2 De huidige vaste afstandsnormen voor veehouderijen met dieren zonder geuremissies is niet consequent doorgevoerd en leidt tot onwenselijke situaties Onlangs is gebleken bij de beoordeling van een concreet uitbreidingsplan in de nabijheid van een veehouderij dat er een onwenselijke situaties is ontstaan als het gaat om de vaste afstanden die gelden in de verschillende gebieden. Kort gezegd komt het erop neer dat voor veehouderijen in de gebieden B, C en D – verder samengevat als ‘de kernranden’ – die maximaal 50 dieren houden waarvoor vaste afstanden gelden, 100 m als afstandsnorm geldt. Voor veehouderijen met dezelfde dieren in gebied A, de woonkernen, en in het Buitengebied geldt de kortere afstandsnorm van 50 meter. Dit leidt tot rare en onwenselijke situaties, met name in het geval van woningbouw in deze kernranden. De mogelijkheden voor woningbouwontwikkeling worden hierdoor onevenredig zwaar beperkt. Er valt immers een relatief grote zone voor Figuur 3. Fictieve situatie met afstandsnormen in kernrand woningbouwontwikkeling weg op grond van de aanwezigheid van kleine veehouderijen, terwijl een soortgelijk bedrijf in zowel de dorpskern als in het buitengebied veel minder belemmerend werkt.

En dat juist in die gebieden waar eventueel woningbouw het meest logisch zou moeten zijn. Concreet voorbeeld: In een dorpsrand liggen 2 kleine rundveebedrijven (<50 dieren). Het gebied is aangewezen als zoekgebied voor woningbouw. Dat zoekgebied valt Figuur 3. Fictieve situatie bij ontwikkeling variant 1 deels onder de zogenaamde ‘kernrand’ en deels onder het ‘buitengebied’ op de kaart van de Geurverordening. Onder de huidige verordening gelden dan verschillende vaste afstandsmaten voor de beoogde nieuwe woningen (zie figuur 1); woningen in het paarse gebied moeten op 100 meter van de koeienbedrijven liggen. Woningen in het roze en groen gebied op 50 meter. Het volgende doet zich dan voor door de geldende vaste afstanden in de gebieden B, C en D van de Figuur 3. Fictieve situatie bij ontwikkeling variant 2 3

Raad van 2 februari 2023, nr. 9

Geurverordening. Als alleen bedrijf 1 wordt gesaneerd, dan is er in het rood gearceerde gebied (zie figuur 2) geen milieubeperking voor woningbouw. In de gebieden met status van gebied B, C of D uit de verordening (tezamen ‘de kernranden’) moeten woningen op 100 meter afstand liggen. De blauwe arcering in figuur 2. Te zien is dat dit doorgaans ‘logisch gezien ook te ontwikkelen’ gebieden zouden zijn, maar door de afstandsmaat van 100 meter relatief groot zijn. Er valt een vrij groot potentieel gebied weg voor ontwikkeling. De vraag is daarbij ook: ‘Waarom zou de milieubescherming voor plek X zwaarder moeten zijn dan voor plek Y?’ Daar is eigenlijk geen noodzaak voor. Hierbij komt ook dat het betreffende rundveebedrijf door de ligging van de zonering meestal niet extra gehinderd wordt. De woningen in het rode gebied mogen immer wel op 50 meter komen te liggen. Ook vanuit de interim Omgevingsverordening geldt daarnaast, ook zonder deze Geurverordening, dat alle veehouderijen in deze kernrandgebieden een bouw- en uitbreidingsverbod hebben. Ook in het geval dat alleen bedrijf 2 wordt gesaneerd doet deze situatie zich voor. Dit is in figuur 3 te zien. Er valt een behoorlijke hap weg uit het potentieel te ontwikkelen gebied, dat juist het dichts tegen de bestaande kern aan ligt.

En ook hier komen er in het rood gearceerde gebied toch woningen bij op een kortere afstand dan de blauwe arcering. 1.3 Het aanpassen van de vaste afstandsnormen komt ten goede aan de mogelijkheden voor woningbouwontwikkeling in met name de kernranden

Figuur 4. Uitsnede Verordeningskaart met alle kernrandgebieden

4

Raad van 2 februari 2023, nr. 9

Zoals u weet ligt er een enorme woningbouwopgave die gerealiseerd moet worden. Door deze inconsistente afstandsmaat in onze Geurverordening wordt er kort gezegd een vrij groot gebied op voorhand uitgesloten van ontwikkeling. En dat leidt ook weer tot duurdere ontwikkelingen door bijvoorbeeld het moeten uitkopen van veehouderijen, maar ook door moeilijkere procedures. Hierbij geven wij u mee dat nog altijd de kernranden van de dorpen de primaire zoekgebieden zijn voor woningbouwplannen. Naast het inbreiden binnen de kernen zelf natuurlijk. Een quick scan van de huidige kernrandgebieden (de gebieden B, C en D uit de Geurverordening) laat zien dat er naar schatting nog zo’n 20 veehouderijen zijn met minder dan 50 dieren die vaste afstanden hebben en een agrarisch bedrijf voeren c.q. hebben gevoerd. Al deze locaties kunnen beperkingen opleveren in de bovengeschetste situatie. 1.4 Het aanpassen van de vaste afstanden doet geen afbreuk aan de bestaande mogelijkheden voor de betreffende veehouderijen in die gebieden Het terugbrengen van de aan te houden vaste afstandsmaat voor deze bedrijven doet geen afbreuk aan de rechten of bedrijfsvoering van die betreffende bedrijven. Er ontstaat in theorie meer ruimte om dierverblijven te realiseren, uit te breiden of te verschuiven.

Hierbij moet worden opgemerkt dat de meeste van deze bedrijven in gebieden liggen met ‘beperkingen veehouderij’ erop uit de provinciale verordening. Op basis van die status is uitbreiding van deze bedrijven niet mogelijk, tenzij grondgebondenheid aangetoond kan worden (een zeer extensieve vorm van veehouderij). Dat is niet aannemelijk in de meeste gevallen. 2 2.1 Formeel moet de oude verordening ook ingetrokken worden De wet bepaalt dat er niet twee verordeningen naast elkaar kunnen bestaan. Om hieraan te kunnen voldoen en ook (juridische) duidelijkheid richting de gebruikers te geven dient uw raad de oude Verordening(en), inclusief alle aanpassingen en/of aanvullingen in te trekken. Kanttekeningen 1.1 Algehele heroverweging van de Geurgebiedsvisie en -verordening is op zijn plaats Opgemerkt moet worden dat de gehanteerde gebiedsindelingen uit de Geurverordening inmiddels achterhaald zijn. Dorpen zijn inmiddels uitgebreid, extensiveringsgebieden uit de reconstructieplannen bestaan niet meer en de zoekgebieden voor woningbouw verdwijnen uit het provinciale beleid. Een bredere heroverweging van de gebieden (en andere onderdelen) uit de gebiedsvisie Geurhinder en veehouderij die ten grondslag ligt aan de Geurverordening en de kaart zou op z’n plaats zijn. Deze heroverweging moet in ieder geval een plaats krijgen in de Omgevingsvisie.

Een dergelijke bredere heroverweging lost echter het meer urgente onderliggende vraagstuk van dit voorstel niet (snel genoeg) op. Hierdoor zien wij ons genoodzaakt nu met een concreet aanpassingsvoorstel te komen. Samenwerking Niet van toepassing. Financiën Niet van toepassing.

5

Raad van 2 februari 2023, nr. 9

Communicatie Het besluit tot vaststelling van een verordening moet bekend worden gemaakt in het gemeenteblad. Tevens wordt het besluit gepubliceerd op de gemeentelijke website en het weekblad. De geurverordening is een gevoelig onderwerp bij met name de veehouderij doorgaans. In de bekendmaking wordt daarom duidelijk aangegeven dat het om een correctie gaat en dat zowel de betreffende veehouderijen als de woningbouw hierbij gebaat is. Ook wordt nadrukkelijk vermeld dat het om de vaste afstanden gaat en niet om de geldende emissienormen. Uitvoering Een verordening treedt pas in werking nadat deze conform de wettelijk voorgeschreven wijze bekend is gemaakt. Hiervoor moet de verordening gepubliceerd worden in het gemeenteblad. De dag na bekendmaking treedt de verordening in werking.

burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek, burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Advies raadscommissie Dit voorstel is behandeld in de raadscommissie Ruimte op 12 januari 2023. De commissie is unaniem van mening dat het voorstel rijp is voor besluitvorming en als hamerstuk op de voorlopige agenda van de raad van 2 februari 2023 kan worden geplaatst.

De griffier, Maarten Janus Eindvoorstel Het college handhaaft de voorstellen genoemd onder de paragraaf “Voorstel”.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Geurverordening “Verordening geurhinder en veehouderij Hilvarenbeek 2022”; 2. Geurverordening “Verordening geurhinder en veehouderij Hilvarenbeek 2022”, bijlage 1: geurverordeningskaart 2011 (kaartnr. 501939.014 d.d. 13 juli 2011);

6