09 Bestemmingsplan Vossenhol ong (6 Toelichting)

BESTEMMINGSPLAN Gemeente Hilvarenbeek Vossenhol ong. (naast nr. 24), Biest-Houtakker

DOCUMENTNUMMER: HILBIE024 DATUM: 29 januari 2024

Pagina 1 van 62

Bestemmingsplan Gemeente Hilvarenbeek Vossenhol ong. (naast nr. 24), Biest-Houtakker Inhoud 1. Toelichting 2. Regels 3. Verbeelding

status: VASTGESTELD

auteur:

Van Doormaal Advies B.V. Meiraap 2B 5087 CS Diessen T: 06-22357862 E: info@vandoormaaladvies.nl

Pagina 2 van 62

Toelichting

Pagina 3 van 62

Inhoud 1 INLEIDING ............................................................................................................................................. 6 1.1 Aanleiding en doel.......................................................................................................................... 6 1.2 Ligging en begrenzing plangebied .................................................................................................. 6 1.3 Leeswijzer ....................................................................................................................................... 7 2 PLANBESCHRIJVING .............................................................................................................................. 8 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied ............................................................................. 8 2.2 Beschrijving huidige situatie .......................................................................................................... 9 2.3 Beschrijving beoogde situatie ...................................................................................................... 10 2.4 Parkeren .......................................................................................................................................

11 2.5 Verkeer ......................................................................................................................................... 12 3 BELEIDSKADER .................................................................................................................................... 13 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 13 3.2 Rijksbeleid .................................................................................................................................... 13 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) ..................................................................... 13 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) ......... 14 3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) .................................................. 15 3.3 Provinciaal beleid ......................................................................................................................... 15 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant ............................................................................................. 15 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant .................................................................... 16 3.3.3.

- Artikel 3.36 Reservering waterberging ............................................................................... 19 3.3.4 Attentiezone waterhuishouding ............................................................................................ 21 3.3.4 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) ................................................. 22 3.3.5 Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) ................................................................................... 22 3.3.6 Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) .................................................................. 22 3.3.7 Meerwaardecreatie (artikel 3.8) ............................................................................................ 23 3.3.8 Conclusie ................................................................................................................................ 23 3.4 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................................... 23 3.4.1 Woonvisie en woningbouw in Biest-Houtakker .................................................................... 23 3.4.2 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 .........................................................................................

26 3.4.3 Bestemmingsplan Kern Biest-Houtakker ............................................................................... 28 3.4.4 Beeldkwaliteit / Nota Ruimtelijke kwaliteit (Dorps bouwen) ................................................ 28 4 PLANOLOGISCH RELEVANTE (MILIEU)ASPECTEN ............................................................................... 30 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 30 4.2 Bodem .......................................................................................................................................... 30 4.3 Waterhuishouding........................................................................................................................ 31 Pagina 4 van 62

4.4 Cultuurhistorie ............................................................................................................................. 34 4.4.1 Toetsingskader ....................................................................................................................... 34 4.5 Archeologie .................................................................................................................................. 35 4.6 Natuur .......................................................................................................................................... 37 4.6.1 Relevante emissies................................................................................................................. 37 4.6.2 Wet stikstof ............................................................................................................................ 38 4.6.3 Natuurnetwerk Brabant en gebiedsbescherming ................................................................. 39 4.7 Flora en fauna .............................................................................................................................. 39 4.8 Wegverkeerslawaai ......................................................................................................................

45 4.9 Bedrijven en milieuzonering ........................................................................................................ 46 4.10 Geurhinder en veehouderijen .................................................................................................... 47 4.10.1 Cumulatieve geurhinder (achtergrondbelasting) ................................................................ 48 4.10.2 Individuele geurhinder (voorgrondbelasting) ...................................................................... 49 4.11 Volksgezondheid (Endotoxinen en geitenhouderijen)............................................................... 51 4.11.1 Endotoxinen (varkens- en pluimveehouderijen) ................................................................. 51 4.11.2 Geitenhouderijen ................................................................................................................. 52 4.12 Externe veiligheid ....................................................................................................................... 53 4.13 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................. 54 4.14 Kabels en leidingen ....................................................................................................................

57 4.15 Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ......................................................... 57 5 JURIDISCHE PLANTOELICHTING .......................................................................................................... 59 5.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 59 5.2 Opbouw bestemmingsplan .......................................................................................................... 59 6 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................... 60 6.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 60 6.2 Economische uitvoerbaarheid ..................................................................................................... 60 7 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ........................................................................................... 61 7.1 Vooroverleg .................................................................................................................................. 61 7.2 Omgevingsdialoog ........................................................................................................................

61 7.3 Zienswijzen ................................................................................................................................... 61 BIJLAGEN ............................................................................................................................................... 62 1 Bodemonderzoek ............................................................................................................................ 62 2 Standaardadvies en Verantwoording groepsrisico Hilvarenbeek 2022 .......................................... 62 3 AERIUS gebruiksfase........................................................................................................................ 62 4 Nota Ruimtelijke kwaliteit (Dorps bouwen) .................................................................................... 62 5 Nota van beantwoording zienswijzen Vossenhol ong. (naast nr. 24), Biest-Houtakker ................. 62

Pagina 5 van 62

1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en doel Onderhavige bestemmingsplanprocedure wordt doorlopen ten behoeve van het realisatie van één burgerwoning op het perceel gelegen ten noordoosten van de woning Vossenhol 24 te BiestHoutakker, kadastraal bekend met nummer 1151, sectie N, gemeente Hilvarenbeek. Initiatiefnemer heeft het beoogde perceel, hierna planlocatie, al reeds jaren in eigendom. Het voornemen om op de locatie een burgerwoning te realiseren kent een lange voorgeschiedenis. Initiatiefnemer heeft reeds op 3 april 1998 al principemedewerking van het college van destijds gekregen voor het realiseren van een burgerwoning op het perceel. Meer recentelijk op 25 november 2021 heeft de gemeente Hilvarenbeek wederom een positieve grondhouding ingenomen ten aanzien van de realisatie van een woning op het perceel. Om de realisatie van een woning mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Middels onderliggend bestemmingsplan worden deze veranderingen planologischjuridisch gewaarborgd. 1.2 Ligging en begrenzing plangebied De planlocatie is gelegen in de kern van Biest-Houtakker in de gemeente Hilvarenbeek en is kadastraal bekend met nummer 1151, sectie N, gemeente Hilvarenbeek. Op onderstaande afbeelding is de situering van de planlocatie binnen de kern van Biest-Houtakker weergeven.

Afbeelding 1: Luchtfoto situering planlocatie

Pagina 6 van 62

1.3 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 van deze toelichting ingegaan op de huidige en beoogde situatie in het plangebied. Hoofdstuk 3 bevat een toetsing aan de geldende beleidskaders, waarbij wordt getoetst aan zowel nationaal, provinciaal als gemeentelijk beleid. Hoofdstuk 4 bevat een verantwoording over de wijze waarop rekening is gehouden met de milieuplanologische uitvoeringsaspecten alsmede met de in het plangebied en omgeving voorkomende waarden. Hoofdstuk 5 bevat een beschrijving van de juridische planopzet. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid.

Pagina 7 van 62

2 PLANBESCHRIJVING 2.1 Functionele beschrijving omgeving plangebied De directe omgeving van het plangebied wordt gekenmerkt door de ruim opgezette woonclusters aan het Vossenhol, een enkel agrarisch bedrijf en de voetbalvelden van SVSOS. De planlocatie is aan de zuidzijde van het Vossenhol gelegen waar verderop sprake is van het beekdal van het spruitenstroompje.

wonen Melkveehouderij wonen wonen

Voetbalvelden

Afbeelding 2: Omliggende functies plangebied

Pagina 8 van 62

2.2 Beschrijving huidige situatie De planlocatie maakt deel uit van het groter agrarische perceel: sectie N, nummer 1151, binnen de gemeente Hilvarenbeek. Momenteel is het perceel in gebruik als grasland. Op onderstaande afbeeldingen is de planlocatie weergeven in het bestemmingsplan ‘Kern Biest-Houtakker’. De beoogde planlocatie heeft een diepte van circa 50 meter en een frontbreedte van circa 20 meter uitlopend naar circa 30-35 meter.

Afbeelding 3: Planlocatie in Bestemmingsplan Kern Biest-Houtakker

Afbeelding 4: Planlocatie in Bestemmingsplan Kern Biest-Houtakker

Pagina 9 van 62

2.3 Beschrijving beoogde situatie In de beoogde situatie wordt binnen de planlocatie één levensloopbestendige woning gerealiseerd welke qua stedenbouwkundige verschijning aansluit bij de bestaande woonbebouwing aan het lint van het Vossenhol. De woning bestaat daarmee uit een sobere bouwvorm met één bouwlaag met kap. De kapvorm van de woning komt haaks te staan op het Vossenhol (kwartslag draaien ten opzicht van de weg). Tevens wordt het bijgebouw bij de woning ruimtelijk geclusterd (aangesloten) met het bijgebouw van de woning op nr. 24. Hierdoor wordt de zichtlijn naar het Spruitenstroompje behouden.

Afbeelding 5: Beoogde situatie

De beeldkwaliteit van de woning wordt afgestemd op de omgeving. Onderstaande foto’s geven een impressie van de bestaande laanstructuur met enkele bomenrij aan de Vossenhol en de omliggende beeldbepalende woonbebouwing.

Pagina 10 van 62

Afbeelding 6: Laanstructuur met enkele rij bomen ter hoogte van de planlocatie

Afbeelding 7: van links naar rechts: sobere bouwvorm van Vossenhol 19, 21 en 23

2.4 Parkeren Toetsingskader Met de inwerkingtreding van de “Reparatiewet BZK” op 29 november 2014 is het verplicht om het parkeren te reguleren middels de bestemmingsregeling. In de bestemmingsregeling kan worden opgenomen dat bij aanvraag om omgevingsvergunning (voor het bouwen en / of afwijken) dient te worden aangetoond dat wordt voldaan aan de van toepassing zijnde parkeernormen. In het kader van ‘een goede ruimtelijke ordening’ dient echter al bij vaststelling van een bestemmingsplan inzichtelijk te worden gemaakt dat redelijkerwijs in de aldus benodigde parkeerplaatsen feitelijk duurzaam kan

Pagina 11 van 62

worden voorzien (ECLI:NL:RVS:2017:1036, r.o. 5.3). Het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt bepaald door het geldende parkeerbeleid. Beoordeling Voor het bepalen van de nodige parkeerplaatsen wordt in het bestemmingsplan ‘Parapluplan parkeren Hilvarenbeek 2018’ door de gemeente Hilvarenbeek verwezen naar het ‘Parkeerbeleidsplan Hilvarenbeek 2015 - 2020’. De parkeernormen in het parkeerbeleidsplan vinden zo veel als mogelijk aansluiting bij de parkeernormen zoals die gesteld zijn in de destijds geldende publicaties van het CROW. Voor een vrijstaande woning in ‘rest bebouwde kom’ geldt een minimale parkeernorm van 1,9 en een maximale parkeernorm van 2,7. Uitgaande van de maximale parkeernorm zijn voor de woning afgerond drie parkeerplaatsen noodzakelijk. Het plangebied is voldoende groot om te voorzien in drie parkeerplaatsen. Conclusie Door het planvoornemen neemt de parkeerbehoefte toe. Het plangebied per woning is echter van voldoende grootte om te voorzien in de benodigde parkeerbehoefte. Het aspect ‘parkeren’ staat het planvoornemen niet in de weg. 2.5 Verkeer In het kader van een ‘goede ruimtelijke ordening’ moet sprake zijn van een goede verkeersafwikkeling en mag door het planvoornemen geen gevaarlijke verkeerssituatie ontstaan. Beoordeling Met het plan wordt een burgerwoning aan het Vossenhol toegevoegd.

Het Vossenhol is vanaf de Kanaaldijk een situatie binnen de bebouwde kom met een maximale snelheid van 30 km/u. De (lichte) verkeersbewegingen aan de Vossenhol nemen door het plan toe. Zware verkeersbewegingen zijn niet aannemelijk ten gevolge van het plan. De planlocatie biedt voldoende ruimte om parkeren op eigen erf te faciliteren. Ook met het manoeuvreren van de auto’s op het eigen erf wordt rekening gehouden zodat auto’s niet hoeven te steken op de Vossenhol. Op basis van CROW publicatie 317 dient te worden uitgegaan van 8,6 ritten per vrijstaande woning/etmaal. De locatie is direct ontsloten aan de Vossenhol, zijnde een rustige erftoegangsweg (hoofdwegen in Biest-Houtakker zijn Akkerstraat en Biestsestraat). Het Vossenhol en aansluitende wegen hebben voldoende capaciteit om de verkeerstoename van licht verkeer doelmatig te verwerken. Conclusie Door het planvoornemen verandert de verkeerssituatie van de planlocatie. De verandering is echter niet van zodanige aard dat deze nadelig van invloed is op de verkeersafwikkeling of verkeersveiligheid rondom de planlocatie. Het aspect ‘verkeer’ staat het planvoornemen niet in de weg.

Pagina 12 van 62

3 BELEIDSKADER 3.1 Inleiding De beleidscontext voor het plangebied wordt gevormd door landelijke, provinciale, en gemeentelijke beleidsrapportages. In dit hoofdstuk is het relevante beleid samengevat en wordt het initiatief hieraan getoetst. 3.2 Rijksbeleid 3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) Toetsingskader Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) van kracht geworden. Deze structuurvisie vormt de uitwerking van de ambities van het Rijk, op basis van haar verantwoordelijkheden, in Rijksdoelen en daarmee samenhangende nationale belangen op het gebied van een samenhangend ruimtelijk en mobiliteitsbeleid. Het Rijk heeft tot doel Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te maken in een periode van economische conjunctuurschommelingen, klimaatverandering en toenemende regionale verschillen. Aanleiding voor het vaststellen van de visie is de constatering dat het voorheen geldende ruimtelijke Rijksbeleid onvoldoende bijdroeg aan het behalen van deze doelen, onder meer door het veroorzaken van bestuurlijke drukte, ingewikkelde regelgeving en een te sectorale blik op vraagstukken. Om dit te keren brengt het Rijk de ruimtelijke ordening zo dicht mogelijk bij diegene die het aangaat en laat het meer over aan gemeenten en provincies.

Het Rijk onderscheidt thans nog dertien nationale belangen; uitsluitend op basis van deze belangen intervenieert het Rijk in de ruimtelijke ordening. Een groot deel van deze belangen leidt tot het reserveren van ruimte voor functies. Dit betreft dan bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor waterberging, militaire activiteiten en de uitbreiding van het hoofdwegennet. Deze belangen zijn vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en de Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Eén van de belangen die niet leidt tot een ruimtereservering is het belang van een 'zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten'. In het kader van dit belang heeft het Rijk besloten om, ten behoeve van het verminderen van de bestuurlijke drukte en het neerleggen van verantwoordelijkheden bij decentrale overheden, de verstedelijkingsstrategie te wijzigen. Dit houdt in dat het bundelingsbeleid, verdichtingsbeleid, locatiebeleid voor bedrijven en voorzieningen, beleid voor basiskwaliteit, stedelijke netwerken, nationale landschappen en rijksbufferzones is afgeschaft en dat daar slechts één beleidslijn voor terug komt: de 'ladder voor duurzame verstedelijking'.

Deze 'ladder' heeft tot doel het principe van vraaggericht programmeren en het principe van zorgvuldig ruimtegebruik bindend voor te schrijven bij de afwegingen van gemeenten en provincies. Dit belang is als procesvereiste vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Grondgedachte van de 'ladder' is dat een activiteit op meerdere locaties zou kunnen plaatsvinden en dat vervolgens de planologisch meest juiste locatie gekozen moet worden. Dat gaat uit van de activiteit. Hiermee wordt beoogd om de voorheen bestaande praktijk, waarbij in veel gevallen een bestemming wordt gezocht voor een bepaalde locatie (bv. herbestemmen van een voormalige vuilstortplaats), om te vormen. Beoordeling Onderhavige ontwikkeling is als relatief kleinschalig aan te merken, waardoor geen van de onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte van directe toepassing is op de ontwikkeling. Enkel een efficiënt gebruik van de ruimte en een zorgvuldige afweging bij een ruimtelijk Pagina 13 van 62

besluit, is wel van toepassing op het onderhavige initiatief. Het beleid van het Rijk hieromtrent wordt geëffectueerd door het Barro en het Rarro en de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’. Toetsing aan deze instrumenten komt in navolgende paragrafen aan bod. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling niet in strijd is met de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. 3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro) Toetsingskader Het Rijk heeft in de hiervoor genoemde SVIR vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet. De SVIR bepaalt welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op provinciaal en gemeentelijk niveau. Ten aanzien daarvan is een borging door middel van normstelling, gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordening, gewenst. Die uitspraken onderscheiden zich in die zin dat van de provincies en de gemeenten wordt gevraagd om de inhoud daarvan te laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Zij zijn dus concreet normstellend bedoeld en worden geacht direct of indirect door te werken tot op het niveau van de lokale besluitvorming, zoals de vaststelling van bestemmings- en wijzigingsplannen.

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Beoordeling Op 1 juli 2016 is een wijziging van het Rarro (periodieke actualisatie en herstel van enkele gebreken, 6e wijziging) in werking getreden. Volgens de kaarten behorende bij het Rarro is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied van het radarstation op de locatie Herwijnen. In een gebied rondom dit radarstation moet rekening worden gehouden met de functionele bruikbaarheid daarvan. Rondom het radarstation mogen geen bestemmingen opgenomen worden die het oprichten van bouwwerken mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare gevolgen kunnen hebben voor de werking van de radar.

In onderhavig radarverstoringsgebied is de maximale hoogte van windturbines gesteld op 90 meter ten opzichte van NAP. In het onderhavige plan wordt geen nieuwe bebouwing mogelijk gemaakt boven de ter plaatse geldende maximale hoogtemaat en er wordt ook geen planologisch kader geboden voor het oprichten van windturbines. Het initiatief heeft daarmee geen gevolgen voor het radarstation. Tevens is het plangebied gelegen binnen het radarverstoringsgebied behorende bij het radarstation Woensdrecht. Hiervoor geldt een maximale bouwhoogte van 113 meter voor bouwwerken ten opzichte van NAP. Ook dergelijke bouwhoogtes zijn in het plan niet aan de orde. Voor het overige zijn er ten aanzien van het onderhavige plangebied geen regels uit het Barro en het Rarro van toepassing, aangezien er bij de onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen of nationaal aangewezen gebieden zijn gemoeid. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling passend is binnen de regels zoals gesteld in het Barro en de Rarro.

Pagina 14 van 62

3.2.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) Toetsingskader De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is opgenomen in artikel 3.1.6, tweede lid van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), en in haar huidige vorm op 1 juli 2017 in werking getreden. Dit motiveringsvereiste is gericht op zorgvuldig ruimtegebruik en houdt in dat in de toelichting bij een bestemmingsplan dat ‘een nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt, een beschrijving bevat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Een stedelijke ontwikkeling is daarbij in het Bro gedefinieerd als ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Onder andere stedelijke voorzieningen wordt het volgende verstaan: onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Beoordeling In onderhavige situatie is er sprake van het realiseren van één regulier burgerwoning. Op basis van jurisprudentie mag worden aangenomen dat dit aantal niet wordt gezien als een stedelijke ontwikkeling. Van de realisatie van 4 woningen (AbRvS 27 augustus 2014, nr.

201311233/1/R4) of 6 woningen, waarvan 3 rechtstreeks bestemd en 3 eerst na toepassing van een wijzigingsbevoegdheid (Vz AbRvS 4 juni 2014, nr. 201401129/1/R4), is eerder besloten dat dit niet is aan te merken als een stedelijke ontwikkeling. Conclusie Geconcludeerd wordt dan ook dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling en daardoor de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is op deze ontwikkeling. 3.3 Provinciaal beleid 3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Toetsingskader In de Omgevingsvisie Noord-Brabant schetst de provincie een wensbeeld van de fysieke leefomgeving in 2050. De analyse van de huidige kwaliteit van de fysieke leefomgeving en de trends en ontwikkelingen die hierop van invloed zijn, laten zien dat nieuw beleid en stevige inspanningen van de provincie nodig zijn om de ambities te bereiken. In de omgevingsvisie zijn vijf opgaven geformuleerd, waarvoor de provincie doelen heeft gesteld. Om die ambities te bereiken schetst de omgevingsvisie de eerste contouren van het voorgenomen beleid.

Dit beleid wordt verder uitgewerkt met concrete maatregelen De volgende vijf opgaven zijn opgenomen in de Brabantse omgevingsvisie: • Basisopgave, werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant • Werken aan de slimme netwerkstad • Werken aan een concurrerende, duurzame economie Voor de opgaven zijn doelen gesteld en is aangegeven welke stappen de provincie wil zetten om deze doelen te bereiken. Met een fictieve dronevlucht beschrijft de visie de beoogde situatie in 2050, waarvan hieronder een citaat is opgenomen. Pagina 15 van 62

“Boven Midden-Brabant zien we een drukte van jewelste. Maar zelfrijdende voertuigen en elektrische fietsen veroorzaken geen files of opstoppingen. Aan de rand van de steden zijn overstapfaciliteiten zodat mensen snel toegang hebben tot de stad. Of het Van Gogh-park, waar aan de rand van Tilburg nog steeds het grootste stuifduinengebied van Europa te vinden is. Tilburg met zijn kennisinstituten en innovatieve maakindustrie vlak bij het Van Goghpark voor natuur en leisure, het is een prachtige combinatie die Brabant mede top-vestigingslocatie maakt. Het landschap kent hoge cultuurhistorische waarden en bewoners recreëren er maar wat graag. Karakteristieke Brabantse beken stromen door de dorpen en steden, door kleinschalige landbouwgebieden en landgoederen. De natuur is rijker geworden, dankzij kronkelende beken die de ruimte hebben gekregen zodat waterbeheerders ook bij extreem weer de juiste hoeveelheid water kunnen aanbieden of afvoeren. Historische kastelen, kloosters, kerken, boerderijen en industrieel erfgoed hebben een nieuwe recreatieve- of woonwerkfunctie.

Hierdoor blijft onze geschiedenis concreet tastbaar en blijven de verhalen van onze voorouders springlevend.” Citaat uit Omgevingsvisie Noord-Brabant Beoordeling Onderhavige ontwikkeling ziet toe op de ontwikkeling van een woning binnen de bebouwde kom, in een gebied dat hiervoor passend wordt geacht op basis van de provinciale verordening, gemeentelijke structuurvisie en woonvisie. Daarbij wordt de zichtlijn op het Spruitenstroompje behouden, wat bijdraagt aan een gevarieerder landschap. 3.3.2 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Toetsingskader In de Verordening worden regels gesteld waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels in de verordening gelden voor gemeenten en niet rechtstreeks voor burgers. De verordening bevat regels voor: • • • • • • • • •

Regionaal perspectief voor wonen en werken; Ruimte-voor-ruimteregeling; Groene hoofdstructuur-natuur en Ecologische hoofdstructuur; Bescherming tegen wateroverlast en overstromingen; Grond- en oppervlaktewatersysteem; Land- en tuinbouw; Water; Cultuurhistorie; Agrarisch gebied.

Op 25 oktober 2019 hebben Provinciale Staten de Interim omgevingsverordening vastgesteld. De Interim omgevingsverordening is op 5 november 2019 in werking getreden. Provincies zijn verplicht om een omgevingsverordening te hebben voordat de Omgevingswet per 2022 ingaat. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie Noord-Brabant een 1e stap op weg naar de definitieve omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening voegt bestaande regels uit 6 verordeningen samen. De regels zijn eenvoudiger opgeschreven en omgezet naar een nieuw digitaal systeem, met een meer gebruiksvriendelijke opbouw. Met de Interim omgevingsverordening zet de provincie ook een 1e stap om de regels beter te laten aansluiten bij de werkwijze van de Brabantse Omgevingsvisie en de Pagina 16 van 62

Omgevingswet. De Interim omgevingsverordening zorgt ervoor dat de provincie en partijen waar ze mee samenwerkt ervaring kunnen opdoen met die nieuwe werkwijze. Waarbij er meer ruimte is om goede initiatieven van inwoners, ondernemers en andere overheden te ondersteunen en maatwerk toe te passen. De Interim omgevingsverordening is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In principe zijn de huidige regels gehandhaafd met het huidige beschermingsniveau. De Iov bevat zowel algemene regels (o.a. over de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit) als gebiedsgerichte regels. Bij de gebiedsgerichte regels is vervolgens een onderscheid gemaakt naar ‘structuren’ (basisregels) en ‘aanduidingen’ (aanvullende of afwijkende regels ten opzichte van de basisregels of andere aanduidingen). De ontwikkelingsmogelijkheden voor locaties worden met name bepaald door de ligging van de locatie binnen de eerder genoemde structuren en aanduidingen. Beoordeling Op basis van de plankaart van de verordening is de planlocatie gelegen in de kern van Biest-Houtakker en opgenomen in het ‘Stedelijk gebied’ zoals weergeven in onderstaande afbeelding.

Afbeelding 8: Uitsnede Iov

Het plangebied is onderdeel van het stedelijke gebied. In beginsel zijn daar conform artikel 3.42 Iov woningen toegestaan, mits voldaan wordt aan de genoemde voorwaarden. Hieronder is dit artikel overgenomen en wordt aan de voorwaarden getoetst. Artikel 3.42 - duurzame stedelijke ontwikkeling Lid 1 Pagina 17 van 62

Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat: a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; Onderhavig planvoornemen past binnen de regionale afspraken als bedoeld in afdeling 5.4. b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Onderhavig planvoornemen zorgt voor een woningbouwontwikkeling welke op een stedenbouwkundig passende manier de oostrand van de kern ‘afrond’. De ontwikkeling voldoet minstens aan de in het Bouwbesluit en het gemeentelijke duurzaamheidsbeleid opgenomen energieprestatie-eisen. Lid 2 Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: a. bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; Het plan beoogt per definitie een goede, veilige en gezonde leefomgeving met respect voor het buitengebied. Zoals in de Woonvisie 2020-2030 van de gemeente Hilvarenbeek is aangegeven, zijn voor de kern Biest-Houtakker nagenoeg geen inbreidingslocaties aanwezig welke het dorpse woonmilieu niet aan zouden tasten. Woningbouw op uitbreiedingslocaties zoals Beverakkers is daarom voorstelbaar.

De planlocatie is daarmee uniek en zorgt voor duurzame verstedelijking in de vorm van inbreiding binnen de bestaande contouren van de bebouwde kom (onnodige verstening van het buitengebied wordt hierdoor voorkomen). Het beoogde plan doet dit zonder het aantasten van het dorpse woonmilieu. b. bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; Zorgvuldig ruimtegebruik wordt nagestreefd door te bouwen binnen het stedelijk concentratiegebied én binnen de contouren van de bebouwde kom. Daarnaast wordt compact gebouwd en wordt de kernrand landschappelijk verantwoord afgerond. c. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; De woning wordt gasloos gebouwd en zoveel als mogelijk zijnde nul-op-de-meter. d. houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; Binnen het plangebied is voldoende ruimte om de gevolgen van klimaatverandering te waarborgen. Tevens wordt hemelwater binnen het plangebied opgevangen. e. geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit; Door de ligging van het plangebied kan makkelijk worden aangesloten op de reeds aanwezig openbare infrastructuur aan de Biestsestraat. De locatie is op circa 550 meter gelegen van de bushalte bij de kerk (7 minuten loopafstand).

Ter vergelijking, de nieuwe wijk Beverakkers V is gelegen op eveneens 550 tot 600 meter tot deze dichtstbijzijnde bushalte. f.

draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie. Onderhavig planvoornemen is een particulier initiatief. Hierdoor is realisatie op zeer korte termijn mogelijk. Dit is positief voor het verspreid op de markt komen van woningen in BiestHoutakker. Ook zorgt dit voor continuïteit van het oostelijk deel van Biest-Houtakker als woon- en verblijfslocatie. Tevens wordt de kernrand op een landschappelijk passende manier ‘afgerond’ en wordt de verbinding met het buitengebied behouden. Doordat het een kleinschalig initiatief betreft aan de oostzijde, geeft het plan een mooie wisselwerking met het grotere Pagina 18 van 62

woningbouwproject Beverakkers V aan de westzijde, zodat woningen binnen Biest-Houtakker geconcentreerd blijven rondom het centrum (Ome Toon, Basisschool, kerk) en verspreid op de markt komen. Dit draagt bij aan een duurzaam opgebouwde woningmarkt en concurrentiekracht van Biest-Houtakker, gemeente Hilvarenbeek en de Provincie NoordBrabant. 3.3.3. - Artikel 3.36 Reservering waterberging Het plangebied is gelegen op basis van het provinciaal beleid in een gebied aangeduid met ‘reservering waterberging’ zoals op onderstaande afbeelding is weergeven. Ten aanzien van een dergelijk gebied beschrijft de verordening als volgt: a. Een bestemmingsplan van toepassing op Reservering waterberging strekt mede tot behoud van het waterbergend vermogen van dat gebied. b. De toelichting bij een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid bevat een verantwoording over de wijze waarop de geschiktheid van het gebied voor waterberging behouden blijft indien dat bestemmingsplan voorziet in een ontwikkeling van functies.

855 m2

Afb. 9 Beoordeling Compensatie voor hoogwaterberging is nodig, wanneer er binnen reserveringsgebied waterberging ophoging plaatsvindt. Hoeveel compensatie plaats moet vinden, hangt af van 3 dingen: • Het hoogwaterpeil → dat is in dit geval 12,8 m +NAP. • Het huidige maaiveld → de maaiveldhoogte is wisselend binnen de contour van het reserveringsgebied waterberging, afgestemd met het waterschap bedraagt dit gemiddeld voor het desbetreffende plandeel 12,7 m +NAP.

Pagina 19 van 62

•

De oppervlakte van de ophoging en de hoogte van de ophoging → het plan gaat uit van 855 m² ophoging: de hele contour van het reserveringsgebied waterberging binnen het plangebied. Hoog je dit vlak helemaal op tot boven 12,8 m +NAP (hoeveel hoger, maakt niet uit), dan is de compensatie-opgave: 855 x (12,8 -12,7) = 85,5 m³. Je compenseert dus alleen de ophoging (het watervolume) tussen het hoogwaterpeil en het huidig maaiveld, ook als je ophoogt tot bijvoorbeeld 13,0 m +NAP.

Bij de nieuwbouwontwikkeling Vossenhol ongenummerd (naast 24) Biest-Houtakker spelen twee verschillende waterbergingsopgaven. Het combineren van beide opgaven is mogelijk, waarbij ze dan wel bij elkaar opgeteld moeten worden. Het betreft: • Opgave regenwaterberging • Opgave hoogwaterberging (reserveringsgebied waterberging) Combinatie van regenwaterberging en hoogwaterberging In het voorbeeld hierboven, waarbij wordt uitgegaan van een gemiddelde huidige maaiveldhoogte van 12,7 m NAP binnen de contour van het reserveringsgebied waterberging, komt de totale compensatieopgave op 109,5 m³. Zowel voor de bergingsvoorziening voor de opgave regenwaterberging (verder beschreven in paragraaf 4.3) als voor de opgave hoogwaterberging geldt, dat de voorziening moet worden aangelegd boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG). De bodem van de voorziening ligt dus maximaal op de GHG. Hiervoor mag worst case de gemiddelde waarde van de “blokjes” op de GHG-kaart aangehouden worden. In het rode kader in de afbeelding hieronder is dat 50 cm. In de rest van het vlak binnen de witte stippellijn is dat 30 cm.

Afb. 10 Potentie compensatie waterbergend vermogen. Initiatiefnemer kiest ervoor om de totale opgave van 109,5 m³ te compenseren met een verlaging van het maaiveld van 10 cm ter plaatse van onderstaande gele contour op de gronden in eigendom zoals weergeven op afbeelding 11. Door minder diep af te graven, wordt dit terrreindeel minder drassig en blijft het beter bruikbaar als weide. Pagina 20 van 62

Initiatiefnemer kan daarmee op het eigen perceel voorzien in voldoende waterberging, e.e.a. wordt geformaliseerd in de aanvraag voor de bouwwerkzaamheden.

Afb. 11 Beoogde verlaging van het maaiveld van 10 cm 3.3.4 Attentiezone waterhuishouding Een deel van het plangebied ligt binnen de attentiezone waterhuishouding, deze zone ligt ter bescherming van het Moergestels Broek / De Gement (natte natuurparel), gelijk met de planologische provinciale grens van het buitengebied. Op onderstaande afbeelding is de attentiezone met de paarse contour weergeven (reservering waterberging met de rode contour).

Afbeelding 12: Attentiezone met de paarse contour weergeven (reservering waterberging met de rode contour). Pagina 21 van 62

Een bestemmingsplan van toepassing op Attentiezone waterhuishouding strekt tot bescherming van de waterhuishouding en sluit functies en activiteiten uit die een negatief effect hebben op de hydrologische instandhoudingsdoelen van het hierbinnen gelegen Natuur Netwerk Brabant. Een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid stelt in ieder geval regels over: a. het verzetten van grond van meer dan 100 m³ of op een diepte van meer dan 60 centimeter beneden maaiveld, voor zover geen vergunning is vereist op grond van de Ontgrondingenwet; b. de aanleg van drainage ongeacht de diepte, tenzij het gaat om vervanging van een bestaande drainage; c. het verlagen van de grondwaterstand anders dan door middel van het graven van sloten of het toepassen van drainagemiddelen, met uitzondering van grondwateronttrekkingen; d. het beperken van het buiten een agrarisch bouwperceel aanbrengen van oppervlakteverhardingen of verharde oppervlakten. Het hierboven genoemde is volgens de verordening niet van toepassing op werkzaamheden die behoren tot het normale beheer en onderhoud. Beoordeling Ter bescherming van de waterhuishouding zijn aanvullende planregels opgenomen overeenkomstig met de provinciale regels.

3.3.4 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit (artikel 3.5) In artikel 3.5 is opgenomen dat voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik (art. 3.6); b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering (art. 3.7); c. meerwaardecreatie (art. 3.8). Navolgend worden deze aspecten van het plan verder onderbouwd. 3.3.5 Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6) Conform artikel 3.6 houdt zorgvuldig ruimtegebruik in dat de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing (binnen bestaande stedelijk gebied). Het beoogde plan ziet toe op een ontwikkeling die plaatsvindt binnen de bestaande contouren van de kern van Biest-Houtakker. Ten aanzien van de realisatie van de extra woning wordt qua diepte aangesloten bij het naastgelegen woonperceel van de woning Vossenhol 24. Door het plan ontstaat een “kleinschalig” woonperceel (<1.500 m2) aan de rand van de kern en is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Zo wordt een optimale invulling gegeven aan het aanwezige ruimtebeslag. Het plan voldoet hiermee aan de beginselen van ‘zorgvuldig ruimtegebruik’.

3.3.6 Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7) De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. De lagenbenadering omvat de effecten op: - De ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden; - De netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer; Pagina 22 van 62

-

De bovenste laag, zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu. Door actief de factor tijd te benutten wordt rekening gehouden met de herkomstwaarde, vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. De toetsing van de gevolgen van het initiatief op de bovengenoemde aspecten is uitgebreid uiteengezet in hoofdstuk 4 van deze toelichting. 3.3.7 Meerwaardecreatie (artikel 3.8) Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: a. de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; b. de bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. Het plangebied ligt binnen bestaand stedelijk gebied, waardoor de regeling Kwaliteitsverbetering landschap niet noodzakelijk is. Initiatiefnemer draagt voor uitvoering van het plan wel een financiële ‘kwaliteitsbijdrage’ af aan de gemeente Hilvarenbeek.

3.3.8 Conclusie Gezien het voorgaande kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders zoals zijn verwoord in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. 3.4 Gemeentelijk beleid 3.4.1 Woonvisie en woningbouw in Biest-Houtakker De gemeente Hilvarenbeek heeft op 5 juni 2019 de Woonvisie 2020-2030 vastgesteld. De gemeente Hilvarenbeek blijkt een aantrekkelijke gemeente te zijn om te wonen. De woningvraag is daardoor groter dan het aanbod. Door de economische groei en lage rentestand is het aantrekkelijk geworden om te verhuizen. Er is daardoor een grote vraag naar woningen. De bouwproductie blijft hierbij nog achter. De provincie Noord-Brabant gaat er vanuit dat met name de komende tien jaar de woningbehoefte nog zal toenemen (voor Hilvarenbeek ongeveer +500 woningen). Daarbij wordt er van uitgegaan dat het aantal vestigers en vertrekkers in de gemeente elkaar in evenwicht houden. De praktijk van de laatste jaren is echter dat de gemeente Hilvarenbeek met een sterk vestigingsoverschot te maken heeft. Dit zorgt voor een toenemende druk op de woningmarkt. De afgelopen jaren zijn er veel woningbouwinitiatieven bij de gemeente binnengekomen die in meer of mindere mate inspelen op deze woonwensen. Hierbij gaat het vaak om plannen voor inbreidingslocaties.

Door deze plannen te ontwikkelen kan in een substantieel deel van de kwalitatieve woningvraag van woningen worden voorzien. Het is niet reëel om uit te gaan van alleen de lokale woningvraag. Er zal meer gebouwd moeten worden om zowel vestigers als eigen inwoners van voldoende woningaanbod te voorzien. Alleen dan kan het gevarieerde woningaanbod gecreëerd worden waarbij voor iedere doelgroep een woning binnen de gemeente te vinden is. Dit betekent dat de gemeente Hilvarenbeek de komende jaren meer ruimte wil geven voor woningbouw. Ten behoeve van de gestelde doelen in de Woonvisie heeft de gemeente Hilvarenbeek enkele maatregelen opgesteld:

Pagina 23 van 62

• •

•

•

In elke kern van de gemeente moet ruimte zijn voor woningbouw om in te spelen op de woningbehoefte (mits aantoonbaar) en kernen leefbaar en vitaal te houden; Om in te kunnen spelen op de grote woningvraag worden de plannen vooral getoetst op hun bijdrage aan de kwalitatieve opgaven binnen de gemeente. Met de provincie en regiogemeenten wordt overleg gevoerd over de woningbouwopgave om tot zorgvuldig ruimtegebruik te komen; De gemeente biedt ruimte om (waar mogelijk en passend bij de woonomgeving) woningbouw op inbreidingslocaties en (waar nodig om te voorzien in de behoefte en behoud van het woonmilieu) woningbouw op aan de randen van onze kernen te realiseren. Het afronden van Gelderakkers II vormt een belangrijk onderdeel in het bewerkstelligen van deze ambitie; Nieuwe woningbouwinitiatieven worden kwalitatief getoetst aan de beoordelingscriteria.

Beoordeling Deze woonvisie schets diverse problemen die spelen in Biest-Houtakker rondom woningbouw en leefbaarheid van het dorp. Hieronder worden deze genoemd, waarbij tevens wordt aangegeven hoe het planinitiatief hier mee rekening houdt (dikgedrukt): 1. Nauwelijks inbreidingsmogelijkheden in specifieke kernen (Biest-Houtakker, Haghorst). De visie stelt dat een belangrijk deel van de kwalitatieve vraag niet of nauwelijks op inbreidingslocaties is te realiseren. Bijvoorbeeld als “we” in de behoefte voor grondgebonden woningen willen voorzien. Bovendien is het aantal potentiële inbreidingslocaties niet onbeperkt, zeker als we ons huidige zo gewaardeerde dorpse woonmilieu willen behouden. Dit spanningsveld geldt voor de kleinere kernen, met name Biest-Houtakker en Haghorst, nog sterker dan voor Hilvarenbeek en Diessen. In de kleinere kernen is de kwalitatieve behoefte relatief sterk gericht op grondgebonden woningen en zou verdichten op inbreidingslocaties een grotere aantasting vormen voor het dorpse woonmilieu dan in de twee grotere voorzieningenkernen. Verder wordt gesteld dat zeker in de kleinere kernen, om (als dat nodig is) woningen aan de randen van de kern toe te voegen om in te kunnen spelen op een specifieke kwalitatieve behoefte. De visie stelt dat inbreiding in Biest-Houtakker redelijkerwijs (zonder afbreuk te doen aan het dorps karakter) niet meer mogelijk is.

Het toevoegen van woningen aan de randen van de kern is voorstelbaar. Het plan ziet toe op het toevoegen van één woning binnen de bebouwde kom. Het is daarmee een inbreidingslocatie. Hierdoor worden de basisprincipes van de ruimtelijke ordening, zoals ‘zuinig ruimtegebruik’ nagestreefd. 2. Nieuwe woningen moeten gefaseerd op de markt komen. De visie acht dit belangrijk zodat er een continue bouwstroom is en de markt niet overstelpt wordt met een te groot aantal nieuwe woningen op korte termijn. Op het moment van het schrijven van dit principeverzoek staan er 0 (lees: “nul”) woningen in de verkoop in Biest-Houtakker, deze situatie (laag woningaanbod) doet zich al enkele maanden voor. Er zijn momenteel geen bouwkavels beschikbaar. Hierdoor is momenteel geen sprake van een gefaseerde toevoeging van nieuwbouwlocaties. Het woningaanbod vanuit de woningbouwplannen van Beverakkers V en Vossenhol 17 is grootschalig. Onderhavig plan met één woning heeft nagenoeg geen invloed op het woningaanbod van deze plannen en zorgt juist voor het meer verspreid op de markt komen van woningen in Biest-Houtakker. 3. Biest-Houtakker is van oorsprong een boerendorp, maar is in de loop der tijd meer een forensendorp geworden. De ruime grondgebonden woningen in het dure segment zijn aantrekkelijk gebleken voor vestigers met een hoog inkomen uit omliggende gemeenten.

Deze instroom van vestigers is ook goed voor de leefbaarheid en vitaliteit van Biest-Houtakker.

Pagina 24 van 62

Het plan draagt hier aan bij door een vrijstaande woning te beogen op een ruim maar toch beperkt perceel. Hierdoor is de woning geschikt voor instroom van vestigers of voor doorstromers uit het dorp (zelfbouwers) en wordt bijgedragen aan de kwantitatieve bijdrage aan woningen in het dorp. Doordat de planlocatie is gelegen aan oostzijde is sprake van een evenwichtige uitbreiding van de kern in samenhang met de ander woningbouwlocaties. 4. De visie stelt dat nieuwe woningbouwinitiatieven kwalitatief worden getoetst aan onderstaande beoordelingscriteria.

Het plan wordt hieronder getoetst aan de criteria: Locatiecriteria Ad 1 sub a: het plan draagt bij aan het oplossen van een “ruimtelijk knelpunt” door te voorzien in een inbreidingslocatie zonder het aantasten van het woonmilieu binnen de kern Biest-Houtakker. Onzorgvuldig ruimtegebruik van het buitengebied wordt hiermee voorkomen. Ad 1 sub b: het plan versterkt de ruimtelijke kwaliteit door de kern aan de oostzijde “af te ronden” op welke manier het perceel landschappelijk wordt ingepast dient nader te worden afgestemd. Ad 1 sub c: het plan voorziet in zuinig ruimtegebruik door gebruikt te maken van een inbreidingslocatie. Stedenbouwkundige criteria De massa en dichtheid van de beoogde woning worden een-op-een overgenomen van de naastgelegen woning Vossenhol 24. Hierdoor ontstaat een evenwichtig straatbeeld. Parkeren wordt voorzien op eigen erf. Het perceel is hiervoor van voldoende grootte. Door te bouwen op een inbreidingslocatie voorziet het initiatief in een duurzame ontwikkeling van de ruimte. De beoogde woning zal voldoen aan de voorwaarden zoals gesteld “(HISTORISCH) DORPS BEBOUWINGSLINT” van de Nota Dorps Bouwen. De voorwaarden worden vastgelegd in de regels en verbeelding van het op te stellen bestemmingsplan. Invulling kwalitatieve behoefte Het plan voorziet in één vrijstaande woning welke levensloopbestendig wordt uitgevoerd.

Het plan voldoet hiermee aan de geïnventariseerde behoefte uit de woonvisie. Daarnaast doet het plan met maar één woning geen afbreuk aan de andere woningbouwplannen in Biest-Houtakker. Gezien sprake is van een forenzendorp en nieuwe vestigers nog steeds noodzakelijk zijn voor de leefbaarheid is het toevoegen van een vrijstaande woning binnen het dorp voorstelbaar. Wanneer wordt gekeken naar de opbouw van het dorp en het bebouwingslint Vossenhol is tevens qua locatie hier een vrijstaande woningen gewenst aan het lint.

Pagina 25 van 62

5. Groei voor leefbaarheid in de kernen: Met ‘migratiesaldo 0’ kan Hilvarenbeek niet mee uit de voeten (Leefbaarheid, vitaliteit kleine kernen). Voor de leefbaarheid van Biest-Houtakker is groei noodzakelijk voor het duurzaam voortbestaan va de voorzieningen. Het plan kan op korte termijn hierin voorzien. 3.4.2 Structuurvisie Hilvarenbeek, 2010 Toetsingskader Op 25 februari 2010 heeft de gemeenteraad de Structuurvisie Hilvarenbeek vastgesteld. In de structuurvisie worden voor kernen beleidsuitgangspunten geformuleerd voor behoud van het ruimtelijk karakter van de dorpen, die hieronder kort worden weergegeven. Alle dorpen hebben, historisch bepaald, een directe ruimtelijke en functionele relatie met het buitengebied van de gemeente Hilvarenbeek. Een belangrijk aspect van het ruimtelijk karakter is de visuele relatie die de dorpen op veel plaatsen met het landschap hebben. Het behoud van het kleinschalige en diverse karakter van de dorpen is een kerntaak van de gemeente. De gemeente ziet als haar basisverantwoordelijkheid het behouden van de ruimtelijke karakteristiek van haar gemeente. Hierbij hanteert zij onderstaande criteria voor de dorpen: — behoud van de waarden die kenmerkend zijn voor het ontstaan van de gemeente en specifiek zijn per kern. Van belang hierbij is de ruimtelijke structuur, beeldbepalende elementen, routing, zichtlijnen en cultuurhistorie.

Uitgangspunt hierbij is onder andere het hanteren van een maximale bouwhoogte van 2,5 laag bij nieuwe initiatieven. Slechts onder voorwaarden, kan hiervan worden afgeweken. Van deze mogelijkheid is sprake indien dit bij de toetsingcriteria bij de zone benoemd is; — behouden en versterken van de groene, kleinschalige en diverse uitstraling; — sterke groene/blauwe randen rondom het bebouwd gebied en met een visuele relatie (openheid) met het buitengebied. — openbare ruimte die recreatief / functioneel bruikbaar is voor de inwoners van Hilvarenbeek alsook recreatieve bezoekers.

Pagina 26 van 62

Afbeelding 9: Zonering kern Biest-Houtakker

De planlocatie behoort ruimtelijk gezien tot de structuur van de ‘landschapsverbinder’ (lichtgroene kleur). Voor het beoogde plan zijn onderstaande criteria van belang uit de omschrijving van de landschapsverbinder. Ruimtelijk karakter 1. De initiatieven, moeten de ruimtelijke structuur niet verstoren. Dit wil zeggen dat voorkomen moet worden dat grote schaalverschillen in bouwhoogte en bouwmassa met de directe omgeving zullen worden veroorzaakt; 2. Voorkomen worden dat er aan de linten grote aaneengesloten gebouwen worden gerealiseerd. Aaneengesloten bebouwing moet zich beperken tot de maat van de gevellengtes in de directe omgeving. Ontwikkeling van achtererven dient voorkomen te worden; Wonen 1. Ten aanzien van wonen zijn geen nadere criteria ten aanzien van doelgroepen, of woonvormen opgenomen; 2. Bij de ontwikkeling van nieuwe woningen dient verder in algemene zin, voldaan te worden aan het gestelde in de woonvisie; Mobiliteit 1. Nieuwe initiatieven dienen te voldoen aan de CROW-normering voor parkeren; Beoordeling: Het plan voorziet in de realisatie van één levensloopbestendige woning. De woning is qua gevellengte ondergeschikt aan de omliggende woningen, wat passend is als afronding van de dorpsrand. Gezien de beperkte frontbreedte van het perceel welke breder uitloopt, het met een kwartslag draaien van Pagina 27 van 62

de woningen én clustering van het bijgebouw, is voldoende doorzicht naar het achterliggende landschap (Spruitenstroompje) gewaarborgd. De bouwvorm bedraagt één bouwlaag met kap. De maximale bouwhoogte evenals voor de naastgelegen woning beperkt worden tot 8 meter. De woning wordt hierdoor grondgebonden en gesitueerd in een zelfde ruimtelijke structuur als omliggende woningen. Het perceel biedt voldoende ruimte voor minimaal 3 parkeerplaatsen. Hierdoor wordt voldaan aan de CROW-normering voor een vrijstaande koopwoning. Zoals in voorgaande paragraaf verder is beoordeeld draagt het plan bij aan het gestelde in de woonvisie. 3.4.3 Bestemmingsplan Kern Biest-Houtakker Het vigerend bestemmingsplan voor de planlocatie betreft het bestemmingsplan ‘Kern BiestHoutakker’, in dit bestemmingsplan zijn geen mogelijkheden opgenomen om de huidige agrarische bestemming om te zetten naar wonen. Een plaatselijke herziening van het bestemmingsplan is derhalve noodzakelijk. 3.4.4 Beeldkwaliteit / Nota Ruimtelijke kwaliteit (Dorps bouwen) De planlocatie is in de Nota Ruimtelijke kwaliteit gelegen in het historische bebouwingslint Vossenhol. Hiervoor zijn specifieke kenmerken opgesteld. Kenmerken Bebouwing en omgeving Historische bebouwingslinten zijn de eerste bebouwingsconcentraties langs historische verbindingswegen.

Rond een aantal van deze linten hebben zich de huidige dorpen en steden ontwikkeld. Meestal is het lint langs een belangrijke route ontstaan. De bebouwing is perceelsgewijs tot stand gekomen waardoor een wisselend straatbeeld is ontstaan. De rooilijn is dikwijls individueel bepaald en hierdoor verspringend. De bebouwingsstructuur is open, met veel doorzichten naar het achterliggende gebied. De huidige mate van open- en geslotenheid is leidend voor veranderingen. De openbare ruimte, de straat en de begeleidende bomen enerzijds en anderzijds de voortuinen of de aanstrating en stoep zijn bepalend in het straatbeeld en zorgen voor de samenhang. Hierdoor vormen de perceelsgewijze, individuele invullingen één straatwand terwijl ze onderling veel van elkaar verschillen. De kavels hebben vaak diepe achtertuinen en kleine of geen voortuinen. Woningen, kleine ambachtelijke werkplaatsen, winkels, horeca en boerderijen zijn de diverse functies die je aantreft in de lintbebouwing. Soms heeft een functieverandering plaatsgevonden. Als dit heeft plaatsgevonden met behoud van de oorspronkelijke bebouwingsmassa wordt dit niet als storend ervaren Bebouwing op zich De bebouwing in de historische bebouwingslinten is zeer divers van karakter. De gebouwen zijn individueel ontworpen en dateren uit verschillende tijdsperioden.

Samenvoegingen van individuele bouwmassa’s komen zelden voor en zijn dan vaak een verstoring van het straatbeeld. De bebouwing bestaat overwegend uit één tot twee lagen met langskap. Soms is er sprake van intensievere bebouwing richting het centrum. De percelen zijn smaller en de woningen hebben veelal een dwarskap. Kenmerkend is de brede en lange massa waarbij horizontaliteit bepalend is voor de opbouw van de gevel. De raamopeningen zijn echter verticaal opgebouwd. Materiaal, detaillering en kleur De gevels zijn in de meeste gevallen opgetrokken uit baksteen, soms gestukadoord, het dak is bedekt met riet of pannen. De detaillering van de bebouwing is afhankelijk van de ontstaansperiode. Men treft diverse ornamenten, detailleringen in het metselwerk (strek- en rollagen) en diverse Pagina 28 van 62

gevelbeëindigingen aan. Kenmerkend is het contrast tussen de kleur van het metselwerk en die van de kozijnen. Criteria Ligging · het dorpse en historische karakter van de gebieden behouden en versterken · de rooilijnen verspringen ten opzichte van elkaar · de bebouwing is halfopen, met doorzichten naar het achtergebied, en perceelsgewijs ontwikkeld. · hoofdgebouwen zijn georiënteerd op de belangrijkste openbare ruimte. Massa · perceelsgewijze opbouw; samenvoegingen van percelen zijn niet gewenst. · gebouwen zijn in het algemeen individueel en afwisselend · de bouwmassa’s en gevelopbouw harmoniëren met het dorpse karakter van het gebied · gebouwen hebben overwegend een a twee bouwlagen met kap · de begane grondlaag van het gebouw is afgestemd op de geleding, ritmiek en stijl van de gevel · de gevel van de bovenbouw is afgestemd op de hoofdmassa · aan-, op- en uitbouwen zijn ondergeschikt en vormgegeven als toegevoegd element of opgenomen in de hoofdmassa · bijgebouwen zijn ondergeschikt aan het hoofdvolume Architectonische uitwerking · de detaillering is zorgvuldig · fijne detaillering wordt benadrukt in kleine elementen als gootklossen, belijning en baksteenpatronen in het gevelvlak · gevels hebben een verticale geleding · gevels zijn bij voorkeur voorzien van een stenen plint · daken hebben een houten overstek of een gemetselde beëindiging · dakkapellen, lijsten en dergelijke