08 Riool- en Waterprogramma (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 65336

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 3 februari 2022 : 9 november 2021 : Ruimte van 13 januari 2022 :8 : Ruimte : RWP 2022-2026

Voorstel 1. In te stemmen met het Riool- en Waterprogramma (RWP) 2022-2026; 2. Kennis te nemen van de financiële consequenties, opgenomen in hoofdstuk 6 en bijlage 4 van het RWP 2022-2026; 3. De bestaande ‘Reserve Riolering’ en ‘Voorziening Riolering’ per 1 januari 2022 samen te voegen tot de ‘Egalisatievoorziening Riolering’; 4. In te stemmen met het aanpassen van de afschrijvingstermijn voor leidingen van drukriolering van 60 jaar naar 90 jaar; 5. In te stemmen met de inhoud van het hemel- en grondwaterbeleid in bijlage 1. Inleiding De gemeente Hilvarenbeek dient haar (afval)waterbeleid periodiek te actualiseren om aan te tonen dat verantwoord wordt omgegaan met de verschillende zorgplichten waarbij de omgeving en ontwikkelingen niet stil staan. Om visie op deze vakgebieden en de omgang met klimaatverandering te borgen, wordt het Riool en Waterprogramma (RWP) voor de periode 2022 tot en met 2026 opgesteld. Argumenten 1.1 De ambitiekeuze is eerder behandeld in de commissie Ruimte Om te waarborgen dat het RWP 2022-2026 wordt opgesteld conform de wensen en ambities van het gemeentebestuur zijn de belangrijkste maatschappelijke en financiële keuzes in de zomer van 2021 voorgelegd aan de commissie Ruimte. Over het algemeen werd hierin onderstreept dat aan de juiste ambitie en visie invulling wordt gegeven.

Met de destijds geplaatste opmerkingen zijn voornamelijk de toelichtingen op de maatregelen verder aangescherpt. Daarnaast hebben we de destijds geschetste financiële kaders in stand kunnen houden met dit ambitieniveau. 1.2 Het programma weerspiegelt de visie vanuit de organisatie Vanwege de relatief lange levensduur van stedelijke watervoorzieningen en kapitaalintensieve investeringen is een lange termijn aanpak essentieel (begroting, investeringen en evaluatie). Het RWP is een goed planinstrument om mee te kunnen bewegen met de trends en ontwikkelingen binnen dit vakgebied. Zo is er bijvoorbeeld sprake van meer extreme neerslag door klimaatverandering, een veranderende verhouding tussen overheid en bewoners en verandering in wetgeving. Het Riool- en Waterprogramma vormt dan een samenhangend pakket van maatregelen ter bescherming en verbetering van de leefomgeving.

1

Raad van 3 februari 2022, nr. 8

2.1 De visie met bijbehorende kosten past in lijn met de vorige planperiode De kosten voor de komende planperiode voor de maatregelen zijn inzichtelijk gemaakt in de rapportage. De kosten voor het uitvoeren van maatregelen en projecten in de komende planperiode worden met een jaarlijks gemiddelde geraamd op € 1.540.000,- waarbij het ambitieniveau ook tussen planmatig en anticiperend ligt. We zien een verschuiving van maatregelen in de vorm van onderzoek en bewustwording naar maatregelen uitvoeren en meer stimuleren. Hiermee kunnen we dus wel spreken van een verdere ontwikkeling van de ingestoken visie en ambitie. 2.2 Onder de gestelde ambitie kan het tarief aan rioolheffing gelijk blijven Met het gelijk houden van het tarief aan rioolheffing zal de opgebouwde voorziening onder de huidige ambitie en geplande maatregelen in 17 jaar worden uitgeput. Dit geeft ons ruim drie planperiodes om te anticiperen op nieuwe opgaven en het bijstellen van ambities. De kostendekkingsberekeningen zijn gebaseerd op een doorkijk van 30 jaar. 3.1 Het samenvoegen van de reserve en voorziening komt de transparantie ten goede We kennen nu nog de ‘Reserve Riolering’ en de ‘Voorziening Riolering’. In hoofdstuk 6.4 van het RWP-plan beschrijven we hoe we tot op heden omgaan met de reserve en voorziening.

We stellen voor – zoals bij de meeste gemeenten al het geval is- de bestaande reserve en voorziening samen te voegen tot de ‘Egalisatievoorziening Riolering’. We blijven dan de voorziening jaarlijks voor een deel inzetten om de tariefstijging te beperken tot de trendmatige aanpassing. Verder verrekenen we dan alle verschillen tussen de geraamde en werkelijke lasten/baten in enig jaar met de voorziening, terwijl we dat nu deels doen via de reserve en deels via de voorziening. Hiermee bereiken we dat de verschillen tussen de begroting en werkelijkheid binnen het product riolering worden verrekend, maar dan met één voorziening. 3.2 Reserves en voorzieningen worden met een doel ingesteld en opgeheven door een besluit van de raad In de raad van 22 februari 2018 is de ‘nota reserves en voorzieningen’ vastgesteld. In de nota is bepaald dat reserves en voorzieningen worden ingesteld en opgeheven door een besluit van de raad. Met dit voorstel voldoen we daaraan. 4.1 De verwachte levensduur van voor leidingen van drukriolering gaat van 60 jaar naar 90 jaar Sinds 1965 hebben we in ons buitengebied drukriolering aangelegd. Dit rioolstelsel bestaat uit pompputten, die verbonden zijn met drukleiding met een diameter tot 9 centimeter van het materiaal PE, een soort kunststof. In de jaren ervaring is gebleken dat de levensduur van de leidingen langer is dan de eerder verwachte 60 jaar.

Dit komt omdat het materiaal niet onderhevig is aan slijtage vanuit het rioolwater, verstoppingen eenvoudig zijn op te lossen en de leiding stabiel ligt op juiste diepte in de berm in onze zandgrond. Om deze redenen en ervaringen in vergelijkbare gemeenten willen we de verwachte levensduur verlengen met de helft van eerder verwachte levensduur. 4.2 Er is sprake van een schattingswijziging die vastgesteld wordt door de raad De gemeenteraad stelde op 22 februari 2018 de ‘Nota waardering en afschrijving gemeente Hilvarenbeek 2018’ vast. Onderdeel daarvan was een bijlage met afschrijvingstermijnen, waarbij voor leidingen van drukriolering een afschrijvingstermijn van 60 jaar is gehanteerd. Het wijzigen van de afschrijvingstermijnen mag slechts om gegronde redenen afwijken van de grondslagen die in de voorgaande jaren zijn toegepast (art. 64 lid 2 BBV). Een wijziging van een verwachte toekomstige gebruiksduur c.q. gebruiksintensiteit wordt een schattingswijziging genoemd. De bestaande (rest)boekwaarde per 1 januari 2022 wordt niet herrekend, maar in dit geval over een langere verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven. Het vaststellen van een schattingswijziging is voorbehouden aan de raad.

2

Raad van 3 februari 2022, nr. 8

5.1 Het hemel- en grondwaterbeleid draagt bij aan gemeentelijke wensen en ambities Om te waarborgen dat het RWP 2022-2026 conform de wensen en ambities van het gemeentebestuur wordt uitgewerkt, moet worden geanticipeerd op de klimaatontwikkeling. Het klimaat is aan het veranderen en dit leidt tot grotere en heftigere buien en langdurige periodes van droogte. Het vasthouden van hemelwater om verdroging, daarmee hittestress en onnodige belasting van het rioolstelsel te voorkomen, speelt hierin een belangrijke rol. Logischerwijs groeit het rioleringsbeheer daarom de komende planperiode toe naar een meer omgevingsgerichte benadering waarin de inrichting van de openbare ruimte meer centraal staat. Het aangescherpte gemeentelijk beleid ten opzichte van de Keur van het waterschap draagt bij aan de adaptatie van klimaatverandering. 5.2 Het hemel- en grondwaterbeleid maakt het mogelijk knelpunten op te lossen Het gemeentelijk hemelwaterbeleid heeft afgelopen planperiode al een belangrijke bijdrage geleverd aan het pakken van kansen die zich voordoen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Naast de bestaande regels vanuit de Keur is dit een aanscherping door ook bij herbouw het vasthouden van water te eisen. Hiermee wordt de belasting van zuiver water op dit stelsel verminderd, ook op locaties waar door ruimtegebrek of inefficiëntie geen hemelwaterriool zal worden aangelegd.

Daarnaast is in het beleid opgenomen wat de gemeente redelijkerwijs van bewoners en ontwikkelende partijen verwacht en wat bewoners/ontwikkelaars redelijkerwijs van de gemeente mogen verwachten. Om deze redenen willen we dit beleid voortzetten. Kanttekeningen 1.1 Bij het afwijken op de voorgestelde ambitie missen we koppelkansen met samenwerkingspartners Wanneer niet wordt gekozen voor de voorgestelde ambitie zal dit voor een deel afwijken op ambities van de samenwerkingspartners. Met het afwijken op de gezamenlijke ambitie blijven de gezamenlijke uitgangspunten en visie binnen samenwerkingsverband ‘Hart van Brabant’ als doel in 2030 staan. Dit vraagt dan om bijstelling in de volgende planperiode. Bij afwijking zal deelname aan de gezamenlijke projecten niet altijd mogelijk zijn en zal de gemeente de voordelen vanuit de samenwerking mislopen. Voor wat betreft de samenwerking met het waterschap De Dommel zal dit enkel leiden tot het missen van koppelkansen voor de klimaatopgave en het verbeteren van het watersysteem, voornamelijk in het buitengebied. Binnen de organisatie zal een lager ambitieniveau deels leiden tot verhogende kosten bij andere beheerders in de openbare ruimte, aangezien riolering nu een bepalende rol speelt wat de kansen tot het gezamenlijk herinrichten van de ruimte vergroot en kosten verlaagt.

2.2 De termijn van het inzetten van de voorziening Riolering in 17 jaar zou kunnen worden aangepast Met het gelijk houden van de tarieven van de rioolheffing wordt de inzet van de voorziening Riolering in 17 jaar geleidelijk afgebouwd van 5,2 miljoen naar nul. Binnen de bestuurli jk meegegeven kaders zou de inzet van de voorziening riolering naar een termijn van 10 jaar mogen. Gelet op de opmerkingen in de commissie Ruimte in juni 2021 adviseren we toch om deze termijn te houden op 17 jaar, zodat er ruim 3 planperiodes geanticipeerd kan worden op ontwikkeling van de voorziening. Samenwerking Het ambitievoorstel sluit aan bij de visie van waterschap de Dommel en de samenwerking met gemeenten binnen Hart van Brabant. Waterschap de Dommel heeft het doorlopen proces mee gevolgd en haar input kunnen leveren. Haar ambitie is hiermee ook in het document opgenomen en zij ondersteunt de keuzes in ambitieniveau.

3

Raad van 3 februari 2022, nr. 8

Financiën De financiële consequenties zijn inzichtelijk gemaakt met behulp van een kostendekkingsplan. Na raadsbesluit worden de financiële consequenties opgenomen in het meerjarig investeringsprogramma en de begroting. In de raadsvergadering van 9 december werd ook het voorstel ‘Verordening rioolheffing 2022’ behandeld. Communicatie Na besluitvorming is het RWP 2022-2026 vastgesteld beleid. Het waterschap, Provincie en samenwerkingsverband Hart van Brabant zullen over het vaststellen van de rapportage worden geïnformeerd. Hiermee kunnen zij hun verwachtingen vormgeven omtrent de deelname aan projecten vanuit gemeente Hilvarenbeek. Uitvoering Na besluitvorming is het RWP 2022-2026 vastgesteld beleid. Het RWP is geen statisch document. Jaarlijks worden werkzaamheden en projecten uitgevoerd. Om college en raad goed te informeren over de voortgang wordt jaarlijks een operationeel plan opgesteld en voorgelegd aan ons college en eventueel uw raad middels een raadsinformatiebrief (RIB).

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Advies raadscommissie Dit voorstel is behandeld in de raadscommissie Ruimte op 13 januari 2022. De commissie is van oordeel dat het voorstel zonder debatterende behandeling in de commissie als hamerstuk voor besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd. De griffier,

Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft de voorstellen genoemd onder de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

4

Raad van 3 februari 2022, nr. 8

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. RWP 2022-2026 2. Bijlage 1 – Hemel- en grondwaterbeleid Hilvarenbeek (RWP 2022-2026) 3. Raadsbesluit RWP 2022-2026

5