08 bp Koningin Julianaweg 1a (4a Toelichting bijlage 1 Landschappelijke inpassing en Natuurontwikkelplan)

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING EN NATUURONTWIKKELPLAN Gemeente Hilvarenbeek Koningin Julianaweg 1a, Haghorst

DATUM: 8 november 2022

1

Inhoud Inleiding ............................................................................................................................................... 3 Omgeving plangebied.......................................................................................................................... 3 Historie ................................................................................................................................................ 4 Ambitie ................................................................................................................................................ 4 Beoogde natuurontwikkeling .............................................................................................................. 5 Inrichting nieuwe natuur ..................................................................................................................... 6 Kruiden- en faunarijk grasland ............................................................................................................ 7 Bomenrij (vochtig met productie) ....................................................................................................... 8

2

Inleiding Voor de beoogde ontwikkeling van de locatie Koningin Julianaweg 1a in Haghorst dient op basis van de Provinciale Interim Omgevingsverordening (Iov) kwaliteitsverbetering van het landschap plaats te vinden. Initiatiefnemer heeft er voor gekozen om dit o.a. te doen door het aanbrengen van landschappelijke inpassing in de vorm van nieuwe natuur. Het doel is om te komen tot een ecologische stapsteen tussen het natuurgebied rondom De Reusel en Landgoed De Baest om passerende fauna hiervan gebruik te laten maken.

Omgeving plangebied Het plangebied is gelegen in het buitengebied van Haghorst en is ecologisch gezien gelegen tussen diverse onderdelen van het Natuurnetwerk (NNB). Op onderstaande afbeelding is de locatie weergeven, waarbij in het groen gearceerd de omliggende gebieden van het Natuurnetwerk zijn gelegen op basis van de Iov. De planlocatie is gelegen tussen natuurgebied van Landgoed Baest (waar De Beerze doorheen stroomt) en het natuurgebied rondom De Reusel, lokaal bekend als ‘Het Broek’, op korte afstand is ook het bosgebied rondom Stille Wille gelegen. Aan de zuidzijde van dit gebied is het Wilhelminakanaal aanwezig, welke een harde grens vormt voor passerende flora- en fauna welke het kanaal niet over kunnen steken. Aan de noordzijde van het gebied is de snelweg aanwezig, waarvoor eenzelfde situatie geldt.

Kaart Natuurnetwerk

3

Historie Op basis van de historische kaart van 1850, zie onderstaande afbeelding, betrof het plangebied heidegrond, behorende bij de Beersche Heide. Het natuurgebied van Landgoed Baest was reeds zichtbaar alsook de meer verkavelde en gecultiveerde percelen rondom De Reusel. Destijds ontbrak nog het Wilhelminakanaal en de snelweg én waren logischerwijs meerdere schuilgelegenheden voor passerende fauna aanwezig.

Kaart 1850

Ambitie Op basis van de provinciale ambitiekaart van het Natuurbeheerplan wordt zijn de ambities rondom De Reusel en rondom Landgoed De Baest (De Beerze) divers. Bij De Reusel wordt ingezet op schrale en natte heide en moerasgrond. Bij De Baest is een beekbegeleidend landschap gewenst, met daarin beekbegeleidende bossen, nat en droog productiebos en rondom De Beerze kruiden- en faunarijk grasland of vochtig hooiland.

Ambitiekaart Natuurbeheerplan

4

Beoogde natuurontwikkeling De beoogde nieuwe natuur op de planlocatie heeft een omvang van 4.000 m². De beoogde natuur sluit aan bij de omliggende natuurgebieden en bij het oude heidegebied. Gezien de korte afstand tot landgoed Baest, met een overwegende bosfunctie wordt op de planlocatie voorzien in een bomenrij bestaande uit vergelijkbare soorten als ter plaatse het Vochtig bos met productie bij Landgoed Baest (populier, es, esdoorn, beuk, haagbeuk, eik, iep en els). Om de relatie te leggen met het beekdalgebieden wordt het overige gedeelte van de nieuwe natuur beheert als extensief kruiden- en faunarijk grasland. Gezien het perceel niet jaarlijks overstroomt door oppervlaktewater is het natuurdoeltype vochtig hooiland niet geschikt.

5

Inrichting nieuwe natuur

Tuin Erf

Kruiden- en faunarijk grasland Zaksloot (zorgt voor reliëf)

Bomenrij met mix van: populier, es, esdoorn, beuk, haagbeuk, eik, iep en els 33 stuks bomen plantmaat 12-14

6

Kruiden- en faunarijk grasland Kruiden- en faunarijk grasland omvat graslanden die kruidenrijk zijn, maar niet tot de schraallanden, vochtig hooiland, zilt grasland en overstromingsgrasland of glanshaverhooiland behoren. De vegetatie kan behoren tot allerlei verbonden van graslandvegetaties; ondermeer kamgrasvegetaties of de meer algemene witbolgraslanden. Diverse soorten ruigte en struweel kunnen in dit grasland voorkomen. Het grasland wordt meestal extensief beweid of gehooid en niet of slechts licht bemest. Het beheertype Kruiden- en faunarijk grasland kan voorkomen op diverse bodems van vochtig tot droog en heeft doorgaans een (matig) voedselrijk karakter. Kruiden- en faunarijk grasland komt in vrijwel alle landschapstypen voor. Toch is het areaal de laatste veertig jaar enorm afgenomen door de gangbare landbouwpraktijk: sterke bemesting gecombineerd met periodiek doodspuiten van de grasmat en opnieuw inzaaien met hoog productieve grasvariëteiten. De meeste overgebleven kruidenrijke graslanden liggen in overhoekjes van het agrarische gebied of komen voor in natuurgebieden. Daar kan kruidenrijk grasland een tijdelijk fase zijn als de benodigde abiotische omstandigheden voor schraallanden niet of nog niet gerealiseerd kunnen worden.

Kruiden- en faunarijk grasland wordt bij een goede kwaliteit gekenmerkt door variatie in structuur (ruigte en plaatselijk struweel, hogere en lage vegetatie) en een kruidenrijke graslandbegroeiing die rijk is aan kleine fauna. Gradiënten binnen (grond)waterpeil en voedselrijkdom zorgen voor diverse vegetatietypen. Kenmerkende of bijzondere soorten van schralere beheertypen ontbreken grotendeels binnen Kruiden- en faunarijk grasland, maar graslanden zijn vaak wel rijk aan minder zeldzame soorten. Het type is o.a. van belang voor vlinders en andere insecten, vogels en kleine zoogdieren De graslanden worden doorgaans niet bemest. Om verzuring tegen te gaan kan, bij uitzondering, ruige stalmest of bekalking toegepast worden.

Voorbeeld kruiden- en faunarijk grasland met omliggende houtsingel

7

Bomenrij (vochtig met productie) Vochtig bos met productie bestaat uit boomsoorten zoals populier, es, esdoorn, beuk, haagbeuk, eik, iep en els. Het is een grotendeels gesloten bos met een weelderige ondergroei. Dit bostype is de productievariant van delen van het haagbeuken- en essenbos en beek- en rivierbegeleidend bos. Dit bostype levert een belangrijke bijdrage aan de houtvoorziening door de goede groei van diverse gewilde (hardhout) loofboomsoorten. In potentie kan dit bostype de meeste houtige soorten bevatten. De diversiteit is laag tot matig hoog. Vooral soorten van oudere, meer ontwikkelde bosgroeiplaatsen ontbreken vaak nog, terwijl makkelijk koloniserende sporenplanten en vogels al aanwezig zijn. Door snelle groei en sterfte kan binnen afzienbare tijd een gevarieerde bosstructuur ontstaan, met veel dood hout en een weelderige struiklaag en bodemvegetatie. Populier kan een belangrijke bijdrage leveren aan snelle bosontwikkeling en de productie van aanzienlijke hoeveelheid zaaghout en (dik) dood hout. De ondergroei bij populier wordt echter vaak (nog) gedomineerd door ruigtekruiden zoals grote brandnetel. Ook in door andere boomsoorten gedomineerde bossen treedt regelmatig verruiging op in grotere open plekken. Dit kan de verjonging van gewenste boom- en struiksoorten belemmeren.

Kleinschalige kap en aanplant wanneer zaadbronnen van gewenste soorten nog ontbreken kan de (kwalitatieve en kwantitatieve) productie en samenstelling bevorderen.

Voorbeeld bomenrij met ondergroei

8