02a concept-terugkoppeling plenaire commissie Ruimte-Samenleving 18-06-2025

PLENAIRE COMMISSIE RUIMTE-SAMENLEVING SAMENLEVING Terugkoppeling van de vergadering van de plenaire commissie RuimteSamenleving van 18 juni 2025. Zaaknummer: 1038900 Aanwezige leden van de commissie:

Ko Hamelink, Frans Tolboom, Wil Vennix, Rob Elberts en Johan van Iersel.

Op uitnodiging aanwezig: Ambtelijke ondersteuning college:

Het college van burgemeester en wethouders. Tom van Veelen en Wilma Blokpoel.

Voorzitter: Griffier:

Rob Kuipers Maarten Janus.

Agendapunt 1: Opening. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. In het bijzonder verwelkomt hij de ‘Gast van de Raad’, de heer Brouwer. Omdat de bijeenkomst openbaar is, wordt de vergadering via het Raadsinformatiesysteem live in audio gestreamd. Er worden geen notulen van de bijeenkomst gemaakt, wel wordt er een schriftelijke terugkoppeling opgesteld. Agendapunt 2: Spreekrecht voor het publiek. Hiervoor hebben zich de volgende personen gemeld: Agendapunt 5: Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2025 • mevrouw Gimbrère namens Verenigingsraad Diessen en een aantal overige Diessense verenigingen; • de heer Van den Heuvel, namens Slagwerkgroep Diessen en een aantal overige Diessense verenigingen; • de heer Van Doormaal, namens Stichting Erfgoed Diessen; • de heer Abrahams, namens de vrijwilligers van de Schutterij; • de heer Verhoeven, namens Coöperatie Esbeek. Agendapunt 3: Vaststelling van de agenda. Gezien de insprekers wordt eerst agendapunt 5 en daarna de agendapunten 4 en 6 t/m 8 behandeld. OORDEELSVORMEN Agendapunt 5: Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2025.

Bij dit agendapunt wordt ingesproken door achtereenvolgens: • mevrouw Gimbrère namens Verenigingsraad Diessen en een aantal overige Diessense verenigingen; • de heer Van den Heuvel, namens Slagwerkgroep Diessen en een aantal overige Diessense verenigingen; • de heer Van Doormaal, namens Stichting Erfgoed Diessen; • de heer Abrahams, namens de vrijwilligers van de Schutterij; • de heer Verhoeven, namens Coöperatie Esbeek. Door de commissieleden worden enkele vragen aan de heren Abrahams en Verhoeven gesteld. Vervolgens wordt de Voorjaarsnota in een termijn behandeld waarbij er per fractie meerdere woordvoerders het woord kunnen voeren. De woordvoerders van de fracties geven de standpunten over enkele onderdelen van de voorjaarsnota 2025 weer, waarbij, met in achtneming van de gemaakte opmerkingen en gestelde vragen, de volgende onderwerpen aan de orde komen:

CDA: Negatieve jaarschijven is Hilvarenbeek niet gewend. De solvabiliteit is zorgelijk. In 2029 is er 1 miljoen over, dat is te weinig om dan de risico’s af te dekken. De meicirculaire is ontvangen maar heeft het CDA in zijn voorbereidingen niet meer kunnen betrekken, daar zal nog naar moeten worden gekeken. Een aantal knoppen zijn door het college uitgezet. Het totaalbedrag daarvan is 3,2 miljoen wat veel geld is. Dat betekent dat er druk op de begroting zit. Er is sprake van een redelijke zorgelijke positie. Het Rijk laat gemeenten problemen oplossen maar biedt geen middelen daarvoor. Licht uitgedrukt heeft het CDA daar enige zorgen over. De gemeente wordt geconfronteerd met oplopende kosten, bijvoorbeeld inzake jeugdzorg, de bouw van twee scholen en Hart van Haghorst. De VNG heeft goed onderhandeld met het Rijk; er komt extra geld voor de meerkosten voor de jeugdzorg. In dit verband heeft het Rijk toegezegd dat die compensatie over de jaren 2024 en 2025 50% bedraagt. Dat komt dan in de septembercirculaire aan de orde. Echter, de vraag is of dat lukt nu het kabinet is gevallen. De VNG adviseert om de jaarschijven 2026 en 2027 sluitend te krijgen. De gemeenteraad kan alleen bezuinigen en belastingen verhogen. Ook de insprekers maken duidelijk hoe hoog de nood is. Het CDA stelt aansluitend enkele vragen over: • De Schutterij: Deze zou niet passen in scenario 2.

Het CDA had niet in de gaten dat de keuze voor scenario 2 zou betekenen dat de Schutterij dan zou moeten stoppen. Hoe strikt valt deze buiten dit scenario? • Overeenkomst met Beekse Bergen: Er wordt gezocht naar dekkingen. Dan zou ook naar de Beekse Bergen kunnen worden gekeken. Er is destijds een overeenkomst met Libéma over toeristenbelasting gesloten, daarin is ook een plafondbedrag opgenomen. Dat is vandaag de dag niet houdbaar. Het risico is voor de Beekse Bergen voorbij. Het CDA ziet daarom kansen door de overeenkomst aan te passen. Kan de portefeuillehouder er inzicht in geven of het college hier aan heeft gedacht en welke acties er zijn? • Wonen op tijdelijke locaties: De gemeente betaald de kosten voor het bouwrijp maken terwijl Leystromen de huurgelden van de woningen ontvangt. Is hier nog een andere mogelijkheid? • Hart van Haghorst: Hier is al een keer geld voor beschikbaar gesteld. Het CDA heeft toen gezegd dat dat het maximum is. Vooralsnog blijft het CDA daar bij. • Hondenlosloopplaatsen: Het CDA zou deze graag gerealiseerd zien, maar dat met maatschappelijke inzet zodat de kosten omlaag kunnen. Ziet de portefeuillehouder daar enige mogelijkheden toe? • Knop 80: zakelijke telefonie: Het CDA vindt dit een verkeerde knop om uit te zetten omdat dat op termijn meer geld kost. HOI Werkt: De voorjaarsnota biedt overzicht en is goed leesbaar.

Het financiële beeld ziet er niet rooskleurig uit. Het Rijk laat gemeenten bungelen. De VNG is het Rijk als partner door de val van het kabinet kwijt. HOI Werkt begrijpt het advies van de Auditcommissie. Vorig jaar is bij de behandeling van de voorjaarsnota 2024 raadsbreed de opdracht gegeven om inwoners bij het opstellen van deze voorjaarsnota te betrekken. Dat is gebeurd en heeft veel inbreng opgeleverd. HOI Werkt ziet daar belangrijke lijnen in, zoals het omkijken naar elkaar en de gemeente helpen en het koesteren van groen. Inwoners zijn bereid om een extra financiële bijdrage te leveren op voorwaarde dat het voorzieningenniveau op peil blijft. HOI Werkt ziet ook de oproep om vast te houden aan democratische vernieuwing en ziet dat ook op andere punten terug. Inzake het participatietraject ging niet alles goed, er vallen ook nog zaken te leren. Als les voor een volgende participatietraject ziet HOI Werkt graag dat inwoners bijvoorbeeld ook worden meegenomen in concrete bezuinigingsvoorstellen en dat inwoners in staat worden

gesteld om te kijken naar concrete posten. HOI Werkt wil die stap nog met het college zetten. Er is nu wel veel input maar daar moet nog een vertaling op worden gedaan. HOI Werkt steunt de roep op minder externe inhuur. Die inhuur loopt de spuigaten uit. Voor 2025 zijn de kosten voorlopig 3,7 miljoen euro. Dit bedrag loopt elk jaar op. In 2014 was het 1,4 miljoen euro. Toen heeft HOI een motie ingediend om de kosten onder controle te krijgen. Dat is niet gelukt, de kosten lopen verder op. Dit speelt echter ook bij andere gemeenten maar in vergelijking met de cijfers van de A&O Personeelsmonitor heeft Hilvarenbeek bijna het dubbele aan externe inhuur. De vraag is hoe dit wordt aangepakt. Er wordt wel iets hierover in de voorjaarsnota opgemerkt, maar misschien is er meer nodig. Dit heeft ook impact op de cultuurontwikkeling in de organisatie; is die wel effectief bij zo veel externe inhuur? Het omgevingsprogramma Mobiliteit staat op rood. Wanneer die op “aan” wordt gezet dan is het totale saldo over een paar jaar 700.000 euro meer negatief. Er zijn echter wel onderdelen in dit programma waarvan HOI Werkt zich afvraagt of die nu echt op rood kunnen worden gezet. HOI Werkt ziet de OZB-verhoging van 5% liever niet, maar het is misschien nodig.

Het voorstel lijkt duidelijk: voor iedereen 5% extra, maar er lijkt verschil te zijn tussen woningen en niet-woningen, namelijk 1,9% versus 14%. HOI Werkt vraagt zich af waarom wordt gekozen voor deze differentiatie. Knop 12 in de voorjaarsnota gaat uit van 100.000 euro structurele extra inkomsten vanwege de toeristenbelasting Beekse Bergen vanaf 2028. Dat is prima maar de vraag is of dit in verhouding staat ten opzichte van het aantal bezoeken en overnachtingen. Dit klemt steeds meer omdat alleen andere ondernemers de stijging van de toeristenbelasting voelen. In 2026 is er een evaluatiemoment over de overeenkomst met Libéma. Welke voorbereidingen worden er getroffen en zijn die al gestart? Wordt er ook gekeken naar de houdbaarheid van deze overeenkomst? Overige ontwikkelingen: • De Mostaert: Uit de maatschappelijke kosten en batenanalyse blijkt dat er voordelen zijn te behalen. De vraag is hoe dit nu verder gaat. HOI Werkt is op zoek naar een duidelijk proces. Het kan ook een project in het kader van democratische vernieuwing zijn, net zoals de Gildeweide en Biest-Houtakker. Hoe denkt het college hier over? • Van Gogh nationaal park: Wanneer de erkenning als nationaal park er is dan biedt dat ook kansen voor Hilvarenbeek. Er zijn subsidiemogelijkheden wanneer je als gemeente aan dit nationaal park deelneemt. De kansen wegen op tegen de bijdrage die moet worden geleverd.

HOI Werkt beziet of deze knop moet worden aangezet. • Voorzorgcirkels: De voorzorgcirkels worden opgezet. De Schutterij is al een vorm van zo’n cirkel waaraan de bijdrage wordt gestopt. HOI Werkt kan dit niet volgen en vraagt aan het college hoe dit zit. Ten aanzien van overige onderwerpen geeft HOI Werkt aan dat dat in de raadsvergadering aan de orde zal komen omdat dat alle schriftelijke vragen zijn beantwoord. HOI Werkt zal dan ook een algemeen oordeel geven. VVD: Het algemene beeld is zorgelijk, de VVD is het hierover eens met het CDA. De jeugdzorg is moeilijk en de rekeningen daarvoor blijven binnenkomen. De vraag is of hier grip op kan worden gekregen. De kosten voor externe inhuur zijn uit de hand gelopen. De VVD realiseert zich dat dit deels een landelijke ontwikkeling bij kleinere gemeenten is, maar voor een deel wordt het ook door de gemeente zelf veroorzaakt. Een voorbeeld hiervan is de externe begeleiding van het participatieproces in het kader van democratische vernieuwing. Dat was onnodig, er hoeft niet overal een extern bureau voor te worden ingehuurd. Het lijkt er ook wel een beetje op dat door gebruik te maken van externe inhuur de verantwoordelijkheid buiten de

gemeente wordt gelegd. De VVD is van mening dat het andere moet en komt hier in de raadvergadering op terug. Naar aanleiding van de insprekers merkt de VVD het volgende op: • Aanpassing ruimte in Hercules: De VVD wil graag een reactie van de portefeuillehouder op de door de inspreker uitgereikte begroting en of het klopt dat, wanneer de aanpassing op die manier wordt gedaan de structurele lasten van 4000 euro worden verlaagd tot 3000 euro. • De Schutterij: Net zoals het CDA had de VVD niet in de gaten dat dit zou stoppen. De vraag is of dat is te rijmen met het streven om de wijkcirkels sterker te maken. Het CDA verwees naar scenario 2. De gemeente heeft daar voor gekozen en nu ligt er de vertaling van voor. Het zou vreemd zijn wanneer het stoppen van de Schutterij daar dan het gevolg van zou zijn. Voor beide geldt dat de communicatie niet goed is gegaan. De VVD vraagt om een reactie van de burgemeester hierop. • De Mostaert: Hierover hebben we een mail ontvangen en dit onderwerp is meerdere keren in de commissie Ruimte aan de orde geweest. De VVD is van mening dat er in de voorbereidingen niet veel geld aan onderzoeken hoeft te worden uitgegeven als iets niet doorgaat.

De behoefte aan procesgeld wordt begrepen, maar is er zicht op een begin van de financiering? Voordat de VVD een oordeel geeft over dit verzoek is informatie van het college nodig: wat is de garantie indien er 50.000 euro beschikbaar wordt gesteld? Welke hardheid is er dan dat het plan wordt uitgevoerd? De OZB-verhoging is in deze vergadering al genoemd. Het college spreekt over een extra indexering, maar dat is onjuist en verhullend. Indexeren is het aanpassen van de tarieven aan de inflatie. En dat gebeurt al. Dit is gewoon een belastingverhoging. De VVD wil graag de bevestiging van het college dat inwoners correct worden voorgelegd en dat niet wordt gesproken over extra indexering. De verhoging van de OZB met 5% is verschillend voor woningen en niet-woningen. Dit wordt niet vermeld in de voorjaarsnota. Is dat bewust niet gebeurd en wat zit daar achter? In het samenlevingsakkoord staat dat meer dan een trendmatige verhoging van de OZB onder voorwaarden mogelijk kan zijn. De schriftelijke vraag hierover is beantwoord. Echter, volgens de VVD ging het in het verleden anders: Indien een OZB-stijging wordt overwogen dan is daar een directe maatschappelijke link voor nodig. Die is hier nu niet waarmee dit naar de mening van de VVD het dichten van een gat betreft. De inwonersparticipatie voor de voorjaarsnota heeft plaatsgevonden.

Dat was best nuttig maar het voor de VVD ook veel eenvoudiger en zonder extern bureau kunnen plaatsvinden. Opmerkingen naar aanleiding van specifieke knoppen: • Knop 1 (Ontwikkeling en implementatie Stevig Lokaal Team): Bij deze en andere knoppen, ook knop 25 (Programma Hervorming Sociaal Domein), wordt extra geld uitgegeven omdat er teveel geld is uitgegeven. Hoe zit dat? • Knop 12 (Meer inkomsten toeristenbelasting Beekse Bergen): Door anderen al genoemd. De VVD sluit zich daar bij aan. • Knop 44 (Wonen op tijdelijke locaties): Dit gaat de gemeente structureel 81.000 euro kosten. De VVD is daar niet tevreden mee. • Knop 48 (Verkeerscirculatieonderzoek Vrijthof Noord): De VVD vindt het niet handig om voor Vrijthof Noord een zelfstandig verkeercirculatieonderzoek te doen • Knop 51 (Hart van Haghorst): De kosten lopen steeds verder op. Er is geen BTW-besparing ingeboekt. Dat is vreemd want een dergelijke besparing is er wel. • Knop 60 (Hondenlosloopgebied): De VVD denkt dat het goedkoper kan en komt hier nog op terug.

•

• •

Knop 70 (Voortzetting functie Bibob coördinator 2026 e.v.), 71 (Uitbreiding formatie tbv Bibob onderzoeken 2025 e.v) en 72 (Uitbreiding formatie functie jurist handhaving en toezicht): Er word een link gelegd met het RIEC. Wanneer we een eigen medewerker zelf moeten betalen, moeten we dan minder aan het RIEC betalen? Het college is bij een paar posten terughoudend in de uitbreiding van het aantal fte. Dat is netjes, maar het is de vraag of dat bij knoppen 71 en 72 wel verantwoord is. Er wordt aan inwoners gevraagd om alert te zijn, maar dan moeten er wel medewerkers zijn. Hoe ziet de burgemeester dit en is dit verantwoord vanuit het aspect ondermijning? Knop 80 (Zakelijke mobiele telefonie): Deze knop wordt uitgezet. De VVD vraagt zich af of dit niet bij knop 87 (aanpassing regeling goed en aantrekkelijk werkgeverschap) thuishoort. Deze knop zou daarbij betrokken kunnen worden. Knop 82 (Herhaalmeting Dienstverlening): De VVD is tegen het herhalen van het onderzoek naar de gemeentelijke dienstverlening en vraagt zich af of zo’n onderzoek zin heeft.

De VVD hoorde van de VVD Oisterwijk dat in Oisterwijk is opgeroepen om de kosten voor de Tweede Kamerverkiezingen bij het Rijk te in rekening te brengen. Dat is een mooi initiatief. De VVD hoort graag of dat in Hilvarenbeek ook zal worden gedaan. Het college reageert op de gemaakte opmerkingen en beantwoordt de gestelde vragen. Daarbij worden de volgende toezeggingen gedaan: Wethouder Machielsen: • Inzake verkeerscirculatieonderzoek Vrijthof Noord (knop 48) zal een nadere toelichting worden toegezonden. • Inzake BTW-besparing in het project Hart van Haghorst (knop 51) zal aan de besparing aan de voorkant, voordat besluitvorming over het krediet voor dit project in de raadsvergadering van 6 november 2025 plaatsvindt, scherper inzichtelijk worden gemaakt. Wethouder Overmans: • Inzake de Jeugdzorg de landelijke contacten te voeden met onze lokale praktijk. Na de eerste termijn reageren mevrouw Gimbrère en Van den Heuvel kort op de inbreng van de fracties en het college. Alle fracties zijn van mening dat het voorstel rijp voor besluitvorming is. De commissie adviseert het presidium om dit voorstel als bespreekstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 3 juli 2025 te plaatsen. OORDEELSVORMEN Agendapunt 4: Raadsvoorstel Jaarstukken 2024.

Het voorstel wordt in een termijn behandeld, waarbij in het debat enkele vragen worden gesteld en opmerkingen gemaakt waar wethouder Machielsen op reageert. De goedkeurende accountantsverklaring en het accountantsverslag zullen naar verwachting enkele dagen voor de raadsvergadering van 3 juli 2025 beschikbaar zijn. Alle fracties zijn van mening dat het voorstel rijp voor besluitvorming is. De commissie adviseert het presidium om dit voorstel als bespreekstuk, met het oog op de nog te ontvangen goedkeurende verklaring, op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 3 juli 2025 te plaatsen. Agendapunt 6: Vaststelling van de concept-terugkoppeling van de plenaire commissie Ruimte-Samenleving van 9 en 16 januari 2025. De concept-terugkoppeling wordt ongewijzigd vastgesteld.

Agendapunt 7: Rondvraag. Hierbij komt niets aan de orde. Agendapunt 8: Sluiting. De voorzitter sluit om 22.35 uur de vergadering. Vastgesteld in de plenaire vergadering van de commissie Ruimte-Samenleving op XXXXX. De griffier De plv-voorzitter

M. Janus

XXXXXX