01c Bijlage 3 - Participatieverslag koers

Bewonersavond omgevingsvisie Hilvarenbeek 14 oktober 2024, Hercules in Diessen Introductie Deze bijeenkomst is georganiseerd om bewoners mee te laten denken over de conceptontwerp-omgevingsvisie. Wethouder Machielsen van de gemeente opende de sessie met een welkomstwoord. Hij gaf aan dat het doel is samen gezond te groeien. We zijn geen museum. Niet alles is meteen perfect, maar het doel is om met elkaar naar een mooie woonomgeving toe te werken. Het is niet de bedoeling alleen zoveel mogelijk bij te bouwen, maar op een gezonde manier samen te werken aan een gezonde groei van de gemeente, niet alleen op het gebied van duurzaamheid, maar met elkaar het gesprek voeren over de toekomst. Op een verantwoorde manier en vooral samen. Proces en inhoud werden vervolgens gepresenteerd door Gerwin Gabry van KuiperCompagnons, die tevens de werkvorm toelichtte. Die werkvorm bestond uit het geven van opmerkingen op de kaarten en teksten per thema en de afwegingskaders per deelgebied in groepjes, waarbij iedereen langs alle onderdelen ging. Er werd in die groepjes enthousiast gediscussieerd, waarbij opviel dat de meningen regelmatig uiteenliepen.

Gezonde gemeenschap - people De bespreking van de groepen bracht diverse thema’s naar voren die belangrijk zijn voor de toekomst van wonen en zorg in de regio. Zo werd er aandacht gevraagd voor het gebrek aan woonzorgvoorzieningen die aansluiten bij de Woonzorgvisie. Het behoud van kernen en het

bevorderen van wonen in deze gebieden wordt als essentieel gezien, terwijl ook een groter aanbod aan woningen in het buitengebied gewenst is. Verder werd gepleit voor het herbestemmen van grote, leegstaande panden in Diessen en het verbeteren van trottoirs en fietspaden, die vaak in slechte staat verkeren. Bij nieuwbouw ligt de focus op inbreiding en maatwerk, met een voorkeur voor maximaal drie tot vier bouwlagen, hoewel er ook vragen waren waarom zes lagen niet mogelijk zouden zijn. Er is ook zorg over de toename van opslagruimtes buiten de kernen. Het verplaatsen hiervan naar kernrandzones kan een oplossing bieden, terwijl mantelzorg in het buitengebied vergunningsvrij mogelijk moet zijn. In Haghorst en Baarschot werd het gebrek aan stoepen genoemd als belemmering voor wandelen, een probleem dat ook elders speelt. Daarnaast werd het beperkte aanbod van laadpalen aangekaart, waarbij sommige dorpen alleen in nabijgelegen kernen toegang hebben. De doorstroming van woningen kwam eveneens ter sprake, met zorgen over eigenaren die verhuizen maar hun oude woning verhuren, wat starters belemmert. Het belang van heldere keuzes over woningbouw, met name in bedrijfsruimteverbetering (VAB), werd benadrukt, waarbij ook rekening moet worden gehouden met provinciale richtlijnen.

Tot slot waren er kritische geluiden over tegenstrijdige stellingen in de enquête en de soms onduidelijke centrumontwikkeling in Diessen. Een heldere visie voor detailhandel en horeca in het centrumgebied wordt door sommigen als wenselijk gezien.

Natuurlijke leefomgeving – planet Tijdens de bijeenkomst sprak wethouder Machielsen over het belang van samenwerking om te bouwen aan een toekomstbestendige gemeente. Niet alleen meer bouwen, maar samen op een verantwoorde manier werken aan een gezonde leefomgeving. Daarbij spelen duurzaamheid, natuurbehoud, en het benutten van bodem- en watersystemen een grote rol. In Diessen kwamen zorgen naar voren over leefbaarheid, met name door drukte en parkeerproblemen. Er werd gepleit voor het verbinden van groene gebieden om natuur en leefbaarheid te versterken. Daarnaast werd het belang van het behoud van landbouwgrond benadrukt, waarbij boeren ruimte moeten blijven krijgen om hun werk te doen. Het gebruik van gifstoffen bij lelieteelt werd als ernstig probleem aangekaart, met zorgen over de impact op gezondheid en milieu. Er was discussie over de bouwmogelijkheden in Natura 2000-gebieden en de noodzaak om in dorpen uit te breiden om jongeren te behouden. De gevolgen van eerdere beleidskeuzes, zoals het bouwverbod in Haghorst en Biest, tonen hoe moeilijk inbreiding in de praktijk is. Het verbod op houtstook riep gemengde reacties op. Hoewel de risico’s van fijnstof en luchtverontreiniging werden erkend, benadrukten sommige bewoners het belang van houtstook voor sfeer en bijverwarming. De gemeente onderstreepte het belang van maatwerk en samenwerking.

Door met elkaar in gesprek te blijven, kunnen stappen worden gezet richting een gemeente waar natuur, leefbaarheid en duurzaamheid in balans zijn.

Groene economie – Profit

Er zijn zorgen over de bescherming van natuur en dieren in Hilvarenbeek, zoals het voorkomen van gifgebruik en het beschermen van kleinere dieren. Er wordt voor gepleit om geen zonneweides of windmolens binnen twee kilometer van Haghorst te plaatsen en voor een duidelijke keuze in de uitbreiding van het gebied. Bedrijven zouden alleen lokaal mogen uitbreiden, met oog voor duurzaamheid en vergroening. Er is behoefte aan meer ruimte voor kleinere bedrijven en het stimuleren van biologische landbouw, terwijl intensieve landbouw wordt getemperd. Daarnaast wordt er gevraagd om verduidelijking over de verduurzaming van agrarische bedrijven, minder festivals om geluidshinder te verminderen, en meer ruimte voor startende ondernemers. Bedrijven moeten hun visie kunnen volgen, met respect voor de natuur en voedselzekerheid. Tenslotte vinden sommige deelnemers dat er duidelijkheid moet komen over de bestemming van landbouwgrond en industriegebieden, en dat het gebruik van zonnepanelen op landbouwgrond moet worden vermeden.

Netwerkbijeenkomst omgevingsvisie Hilvarenbeek 14 oktober 2024, Hercules in Diessen Introductie Deze netwerkbijeenkomst is georganiseerd om maatschappelijke organisaties en ketenpartners mee te laten denken over de concept-ontwerp-omgevingsvisie. Marieke de Vree van de gemeente opende de sessie met een welkomstwoord. Proces en inhoud werden vervolgens gepresenteerd door Gerwin Gabry van KuiperCompagnons, die tevens de werkvorm toelichtte. Die werkvorm bestond uit het geven van opmerkingen op de kaarten en teksten per thema en de afwegingskaders per deelgebied in groepjes, waarbij iedereen langs alle onderdelen ging. Er werd in die groepjes enthousiast gediscussieerd, waarbij opviel dat de meningen regelmatig uiteenliepen.

Gezonde gemeenschap – people Tijdens de bijeenkomst werd er gesproken over woningbouwlocaties en de afwegingen die daarbij gemaakt moeten worden. Bij toekomstige locaties houden we rekening met bodem en water. Door de gemeente wordt toegelicht dat er al uitbreidingsrichtingen zijn gedefinieerd. De aangegeven locaties bieden ruimte voor 1.300 woningen. Er zijn verschillende manieren om inbreiding te realiseren, zoals woning- en kavelsplitsing, en het verhogen van de bouwdichtheid door bijvoorbeeld hoger te bouwen.

Ten slotte werd het onderwerp van huurwoningen besproken, waarbij door deelnemers de nadruk werd gelegd op de noodzaak om te investeren in de huurmarkt. Voor jongeren is het (in de meeste gevallen) momenteel financieel niet haalbaar om aan een woning te komen. De focus ligt op een gevarieerde mix van woningen die aansluiten bij de diverse behoeften van bewoners. In de kleine kernen wordt het essentieel gevonden dat ouderen in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Met de komst van thuisbezorgdiensten voor boodschappen wordt zelfstandig wonen in de eigen kern steeds haalbaarder. Daarnaast vraagt de opvang van vluchtelingen, asielzoekers en statushouders, evenals passende huisvesting voor arbeidsmigranten om een lange termijnvisie. We behouden bestaande gebouwen en voegen nieuwbouw van 4-5 lagen toe, zonder hogere gebouwen te vervangen. Het wordt van belang gevonden het karakter van de kernen te behouden. Belangrijk is volgens de deelnemers ook om te voorkomen dat kernen aan elkaar groeien. Het faciliteren van openbaar vervoer wordt een waardevolle ambitie gevonden, maar vraagt nog om concrete uitwerking. Hoewel de gemeente dit niet zelf kan organiseren, hebben we wel een stem in het proces. Wat betreft elektrische laadpalen: we beschikken al over een groot aantal en breiden deze verder uit op basis van de behoefte.

Over fietsroutes wordt opgemerkt dat er momenteel geen plannen zijn om meer routes aan te leggen dan al ingetekend. De mountainbikeroute ligt bovendien voorlopig stil.

Natuurlijke leefomgeving - Planet De discussie over Natura 2000-gebieden en stikstofuitstoot brengt veel bezorgdheid en complicaties met zich mee. Die wordt bij sommige deelnemers versterkt door de vraag hoe objectief het systeem is dat wordt gebruikt om de stikstofuitstoot te meten en te reguleren. Er wordt ook bezorgdheid uitgesproken over de gevolgen van het huidige systeem: veel dingen stagneren omdat er uitspraken worden gedaan die verdere ontwikkeling belemmeren. Er is aan de andere kant bezorgdheid over het ontstaan van gebieden die door de stikstofuitstoot alleen bramen en brandnetels voortbrengen. De gemeente wil ondernemerschap stimuleren, maar vindt het belangrijk dat hier normen en waarden aan verbonden zijn. Erkend wordt dat het herstel van de natuur mogelijk is, maar dit vereist gerichte en lokale maatregelen. Het debat vraagt om duidelijke richtlijnen en praktische oplossingen om zowel de natuur te behouden als ontwikkeling mogelijk te maken. Het wordt door sommige deelnemers essentieel gevonden om niet alles te blokkeren wat de voortgang belemmert, zolang het uiteindelijk bijdraagt aan het grotere doel. Er zijn volgens hen plekken binnen de gemeente waar ruimte is voor meer mogelijkheden, vooral in bepaalde zones waar we net iets meer flexibiliteit kunnen bieden Tegelijkertijd wordt het duidelijk dat er soms concrete maatregelen nodig zijn.

Zo moeten er nu al stappen gezet worden, zoals het instellen van een stookverbod. Ook wordt aangevoerd dat het in nieuwe wijken moeilijk is om iedereen meteen elektrisch te laten rijden, terwijl luchtvervuiling een complexere uitdaging is.

Burgers brengen beperkingen met zich mee voor de reeds gevestigde agrariër. Er is bezorgdheid over het behoud van de open ruimte tussen de kernen. Er wordt gesuggereerd dat de gemeente als beheerder van het geld meer grip zou moeten hebben om beter te sturen waar kavels en woningen ontwikkeld worden. Dat de visie op de landgoederen van omliggende gemeentes, zoals Oirschot en Oisterwijk, aansluit op die van Hilvarenbeek word gewaardeerd, maar er is bezorgdheid over de term "jong ontginningslandschap". De gemeente verduidelijkt dat hoewel het landschap een lagere waardering heeft, dit niet betekent dat alles daar mag. Er is bij enkele deelnemers bezorgdheid over het beheer en de bestemming van leegkomende agrarische gebouwen, vooral met het oog op drugscriminaliteit. Verder wordt gewezen op het gebrek aan vooruitgang bij het realiseren van ecologische verbindingszones in samenwerking met het waterschap en op het weghalen, in plaats van toevoegen, van bomen. Verder komt de vraag op of de gemeente maatregelen kan nemen om stenen tuinen bij woningen terug te dringen. Ook wordt gevraagd wat dorps is en wat niet. Groene economie – Profit Volgens sommige deelnemers moet de bestaande natuur worden beschermd, en moeten agrariërs die stoppen, duidelijkheid krijgen over toekomstmogelijkheden. Ambities moeten afgestemd worden op de agrarische visie en draagvlak in de gemeenschap.

Daarnaast is er een oproep om schadelijke teelten zoals lelies, pioenen, en chemische glastuinbouw uit te sluiten. Grondwaterpeilverhoging en waterbeheer moeten volgens sommigen prioriteit krijgen. Aangegeven word dat de ontwikkeling van recreatie en toerisme niet mag leiden tot verkeersoverlast. Grootschalige evenementen worden door sommige deelnemers ongewenst gevonden, gezien de impact op gezondheid en leefomgeving. Aandacht wordt gevraagd voor de ongelijke mogelijkheden om mee te doen in de warmtetransitie. De isolatie van woningen moet samengaan met goede ventilatie.