Startnotitie Wonen nu en in de toekomst.pdf

STARTNOTITIE ‘WONEN, NU EN IN DE TOEKOMST’ Aan

Gemeenteraad Hillegom

Van

College Hillegom

Datum

30 mei 2023

Onderwerp

Startnotitie ‘Wonen, nu en in de toekomst’

Bijlagen

Geen

Aanleiding Nederland staat aan de vooravond van een grote “verbouwing”. Er moet veel gerealiseerd worden op een klein oppervlak. Dat vraagt om keuzes, slimme combinaties en innovaties. Er komt meer nationale regie op de ruimtelijke ordening, op een goede verdeling van de ruimte, maar ook op de kwaliteit van de leefomgeving. Het Rijk heeft op basis van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 26 programma’s opgesteld en 16 NOVEX gebieden met een nationaal belang aangewezen. Het Rijk heeft iedere provincie gevraagd om de nationaal gestelde opgaven en doelen ruimtelijk te vertalen en deze in te passen en te combineren met bestaande provinciale en lokale opgaven. Daarbij zijn ‘water en bodem’ de sturende principes in de ruimtelijke ordening om toekomstbestendig te kunnen zijn. Op het gebied van wonen is er landelijk een groot woningtekort en zijn er tot 2030 ruim 900.000 woningen nodig. In de provincies en regio’s (waaronder Holland Rijnland) zijn daarvoor 35 woondeals gesloten, waar ook woningbouwcorporaties onderdeel van uitmaken. Hierin staan afspraken over de hoeveelheid te bouwen woningen, locaties, het aandeel betaalbare woningen, het aandeel sociale huur en de aandachtsgroepen.

Het grote woningtekort hangt nauw samen met andere opgaven, zoals een gezonde en veilige fysieke leefomgeving, demografische ontwikkeling, klimaatverandering, energietransitie, waterveiligheid en klimaatbestendigheid, hoofdinfrastructuur voor mobiliteit, natuur en biodiversiteit, cultureel erfgoed, landschap en natuur, sociale cohesie, circulaire economie, differentiatie woningbouw en toegankelijkheid. Ook in Hillegom is de vraag naar woningen groot en deze stopt niet in 2030. Ook in de periode van 2030 tot 2040 zijn er voor Hillegom nieuwe woningen nodig. Dit vraagt om een aanpak voor nu (2024/2025), op de middellange termijn (tot 2030) als ook op de lange termijn (vanaf 2030).

Probleem In Hillegom is en blijft, nu en in de toekomst de vraag naar nieuwe woningen groot. De bouwproductie loopt momenteel achter. Adviesbureau Companen heeft berekend, dat er in Hillegom een acuut tekort is tot 2025 van 540 woningen. Anno 2023 blijkt uit onderzoek van Companen dat er nog meer woningen nodig zijn tot 2030 dan in het woonprogramma is opgenomen, het duurzame evenwicht staat onder druk. Van de 1.440 woningen tot 2030 - op basis van het woonprogramma 2020-2024 - zijn er momenteel 430 woningen gerealiseerd. Tot 2030 dus nog 1.010, afgerond 1.000 woningen te gaan. Uit hetzelfde onderzoek is gebleken dat er tot 2030 nog eens 400 woningen extra nodig zijn, dus de opgave zoals nu in beeld: 1000 + 400 = 1.400 woningen tot 2030. Omdat blijkt dat het realiseren van woningen vaak lang duurt, wordt een plancapaciteit van 130% gehanteerd. Dit betekent tot 2030 een plancapaciteit van 1800 woningen. Ook is er onderzocht hoeveel extra woningen er nodig zijn na 2030. In de periode 2030 tot 2040 zijn er naar verwachting nog eens 700 woningen nodig. Op basis van een plancapaciteit van 130% betekent dat nog eens 1000 woningen aan de plancapaciteit toevoegen.

Startnotitie ‘Wonen, nu en in de toekomst’

Pagina 1 van 3

1

.

Tabel 1 woningbehoefte Periode

2018-2022

2023-2029

2030-2039

Aantal woningen

Gerealiseerd 430

Restant woonprogramma 2020 1000 (540 acuut tot 2025)

Restant woonprogramma 700

Aantal Woningen

Additionele woonbehoefte 400

Benodigde Plancapaciteit 130%

1800

1000

(cijfers Companen, mei 2023) Om toekomstbestendige keuzes op het gebied van woningbouw met slimme combinaties en innovaties voor een leefbaar Hillegom te kunnen maken, voor nu en in de toekomst, is inzicht en onderzoek nodig wat, waar, wanneer en voor wie nieuwe woningen op de korte, middellange en lange termijn gerealiseerd kunnen worden. In samenhang met het bestaande kaders en de (nieuwe) opgaven.

Doel Het doel van deze startnotitie ‘Wonen, nu en in de toekomst’ is om aan het college de opdracht te geven voor het uit (laten) voeren van onderzoeken, die nodig zijn om keuzes, slimme combinaties en innovaties op het gebied van Wonen in Hillegom voor nu en in de toekomst mogelijk te kunnen maken. In samenhang met het bestaand kader en de (nieuwe) opgaven.

Bestaand kader en context • • • • • • • • • • • • • • • • •

Coalitieakkoord Hillegom ‘Met trots vooruit’ 2022-2026 Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom Maatschappelijke Agenda Hillegom Ambitiedocument Wonen Welzijn Zorg Woonprogramma Hillegom Regionale Realisatieagenda (Woondeal) Holland Rijnland / Provincie Zuid-Holland met Minister VRO Regionale Woonagenda Holland Rijnland Huisvestingsverordening Holland Rijnland Brief van Minister VRO ‘water en bodem sturend’ Omgevingsverordening Provincie Zuid-Holland Regionale Energiestrategie 1.0 Regionale Mobiliteitsvisie Mobiliteitsplan Hillegom Lokale Energietransitie Transitievisie Warmte Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek

Startnotitie ‘Wonen, nu en in de toekomst’

Pagina 2 van 3

.

Resultaat Om toekomstbestendige keuzes voor woningbouw met slimme combinaties en innovaties voor een leefbaar Hillegom te kunnen maken voor nu en in de toekomst, is inzicht en onderzoek nodig wat, waar, wanneer en voor wie nieuwe woningen op de korte, middellange en lange termijn gerealiseerd kunnen worden. In samenhang met het bestaande kader en de (nieuwe) opgaven. Het gaat daarbij in ieder geval (in samenhang) om: 1. Het uitwerken van de woningbehoefte in Hillegom voor de korte, middellange en lange termijn tot 2040. 2. Het uitvoeren van een locatieonderzoek voor woningbouw binnen het bestaand stads- en dorpsgebied (BSD), waaruit moet blijken in hoeverre binnen BSD aan de woningbehoefte op de korte, middellange en lange termijn kan worden voldaan. Dit onderzoek zal moeten voldoen aan de criteria voor de Ladder van Duurzame Verstedelijking. Daarbij is het op basis van de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom wel belangrijk dat de ‘inbreiding’ met woningbouw niet ten koste gaat van de leefbaarheid en het groene, dorpse karakter van Hillegom. 3. Het uitvoeren van een globaal locatieonderzoek voor woningbouw buiten het bestaand stads- en dorpsgebied voor de korte, middellange en lange termijn, waarbij ook onderzocht zal worden waar eventueel flexibele woningbouwconcepten kunnen worden gerealiseerd. 4.

Een woningbouwkalender op hoofdlijnen met locaties, aantallen, aandachtsgroepen en zo mogelijk typologieën voor harde en zachte plannen voor de korte, middellange en lange termijn. Randvoorwaarden •

Rekening houden met het bestaande beleidskader en nieuwe ontwikkelingen

•

Rekening houden met de bestaande (regionale) afspraken

Risico’s In de woningbouwkalender zal flexibiliteit ingebouwd moeten worden, omdat de woningmarkt onder druk staat. Niet alles is (direct) maakbaar vanwege gebrek aan arbeidskrachten, bouwmaterialen (hoge kosten), de stikstofproblematiek, netcongestie, economische conjunctuur, klimaat, migratie, etc.

Planning en aanpak Na vaststelling van de startnotitie wordt voor het uitvoeren van de onderzoeken externe expertise ingeschakeld. De resultaten van de onderzoeken en een plan van aanpak inclusief participatieplan worden in het najaar 2023 aan de gemeenteraad aangeboden. Budget en capaciteit Voor dit traject wordt een bestuursopdracht opgesteld, waarbij ook de ambtelijke capaciteit en middelen en organisatie in beeld worden gebracht. De externe kosten voor de onderzoeken worden begroot op circa 40.000,-- euro.

Startnotitie ‘Wonen, nu en in de toekomst’

Pagina 3 van 3