-RV Lokale Energiestrategie 1.0.pdf

Raadsvoorstel Besluitvormend Lokale Energiestrategie 1.0 aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-20-134379 datum collegevergadering: 9 november 2021 datum raadsvergadering: 9 december 2021 agendapunt: 0 portefeuillehouder: Mevr. C.J. Hoekstra behandelend ambtenaar: Marijke Waterreus e-mailadres: M.Waterreus@hltsamen.nl

Wij stellen voor: 1. De Lokale Energiestrategie 1.0 vast te stellen.

Inleiding De gemeente Hillegom heeft in de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland, de ambitie opgenomen om in 2050 energie- en klimaatneutraal te zijn in 2050. Deze ambitie sluit aan op (inter)nationaal en regionaal beleid. Onze aarde warmt op als gevolg van de uitstoot van grote hoeveelheden CO2. In het welbekende Klimaatakkoord van Parijs hebben met 195 andere landen de afspraak gemaakt om de gemiddelde temperatuurstijging ruim onder de 2˚C te houden. Om ons aan deze afspraak te houden moeten we ervoor zorgen dat we in 2050 95% minder CO2 gaan uitstoten ten opzichte van 1990. Dit gaan wij doen door van fossiele energiebronnen over te gaan op duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, de zogenoemde energietransitie. Deze grote opgave is voor Nederland vertaald naar het Nederlands Klimaatakkoord. Één van de afspraken uit het klimaatakkoord is dat gemeenten in regionale samenwerking een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. Wij hebben in de RES-regio Holland Rijnland de RES 1.0 opgesteld. Hierin hebben wij met elkaar verkent hoe en waar we binnen onze regio energie duurzaam kunnen opwekken met wind en zon. Daarnaast zoeken we samen naar alternatieven voor het verwarmen met aardgas en duurzame vervoersmogelijkheden.

Vanuit de RES 1.0 en met onze Omgevingsvisie “Heerlijk Hillegom, Duurzame (proef)tuin van Holland” als basis hebben wij onze Lokale Energiestrategie (LES) opgesteld. De LES geeft inzicht waar de gemeente nu staat qua energiehuishouding, hoe de

energievraag zich mogelijk gaat ontwikkelen richting 2030 en 2050 en we stellen onze strategie vast zodat we onze doelen voor 2030 en de opgave voor 2050 kunnen behalen. De LES in het kort Op dit moment is het huidige energieverbruik in de gemeente Hillegom 1,2 Pj. De helft van de energievraag komt voor rekening voor het verwarmen van ons huis en water. Iets meer dan een kwart voor het gebruik van elektriciteit en de rest voor mobiliteit. Van dit energieverbruik is nog maar een klein deel duurzame energie. De komende jaren gaan we aan de slag om ervoor te zorgen dat we in 2030 46% van onze elektriciteit duurzaam opwekken en in 2050 100%. Dat is een flinke opgave want ons energieverbruik gaat in de toekomst toenemen. Dit komt omdat we meer elektrisch gaan rijden, onze huizen (deels) elektrisch gaan verwarmen en we meer elektrisch gaan koken. Dit betekent dat we verwachten dat onze toekomstige elektriciteitsvraag met 21% zal toenemen naar 2030 en met 38% in 2050. Onze ambitie is om in 2050 energieneutraal te zijn. In de LES hebben we onze ambitie en de tussenliggende doelen voor 2030 beschreven. Op weg naar 2050 willen we in 2030 de volgende doelen bereiken: a) 15 % energie besparen in onze gebouwde omgeving ten opzichte van 2014; b) 11% besparen op energieverbruik door mobiliteit ten opzichte van 2014; c) 38% van onze huidige elektriciteitsvraag duurzaam opwekken.

Om onze doelen voor 2030 te kunnen realiseren hebben we een 5-sporen strategie opgesteld: 1. gemeente geeft het goede voorbeeld, verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen en wagenpark; 2. stimuleren van energiebesparing in de gebouwde omgeving, dat wat je niet gebruikt hoef je ook niet op te wekken; 3. faciliteren van de groei van elektrisch verkeer en duurzame mobiliteit; 4. stimuleren van duurzame opwek zon op daken, kleinschalig en grootschalig; 5. onderzoeken van duurzame opwek zon en wind, langs infrastructuur, boven parkeerplaatsen en op land, onderzoek naar mogelijkheden binnen wettelijke en wenselijke kaders; Om deze strategie uit te voeren is een uitvoeringsplan nodig. De LES geeft een kleine doorkijk naar dat uitvoeringsplan dat na de vaststelling van de LES wordt opgesteld.

Bestaand kader en context 2015 Klimaatakkoord Parijs 2017 Energieakkoord Holland Rijnland 2018 Omgevingsvisie Hillegom, actualisatie 2021 2019 Nationaal Klimaatakkoord 2019 Klimaatwet 2019 Plan van Aanpak Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte 2020 Concept Regionale Energiestrategie incl. wensen en bedenkingen gemeente Hillegom 2021 Uitgangspunten Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte gemeente Hillegom 2021 RES 1.0 incl. Regionale Structuur Warmte 2021 Transitievisie Warmte Hillegom 1.0

Beoogd effect Met deze LES werken we concreet toe naar de vastgestelde ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. Hiermee geven we inwoners, organisaties en ketenpartners (handelings)perspectief voor de komende jaren.

Argumenten 1.1 Het is de bevoegdheid van de raad (art. 108 Gemeentewet) om kaders vast te stellen. Met de kaders van de LES kan de gemeente de komende jaren aan de slag met de energietransitie. 1.2 De LES legt de doelen voor 2030 vast, als basis voor een uitvoeringsplan. Het is van belang om een koers uit te zetten en om onze inwoners duidelijkheid te geven over de doelen en ambitie van de gemeente en de weg om daar te komen. De LES is de basis voor het opstellen van een uitvoeringsplan waaraan we samen met onze inwoners, ondernemers en ketenpartners uitvoering kunnen geven. 1.3 Met de LES geven we perspectief aan inwoners, bedrijven, organisaties en onze ketenpartners. De energietransitie vraagt veel van inwoners, bedrijven, organisaties en onze ketenpartners. Het is belangrijk om hen perspectief en duidelijkheid te geven. Een gemeentelijke strategie op de energietransitie is van belang zodat zij zich tijdig en op de juiste manier kunnen voorbereiden en stappen kunnen zetten. 1.4 Inwoners, ondernemers, organisaties en ketenpartners zijn betrokken geweest bij het opstellen van de LES. Iedereen heeft de kans gekregen om mee te denken over de LES. 1.5 Met de LES geeft de gemeente invulling aan haar regierol in de energietransitie. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten een regierol krijgen in de energietransitie.

De LES geeft hier invulling aan, omdat hiermee de opgave waar Hillegom voor staat inzichtelijk gemaakt wordt en we een strategie hebben opgesteld om deze opgave te realiseren.

Kanttekeningen 1.1 De bijdrage van het Rijk voor de energietransitie is nog onzeker. Om de energietransitie te realiseren zijn er extra middelen vanuit het Rijk nodig. Op Prinsjesdag is bekend geworden dat gemeenten in 2022 in totaal 72,5 miljoen euro krijgen voor de energietransitie. Dit is een druppel op een gloeiende plaat. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft het toekomstige kabinet geadviseerd om gemeenten middelen te geven om de maatregelen uit het Klimaatakkoord uit te voeren. Op dit moment is daar, behalve de bijdrage van Prinsjesdag, nog geen duidelijkheid over. Vanuit de VNG (Vereniging voor Nederlandse Gemeenten) wordt overleg gevoerd met de betreffende minister dat uitblijven van deze bijdrage negatieve gevolgen heeft voor de energietransitie. Een uitbreiding van uitgaven als gevolg van het nog op te stellen uitvoeringsplan kan leiden tot inzet van extra middelen vanuit de reserve (eenmalig), wanneer de dekking niet plaats kan vinden vanuit rijksmiddelen. 1.2 Communicatie en participatie zijn essentieel in de uitvoering. We zijn het er (bijna) allemaal over eens: we moeten iets doen aan de verandering van het klimaat en de CO2-uitstoot moeten we terugdringen. En, ja, hier hebben we allemaal een rol in. Maar over het tempo en de wijze waarop we de energietransitie aanpakken, bestaan verschillende inzichten bij onze inwoners. Dit is niet vreemd, maar zoals het gaat

bij grote veranderingen. Het is daarom belangrijk dat we onze inwoners goed betrekken bij de stappen die we de komende jaren gaan zetten. Communicatie en participatie zijn belangrijke onderdelen van de projecten in het op te stellen uitvoeringsplan. Per project gaan we kijken op welke wijze we de belanghebbenden gaan betrekken. 1.3 Alleen samen kunnen we de energietransitie realiseren. Iedereen heeft een rol in de energietransitie en iedereen moet stappen zetten om onze doelen te halen. We kunnen echter niet alle inwoners, bedrijven en organisaties verplichten om stappen te nemen. Het is daarom belangrijk dat de maatregelen die genomen moeten worden, voor iedereen betaalbaar zijn. Wetgeving en financiële prikkels vanuit het Rijk zijn hierbij essentieel. Financiële consequenties Aan het vaststellen van deze strategie zijn niet direct kosten verbonden, wel indirect. Want deze strategie veronderstelt dat er een uitvoeringsplan opgezet wordt. Het uitvoeringsplan stemmen we af op de vastgestelde strategie. Wij verwachten tegen het einde van dit jaar meer duidelijkheid te krijgen over extra financiële middelen vanuit het Rijk. Dit weerhoudt ons niet om het uitvoeringsplan op te stellen.

Aanpak, uitvoering en participatie De participatie (aanpak en participatie) Bij het opstellen van de LES is door inwoners, diverse stakeholders (zoals de ondernemersvereniging, energiecoaches, Stichting Bollenstreek Duurzaam) en Liander geparticipeerd. In het najaar van 2020 zijn we gestart met het afnemen van 12 interviews onder diverse stakeholders zowel lokaal als regionaal. Ook hebben we dat najaar via het burgerpanel en het jongerenpanel enquêtes uitgezet onder inwoners, in totaal hebben 517 inwoners meegedaan aan deze enquête. We hebben een meedenksessie georganiseerd om inwoners te betrekken bij het opstellen van deze strategie, hiervoor hadden ruim 70 inwoners zich aangemeld. Uiteindelijk hebben 24 inwoners deelgenomen aan de sessie. Het participatietraject in combinatie met bestaande onderzoeken, de uitgangspunten, de Omgevingsvisie en de RES 1.0 hebben bijgedragen aan het tot stand komen van deze LES. Inwoners zijn op diverse manieren en verschillende momenten betrokken bij het tot stand komen van deze strategie. We hebben geconstateerd dat voor en tegenstanders deel hebben genomen aan de participatiemomenten. Hiermee hebben wij heel diverse beelden opgehaald die er leven bij onze inwoners. Deze beelden hebben bijgedragen aan het tot stand komen van de LES.

Het iReport (uitvoering) Met de LES willen we onze inwoners informeren over de opgave die we hebben, de doelen die we onszelf stellen en de strategie van de gemeente op de energietransitie. We willen de LES zo toegankelijk mogelijk maken voor onze inwoners. Daarom leveren we de LES in een digitale omgeving, als iReport op. Naast het iReport is aan dit besluit ook een pdf van de LES toegevoegd. Het advies aan de raad is echter wel om de visie vanuit het iReport te lezen.

Duurzaamheid Met deze visie dragen we bij aan de bredere duurzaamheidsambitie van de gemeente.

Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Dit voorstel is bestemd voor de gemeente Hillegom. Ook de gemeente Lisse en Teylingen stellen een Lokale Energiestrategie op.

Urgentie Het klinkt ver weg 2030 en 2050, maar om in 2050 energieneutraal te zijn moeten we nu wel grote stappen gaan zetten. We hebben de afgelopen jaren al stappen gezet, maar deze strategie moet bijdragen aan de noodzakelijke versnelling. Maar hiervoor zijn we ook afhankelijk van Rijksbeleid en de financiële bijdrage vanuit het Rijk.

Evaluatie In 2025 gaan we deze strategie evalueren, waar nodig bijstellen en eventueel nieuwe tussentijdse doelen en/of ambities stellen. Mocht er eerder aanleiding zijn voor een evaluatie dan voeren we die eerder uit.

Bijlagen en achtergrondinformatie 1. De Lokale Energiestrategie 1.0 2. Analyse maatschappelijke haalbaarheid 3. Vastgestelde uitgangspunten Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte 4. Opbrengst meedenksessie LES

het college van burgemeester en wethouders, Mevr. drs. C.B. Baauw secretaris

Dhr. A. van Erk burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het voorstel van het college van 26 oktober 2021 met als onderwerp Lokale Energiestrategie 1.0 gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op artikel 108 van de Gemeentewet,

besluit: 1. De Lokale Energiestrategie 1.0 vast te stellen.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 9 december 2021,

Mevr. drs. Y.P.A. Hermans griffier

Dhr. A. van Erk voorzitter