-RV Het niet invoeren van een variabel tarief (diftar) voor het huishoudelijk restafval.pdf

Raadsvoorstel Besluitvormend Het niet invoeren van een variabel tarief (diftar) voor het huishoudelijk restafval. aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-22-260599 datum collegevergadering: 16 augustus 2022 datum raadsvergadering: 22 september 2022 agendapunt: 9 portefeuillehouder: Maarten Dijkshoorn behandelend ambtenaar: Stephan van der Pols e-mailadres: S.vanderPols@hltsamen.nl telefoon: 14 0252

Wij stellen voor: 1. Geen variabel tarief (diftar) voor de inzameling van huishoudelijk restafval in te voeren.

Inleiding Op 12 december 2019 heeft de gemeenteraad een nieuw afval (grondstoffen) beleid vastgesteld. Van afval naar grondstof: ‘Huishoudelijk afval- en beleidsplan Hillegom 2020–2024’. Dit beleid voorziet onder andere in het beperken van het ophalen van het restafval (waaronder een kleinere rolcontainer) en het verhogen van de service op de grondstoffenstromen (plastic, GFT, etc.). Een onderdeel van dit beleid is ook het invoeren van een variabel tarief voor het aanbieden van huishoudelijk restafval middels rolcontainers of ondergrondse verzamelcontainers. Het tarief is niet ingevoerd in 2021 en 2022. Uitstel gaf onze inwoners de gelegenheid om te wennen aan het beter scheiden van het huishoudelijk afval. Uit een tussentijdse evaluatie zien we dat de milieuresultaten (waaronder een daling van het ingezamelde (fijn) restafval (2018: 186 kg/inw/jr. naar prognose 2022: 99 kg/inw/jr.) in de eerste half jaar van 2022 reeds worden gerealiseerd. Dit is zodanig dat het invoeren van een tarief voor het halen van de milieudoelstellingen, zoals deze geformuleerd zijn in het beleidsplan (namelijk een maximum restafval van 100 kg/inw/jr. en een scheidingspercentage van 75%), niet nodig is. Ook zonder een tarief voor het restafval verwachten we de milieudoelstellingen te realiseren.

De inwoners van Hillegom verdienen dan ook een compliment en het invoeren van een variabel tarief voor restafval in 2023 is niet nodig. Bestaand kader en context  De Europese kaderrichtlijn afvalstoffen welke is verwerkt in de nationale wet milieubeheer (Wmb) artikel 10.1 met daarin de gemeentelijke zorgplicht voor de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen.  De door de raad, op 12 december 2019, vastgestelde ‘huishoudelijk afval- en beleidsplan Hillegom 2020–2024’.  De door de raad, op 11 november 2021, vastgestelde ingangsdatum voor diftar op 1

     

januari 2023. LAP3 (Landelijk Afval Plan 3): De landelijk geformuleerde milieudoelstellingen. Concept CMP1 (Circulair Materialen Plan 1): Nog vast te stellen opvolger van LAP3. Tussenevaluatie ‘huishoudelijk afval- en beleidsplan Hillegom 2020–2024’. Coalitieakkoord 2022 – 2026: ‘We zetten in op het verminderen van afval en gebruiken een afvalsysteem wat daarbij past’. Omgevingsvisie en –plan ‘Heerlijk Hillegom’ met daarin het streven naar een circulaire economie. Afvalstoffenverordening en Uitvoeringsbesluit gemeente Hillegom 2020.

Beoogd effect Door het niet invoeren van een variabel tarief voor restafval behouden we een breed draagvlak voor het nieuwe afvalbeleid zodat we op langer termijn eventuele verhoogde of gewijzigde (europese- en/of landelijke) milieudoelstellingen ook nog op voldoende draagvlak kunnen rekenen. Argumenten 1.1 Het invoeren van een variabel tarief voor restafval is niet nodig voor het behalen van de milieudoelstellingen uit het beleidsplan 2020 – 2024. Het nieuwe afvalbeleid bestaat uit een aantal maatregelen. Een pasjessysteem, het 4wekelijks legen van een kleinere rolcontainer en de verhoging van de service op de grondstoffenstromen. Daarnaast zou in 2023 ook nog een extra variabel tarief voor restafval ingevoerd worden. We zien echter dat met de reeds ingevoerde maatregelen doelstellingen (waaronder het maximum van 100 kg restafval per inw/jr.) reeds wordt gehaald. De prognose voor de inzameling van fijn restafval in 2022 van Meerlanden is 99 kg/inw/jr. Een aanvullend tarief voor restafval is daar dus niet meer voor nodig. 1.2 Met dit voorstel behouden we het draagvlak bij onze inwoners. Uit reacties die we krijgen (en dit speelt naast onze gemeente ook op landelijk niveau) leren we dat er inwoners zijn die nu nog moeite hebben met het betalen voor hun restafval. Betalen voor het verkrijgen van een product is breed geaccepteerd.

Betalen voor het ontdoen van een product (afval) daarentegen nog niet. Een extra variabel tarief voor restafval kan dan leiden tot onvrede en ontwijkgedrag. Bijvoorbeeld dumping in de openbare ruimte of het ontdoen bij de grondstoffenstromen. Bijvoorbeeld in de GFT-container. 1.3 In de herijking van het uitvoeringsprogramma VANG – huishoudelijk afval wordt het streven naar een maximum van 30 kg/inw/jr. in 2025 niet meer specifiek genoemd. De eerder geformuleerde doelstelling van 30 kg/inw/jr. in 2025 wordt niet meer specifiek genoemd in de herijking. De herijking laat zien waar gemeenten staan ten opzichte van de LAP-doelstellingen voor 2020 (75% afvalscheiding en 100 kg restafval per inwoner). Het streven blijft om met goede afvalscheiding de recyclingvolumes te verhogen, maar het accent komt sterker te liggen op schone stromen. Daarnaast wordt het LAP3 (Landelijk afvalbeheerplan) in 2025 opgevolgd door komende CMP (circulair materialenplan). Er is in dit programma meer aandacht voor sturing op de hogere treden van de afvalhiërarchie, zoals hergebruik en preventie. Een goede kwaliteit van de grondstofstromen (minder vervuiling) is daarbij een belangrijk onderdeel. Een belangrijk doel is ook de verdere innovatie van de circulaire economie. Waaronder ook meer aandacht en wetgeving voor de producentenverantwoordelijkheid.

Kanttekeningen 1.1 Een tarief is een middel (prijsprikkel) om verlaging van het restafval te bewerkstelligen.

De prognose is dat de doelstelling van 100 k/inw/jr. wordt gerealiseerd. Dat is mooi. Met een variabel tarief zou wellicht een nog verdere verlaging mogelijk zijn. Dit kan echter ook leiden (een landelijk verschijnsel) tot vervuiling van de grondstofstromen. En dat is een ongewenste ontwikkeling. Verdere verlaging van het restafval in 2023 kunnen we ook bewerkstelligen met andere instrumenten, waaronder een verdere kwaliteitsverbetering van de dienstverlening, intensieve voorlichting en meer ondersteuning bij bewonersparticipatie (bewonersacties). 1.2 Het uitgangspunt ‘de vervuiler betaalt’ wordt losgelaten. Zonder tariefdifferentiatie zullen de kosten voor het aanbieden van huishoudelijk restafval geen rol spelen. Het is dan ook van belang om aan onze huishoudens meer aandacht te geven aan de intrinsieke motivatie (milieudoelstellingen) bij het goed scheiden van het huishoudelijk afval. 1.3 Het verder terugbrengen van restafval blijft belangrijk. Restafval blijft een ongewenste stroom en draagt niet bij aan een circulaire economie. Restafval wordt namelijk verbrand. Daarmee wordt een voormalige grondstof vernietigd en tot een toename van de CO2 in ons milieu. In de komende CMP zullen er maatregelen worden opgenomen om een verdere afname van het restafval te bewerkstelligen.

Financiële consequenties De financiële consequenties zijn beperkt en blijven binnen de huidige gemeentelijke begroting van 2023 en de daaropvolgende jaren. De gewenste verlaging van de restafvalstroom (en daarmee de verwerkingskosten) wordt niet volledig gerealiseerd. Ook de extra inkomsten uit de grondstoffenstromen (denk aan papier) gaan we nog niet bereiken. Daarentegen voorkomen we kosten die het invoeren van een diftar mee zich meebrengt. Denk daarbij aan de kosten die de belastingdienst Cosensus bij de gemeente in rekening brengt voor de extra administratieve handeling en de kosten bij vervuiling (en dan afkeur) van de grondstoffenstromen en het opruimen van gedumpt restafval. Het niet invoeren van een tarief voor restafval geeft geen wijzigingen in de lasten en baten zoals deze geraamd zijn in de begroting van 2023. Aanpak, uitvoering en participatie De aanpak van het voorstel is gegaan in overleg met uitvoeringsbedrijf Meerlanden en onze belastingdienst Cocensus. Ondanks het niet invoeren van een variabel tarief voor restafval gaan we de ontwikkelde monitoringmethode (aanbiedfrequentie) alvast wel gebruiken en kunnen we onze inwoners zichzelf informeren over hun aanbiedgedrag. In een te raadplegen (inlog)portal kunnen inwoners nagaan hoeveel keren zij hun restafval hebben aangeboden. In onze communicatie worden onze inwoners hierover geïnformeerd.

We verzorgen een persbericht voor de lokale media. Deze wordt ook op de website en de webpagina over afval gezet. We informeren ons InformatieCentrum zodat zij eventuele vragen kunnen beantwoorden. We monitoren, na de informatieverstrekking, de lokale en sociale media en spelen, indien van toepassing, hierop in. Daarnaast worden onze inwoners geïnformeerd over de besluitvorming van de raad. Met name over het reeds realiseren van de VANG-milieudoelstelling. Na besluitvorming van de raad zal ook afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit door het college op enkele punten worden aangepast. Duurzaamheid Besluitvorming gaat niet ten koste van de duurzaamheid. Het wel invoeren van een variabel tarief zou wellicht leiden tot een verdere verlaging van de restafvalstroom, echter ook tot vervuiling van de overige stromen. Door het niet invoeren van het variabel tarief zullen de grondstoffenstromen hoog van kwaliteit blijven.

Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Gemeente Lisse is enige jaren geleden gestopt met diftar. Lisse wil de milieudoelstellingen voornamelijk bereiken door een systeem van omgekeerd inzamelen wat betekent dat de inwoners het restafval naar de ondergrondse vuilcontainer brengen. Een systeem waar onze inwoners van Hillegom, bij het maken van het nieuwe beleid, nadrukkelijk niet voor hebben gekozen. In Teylingen wordt gewerkt met een beloningssysteem. De beloning gaat gelden bij 13 of minder aanbiedingen van de restafvalcontainer. Een systeem die een hoge administratieve inzet vergt. Urgentie Besluitvorming is nodig om de geplande invoer van een tarief voor restafval op 1 januari 2023 te wijzigen. Evaluatie In het raadsbesluit van december 2019 is een evaluatie van het nieuwe beleid gepland in 2023. Om de raad goed te informeren is er een bondige tussenevaluatie in 2022 gemaakt. Deze tussenevaluatie geeft de informatie over de gerealiseerde milieudoelstellingen en – prognoses en is als bijlage toegevoegd. Bijlagen en achtergrondinformatie Tussenevaluatie medio 2022.

het college van burgemeester en wethouders, Mevr. drs. C.B. Baauw secretaris

Dhr. A. van Erk burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het voorstel van het college van 16 augustus 2022 met als onderwerp ‘Het niet invoeren van een tarief (diftar) voor het huishoudelijk restafval'. gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op artikel 108 van de gemeentewet,

besluit: 1. Geen variabel tarief (diftar) voor de inzameling van huishoudelijk restafval in te voeren.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 22 september 2022,

Mevr. drs. Y.P.A. Hermans griffier

Dhr. A. van Erk voorzitter