-RV Herijkte regiovisie specialistische jeugdhulp HR ‘Samen rondom de jeugd’

Raadsvoorstel Besluitvormend

Herijkte regiovisie specialistische jeugdhulp Holland Rijnland ‘Samen rondom de jeugd’

aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-26-495543 Datum collegevergadering: 19 mei 2026 datum raadsvergadering: 25 juni 2026 agendapunt: Dhr. J. Nederpelt portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: programma:

Anouk Visscher a.visscher@hltsamen.nl Samenleven

Wij stellen voor: 1. De definitieve Regiovisie specialistische jeugdhulp Holland Rijnland 2026–2030 ‘Samen rondom de jeugd’ vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de ontvangen zienswijzen van de deelnemende gemeenten en de wijze waarop deze zijn verwerkt. 3. In te stemmen met de beperkte tekstuele verduidelijkingen in de regiovisie, waaronder: de verduidelijking van ‘thuis verblijven’ als ook duurzaam verblijf in een pleeggezin of gezinshuis, de verduidelijking dat het voorkomen van uithuisplaatsingen niet betekent dat noodzakelijke uithuisplaatsingen worden uitgesloten en de verduidelijking dat inhoudelijke passendheid altijd leidend is bij de keuze tussen collectieve en individuele ondersteuning. 4. Het college opdracht te geven de verdere uitwerking van de regiovisie op te laten nemen in het lokale programmaplan Jeugd, het regionaal uitvoeringsplan, inclusief governance, monitoring, arbeidsmarkt, contractering en samenwerking met aanbieders.

Inleiding De gemeenten binnen Holland Rijnland werken samen aan de transformatie van de specialistische jeugdhulp. De huidige druk op de jeugdhulp vraagt om een gezamenlijke, duurzame en toekomstbestendige aanpak. De Hervormingsagenda Jeugd, landelijke afspraken over robuuste regio’s en de financiële en inhoudelijke opgaven binnen het jeugdhulpstelsel maken het noodzakelijk om regionaal duidelijke keuzes te maken. Met de inwerkingtreding van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg per 1 januari 2026 zijn de ambities uit de Hervormingsagenda Jeugd wettelijk verankerd. Dit vraagt om actualisatie van het regionale kader voor de gespecialiseerde jeugdhulp. De regiovisie gespecialiseerde jeugdhulp Holland Rijnland is daarom herijkt. De regiovisie heet ‘Samen rondom de jeugd’ en wordt in alle 13 raden van de jeugdhulpregio Holland Rijnland vastgesteld voor het zomerreces.

De concept Regiovisie specialistische jeugdhulp ‘Samen rondom de jeugd’ is herijkt als strategisch kader voor deze samenwerking. De visie beschrijft hoe gemeenten gezamenlijk willen sturen op passende hulp, versterking van de lokale teams, het terugdringen van onnodige specialistische inzet, het voorkomen van uithuisplaatsingen en het verbeteren van samenwerking met aanbieders en partners. De herijkte regiovisie is op 26 februari 2026 als concept ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraad en de raad heeft een positieve zienswijze met kanttekeningen ingediend. Alle ontvangen zienswijzen zijn beoordeeld en verwerkt in een nota beantwoording zienswijzen. De zienswijze van de gemeenteraad van Hillegom sluit goed aan bij de richting van de regiovisie en vraagt vooral om nadere concretisering in uitvoering en governance, niet om aanpassing van de strategische koers of de concept regiovisie. Wel zullen we in verdere uitwerking regionaal en lokaal het volgende meenemen: financiële sturing en monitoring, KPI’s en data gedreven werken, structurele kennisdeling en lerende netwerken. Verder blijkt dat vrijwel alle gemeenten de richting van de regiovisie onderschrijven en vooral vragen om verduidelijking, borging en nadere uitwerking in het uitvoeringsplan. Slechts op enkele onderdelen zijn beperkte tekstuele verduidelijkingen wenselijk gebleken.

Daarom ligt nu de definitieve Regiovisie ter vaststelling voor. Bestaand kader en context In 2024 is de Taskforce in Holland Rijnland gestart. Deze heeft onderzoek laten uitvoeren door het bureau KokxdeVoogd (KdV) naar de vraag ‘of het ook echt anders kan’ in de gespecialiseerde jeugdzorg. Na een zorgvuldige analyse zijn er 17 knelpunten geconstateerd en een vijftal bestuurlijke uitgangspunten geformuleerd waar het jeugdhulpstelsel minstens aan moet voldoen in de toekomst. Deze vormen de kaders voor vier concrete maatregelenpakketten. De raad is hier via diverse raadsbrieven en een presentatie over het eindrapport in meegenomen. Het college heeft ingestemd met de integrale invoering van maatregelenpakket 1 (waaronder de herijkte regiovisie) voor het stabiliseren en versterken van de interne organisatie van het regionale jeugdhulpstelsel, met maatregelenpakket 2 voor het versterken van de kracht van de lokale teams en met het aanstellen van een regiodirecteur uit maatregelenpakket 3. De keuzes van maatregelen sluiten aan bij de ambities in de herijkte Maatschappelijke Agenda (oktober 2024). Vanuit de pijler Opvoeden en Opgroeien ligt de basis bij ouders en jeugdigen zelf, samen met hun omgeving. We werken aan een sterke pedagogische basis. Als ouders en jeugdigen het zelf (tijdelijk) niet meer redden, helpen we om hun leven weer in eigen hand te nemen.

Beoogd effect Met de vaststelling van deze regiovisie beoogt de raad: • jeugdigen en gezinnen tijdig passende hulp te bieden; • specialistische jeugdhulp beschikbaar, toegankelijk en kwalitatief goed te houden; • lokale teams en de sociale basis te versterken; • onnodige inzet van specialistische jeugdhulp en uithuisplaatsingen te voorkomen; • de regionale samenwerking tussen gemeenten, aanbieders en partners te versterken; • meer grip te krijgen op kwaliteit, toegankelijkheid en financiële beheersbaarheid van de jeugdhulp; • uitvoering te geven aan de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de ontwikkeling naar een robuuste regio.

Inhoudelijke hoofdlijnen De regiovisie bouwt voort op de bestaande regionale samenwerking en zet in op een duurzame hervorming van de specialistische jeugdhulp. De belangrijkste inhoudelijke uitgangspunten zijn: 1. Versterken van de lokale toegang Sterke lokale teams vormen het fundament van passende jeugdhulp. Hulp wordt zo dichtbij mogelijk georganiseerd, met ruimte voor lokale invulling en goede verbinding met specialistische ondersteuning. 2. Passende hulp en normaliseren Collectieve en preventieve oplossingen worden ingezet wanneer deze inhoudelijk passend zijn voor het kind en gezin. Specialistische individuele hulp blijft beschikbaar waar dit noodzakelijk is. 3. Voorkomen van uithuisplaatsingen Door vroegtijdige en passende ondersteuning wordt ingezet op het voorkomen van onnodige uithuisplaatsingen. Waar veiligheid dit vraagt, blijft uithuisplaatsing mogelijk en noodzakelijk. 4. Betere regionale samenwerking en governance Heldere taakverdeling, eenvoudiger governance en duidelijke samenwerking tussen gemeenten, SOZ en aanbieders zorgen voor betere sturing en uitvoerbaarheid. 5. Grip op kwaliteit en kosten Door datagedreven werken, monitoring, contractmanagement en samenwerking met strategische aanbieders wordt gestuurd op kwaliteit, toegankelijkheid en financiële houdbaarheid. 6.

Ondersteuning van professionals De kwaliteit van jeugdhulp staat of valt met professionals. Daarom is aandacht voor arbeidsmarkt, werkdruk en ondersteuning van uitvoerende teams essentieel. Naar aanleiding van de zienswijzen zijn met name tekstuele verduidelijkingen aangebracht rondom: • de betekenis van ‘thuis verblijven’ (ook pleeggezin of gezinshuis); • collectieve oplossingen versus individuele ondersteuning; • de doelstelling rondom vermindering van jeugdhulpgebruik; • het voorkomen van uithuisplaatsingen versus noodzakelijke uithuisplaatsingen. Argumenten 1.1 Met de invoering van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg per 1 januari 2026 moeten gemeenten een regiovisie vaststellen. De nieuwe wet schrijft voor welke onderwerpen in de regiovisie moeten staan. De huidige regiovisie is hierop aangescherpt. Het is essentieel dat alle gemeenten uiteindelijk de definitieve regiovisie vaststellen. Dit is een leidend document voor de regio. Het geeft richting, maar biedt ook ruimte om elementen uit de regiovisie die wethouders scherper aan willen zetten te vertalen naar de lokale verordening. Het streven is om die in het najaar 2026 aan te passen.

1.2 De noodzaak om regionale jeugdhulp te versterken is groot De druk op jeugdhulp is groot: wachtlijsten nemen toe, meer kinderen en hun gezinnen krijgen te maken met complexe problematiek en professionals ervaren dat het stelsel versnipperd en onoverzichtelijk is. Kinderen en gezinnen krijgen niet altijd tijdig de juiste hulp. De noodzaak om onze regionale jeugdhulp te versterken groter dan ooit. De jeugdhulp moet eenvoudiger, voorspelbaarder en beter uitvoerbaar worden. Dat vraagt om efficiënte regionale samenwerking waarin lokale kracht de basis vormt en we als aanvulling daarop gespecialiseerde jeugdhulp regionaal organiseren. Dit is vastgelegd in de herijkte regiovisie. Omdat de uitgangspunten van de regiovisie uit 2021 nog steeds staan en daar ook nog steeds draagvlak voor is, is er gekozen voor een herijking van deze visie in plaats van dat er een volledig nieuwe visie is geschreven. De herijkte versie sluit daarmee beter aan op de huidige samenwerking met partners. De herijkte regiovisie is compacter en logischer opgebouwd, zodat zij in de praktijk beter als richtinggevend kompas kan worden gebruikt. Uitwerkingsonderdelen zijn verplaatst naar de bijlagen en de vormgeving is vernieuwd. Verder is de visie aangescherpt vanuit landelijke richtlijnen en onze gezamenlijke ambitie.

Kanttekeningen 1.1 Vaststelling van de visie alleen geeft geen garantie Hoewel de regionale visie bijdraagt aan gezamenlijke richting en afstemming binnen de regio, is het van belang te benadrukken dat de vaststelling niet automatisch leidt tot garanties. De daadwerkelijke impact is afhankelijk van eventuele vervolgbesluiten, beschikbaar budget, onderlinge samenwerkingsafspraken en de bereidheid van alle betrokken gemeenten en partners om deze visie in de praktijk te brengen. Dit vraagt om blijvende afstemming, monitoring en periodieke bijstelling. Financiële consequenties De regiovisie is een visie en geen uitgewerkt plan over hóe deze gerealiseerd moet worden. Zodoende volgen uit de regiovisie geen directe financiële consequenties. De regiovisie zal in de komende jaren dus nog vertaald moeten worden naar de praktijk. Deze acties moeten in de basis opgepakt worden binnen het regionaal beleidsprogramma, het regionaal uitvoeringsplan gespecialiseerde jeugdhulp en lokaal in het programmaplan Jeugd. Juridisch kader De Wet verbetering beschikbaarheid Jeugdzorg is een wet die een aantal bestaande wetten wijzigt. In dit geval m.b.t. de regiovisie, is van belang dat deze wet de Jeugdwet wijzigt. • Artikel 2.2 van de Jeugdwet (zowel in 2025 als na wijziging in 2026) bevat de bevoegdheid van de gemeenteraad om een plan (regiovisie) vast te stellen.

• Artikel 169 lid 1 en lid 2 Gemeentewet: bevoegdheid/verplichting van het college om de raad te informeren. • Artikel 160 lid 1 sub a en sub b Gemeentewet: college voert dagelijks bestuur en bereid beslissingen van de raad voor. Aanpak, uitvoering en participatie De acties die voortvloeien uit de herijkte regiovisie zullen worden opgepakt binnen het regionaal beleidsprogramma, het regionaal uitvoeringsplan gespecialiseerde jeugdhulp en lokaal in het programmaplan Jeugd. Duurzaamheid n.v.t.

Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) Dit betreft een voorstel voor gemeente Hillegom. Eenzelfde voorstel wordt voorgelegd aan de raden van Lisse en Teylingen. Urgentie n.v.t. Evaluatie Zodra de regiovisie is vastgesteld, dient deze daarbij als uitgangspunt. Bijlagen en achtergrondinformatie 1. 'Samen rondom de jeugd' - Regiovisie gespecialiseerde jeugdhulp Jeugdregio Holland Rijnland d.d. 28 april 2026 2. Nota van beantwoording zienswijzen en bestuurlijk advies Regiovisie specialistische jeugdhulp Holland Rijnland 2026-2030 ‘Samen rondom de jeugd’ Namens het college van Hillegom, M. Witkamp Secretaris

R. ter Hark Burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het voorstel van het college van 19 mei 2026 met als onderwerp Herijkte regiovisie specialistische jeugdhulp Holland Rijnland ‘Samen rondom de jeugd’ gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op Artikel 2.2 van de Jeugdwet/Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg, Artikel 169 lid 1 en lid 2 Gemeentewet en Artikel 160 lid 1 sub a en sub b Gemeentewet.

Besluit: 1. De definitieve Regiovisie specialistische jeugdhulp Holland Rijnland 2026–2030 ‘Samen rondom de jeugd’ vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de ontvangen zienswijzen van de deelnemende gemeenten en de wijze waarop deze zijn verwerkt. 3. In te stemmen met de beperkte tekstuele verduidelijkingen in de regiovisie, waaronder: de verduidelijking van ‘thuis verblijven’ als ook duurzaam verblijf in een pleeggezin of gezinshuis, de verduidelijking dat het voorkomen van uithuisplaatsingen niet betekent dat noodzakelijke uithuisplaatsingen worden uitgesloten en de verduidelijking dat inhoudelijke passendheid altijd leidend is bij de keuze tussen collectieve en individuele ondersteuning. 4. Het college opdracht te geven de verdere uitwerking van de regiovisie op te laten nemen in het lokale programmaplan Jeugd en het regionaal uitvoeringsplan, inclusief governance, monitoring, arbeidsmarkt, contractering en samenwerking met aanbieders.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 25 juni 2026,

Y.P.A. Hermans Griffier

R. ter Hark Voorzitter