-RV Gemeentelijk rioleringsplan Hillegom 2021 -2025.pdf

Raadsvoorstel Besluitvormend Gemeentelijk rioleringsplan Hillegom 2021 -2025 aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-20-154864 datum voorstel: 4 december 2020 datum collegevergadering: 9 februari 2021 datum raadsvergadering: 25 maart 2021 agendapunt: 0 portefeuillehouder: A. de Jong behandelend ambtenaar: R. Zegers e-mailadres: R.Zegers@hltsamen.nl

Wij stellen voor: Het “Gemeentelijk rioleringsplan Hillegom 2021-2025” vast te stellen.

Inleiding In het gemeentelijk rioleringsplan is aangegeven hoe invulling wordt gegeven aan de wettelijke zorgplichten ten aanzien van afvalwater, hemelwater en grondwater. Vanuit de visie dat wij staan voor een gezond, veilig en aantrekkelijk vestigings- en verblijfsklimaat voor bedrijven en bewoners van de gemeente Hillegom zijn de doelen van het rioleringsplan bepaald. Deze doelen zijn: geen gezondheidsrisico's vanuit waterketen en watersysteem, beperken maatschappelijke ontwrichting en schade bij extreme weersomstandigheden, ecologisch gezond en natuurlijk watersysteem en duurzaamheid. Speerpunten hierbij zijn het voorsorteren op de implementatie van de Omgevingswet, het uitvoeren van urgente hydraulische knelpunten, het vervangen van slechte riolen, het voeren van risicodialogen en anticiperen op klimaatverandering en het benutten van mee koppelkansen bij ingrepen in de openbare ruimte: afkoppeling, bovengrondse aanpassingen om de kans op wateroverlast te reduceren. In het kader van het rioleringsplan is de kostendekkende rioolheffing berekend. Uit deze berekeningen blijkt dat de rioolheffing de komende jaren behoudens jaarlijkse indexatie niet hoeft te stijgen om de taken binnen het taalveld riolering uit te kunnen blijven voeren. Bestaand kader en context Het vigerende rioleringsplan kent een planperiode tot en met 2020.

Het nu voorliggende gemeentelijk rioleringsplan voor de periode 2021-2025 is een actualisatie van dit in 2016 vastgestelde plan. Op basis van de wettelijke zorgplichten is het beheer van de riolering een kerntaak van de gemeente.

Beoogd effect Het samen met andere actoren realiseren en behouden van een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving. Tegen de laagst maatschappelijke kosten, die voor 100% gedekt worden uit de rioolheffing. Met het gemeentelijk rioleringsplan wordt een goede integrale beleidsafweging gemaakt op het gebied van de rioleringszorg, de bodem- en waterkwaliteit en de gemeentelijke infrastructuur. Op basis van de financiële consequenties van het plan wordt de hoogte van de rioolheffing bepaald. Argumenten 1.1 Het rioleringsplan bevat het gemeentelijk beleid en strategie van Hillegom ten aanzien van stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater voor de periode 2021 tot en met 2025. In het rioleringsplan geeft de gemeente in het licht van de lange termijn haar beleid voor de komende planperiode weer. In het plan wordt de strategie beschreven die in hoofdlijnen de aanpak weergeeft waarmee invulling wordt gegeven aan de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater en die leidt tot het bereiken van de gestelde doelen. De strategie bevat, uitgaande van de doelen, een samenhang tussen onderzoek, benodigde middelen en tijd. Op basis van de financiële consequenties van het plan wordt de hoogte van de rioolheffing bepaald. In het rioleringsplan is op pagina 4 en 5 een korte samenvatting met hierin de belangrijkste items van het plan opgenomen.

1.2 In het beleidsplan wordt invulling gegeven aan de hoofddoelen: geen gezondheidsrisico's vanuit waterketen en watersysteem, beperken maatschappelijke ontwrichting en schade bij extreme weersomstandigheden, ecologisch gezond en natuurlijk watersysteem en duurzaamheid. Vanuit het belang van de volksgezondheid streven we naar het zo veel mogelijk voorkomen van het contact met afvalwater. De inzameling, transport en zuivering van afvalwater mag niet tot gezondheidsrisico's, geurhinder, water- of bodemkwaliteitsproblemen leiden. Om te komen tot een ecologisch gezond en natuurlijk (grond)watersysteem beheren we de afvalwaterketen zo doelmatig mogelijk en beperken wij de missies vanuit de afvalwaterketen naar bodem en oppervlaktewater. We anticiperen op klimaatverandering door bij ingrepen in de openbare ruimte in te zetten op een klimaatbestendige (her)inrichting. Naast verbetering van de ondergrondse hemelwaterafvoer door afkoppelen is berging en afvoer van hemelwater over maaiveld een goede oplossing om toekomstige problemen te voorkomen. We gaan verder met het ontvlechten van de waterstromen. Het hemelwater wordt bij rioolvervangingen, herinrichtingen en grootschalig wegonderhoud van het rioolstelsel afgekoppeld en gescheiden afgevoerd. Bij nieuwbouw worden waterstromen niet samengevoegd maar afzonderlijk verwerkt.

Binnen het samenwerkingsverband cluster Kennemerland worden de mogelijkheden onderzocht tot het sluiten van energie- en grondstoffenkringloop. 1.3 Het gemeentelijk rioleringsplan sorteert voor op de implementatie van de rioleringstaken in de omgevingsvisie, het omgevingsplan en het uitvoeringsprogramma. Het rioleringsplan is zo ingedeeld dat de onderdelen relatief eenvoudig overgenomen kunnen worden in de nieuwe planvormen. De herziening van de omgevingsvisie verloopt parallel aan het opstellingstraject van het gemeentelijk rioleringsplan. Voor beide beleidssporen geldt dat het integraal rapport Bouwstenen waterketen Omgevingswet SWR2 als kapstok dient. Hierdoor hanteren we in beide planvormen dezelfde doelen. De bouwstenen waterketen die in het rioleringsplan zijn opgenomen zijn reeds aangedragen voor de opstelling van de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom en het Omgevingsplan.

1.4

1.5

Het hebben van een geldig gemeentelijk rioleringsplan is een wettelijke verplichting. De gemeente heeft volgens de Waterwet de zorgplicht voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater, de doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater en het treffen van maatregelen om nadelige gevolgen van de grondwaterstand te voorkomen of te beperken. In het rioleringsplan zijn deze zorgplichten uitgewerkt. Het hoogheemraadschap van Rijnland heeft ingestemd met het gemeentelijk rioleringsplan. Op basis van het ontwerp gemeentelijk rioleringsplan heeft ambtelijk overleg plaatsgevonden met Rijnland. Het hoogheemraadschap is als waterkwaliteits-/waterkwantiteitsbeheerder en beheerder van de afvalwaterzuiveringsinstallatie betrokken bij de opstelling van de het rioleringsplan en de hierin geformuleerde hoofddoelen. Rijnland heeft ingestemd met het ontwerpplan.

Kanttekeningen 1.1 De resultaten van de stresstest klimaatbestendigheid zijn nog niet beschikbaar. Om invulling te geven aan het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie laat gemeente Hillegom in samenwerking met de gemeenten Lisse en Teylingen een stresstest klimaatbestendigheid uitvoeren. Hiermee wordt op hoofdlijnen inzicht verkregen in de effecten van klimaatverandering op het gebied van wateroverlast door hevige neerslag, droogte, hitte en veiligheid. Voor het rioleringsplan is de hemelwaterstresstest (wateroverlast) hierbij van belang. De resultaten van dit traject zijn niet op tijd beschikbaar om in dit plan te verwerken. Wij anticiperen hierop door jaarlijks een investeringsbedrag op te nemen voor onder andere klimaat adaptieve maatregelen gelieerd aan de gemeentelijk zorgplichten. 1.2 De gevolgen van zwaardere (extreme) buien als gevolg van klimaatverandering kunnen niet opgelost worden door het vergroten van de capaciteit van de rioleringsbuizen van het rioleringsstelsel. Voor wateroverlast gevoelige locaties zal het overtollige water veelal via maaiveld afgeleid moeten worden naar locaties waar het minder of geen schade aanricht. Welke maatregelen in het kader van de klimaatadaptatie (wateroverlast, droogte, hitte en veiligheid) het best genomen kunnen worden zijn op dit moment nog niet inzichtelijk.

De verwachting is dat deze maatregelen veelal de komende decennia zullen worden opgepakt op het moment dat er kan worden meegelift met andere projecten in de buitenruimte. Alleen indien mocht blijken dat het aanpakken van een risicolocatie echt noodzakelijk is dan kan gekozen worden voor een versnelde aanpak. Het verbeteren van de klimaatbestendigheid wordt dus veelal pas opgepakt op het moment dat er sprake is van geplande reconstructiewerken en herinrichtingen. 1.3 Bij de inwerkingtreding van de van de omgevingswet is het gemeentelijk rioleringsplan niet langer wettelijk verplicht. Het gemeentelijk rioleringsplan blijft geldig op het moment dat de omgevingswet in werking treedt. Het plan blijft gelden totdat de periode is verstreken waarvoor het plan is vastgesteld. Of totdat de gemeente het plan laat vervallen (artikel 4.93 Invoeringswet). De inhoud van het rioleringsplan kan dan terechtkomen in de verschillende instrumenten van de Omgevingswet. Het rioleringsplan is zo ingedeeld dat de onderdelen relatief eenvoudig overgenomen kunnen worden in de nieuwe planvormen. Financiële consequenties Kosten Voor het uitvoeren van het gemeentelijk rioleringsplan is geld nodig. Dekking van deze

kosten vindt plaats vanuit de rioolheffing. Uitgangspunt van het beleid is een rioolheffing gebaseerd op 100% kostendekking. De heffing wordt net als in de huidige situatie geheven op basis van het soort perceel. Voor percelen die in hoofzaak tot bewoning dienen wordt een vast bedrag als belasting geheven en voor percelen die niet in hoofdzaak tot bewoning dienen wordt een bedrag aan belasting geheven naar het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. Hierbij wordt uitgegaan van één heffing voor alle gemeentelijke watertaken. Deze heffing wordt opgenomen in de verordening voor de rioolheffing. De exploitatie lasten in het nieuwe gemeentelijk rioleringsplan zijn opgenomen in de begroting 2021. De opgenomen exploitatie lasten in de meerjarenraming 2022 en verder worden opgenomen in de begroting 2022 en verder. Voorziening Per 1 januari 2015 beschikt de gemeente Hillegom over een voorziening ten behoeve van toekomstige rioolvervangingen. Door de mogelijkheid om via de rioolheffing te sparen kan het opwaartse effect van deze vervangingsinvesteringen op de rioolheffing worden gemitigeerd. Aangezien dotaties aan en onttrekkingen uit de voorziening gebaseerd zijn op ramingen zal het uitvoeringsplan en het daaraan gerelateerde kostendekkingsplan tussentijds geëvalueerd worden en indien nodig worden geactualiseerd op basis van de werkelijke kosten.

Rioolheffing Uit het rioleringsplan blijkt dat de huidige rioolheffing behoudens de jaarlijkse indexatie niet hoeft te stijgen. Aanpak, uitvoering en participatie Het gemeentelijk rioleringsplan zal worden uitgewerkt in operationele planningen. Hier wordt de vertaalslag gemaakt van beleid naar beheer. Op basis van inspectie- en andere onderzoeksresultaten worden de onderhoudsmaatregelen, renovaties, vervangingen en verbeteringsmaatregelen bepaald. Bij het opstellen van de operationele planningen vindt afstemming plaats tussen de verschillende disciplines binnen de openbare ruimte; riool, wegen, groen, openbare verlichting, etc. Deze afstemming is gericht is gericht op het efficiënt inzetten van alle budgetten en het beperken van de overlast voor de omgeving. Het resultaat is een integrale aanpak van de werkzaamheden. Werkzaamheden aan de riolering hebben een behoorlijke impact op de omgeving. Bij de voorbereiding en uitvoering van de werkzaamheden is een heldere afstemming en communicatie met belanghebbenden daarom erg belangrijk. In beide fases zal hier de noodzakelijke aandacht aan worden geschonken. De vaststelling van het gemeentelijk rioleringsplan zal op de gebruikelijke wijze in de Hillegommer en op de website van de gemeente Hillegom bekend worden gemaakt. Daarbij wordt aangegeven hoe burgers en bedrijven kennis kunnen nemen van de inhoud van dit plan.

Duurzaamheid Duurzaamheid is een belangrijk onderwerp in het gemeentelijk rioleringsplan. Bij de aanpak van ieder probleem of de realisatie van projecten wordt het aspect duurzaamheid meegewogen. Vooral de ambitie om te streven naar de ontvlechting van afvalwater en hemelwater is een duurzaam onderwerp in dit plan. Aan deze ontvlechting van de (afval)waterstromen is ook in de afgelopen jaren door de aanleg van gescheiden

rioolstelsels zowel bij bestaande bouw als bij nieuwbouw een grote inspanning geleverd. Ook de adaptatie op de klimaatverandering door in te zetten op een klimaatbestendige (her)inrichting van de openbare ruimte is in dit kader een belangrijk item. De afvoercapaciteit van de riolering is en blijft immers beperkt dus zal op locaties die voor wateroverlast gevoelig zijn de inrichting gericht moeten zijn op het bovengronds bergen en afvoeren van het overtollige hemelwater tijdens hevige neerslag. Bij nieuwbouw wordt sowieso geanticipeerd op klimaatverandering. Daarnaast wordt bij innovatieve oplossingen naar duurzaamheid in de gehele waterketen gekeken. Een duurzame waterketen vraagt immers om besparingen en terugwinning van bijvoorbeeld energie, grondstoffen en CO2. Mogelijke invulling van dergelijke oplossingen komen in de samenwerking cluster Kennemerland aan de orde. Binnen deze cluster wordt met een aantal gemeenten ten noorden van Hillegom, het hoogheemraadschap van Rijnland en het waterleidingbedrijf samengewerkt binnen de waterketen. Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) De gemeente Hillegom heeft de zorgplicht voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Het huidige beleidsplan was geldig tot en met 2020. Het actualiseren van het plan is dan ook aan de orde. De rioleringsplannen van de gemeenten Lisse en Teylingen hebben beide een looptijd tot en met 2021.

Het eventueel gezamenlijk opstellen van alle rioleringsplannen binnen de drie gemeenten was gezien de noodzaak tot actualisering van het rioleringsplan van Hillegom niet gewenst. Daarnaast ligt het gezamenlijk opstellen ook niet voor de hand. De plannen van Lisse en Teylingen worden gezamenlijk opgesteld binnen de samenwerking cluster Bollenstreek waarbij het riolerings- en zuiveringsbeleid binnen deze cluster op elkaar wordt afgestemd. De gemeente Hillegom zit echter vanwege de afvoer van haar afvalwater naar de afvalwaterzuivering in Zwaanshoek in de samenwerking cluster Kennemerland. Voor het opstellen van het rioleringsplan van Hillegom is dan ook afstemming binnen dit cluster gezocht en zijn de hoofddoelen gebruikt die in dit cluster gezamenlijk zijn geformuleerd. Urgentie Het huidige gemeentelijk rioleringsplan heeft een looptijd tot en met 2020. Aangezien het nieuwe plan geldig is vanaf 2021 is vaststelling van het plan door de gemeenteraad begin 2021 nodig. Evaluatie Niet van toepassing. Bijlage en achtergrondinformatie  Gemeentelijk rioleringsplan Hillegom 2021-2025 d.d. 23 september 2020 namens het college van burgemeester en wethouders, Mevr. drs. C.B. Baauw secretaris

Dhr. A. van Erk burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het voorstel van het college van 9 februari 2021 met als onderwerp Gemeentelijk rioleringsplan Hillegom 2021 -2025 gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op artikel 108 van de Gemeentewet,

besluit: Het “Gemeentelijk rioleringsplan Hillegom 2021-2015” vast te stellen. Aldus besloten in de raadsvergadering van 25 maart 2021,

Mevr. drs. P.M. Hulspas-Jordaan griffier

Dhr. A. van Erk voorzitter