-RV Debat raadsakkoord of coalitieakkoord.pdf

Hillegom

Raadsvoorstel Besluitvormend Debat raadsakkoord/ coalitieakkoord aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-22-241950 datum collegevergadering: datum raadsvergadering: 30 maart 2022 agendapunt: 5 portefeuillehouder: Dhr. A. van Erk behandelend ambtenaar: Yvonne Hermans e-mailadres: Y.Hermans@hillegom.nl

Wij stellen voor: 1. De raadsfracties een antwoord te laten geven op de volgende vragen: a) Wat willen we bereiken met het raadsakkoord? Welk probleem lossen we er mee op? Welke verbetering moet plaatsvinden? b) Welke variant kiezen we? Welk raadsakkoord past bij ons en bij wat we willen? Over welke onderwerpen moeten afspraken gemaakt worden? 2. Dat de raad invulling zal geven aan de gekozen variant.

Inleiding Na de gemeenteraadsverkiezingen worden gesprekken gevoerd tussen de politieke partijen. Dit gebeurt op initiatief van de partij die als grootste uit de bus is gekomen. De huidige werkwijze in Hillegom is dat er door de coalitiepartijen een coalitieakkoord wordt opgesteld. Een coalitieakkoord bevat afspraken tussen politieke partijen die samen het college vormen. Het coalitieakkoord is een politiek document. Daarnaast legt het ook kaders vast voor de komende collegeperiode. Afspraken kunnen ook worden vastgelegd in een raadsakkoord. Dit zijn dan afspraken tussen alle politieke partijen in de raad. Tijdens het overleg met de lijsttrekkers over het proces van de coalitievorming ontstond er een debat over het opstellen van een coalitieakkoord versus het opstellen van een raadsakkoord. Geconcludeerd werd dat de nieuwe raad hierover een besluit moet nemen. Om deze reden wordt dit onderwerp ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Bestaand kader en context Na de gemeenteraadsverkiezingen worden gesprekken gevoerd tussen de politieke partijen. Dit gebeurt op initiatief van de partij die als grootste uit de bus is gekomen. De huidige werkwijze is dat er door de coalitiepartijen een coalitieakkoord wordt opgesteld. Het coalitieakkoord bevat afspraken tussen politieke partijen die samen het

college vormen en is daarmee een politiek document. Maar het is niet alleen een politiek document, het bevat namelijk ook kaders voor de komende collegeperiode. Dit is ook de werkwijze die tot op heden wordt gehanteerd in Hillegom. Raadsakkoorden genieten een groeiende populariteit in de gemeentepolitiek. De aandacht voor raadsakkoorden is te plaatsen in een bredere maatschappelijke discussie over vernieuwing van de lokale democratie. Het komt vaak voort uit de wens om op een andere manier politiek te bedrijven. Er is op het vlak van democratische vernieuwing de afgelopen jaren veel beweging. Een raadsakkoord wordt gesloten vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid die alle fracties willen nemen om de rol van de gemeenteraad in de lokale samenleving neer te zetten. Het raadsakkoord is vooral een werkplan voor de raad, waarin ambities en afspraken met zichzelf staan. De routekaart voor raadsakkoorden beschrijft 6 verschillende varianten van documenten om politieke afspraken vast te leggen, te weten: 1. Traditioneel raadsakkoord 2. Coalitie levert wethouders en maakt een coalitieakkoord, daarop aanvullend maakt de raad een raadsakkoord /prioriteitenagenda. 3. Een raadsakkoord met daarbinnen een collegeprogramma. 4. Coalitie levert de wethouders, het akkoord wordt gesloten met de raad 5.

Raadsakkoord wordt raadsbreed gemaakt, coalitie levert de wethouders, maar na tussentijds opstappen van een van de wethouders wordt een nieuwe wethouder zonder partijkleur raadsbreed gekozen. 6. Raadsakkoord en een zakencollege In de bijlage ‘Een routekaart voor raadsakkoorden: varianten, ervaringen en lessen’ is onder hoofdstuk 2 een toelichting te vinden op deze varianten. Wat betreft Hillegom is er 2018 er naast een traditioneel coalitieakkoord voor het eerst een prioriteitenagenda van de raad opgesteld. Hierin zijn een aantal onderwerpen benoemd waarbij de rol van de raad extra aandacht moest krijgen, ook in relatie tot burgerparticipatie. De prioriteitenagenda was niet vastgesteld door de gemeenteraad. Het gevolg was dat niet alle prioriteiten even prominent door de raad zijn opgepakt.

Beoogd effect Het doel van de discussie het komen tot een besluit over welk type document (coalitieakkoord en/of (variant) raadsakkoord) om politieke afspraken vast te leggen het beste past bij de ambities van de gemeenteraad van Hillegom. Verloop van het debat Om te komen tot een keuze in de variant die het beste past bij de ambities van de gemeenteraad zijn de eerste twee stappen uit de routekaart voor raadsakkoorden van belang. Deze zijn twee stappen zijn verwoord in de volgende vragen: 1. Wat willen we bereiken met het raadsakkoord? Welk probleem lossen we er mee op? Welke verbetering moet plaatsvinden? 2. Welke variant kiezen we? Welk raadsakkoord past bij ons en bij wat we willen? Het debat in de raad over de te kiezen variant zal dan ook aan de hand van deze twee stappen en de daarbij behorende vragen verlopen. Beide stappen worden ieder afzonderlijk opgedeeld in een eerste en een tweede termijn. De eerste termijn is bedoeld voor een reactie van de fracties op de gestelde vragen. De tweede termijn is bedoeld voor het debat.

Kanttekeningen De geformuleerde oplossingen 1 t/m 6 onder het kopje ‘bestaand kader en context’ zijn niet uitputtend. De raad kan er voor kiezen door aanpassing van bestaande werkafspraken bestaande knelpunten op te lossen en (nieuwe) ambities te realiseren. De in een raadsakkoord opgenomen ambitie om iets anders te willen is geen garantie dat het ook gebeurt. Er zijn heldere en handhaafbare procesafspraken nodig waar partijen elkaar op kunnen aanspreken. Dit om te zorgen dat een raadsakkoord tot de afgesproken (maatschappelijke) resultaten leidt. Financiële consequenties Geen Aanpak, uitvoering en participatie Als de keuze valt op een andere variant dan een traditioneel coalitieakkoord, dan is ook raadzaam om ook stap 3 en 4 van de routekaart voor raadsakkoorden te doorlopen. Deze stappen zijn verwoord aan de hand van de volgende vragen: 3. Wat moeten we daarvoor regelen? Welke randvoorwaarden moeten we op orde brengen? 4. Welke risico’s treden hierbij op en wat kunnen we doen om deze in te dammen? Het is belangrijk om dit zo spoedig mogelijk in een aparte bijeenkomst van de raad deze vragen op te pakken. Duurzaamheid N.v.t. Hillegom-Lisse-Teylingen (HLT) N.v.t.

Urgentie Er is in het overleg met de lijsttrekkers afgesproken dat alvorens er met de formatie gestart wordt, dat de nieuwe raad een besluit neemt over het al dan niet opstellen van raadsakkoord, coalitieakkoord of een variant hierop. Voor de voortgang van het proces is het belangrijk dat de nieuwe raad hier zo spoedig mogelijk een besluit neemt. Om deze reden is het onderwerp geagendeerd voor de raadsvergadering van 30 maart. Evaluatie Voorgesteld wordt om een halverwege de raadsperiode in 2024 een tussentijdse evaluatie te houden. Bijlagen en achtergrondinformatie Routekaart voor raadsakkoorden: varianten, ervaringen en lessen (mr. Lianne van Kalken e.a.), april 2021

Hillegom, 24 maart 2022

Mw. Y.P.A. Hermans Griffier

Dhr. A. van Erk burgemeester

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het voorstel van het d.d. 24 maart 2022 met als onderwerp Debat raadsakkoord/ coalitieakkoord gelet op de behandeling in de raadsvergadering, gelet op artikel 108 gemeentewet,

besluit: Klik hier om de besluitpunten in te voeren. (dezelfde besluitpunten als bovenaan in het raadsvoorstel!) Als er sprake is van het vaststellen van een verordening, neem hier dan de gehele tekst van de verordening op

Aldus besloten in de raadsvergadering van 30 maart 2022,

Mevr. drs. Y.P.A. Hermans griffier

Dhr. A.P.J. van Hemmen waarnemend voorzitter