-RV Aanvullen fonds starterslening Hillegom.pdf

Hillegom

Raadsvoorstel Besluitvormend Aanvullen fonds starterslening Hillegom aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-23-310139 datum collegevergadering: 23 mei 2023 datum raadsvergadering: 29 juni 2023 agendapunt: 0 portefeuillehouder: Dhr. A. de Jong behandelend ambtenaar: Peet Wijnen e-mailadres: p.wijnen@hltsamen.nl telefoon: 14 0252433270

Wij stellen voor: 1. Een bedrag van € 2.000.000,- beschikbaar te stellen als aanvullend budget voor het toewijzen van de in de verordening Starterslening gemeente Hillegom bedoelde Starterslening in het revolverende fonds van de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn); 2. De begrotingswijziging R16 Startersleningen vast te stellen.

Inleiding In december 2020 heeft de gemeenteraad van Hillegom een herziene Verordening Starterslening gemeente Hillegom vastgesteld. Door deze verordening werd het mogelijk om de starterslening optimaler te benutten. Het aantal aanvragen en verstrekkingen van startersleningen is sindsdien toegenomen. Het beschikbare budget in het revolverende fonds is inmiddels bijna op. Recent zijn veel woningen onder de NHG-grens in de Witte Tulp toegewezen aan Hillegomse koopstarters. Van deze groep hebben bovengemiddeld veel een starterslening aangevraagd. Het beschikbare budget in het fonds is sneller ingezet dan de prognose en de revolverende werking van het fonds. Als het fonds op is kunnen er geen startersleningen meer worden verstrekt tenzij al uitstaande leningen voldoende zijn terugbetaald. Dit is de revolverende werking. Op dit moment is het fonds bijna uitgeput. Om te voorkomen dat er geen startersleningen meer kunnen worden verstrekt is het nodig om het fonds aan te vullen voor het verstrekken van startersleningen. Daarmee kunnen Hillegomse koopstarters blijvend geholpen worden met de aankoop van een woning onder de NHG-grens in Hillegom. Bestaand kader en context • Algemene wet bestuursrecht • Verordening starterslening gemeente Hillegom 2020

1

• •

Woonprogramma Hillegom 2020-2024: naar een duurzaam evenwicht Coalitieakkoord 2022-2026: Met Trots Vooruit!

Beoogd effect Met het aanvullen van het fonds willen we bereiken dat er continuïteit is in de verstrekking van de startersleningen waardoor jonge koopstarters meer mogelijkheden hebben om zich in Hillegom te vestigen. Dit draagt bij aan het sociaal en economisch leefbaar en aantrekkelijk houden van de gemeente. In het geval een koopstarter een huurwoning achterlaat, wordt ook de doorstroming bevorderd. Argumenten 1.1 Het incidentele budget is nagenoeg uitgeput De starterslening is opgericht als een revolverend fonds. Door de sterke toename van het aantal aanvragen (weergegeven in tabel 1) is het bedrag dat aan nieuwe leningen wordt verstrekt hoger dan het bedrag dat binnenkomt door aflossing op de reeds verstrekte leningen. Het budget voor het verstrekken van startersleningen is op dit moment echter nagenoeg uitgeput. Om de continuïteit van de starterslening te waarborgen dienen er middelen beschikbaar te worden gesteld. Jaar

Verstrekte startersleningen

Waarvan nieuwbouwwoningen

Waarvan bestaande woningen

2018 2019

6 3

2 1

4 2

2020 2021

2 15

0 9

2 6

2022 2023 (t/m 4 mei)

5 5 + 8 aanvragen

0 6

5 7

1.2 De koopstarter komt makkelijker aan bod Uit analyse van De Nederlandsche Bank (DNB) blijkt dat vanaf dit najaar de koopstarter meer ruimte krijgt op de woningmarkt. Naar verwachting heeft dit een aantrekkend effect op de aanvragen en verstrekkingen van startersleningen. De bovenstaande tabel toont dat het merendeel van de verstrekte startersleningen voor bestaande woningen is (sinds 2018 26 van de 44, circa 60%); het aantal verstrekkingen zal naar verwachting toenemen de komende jaren. Door het fonds voldoende aan te vullen kan in deze vraag langer worden voorzien. 1.3 De komende jaren worden meer projecten met woningen voor koopstarters verwacht Er zijn meerdere projecten in ontwikkeling waar woningen onder de NHG-grens worden aangeboden, zoals het project SIZO. We zien telkens een flinke stijging voor startersleningen als een project met dergelijke woningen op de markt komen. In 2021 zijn 9 van de 15 startersleningen verstrekt voor woningen in Vossepolder en Corso '21. De komende jaren wordt met regelmaat dit aanbod verwacht, waardoor hier ook voldoende vraag uit voortkomt. Dit maakt dat het wenselijk het fonds voldoende aan te vullen. 1.4 Met de hernieuwde verordening startersleningen zijn meer leningen verstrekt Er zijn meer startersleningen aan Hillegomse koopstarters verstrekt sinds de hernieuwde verordening startersleningen in december 2020 is vastgesteld.

Het doel van de verordening om de starterslening optimaler te benutten is daarmee bereikt. In aantal is dit zichtbaar, maar ook qua middelen in het fonds. Eind december 2020 was er circa één miljoen euro beschikbaar. Sindsdien zijn er 20 startersleningen verstrekt en nog eens 8

2

aangevraagd. Daaruit blijkt dat door de revolverende werking ook weer geld is vrijgekomen (ca € 400.000). De starterslening is echter populairder dan de revolverende werking op dit moment aan kan. 2.1 Bij de uitgifte van startersleningen moet een beheervergoeding aan de SVn worden betaald. De SVn brengt bij de gemeente Hillegom jaarlijks 0,5% beheerskosten over de uitstaande leningen in rekening. In de begrotingswijziging zijn deze beheerskosten opgenomen ad € 10.000, dit is voldoende dekking voor het geval het volledige bedrag van € 2.000.000 aan startersleningen is uitgeleend. Met het vaststellen van de begrotingswijziging wordt de begroting formeel gewijzigd. Kanttekeningen 1.1 Het verhoogde budget kan in de toekomst te weinig zijn om aan de vraag te voldoen Steeds meer leningen worden verstrekt voor het maximale bedrag van € 50.000. Tot december 2020 was dit bedrag € 30.000 Met het nieuwe budget van € 2.000.000 kunnen dan minimaal 40 leningen van € 50.000 worden verstrekt, of meer startersleningen als minder leningen met een maximale leensom worden verstrekt. De afgelopen jaren werd vaak versneld terugbetaald door de stijgende woningwaarden en gunstige hypotheekrentes. Met de gestegen hypotheekrente en kalmerende woningmarkt zal de komende jaren naar verwachting minder vaak versneld worden afgelost.

Dit beperkt op korte termijn de revolverende werking omdat alleen de reguliere aflossingen binnenkomen en geen versnelde aflossingen. Er komt daarmee minder snel geld uit het bestaande budget vrij om opnieuw te verstrekken. Het risico bestaat daarmee dat op den duur het beschikbare budget weer op is. In dat geval stelt de verordening dat er geen startersleningen meer verstrekt kunnen worden, tenzij de raad meer budget beschikbaar stelt. Financiële consequenties Revolverend fonds Het fonds om startersleningen te verstrekken aan koopstarters is door de raad in stappen tussen 2010 en 2016 opgehoogd naar € 1.720.000,-. Het budget in het revolverende fonds is inmiddels door ontvangen rentes opgelopen naar € 1.848.052,80. Het uitbreiden van het revolverend fonds met € 2.000.000, betekent een verplaatsing van middelen van onze gemeenterekening bij de Bank Nederlandse Gemeenten naar onze gemeenterekening bij de SVn. De ontvangen aflossingen op de verstrekte leningen kunnen weer ingezet worden voor het verstrekken van nieuwe leningen. De gemeentelijke gelden die toegevoegd zijn aan het revolverend fonds, komen pas terug na aflossing en zodra we definitief stoppen met de duurzaamheidslening. De looptijd van de lening is 30 jaar, maar gemiddeld is na 6 jaar 85% terugbetaald en na 10 jaar nagenoeg 100%. Op dit moment (peildatum 4 mei 2023) zit er nog € 450.559,30 in het fonds.

Tegelijkertijd zijn er nog acht aanvragen aanhangig, met name in het project Witte Tulp, welke nog niet volledig zijn afgehandeld. In werkelijkheid is het plafond van de regeling nagenoeg bereikt. De dekking wordt vanuit de algemene reserve verwerkt. De beheerskosten die in rekening gebracht worden door de SVn bij de gemeente betreft 0,5% over de leningen. Dit bedraagt in totaal € 2.000.000 x 0,5% = € 10.000. Zie begrotingswijziging R16. De inkomsten uit rente over de startersleningen die de gemeente ontvangt van de SVn is momenteel 3,6%. De gemeente Hillegom hoeft nu geen externe financiering aan te trekken en kan dit betalen uit haar eigen financiële middelen. De rente van de SVn en de BNG (schatkist) is ong. gelijk aan elkaar. In de begrotingswijziging is daarom geen rekening gehouden met extra rente uitgaven of inkomsten. 3

Aanpak, uitvoering en participatie Het gebruik van de starterslening wordt gemonitord. Duurzaamheid De starterslening kan ook worden ingezet om bij de aankoop van een woning binnen de voorwaarden van de NHG een woning te verduurzamen. Hillegom-Lisse-Teylingen Dit voorstel heeft enkel betrekking op de gemeente Hillegom. Urgentie Het fonds voor startersleningen is nagenoeg uitgeput en dit heeft tot gevolg dat aanvragen voor een starterslening niet kunnen worden toegekend. Daarom is het spoedig aanvullen van het fonds gewenst. Evaluatie N.v.t. Bijlagen en achtergrondinformatie 1. Begrotingswijziging R16 Startersleningen Hillegom het college van burgemeester en wethouders, Mevr. drs. C.B. Baauw secretaris

Dhr. A. van Erk burgemeester

4

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Hillegom, gelezen het voorstel van het college van 23 mei 2023 met als onderwerp Aanvullen fonds starterslening Hillegom gelet op de behandeling in de raadscommissie- en raadsvergadering, gelet op artikel, eerste lid, van de Verordening Starterslening gemeente Hillegom 2020,

besluit: 1. Een bedrag van € 2.000.000,- beschikbaar te stellen als aanvullend budget voor het toewijzen van de in de verordening Starterslening gemeente Hillegom 2020 bedoelde Starterslening in het revolverende fonds van de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn); 2. De begrotingswijziging R16 Starterslening vast te stellen.

Aldus besloten in de raadsvergadering van 29 juni 2023,

Mevr. drs. Y.P.A. Hermans griffier

Dhr. A. van Erk voorzitter

5