Programmabegroting 2024-2027 Hillegom_1.pdf

Voorwoord ............................................................................................................................................................................................................................................... 4 Aanpassingen na Informatiebrief kaders 2024 ............................................................................................................................................................... 5 Begroting in één oogopslag ....................................................................................................................................................................................................... 7 Leeswijzer .................................................................................................................................................................................................................................................

9 Programmaplan Programma 1 Samenleven ........................................................................................................................................................................................................10 Vitaliteit ....................................................................................................................................................................................................................................................11 Talentontwikkeling ..........................................................................................................................................................................................................................14 Zorg voor elkaar .................................................................................................................................................................................................................................16 Werk en inkomen..............................................................................................................................................................................................................................18 Opgroeien en

opvoeden.............................................................................................................................................................................................................22 Thuis wonen .........................................................................................................................................................................................................................................25 Hulp bij meedoen ............................................................................................................................................................................................................................29 Verbonden partijen .........................................................................................................................................................................................................................31 Beleidsindicatoren............................................................................................................................................................................................................................31 Kaderstellende

stukken.................................................................................................................................................................................................................35 Wat mag het kosten? .....................................................................................................................................................................................................................35 Programma 2 Leefomgeving ...................................................................................................................................................................................................39 Openbare orde en veiligheid ...................................................................................................................................................................................................41 Verkeer en Vervoer ...........................................................................................................................................................................................................................44 Wonen ......................................................................................................................................................................................................................................................47

Omgevingsvisie en Omgevingsplan ...................................................................................................................................................................................49 Transitie Omgevingswet..............................................................................................................................................................................................................50 Gebiedsontwikkeling .....................................................................................................................................................................................................................51 Openbare ruimte en duurzaamheid ...................................................................................................................................................................................52 Verbonden partijen .........................................................................................................................................................................................................................55 Beleidsindicatoren............................................................................................................................................................................................................................56 Kaderstellende

stukken.................................................................................................................................................................................................................58 Wat mag het kosten? .....................................................................................................................................................................................................................59 Programma 3 Bedrijvigheid .......................................................................................................................................................................................................61 Lokale economie ...............................................................................................................................................................................................................................62 Regionale economie ......................................................................................................................................................................................................................63 Verbonden partijen .........................................................................................................................................................................................................................64

Beleidsindicatoren............................................................................................................................................................................................................................65 Kaderstellende stukken.................................................................................................................................................................................................................65 Wat mag het kosten? .....................................................................................................................................................................................................................66 Programma 4 Bestuur ....................................................................................................................................................................................................................67 Dienstverlenende overheid .......................................................................................................................................................................................................67 Samenwerkende overheid

.........................................................................................................................................................................................................70 Rechtmatige overheid ...................................................................................................................................................................................................................72 Participerende overheid ..............................................................................................................................................................................................................73 Verbonden partijen .........................................................................................................................................................................................................................74 Beleidsindicatoren............................................................................................................................................................................................................................74 Kaderstellende stukken.................................................................................................................................................................................................................75 Wat mag het

kosten? .....................................................................................................................................................................................................................76 Algemene dekkingsmiddelen..................................................................................................................................................................................................77 Wat mag het kosten? .....................................................................................................................................................................................................................79 Overhead ................................................................................................................................................................................................................................................80 Vennootschapsbelasting .............................................................................................................................................................................................................80 Onvoorzien

............................................................................................................................................................................................................................................80

2

Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen.........................................................................................................................................................................................................81 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................88 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................................................................................95 Paragraaf Financiering ................................................................................................................................................................................................................103 Paragraaf Bedrijfsvoering ..........................................................................................................................................................................................................106 Paragraaf Open overheid .........................................................................................................................................................................................................107 Paragraaf Verbonden partijen

...............................................................................................................................................................................................108 Paragraaf Grondbeleid ...............................................................................................................................................................................................................121 Financiële begroting Financieel overzicht van baten en lasten .....................................................................................................................................................................128 Grondslagen begroting en meerjarenraming ...........................................................................................................................................................128 Financieel meerjarenperspectief tot aan de begroting 2024 .........................................................................................................................129 Financieel meerjarenperspectief tot aan de kaderbrief 2024 .........................................................................................................................129 Overzicht van baten en lasten

..............................................................................................................................................................................................129 Verschillen tussen de begroting 2024 en de gewijzigde begroting 2023 ............................................................................................131 • Samenleven ............................................................................................................................................................................................................................131 • Leefomgeving .......................................................................................................................................................................................................................141 • Bedrijvigheid...........................................................................................................................................................................................................................148 • Bestuur en ondersteuning ............................................................................................................................................................................................150 • Algemene middelen

.........................................................................................................................................................................................................152 Overzicht van incidentele baten en lasten ..................................................................................................................................................................154 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .......................................................................................................155 Uiteenzetting van de financiële positie .........................................................................................................................................................................156 Geprognosticeerde balans ......................................................................................................................................................................................................156 EMU saldo ...........................................................................................................................................................................................................................................157 Investeringen

2024-2027..........................................................................................................................................................................................................158 Reserves en voorzieningen 2024-2027...........................................................................................................................................................................158 Verloop van reserves 2024-2027 .........................................................................................................................................................................................161 Bijlagen Bijlage 1: Overzicht baten en lasten per taakveld ...................................................................................................................................................162

3

Voorwoord Toekomstbestendig Hillegom is een heerlijk dorp om te wonen en te werken. Dat willen we zo houden, ook voor toekomstige generaties, maar dat gaat niet vanzelf. Nog steeds hebben we te maken met allerlei uitdagingen. Niet alleen uitdagingen in onze directe omgeving, ook uitdagingen uit Den Haag en zelfs vanuit de wereld hebben invloed op onze koopkracht, ons welzijn en de beschikbaarheid van voldoende geschoolde arbeidskrachten. Daarnaast hebben we te maken met verschillende ruimtelijke uitdagingen om ons heen: waar kunnen we woningen bouwen, hoe kunnen we ervoor zorgen dat er voor iedereen een betaalbare woning is? Daar blijven we ook volgend jaar hard aan werken en zijn we inmiddels met verschillende partijen hierover in gesprek. Hierbij houden we vanzelfsprekend rekening met voldoende groen en ruimte om ons heen waarbij we de uitdagingen op het gebied van energie, klimaat en migratie niet uit het oog verliezen. Zo ondersteunen we alle eigenaren van woningen om hun huis te verduurzamen omdat we als gemeente energieneutraal willen zijn in 2050. We kiezen prioriteiten in een nieuw Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2027. Daarover blijven we met onze inwoners en ondernemers in gesprek om zo te weten wat er leeft in ons dorp en welke zorgen er zijn.

Daarnaast blijft het college zich sterk maken voor het behoud van het voorzieningenniveau en zijn we trots op onze cultuur- en sportverenigingen die we in Hillegom hebben. Samen Speerpunten uit het coalitieakkoord zijn participatie en initiatieven vanuit de inwoners. Gemeente én inwoners zullen in toenemende mate de handen ineen moeten slaan om een veilige en schone openbare ruimte te behouden. Het college blijft ook in 2024 aandacht houden voor onze inwoners die elke maand worstelen om rond te kunnen komen. We doen dit bijvoorbeeld door huishoudens die het lastig hebben te ondersteunen zodat zij maatregelen kunnen treffen waardoor de energierekening lager wordt. We zorgen ervoor dat ons beleid waarin we inwoners ondersteunen nog beter kenbaar te maken zodat inwoners, die nu tussen wal en schip (dreigen te) vallen, beter geholpen kunnen worden. HLTsamen Na de Coronapandemie komt de organisatie steeds beter in haar rol. Voor veel nieuwe medewerkers is een heldere structuur en afspraken van groot belang om hun weg te vinden in onze organisatie en de colleges te We kunnen weer vooruit kijken met de doorontwikkeling van de organisatie van HLTsamen. Desondanks vergt het op sommige vakgebieden nog een enorme inspanning om personeel te behouden of aan te trekken. Dit vraagt soms om aanvullende maatregelen en kan effect hebben op de dienstverlening.

Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief (VNG-resolutie) De Programmabegroting 2024 is gebaseerd op ons huidige takenpakket en verschillende (noodzakelijke) investeringen. De zo zeer gewenste structurele financiële zekerheid is er vanaf het jaar 2026 voor alle gemeenten helaas nog steeds niet. Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel ongeveer 3 miljard euro minder beschikbaar vanuit het Rijk voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en wordt er nog steeds te weinig vergoeding ontvangen voor het opvangen van de autonome groei van zorgtaken. De VNG is met het kabinet in gesprek over dit voornemen. Daarnaast is het nog onzeker wat de septembercirculaire, naar aanleiding van Prinsjesdag, voor onze Hillegomse begroting gaat betekenen. Financiële gezondheid De inflatie voor de gemeente is onverminderd hoog. In deze begroting is hier waar mogelijk rekening mee gehouden. De verbonden partijen hebben bij de vaststelling van hun begrotingen voor het jaar 2024 rekening gehouden met de vastgestelde uitgangspunten van het Financieel Kader Gemeenschappelijke regelingen. Voor de personele lasten veelal 6,4% en bij de materiële lasten 9%. De kosten voor de gemeente zijn op alle beleidsterreinen dus fors toegenomen. Dit heeft tot gevolg dat de woonlasten in Hillegom volgend jaar stijgen. Burgemeester en wethouders

4

Aanpassingen na Informatiebrief kaders 2024 Aan de gemeenteraad is voor het zomerreces de Informatiebrief kaders Programmabegroting 2024 toegezonden. De informatiebrief was inclusief de uitkomsten van de Meicirculaire 2023 Gemeentefonds. De gepresenteerde kaders vormen de basis. In de onderstaande tabel is het saldo gepresenteerd -/- = voordelig) Financiële doorkijk na Informatiebrief Kaders 2024 2024 2025 2026 2027 Omschrijving Stand Informatiebrief kaders Begroting 2024-2027 232 -585 2.560 1.110 Besluit gemeenteraad Economische samenwerking DB 50 50 50 Besluit gemeenteraad Beheerskosten startersleningen 10 10 10 10 Gecorrigeerd resultaat na Informatiebrief 292 -525 2.630 1.120 Het besluit van de gemeenteraad voor de Economische samenwerking Duin- en Bollenstreek en de beheerskosten startersleningen waren niet opgenomen in de informatiebrief kaders Programmabegroting 2024. AANPASSINGEN: Na toezenden van de informatiebrief zijn er nog aanpassingen gedaan in de Programmabegroting 2024-2027

Omschrijving aanpassingen Correcties Algemene uitkering Meicirculaire 2023 Indexering OZB Brede Spukregeling Nagekomen mutaties na Informatiebrief kaders 2024 Actualisatie afschrijving en Reserve kapitaallasten Aanpassingen Afvalstoffenheffing en Rioolrechten Nagekomen bijdrage Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (SOZ) Jeugdzorg besparing Totale aanpassingen

-/- = voordelig) 2026 2027 -75 1.443 -326 -326 -58 -58 218 518 111 53 -142 -8

2024 -0 -326 -52 72 -257 -66

2025 95 -326 -52 96 60 -137

120

228

76

-7

-509

-500 -536

-500 -696

-400 1.215

Correcties Algemene uitkering Meicirculaire 2023 Bij het verwerken van de cijfers van de Meicirculaire 2023, genoemd in de Informatiebrief kaders Programmabegroting 2024, bleek dat een paar mutaties niet correct waren verwerkt. Verder was de berekening van het voordeel in 2027 een nadeel. Het laatste jaar in de berekening sluit nu (helaas) ook meer aan bij de bedragen voor het zogeheten ravijnjaar 2026 voor de Algemene uitkering.

Indexering OZB Gezien het positieve resultaat van de Programmabegroting 2024 is de stijging van de Onroerendzaakbelasting van de geraamde opbrengsten 2023, inclusief de berekende OZB voor areaaluitbreiding). De stijging is lager dan de berekende inflatie.

Brede Spukregeling De Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 (Brede Spukregeling) is verwerkt in de begroting. De Brede Spukregeling geeft uitvoering aan de Hoofdlijnen Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord. Aangezien verscheidene activiteiten uit het sportakkoord (bijvoorbeeld sportbuurtcoaches) al werden uitgevoerd geeft dit jaarlijks een klein voordeel.

Nagekomen mutaties na Informatiebrief kaders 2024 Een aantal kleine wijzigingen en grotere wijzigingen bij verschillende thema's. Genoemd kunnen worden nog niet verwerkte gevolgen van de inflatie, onder meer voor budgetten college, griffie en raadvergoedingen en een aantal kleinere administratieve wijzigingen

5

Actualisatie afschrijving en Reserve kapitaallasten Na vaststellen van de jaarrekening (en de informatiebrief kaders) zijn de afschrijvingen kapitaallasten en de Reserve kapitaallasten nieuwe investeringen geactualiseerd.

Aanpassingen Afvalstoffenheffing en Rioolrechten De uitgaven voor de verwerking van ons huishoudelijk afval stijgen fors. Daarnaast dalen de opbrengsten van de restfracties (o.a. oud papier). Door deze tegenvallers stijgt de afvalstoffenheffing. De rioolrechten blijven voor 2024 gelijk. De aanpassingen van de lasten en baten zijn verwerkt in de begroting.

Nagekomen ramingen Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (SOZ) Door het SOZ zijn nadere ramingen ontvangen.

Jeugdzorg besparing, risico Rijk Door het Rijk wordt in het kader van de hervormingen van de jeugdzorg een pakket maatregelen ingevoerd die door de gemeenten als korting op Algemene uitkering op voorhand al waren toegepast. Dit komt te vervallen. BEGROTINGSSALDO NA VERWERKEN VAN DE AANPASSINGEN: Financieel beeld op hoofdlijnen Saldo bij Informatiebrief kaders Programmabegroting 2024 Aanpassingen Saldo Programmabegroting 2024-2027

2024 292 -509 -217

2025 -525 -536 -1.060

-/- = voordelig) 2026 2027 2.620 1.120 -696 1.215 1.925 2.335

6

Begroting in één oogopslag

7

8

Leeswijzer Inleiding De inrichting van de programmabegroting wordt door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voorgeschreven en bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat onder meer uit een totaaloverzicht van de baten en lasten, inzicht in en toelichting op de financiële positie van de gemeente. Beleidsbegroting Het door de raad vastgestelde programmaplan geeft de volgende programma-indeling: 1. Samenleven 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur Gevolgd door het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen.

ernaar streven deze doelstellingen te bereiken. Deze activiteiten hebben in 2024 onze speciale aandacht. Reguliere, jaarlijks terugkerende taken waar geen verdere bijzonderheden over te vermelden zijn, zijn net als vorig jaar, niet meer in de begroting opgenomen. De reguliere taken die het komende jaar om specifieke aandacht vragen zijn zo mogelijk wel benoemd. Elk programma eindigt met de verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren. Het gaat om gegevens die een trend kunnen signaleren. Deze gegevens worden voornamelijk vanuit externe bronnen verkregen. Deze informatie is ook beschikbaar op www.waarstaatjegemeente.nl. De gegevens in deze Programmabegroting kunnen achterlopen op de gegevens van de genoemde site.

taakveld de baten en lasten vermeld. Dit geldt ook voor de mutaties op de reserves. Alle lasten zijn negatief opgenomen en alle baten positief. 1.000 treft u mogelijk dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting. Naast het programmaplan geven de paragrafen zijn opgenomen. Zoals de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen of verbonden partijen. Wij gebruiken in de opzet de standaardindeling van het BBV. Financiële begroting In dit hoofdstuk zijn de grondslagen opgenomen, het totaaloverzicht van de baten en lasten en de toelichting met inzicht in de financiële positie. Voorbeelden zijn het overzicht van de incidentele baten en lasten, de investeringen en een geprognosticeerde balans.

9

Programmaplan Programma 1 Samenleven Maatschappelijke agenda: innoveren & verbinden Begin 2022 heeft de gemeenteraad van Hillegom de Maatschappelijke Agenda (MAG) vastgesteld als basis voor uitvoeringsprogramma's op zeven thema's: 1. Vitaliteit 2. Talentontwikkeling 3. Zorg voor elkaar 4. Werk en inkomen 5. Opgroeien en opvoeden 6. Thuis wonen 7. Hulp bij meedoen De agenda bevat een integrale visie en zeven opgaven voor het sociaal domein. Begrippen als positieve gezondheid en inclusie lopen als rode draden door de maatschappelijke agenda. Per thema wordt samen met maatschappelijke partners, bewoners, ondernemers en andere betrokkenen gewerkt aan jaarlijkse uitvoeringsprogr De Maatschappelijke Agenda en de Omgevingsvisie zijn op veel thema's aan elkaar verbonden. Dat geldt bijvoorbeeld als het gaat over gezonde leefomgeving, bewegen in de openbare ruimte, maatschappelijk vastgoed, ontmoetingsplekken en wonen waar mensen zich thuis voelen. Het programma Samenleven is op diezelfde manier verbonden aan het programma Leefomgeving, verderop in deze Programmabegroting. In het hoofdstuk Samenleven wordt dezelfde verdeling gebruikt als in de MAG. Samen vormen deze thema's het begrotingsprogramma Samenleven. De indeling komt voort uit belangrijke ontwikkelingen in de samenleving en wettelijke taken van de gemeente. De opgaven hangen met elkaar samen en zijn niet los van elkaar te zien.

Ze versterken én zijn afhankelijk van naar hulp en steun van de gemeente als dat nodig is. De eerste drie opgaven zorgen voor een sterke sociale basis die bijdraagt aan het voorkomen van problemen later. Hieronder worden per thema eerst de trends en ontwikkelingen benoemd. Dat kan bijvoorbeeld gaan over landelijke regelgeving, demografische ontwikkelingen, of de gevolgen van de coronapandemie. Vervolgens worden de ambities genoe Daarna geven we aan hoe we meten of de doelen gehaald worden. Dat meten we via een aantal indicatoren. Daarbij hanteren we de volgende uitgangspunten: • De indicatoren geven op hoofdlijnen een beeld van de voortgang van onze doelen; • Het is een middel voor dialoog met partners; • We gaan uit van een beperkte set indicatoren om het overzichtelijk en simpel te houden; • De gegevens worden zo mogelijk jaarlijks geactualiseerd; • We nemen alleen indicatoren op die op dit moment structureel/betrouwbaar te meten zijn. Op het moment van schrijven zijn voor de meeste indicatoren nog geen actuele waarden beschikbaar. Daarom zijn de waarden overgenomen uit de vorige Programmabegroting. Tenslotte wordt aangegeven welke activiteiten in 2024 worden ondernomen en/of gefinancierd om de ambities waar te maken. Sommige activiteiten dragen bij aan verschillende ambities en soms zelfs aan ambities binnen verschillende thema's.

In die gevallen is geprobeerd de activiteit bij de belangrijkste ambitie op te nemen, om zo versnippering tegen te gaan. Datzelfde kan het geval zijn bij partners die subsidie ontvangen voor hun activiteiten: vaak dragen

10

ook die partijen bij aan verschillende ambities, soms bij verschillende thema's. Ook dáár is getracht de activiteiten onder één ambitie te bundelen. Sommige posten binnen de begroting vallen binnen verschillende programma-thema's. Als bijvoorbeeld een deel van het genoemde bedrag over vastgoed gaat en een deel over de activiteiten die op die locatie plaats vinden. Ook hier is getracht om één en ander op één plek binnen de begroting op te nemen.

Vitaliteit Onze inwoners hebben gelijke kansen op een goede gezondheid van 9 maanden tot 100+ Gezondheid zien we als het als het vermogen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Daarvoor is een gezonde leefstijl nodig; lichamelijk, mentaal en sociaal. Dat is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Daarom willen we dit stimuleren. We willen dat alle inwoners gelijke kansen hebben op gezondheid, van jong tot oud. Een gezonde leefstijl is al op jonge leeftijd belangrijk, daar willen we een goede basis leggen. We hebben oog voor kwetsbare inwoners; door ouder worden, een beperking, uitsluiting of tegenslag in het leven. We stimuleren vooral beschermende en gezondheid en onderliggende problemen op sociaal en maatschappelijk vlak. We kiezen vitaliteit als eerste opgave omdat het de basis is voor de volgende opgaven en aansluit bij onze visie over meedoen en de kracht van onze inwoners. Trends en ontwikkelingen Breder inzetten op vitaliteit De gezondheidsbeweging Healthy Hillegom kan alleen succesvol worden als we samenwerken met lokale partners. We zijn ervan overtuigd dat alle bedrijven, organisaties, scholen, (sport)verenigingen, horeca en supermarkten een bijdrage kunnen leveren.

Of je stappen onderneemt voor de vitaliteit van je werknemers, een gezond gerecht op de kaart van je restaurant zet, de (sport)vereniging rookvrij maakt alle kleine stapjes zorgen ervoor dat er meer gezonde keuzes te vinden zijn in Hillegom. Meer focus op preventie Regionale samenwerking op het integreren van de lokale preventie akkoorden. Samenwerking bevorderen met de maatschappelijke eerste lijn zoals huisartsenpraktijken, wijkteams (en andere lokale teams), Centra voor Jeugd en Gezin, etc. Data-gedreven De Gemeentezorgspiegel biedt de mogelijkheid om alle informatie over zorggebruik bij elkaar te brengen. Afname beweging stijgende zorgkosten Door corona zijn minder inwoners in beweging geweest. Mede hierdoor is er in toenemende mate bewegingsarmoede en stijgen de zorgkosten. Sportieve routes Sporten en bewegen in de openbare ruimte. Maatschappelijke accommodaties Indien er aanpassingen, verbeteringen of uitbreiding van maatschappelijke accommodaties zijn waarbij de gemeente economisch eigenaar is, kan dit additionele kosten met zich meebrengen. Naarmate de termijn tussen planvorming, besluitvorming, opdrachtverstrekking en uitvoering zich langer uitstrekt, neemt de kans op eventuele prijseffecten toe.

11

Routekaart verduurzaming sport Landelijke inzet. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In Hillegom zijn we al langer op weg om de vitaliteit van inwoners integraal te benaderen. Het belang hiervan is op landelijk niveau nu ook erkend met Het Gezond en Actief Leven Akkoord. In het GALA zijn gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Daarmee bouwen we aan het fundament van een gerichte lokale en regionale aanpak van preventie, gezondheid en sociale basis. De volgende hoofddoelen staan hier centraal: • • • • • • •

Terugdringen van gezondheidsachterstanden en Kansrijke start Een gezonde fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten Versterken sociale basis Een gezonde leefstijl Versterken van de mentale weerbaarheid en gezondheid Vitaal ouder worden Regionale preventie infrastructuur

Om uitvoering te kunnen geven aan de doelen in het GALA komen er middelen naar gemeenten om aan de slag

Maatschappelijke Agenda. Integraal Zorgakkoord (IZA) Het Integraal Zorgakkoord heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn afspraken gemaakt tussen het ministerie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg. Voor het realiseren van de doelstellingen uit het IZA is er ook een werkprogramma voor de inzet van gemeenten. Er wordt een koppeling gemaakt met de bestaande werkstructuur tussen zorgverzekeraars en gemeenten, de (bestuurlijke) overleggen die hierover tussen VNG, ZN en VWS al plaatsvinden en de (bestuurlijke) afspraken die al zijn gemaakt over het toewerken naar een regionale preventie infrastructuur. Gemeenten in de zorgkantoorregio gaan samen met de preferente zorgverzekeraar Zorg & Zekerheid aan de slag met het inrichten van de ketenaanpakken benoemd in het IZA. Dit zijn Kansrijke start, de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), Obesitas en overgewicht bij kinderen, Welzijn op Recept en Valpreventie. In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities en acties benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • De gezonde keuze moet de makkelijke keuze worden.

We willen een fysieke en sociale omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag, zodat: o Meer kinderen en volwassenen sporten, bewegen en spelen en voldoen aan de beweegrichtlijnen o De rookvrije generatie en omgeving dichterbij komen o Het aandeel mensen dat een gezond gewicht heeft, gelijk blijft of groeit o Meer inwoners gaan verstandig om met alcohol en drugs o Meer inwoners kiezen voor gezonde voeding • Onze inwoners worden gezonder ouder, zowel fysiek als mentaal, en hebben meer gezonde levensjaren door levenslang investeren in een positieve en gezonde leefstijl Inclusie: • Inclusief sporten en bewegen wordt meer vanzelfsprekend voor mensen met een beperking en kwetsbare inwoners Wat gaan we doen? • We voeren acties uit de nota sportbeleid en het Lokaal sportakkoord uit, dit draagt ook bij aan de andere opgaven, bijvoorbeeld aan talentontwikkeling, zorg voor elkaar, opgroeien en thuis wonen • Wij maken verbindingen tussen sport bewegen en inwoners, jong en oud, die gebruik maken van ondersteuning

12

• • • •

In de omgevingsvisie formuleren we onze doelen voor een gezonde fysieke leefomgeving; voldoende ruimte voor sport en bewegen, zowel door accommodaties als een openbare ruimte die uitnodigt tot bewegen We voeren de acties uit het speelruimtebeleid uit Met partners werken we ambities uit voor een gezonde fysieke en sociale omgeving in praktische plannen, vanuit de benadering van positieve gezondheid In overleg met het wijksamenwerkingsverband (WSV), welzijn, jeugdgezondheidszorg en ons loket creëren we een goede verwijsstructuur met de benadering van positieve gezondheid als leidraad

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Onze inwoners worden gezonder ouder, zowel fysiek als mentaal, en hebben meer gezonde levensjaren door levenslang te investeren in een positieve en gezonde leefstijl WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

In de omgevingsvisie formuleren we onze doelen voor een gezonde leefomgeving, met voldoende ruimte voor sport en beweging. Dit doen we door zowel accommodaties als buitenruimte uitdagend te maken: dat nodigt uit tot bewegen.

B3

We gaan door met het ondersteunen ruimte. Hierbij betrekken wij de buurtsportcoaches, vanuit het programma Healthy Hillegom.

B4

We geven uitvoering aan het sport- en beweegbeleid. We voeren acties uit de sportnota Hillegom sportbeleid uit. Dit draagt integraal ook bij aan diverse andere pijlers waaronder: Talentontwikkeling, Zorg voor Elkaar, opgroeien en thuis wonen.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De gezonde keuze moet de makkelijke keuze worden. We willen een fysieke en sociale omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1 opgavegerichte en integrale aanpak. A2 A3

stimuleren wij door burgerinitiatieven te ondersteunen, waar daar ruimte voor is.

A4

Het monitoren, sturen en rapporteren van de taken die zijn belegd bij de verschillende (uitvoerings) partners.

A5

Het huidige voorzieningenniveau in Hillegom willen we op peil houden, aansluitend op de behoeften van onze inwoners.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Regionaal Bureau Leerrecht (RBL: onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) HECHT (voorheen RDOG Hollands Midden) Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Sportsupport Sportfondsen Hillegom Stichting De Zanderij Sportaanbieders Sportservice Zuid-Holland Welzijnskwartier Welzijnskompas

13

Talentontwikkeling Inwoners kunnen zich een leven lang blijven ontwikkelen Cultuur kan ons verbinden, raken, veranderen en verwonderen. Lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden zijn basisvoorwaarden om te kunnen functioneren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Om mee te kunnen doen en om jezelf te kunnen ontwikkelen. Jezelf ontwikkelen is belangrijk voor veerkracht, zingeving en het gevoel van eigenwaarde en identiteit. Iedereen heeft talenten en eigen kracht. We willen ruimte geven dit te ontdekken en te ontwikkelen. Culturele instellingen zoals de bibliotheek en sport zijn daarvoor krachtige middelen, van jong tot oud. Daarmee bevorderen we ook ontmoetingen en daarmee sociale cohesie. Cultuur is de zuurstof van onze samenleving, zonder kunst en cultuur verstikt zij. Trends en ontwikkelingen In 2021 zijn er bij de Bibliotheek Zuid Kennemerland Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) geopend om toegankelijkheid tot de digitale overheid te vergroten. Het IDO werd tot en met 2022 via het Rijk gesubsidieerd door de Koninklijke Bibliotheek (KB). Inmiddels is de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer herzien. Hiermee is het IDO wettelijk verankerd. Hierdoor zijn de gemeenten per 2023 verantwoordelijk gemaakt voor de instandhouding van het IDO. Concreet betekent dit dat gemeenten de taak van de KB overnemen als subsidieverstrekker van het IDO.

In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities en acties benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Talenten van inwoners worden meer benut • Iedereen kan lezen, schrijven, rekenen, met geld en computers omgaan • Iedereen, jong en oud, krijgt kansen en wordt gestimuleerd tot een zinvolle vrijetijdsbesteding • Meer kinderen en volwassenen kunnen kennismaken met diverse vormen van expressie en culturele uitingen • Er zijn in de buurten voldoende gelegenheden om elkaar te ontmoeten, te bewegen en voor cultuurparticipatie: kleinschalig, laagdrempelig, toegankelijk en betaalbaar Inclusie: • Iedereen kan gebruik maken van (culturele) voorzieningen; ook inwoners die moeite hebben mee te doen aan de samenleving bijvoorbeeld door een laag inkomen of een beperking Wat gaan we doen? • We voeren de acties van de pijler Talentontwikkeling uit, als belangrijk middel voor de andere opgaven uit de MAG zoals bijvoorbeeld vitaliteit, zorg voor elkaar, opgroeien en thuis wonen • We voeren de acties uit het regionale convenant Bondgenootschap voor Geletterdheid uit • De inburgeringstrajecten bieden aandacht voor taal en cultuur • We voeren het onderwijskansenbeleid uit WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Talenten van inwoners worden meer benut WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Met onze partners werken we ambities uit om te komen tot een leven lang ontwikkelen en persoonlijke ontplooiing. Wij stimuleren verbindingen van de cultuursector met zorg, welzijn, onderwijs en het bedrijfsleven. Talenten van inwoners worden ingezet om de sociale cohesie te versterken.

14

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Iedereen kan lezen, schrijven, rekenen, met geld en computers omgaan WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Wij voeren de acties uit het Taalpact uit om (digitale) laaggeletterdheid onder inwoners te verlagen en daarmee de zelfredzaamheid te verhogen.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Iedereen, jong en oud, krijgt kansen en wordt gestimuleerd tot een zinvolle vrijetijdsbesteding WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

De leerlingen van de basisscholen nemen deel aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 en Verwonder om de Hoek. De leerlingen gaan actief, creatief en onderzoekend aan de slag. Het doel is cultuureducatie te verankeren in het basisonderwijs.

C2

In het multifunctionele (jongeren)centrum Nexus wordt aan jongeren een veilige plek geboden om elkaar te ontmoeten en actief deel te nemen aan activiteiten. Jongeren worden gestimuleerd om op basis van interesses en talenten een bijdrage te leven aan de samenleving. De activiteit loopt door in 2024.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Iedereen kan kennismaken met diverse vormen van expressie en culturele uitingen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Cultuurparticipatie bevorderen door: Cultureel platform, diverse culturele evenementen, Kulturele Raad, Hillegoms Muziekfeest, Harddraverijvereniging, Muziekschool, Bibliotheek.

D2

Plaatsen beeldende kunst in de openbare buitenruimte.

D3

Er is een ruim en gevarieerd cultureel aanbod.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Bureau Leerrecht (onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) Hecht Hollands Midden Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Onderwijs Bibliotheek Zuid Kennemerland Voor ieder 1 Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs Schoolbesturen Kinderopvangorganisaties Culturele verenigingen Stichting CultuurBeleving Hillegom Hillegomse Muziekschool Hillegomse Harmoniekapel Kunstenaars Welzijnskompas Welzijnskwartier Cultuureducatiegroep Kunstgebouw

15

Zorg voor elkaar Onze inwoners ondersteunen elkaar en zetten zich in voor leefbare wijken We zien het belang van de gezamenlijke betrokkenheid van onze inwoners, die elkaar helpen en steunen waar nodig. Dit gaat vooraf aan steun en hulp van de gemeente. Zo versterken we de veerkracht, leefbaarheid en veiligheid van ons dorp en samenleving. Dit is de kracht van Hillegom, die gelukkig een lange traditie kent van omkijken naar elkaar. We hebben oog voor de inspanningen van vrijwilligers en mantelzorgers die zich soms overbelast voelen en inwoners die zich eenzaam voelen. We streven naar een gevoel van veiligheid en samenhorigheid voor al onze inwoners, zodat iedereen zich uitgenodigd voelt om mee te doen, elkaar te ontmoeten en te helpen; van jong tot oud! Trends en ontwikkelingen Eenzaamheid De gemeente heeft zich aangesloten bij de landelijke aanpak tegen eenzaamheid. Deze is verlengd en loopt ook komende jaren door. De coronapandemie heeft bij verschillende groepen, waaronder jongeren, impact gehad op de mate waarin zij eenzaamheid ervaren. Mantelzorg Er komt steeds meer druk op mantelzorgers door het beleid dat gericht is op langer zelfstandig thuis wonen en zelfredzaamheid en door ontwikkelingen als vergrijzing en groeiend personeelstekort in de zorg. Vrijwilligers Door de coronapandemie zijn er veranderingen in hoe mensen aankijken tegen vrijwilligerswerk.

Mensen overwegen of ze nog vrijwilligerswerk willen blijven doen en er komen nieuwe vrijwilligers bij. Het aantal vrijwilligers met een rugzakje neemt toe. Er is meer animo voor kortdurend en flexibel vrijwilligerswerk. In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities en acties benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Inwoners zijn (meer) betrokken bij hun buurt en kijken naar elkaar om • Jong en oud voelt zich prettig en veilig in de wijk en op straat • Minder mensen voelen zich eenzaam • De draagkracht en draaglast van mantelzorgers zijn in balans • Mantelzorgers en vrijwilligers weten zich gesteund door de gemeente Inclusie: • Inwoners hebben begrip en zijn behulpzaam voor kwetsbare inwoners, zoals mensen met psychische problematiek Wat gaan we doen? • We stellen met ervaringsdeskundigen een praktische inclusieagenda op, waarmee we stap voor stap werken aan een inclusieve samenleving. Daarin is, voor zover gewenst en afhankelijk van prioriteiten, aandacht voor alle opgaven uit deze MAG.

• We voeren het integraal veiligheidsbeleid uit, voor zowel veilige buurten, als het gevoel van veiligheid van de individuele burger • We voeren het actieplan Één tegen eenzaamheid uit • We waarderen en ondersteunen onze vrijwilligers en mantelzorgers/ Respijtzorg draagt bij aan het ontlasten van de mantelzorger/ vrijwilligers • We moedigen buurtinitiatieven aan, bijvoorbeeld met onze contactfunctionarissen en de wijkavonden • We bouwen verder aan een integrale toegang met de uitgangspunten van 1Gezin/1Plan, onder andere voor goede informatie • We werken aan een fysieke inrichting die uitnodigt tot ontmoeten

16

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Jong en oud voelt zich prettig en veilig in de wijk en op straat. Voor deze ambitie werken we samen met OOV. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

We zetten outreachend jongerenwerk in.

B2

We zetten de om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Minder mensen voelen zich eenzaam WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

We voeren het plan lokale aanpak eenzaamheid uit in samenwerking met maatschappelijke partners en werken aan de doorontwikkeling van de aanpak van eenzaamheid.

C2

We onderzoeken, faciliteren en stimuleren mogelijkheden voor laagdrempelige ontmoeting.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: De draagkracht en draaglast van mantelzorgers zijn in balans WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

We ondersteunen mantelzorgers met informatie en advies, begeleiding en hulp op maat via de Adempauzeregeling.

D2

We werken samen met het zorgkantoor, zorgorganisaties en andere gemeenten om de mogelijkheden voor respijtzorg verder te verbeteren.

D3

We bevorderen signalering, doorverwijzing en aandacht voor mantelzorgers bij maatschappelijke partners.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Mantelzorgers en vrijwilligers weten zich gesteund door de gemeente WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E1

We waarderen mantelzorgers met het mantelzorgcompliment.

E2

We werken aan een actieve participatie van mantelzorgers bij de beleidscyclus.

E3

We zorgen voor begeleiding naar vrijwilligerswerk en ondersteunen vrijwilligersorganisaties. We verbinden vraag en aanbod.

17

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Bureau Leerrecht (onderdeel van Holland Rijnland) ISD Bollenstreek GR KDB (Provalu) Hecht Hollands Midden Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Onderwijsveld CJG Voorieder1 1ste lijnszorg: huisartsen, fysiotherapie, logopedisten Kinderopvang organisaties Informele organisaties: kerken, Rode Kruis, De Zonnebloem, Humanitas Bedrijfsleven Sportaanbieders, sportstichtingen, Welzijn Hillegom en onderwijs Welzijn Hillegom Welzijnskwartier Aanbieders Jeugdhulp Culturele organisaties en -verenigingen, basisscholen, Bibliotheek Zuid Kennemerland, kunstenaars, kunstcommissie, historische verenigingen

Werk en inkomen Onze inwoners hebben voldoende middelen voor hun levensonderhouden en om mee te kunnen doen naar vermogen We vinden het belangrijk dat onze inwoners in hun levensonderhoud kunnen voorzien om mee te kunnen doen in onze samenleving. De meeste inwoners werken en redden zich goed. Sommige inwoners hebben de hulp nodig van de gemeente om te voorkomen dat werkloosheid of armoede, leiden tot zorgen over inkomen, schulden en sociale uitsluiting. We willen dat de kinderen in gezinnen met (dreigende) armoede veilig opgroeien, gelijke kansen krijgen en op tijd gezien worden, bijvoorbeeld in het onderwijs. We weten dat lang geldzorgen hebben, leidt tot chronische stress, gezondheidsproblemen en dus minder denk- en doe vermogen. Daardoor wordt meedoen aan de samenleving en het oplossen van problemen nog moeilijker. Informatie en hulp moet daarom makkelijk toegankelijk zijn. Een vraag om hulp vereist een integraal plan op maat. Het bestrijden van armoede en schulden maakt de inzet op de andere opgaven van deze agenda effectiever. Trends en ontwikkelingen Energiearmoede Vanwege de sterk gestegen energieprijzen neemt het risico op energiearmoede toe. Risicogroepen zijn inwoners met een laag inkomen en een hoge energierekening en/of een minder goed geïsoleerd huis. Het Rijk stelt middelen beschikbaar aan gemeenten om energiearmoede te bestrijden.

De toegenomen inflatie met mogelijk gevolgen voor de minimaregelingen Met de toegenomen inflatie en stijgende energieprijzen daalt de koopkracht. Het risico op financiële problemen neemt daarmee toe. Een gevolg kan zijn dat inwoners die voorheen rond konden komen, nu moeite hebben met het betalen van de rekeningen. Waardoor er naar verwachting een groter beroep wordt gedaan op minimaregelingen en bijvoorbeeld de Voedselbanken. Vroeg signalering Nog steeds sluiten nieuwe partners zich aan bij de vroegsignalering. Dit geeft een groter bereik en betekent automatisch een stijging in het aantal signalen. Vroeg signalering is daarmee een belangrijk instrument om in een zo vroeg mogelijk stadium inwoners te bereiken met (dreigende) schuldenproblematiek. Wettelijke schuldsanering In 2023 is de wettelijke aflosperiode bij schuldsaneringstrajecten (Wsnp) verkort van 36 naar 18 maanden. Dit betekent dat inwoners sneller schuldenvrij zijn en weer mee kunnen doen. Het verkorten van de termijn heeft als gevolg dat het inzetten op nazorg en begeleiding nog belangrijker wordt.

18

Werk en inkomen Wij vinden het belangrijk dat al onze inwoners voldoende middelen hebben om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien en te kunnen meedoen naar vermogen. Samen met Provalu en de ISD Bollenstreek geven wij invulling aan onze taak op het gebied van participatie, werk en inkomen. Als een inwoner (tijdelijk) geen werk heeft of niet kan voorzien in het eigen levensonderhoud, kan ISD Bollenstreek een uitkering toekennen. ISD zorgt vervolgens voor bemiddeling, begeleiding en/of activering. Zodra er werkvermogen in beeld komt, volgt overdracht aan Provalu. Provalu zorgt voor verdere toeleiding, scholing, training en bemiddeling naar werk als dat zelfstandig niet lukt. Wij werken hierbij nauw samen met het Werkgeversservicepunt Holland Rijnland. Wet sociale werkvoorziening Bij de invoering van de participatiewet in 2015 is de instroom in de Wsw gestopt. Dit betekent, dat de huidige Wsw populatie zal uitbloeien en nieuwe doelgroepen zich aanmelden. Inmiddels is duidelijk dat de uitstroom uit de Wsw sneller verloopt dan verwacht. Dit komt onder andere door de verhoogde pensioenleeftijd, waar veel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt niet aan kunnen voldoen en (mede hierdoor) hoge uitstroom in de WIA. Deze trend heeft zich ingezet en 2021 en zal zich voortzetten in 2024.

Dit betekent op termijn uiteraard ook wat voor de subsidiëring/ financiering vanuit het Rijk en daarom zetten we samen met onze uitvoeringsorganisatie Provalu (GR KDB) in op andere soorten van dienstverlening voor de veranderende doelgroep en denken we actief na over een nieuwe mogelijkheden voor het (terug) begeleiden (naar de arbeidsmarkt) van mensen met een arbeidsbeperking. Nieuw Beschut Na het stoppen van nieuwe instroom in de Wsw, is een van de nieuwe regelingen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, de regeling "Nieuw beschut". We praten hier over de kwetsbaarste doelgroep. Wat wij inmiddels zien, is dat het animo voor beschut werkplekken in een gedeelte van onze regio hoger ligt dan het landelijk beeld weergeeft. Wij vinden het belangrijk ook deze groep mensen een plek te bieden in onze samenleving en zullen daarom ook in 2024 weer inzetten op het stimuleren van meer beschut werkplekken. Dat heeft wel als gevolg, dat we waarschijnlijk boven de taakstelling zullen eindigen. Deze ontwikkeling opgeteld bij echter wel tot een financieringstekort waar we kritisch naar moeten kijken. PRO/VSO aansluiting op de arbeidsmarkt Trend is de toenemende groep jongeren, die via PRO/VSO onderwijs het doelgroepenregister instroomt. Deze jongeren worden na afronding van hun studie automatisch opgenomen in het doelgroepenregister.

Wij zetten er in samenwerking met Provalu en Het Jongerenpunt stevig op in, om deze jongeren succesvol naar de arbeidsmarkt te begeleiden. Sommigen van hen zijn direct bemiddelbaar naar arbeid, anderen hebben wat meer aandacht nodig. Dit kan een vervolgopleiding in het regulier onderwijs zijn, waarvoor wij in samenwerking met MBO Rijnland een hybride leeromgeving hebben ontwikkeld, maar ook het volgen van stages en cursussen. Bij dit laatste spreken we over maatwerkoplossingen. Wij blijven investeren in de toekomst van onze jeugd. Reguliere uitkering (bijstand) P-Wet Ondanks min of meer gelijkblijvende aantallen is er een duidelijk verandering waarneembaar binnen de groep mensen met een uitkering via de P-wet. Het aanwezige arbeidspotentieel binnen deze groep neemt sterk af. Waar voorheen 60% van de mensen een redelijk tot goed arbeidspotentieel had en 40% moeilijk bemiddelbaar was, zien we dat deze verhouding zich keert. We vergroten daarom onze focus op deze moeilijk te bemiddelen groep. Dit doen wij onder andere door in samenwerking met ISD Bollenstreek en Provalu diverse activerings- en werkfittrajecten aan te bieden. Wijziging Wet Gemeenschappelijke Regelingen Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in werking getreden.

Vanaf dat moment krijgen gemeenteraden meer mogelijkheden om hun kaderstellende en controlerende rol binnen de samenwerkingsverbanden waaraan zij deelnemen, te versterken. We streven ernaar om deze veranderingen zo spoedig mogelijk te implementeren en binnen onze raad te beleggen. Integrale verordening sociaal domein Om het maatwerk en de menselijke maat nog beter mogelijk te maken werken we in 2024, samen met de gemeente Noordwijk, aan een integrale verordening sociaal domein. De nieuwe verordening zal circa 15 bestaande verordeningen bundelen, zoals de verordeningen voor jeugdhulp, Wmo, participatie en schulddienstverlening. Professionals van Voor Ieder 1 en de ISD zullen deze verordening gaan gebruiken.

19

In de Maatschappelijke agenda Hillegom: Leven Lang Meedoen staan de meerjarige ambities en acties benoemd: Onze ambitie: wat willen we bereiken? • Zo veel mogelijk inwoners zijn in staat in hun eigen inkomen te voorzien • Inwoners zonder betaald werk kunnen meedoen en ervaren een zinvolle bijdrage aan de samenleving • Het aantal inwoners dat leeft op of onder de armoedegrens neemt af, het besteedbaar inkomen wordt hoger • Het gebruik van minimaregelingen neemt toe • Het aantal inwoners met problematische schulden neemt af • Inwoners met geldzorgen weten waar ze terecht kunnen voor hulp en hulp is toegankelijk en effectief Inclusie: • Kinderen kunnen meedoen, ook als het de ouders/opvoeders ontbreekt aan de middelen daarvoor Wat gaan we doen? • We bieden inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen op participatie door werk of vrijwilligerswerk • We zetten in op vroeg signalering, preventie van schulden en op bewustwording. • Met de integrale toegang en voorzieningen bereiken we inwoners en gezinnen in (dreigende) armoede • We bieden statushouders steun bij hun inburgeringstraject WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Zo veel mogelijk inwoners zijn in staat in hun eigen inkomen te voorzien WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1 Provalu naar een toekomstbestendig Sociaal Ontwikkelbedrijf.

Met daarbij behorende dienstverlening die goed aansluit op de uitdagingen die de Participatiewet met zich meebrengt en de kansen op duurzame uitstroom van onze kwetsbaarste inwoners vergroot. Een van de belangrijkste doelen van dit project, is om een gemeenschappelijk gedragen toekomstvisie te bepalen. "sturing en Samenwerking wordt afgerond in 2023. Dit zal ertoe leiden, dat de kwaliteit van de re-integratie verbetert. Dat vergroot de kans, dat inwoners met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt, naar een passende (betaalde) baan begeleidt kunnen worden. Wij voeren de acties uit het Taalpact uit om laaggeletterdheid onder inwoners te verlagen en daarmee de zelfredzaamheid te verhogen. Actief begeleiden van Pro/Vso jongeren naar de arbeidsmarkt in samenwerking met Provalu, het Jongerenpunt en MBO Rijnland. Provalu ontwikkelt inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt richting werk of zinvolle dagbesteding in samenwerking met ISD Bollenstreek. Daarnaast bemiddelen zij inwoners met een bijstandsuitkering naar passend werk. Voor statushouders worden aparte trajecten ontwikkeld. ISD Bollenstreek is de verwijzer naar Provalu voor mensen met een uitkering in de Participatiewet. En de ISD verzorgt de intake, schat het arbeidsvermogen in en vraagt indien nodig een loonwaardebepaling aan.

ISD Bollenstreek informeert inwoners actief over mogelijkheden voor extra Financiële hulp (bijzondere bijstand, toeslagen, kwijtschelding)

A2

De Bibliotheek Zuid Kennermerland is een centraal punt bij bijvoorbeeld het tegengaan van analfabetisme, laaggeletterdheid en biedt samen met andere partners onder meer een belastingspreekuur aan. Dit helpt voorkomen dat mensen onnodig schulden oplopen en/of belastingteruggaven mislopen. Wij voeren de acties uit het Taalpact uit om laaggeletterdheid onder inwoners te verlagen en de zelfredzaamheid te verhogen.