Overdrachtsdocument van raad tot raad 2026.pdf
Tekst van het document
Van gemeenteraad tot gemeenteraad
Overdrachtsdocument gemeenteraad Hillegom 2026
Maart 2026
2 maart 2026
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
2
Voorwoord
Allereerst van harte gefeliciteerd met uw (her-)benoeming tot raadslid van de gemeente Hillegom. U mag samen het hoogste ambt binnen de lokale democratie vormgeven, namelijk onze inwoners vertegenwoordigen, kaders stellen en het college controleren. De gemeenteraad 2022-2026 heeft een overdrachtsdocument opgesteld voor u als nieuwe raad. Hierbij realiseert de oude raad dat enige terughoudendheid wordt verwacht, het is immers zeker niet de bedoeling om over ‘ons graf heen te reageren”. De nieuwe gemeenteraad heeft straks weer een volledig mandaat van de inwoners van Hillegom om vier jaar lang onze gemeente te besturen. Echter de vertrekkende gemeenteraad wil zijn opvolgers toch een aantal punten meegeven. Dit kunnen leerpunten, aandachtspunten of verwonderpunten zijn, maar alle punten hebben vooral tot doel dat de nieuw gekozen gemeenteraad zijn voordeel hiermee kan doen. Wel met daaarbij het besef dat een advies kan worden opgepakt of naast zich neer kan worden gelegd. Iedere nieuwe raadsperiode geeft ook de mogelijkheid om met een frisse blik te kijken naar hoe de zaken gaan. Wat kan beter qua processen om het werk als raadslid te optimaliseren, hoe kunnen we de verbinding met de samenleving vergroten en hoe kunnen we acteren binnen de regio. Een sterke raad doet ertoe.
Voor elke gemeenteraad is het een uitdaging om niet alleen formeel het hoogste bestuursorgaan te zijn, maar ook in de praktijk van alle dag het meest invloedrijke orgaan in de lokale democratie te zijn. In dit overdrachtsdocument zijn zeker een aantal overwegingen en adviezen meegegeven die tot discussie zullen leiden. Daar zijn ze ook voor bedoeld, om zo met elkaar het gesprek te voeren over uw werk als raad en wat daarbij behulpzaam kan zijn. De gemeenteraad Hillegom 2022-2026 wenst de nieuw gekozen gemeenteraad heel veel succes bij zijn rol om zorg te dragen voor goed lokaal bestuur en het behartigen van de belangen van de gemeente Hillegom en alle inwoners van onze gemeente.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
3
Thema’s 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Vergaderstructuur ............................................................................................................................................................................ 4 Informatievoorziening en raadsagendaplanning ................................................................................................................ 5 De werkgeversfunctie van de raad ............................................................................................................................................ 6 Strategische positionering in de regio / governance verbonden partijen ................................................................ 7 De ondersteuning van de raad: auditcommissie en de rekenkamer ........................................................................... 8 Vormgeven aan de lokale democratie ..................................................................................................................................... 9 Agressie, intimidatie en integriteit ..........................................................................................................................................11 Procesoverdracht ............................................................................................................................................................................12
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
1.
4
Vergaderstructuur
Welke lessen heeft de raad getrokken uit het vergadermodel en welke adviezen en aandachts- en leerpunten geeft de raad mee aan de nieuwe raad over de gehanteerde werkwijze? 1a.
Beeldvorming en dialoogsessie
Het vergadermodel van de gemeente Hillegom is gebaseerd op het BOB-model. BOB staat voor beeldvorming, oordeelsvorming en besluitvorming. In 2023 zijn de beeldvormende commissies formeel ingesteld door de raad. De beeldvormende commissievergadering hebben een duidelijke beperking. Ze zijn bedoeld om de raad te informeren over een onderwerp. Eénrichtingsverkeer en er kunnen een beperkt aantal technische vragen gesteld. Zowel bij de raad als het college bestaat de behoefte om buiten de reguliere vergadercyclus om met elkaar in gesprek te gaan over grotere onderwerpen en de daarbij behorende dilemma’s. In het presidium van 6 maart 2025 is daarom afgesproken om te gaan experimenteren met dergelijke gesprekken, in de vorm van dialoogsessies. Dit om aan te geven dat het een tweezijdig gesprek is met gelijkwaardige gesprekspartners en het benadrukken van het informele karakter. Hierbij kunnen ideeën/ denkrichtingen uitgewisseld worden. Op deze wijze kan het college de raad in een vroegtijdig stadium / aan de voorkant meenemen en deze input meenemen bij het uitwerken van een voorstel aan de raad. Deze dialoogsessies kunnen afhankelijk van de inhoud in het openbaar of besloten gehouden worden, of met fractiespecialisten of de hele raad. De afgelopen periode is er vooral geëxperimenteerd met openbare dialoogsessies tussen de raad en het college. De ene meer succesvol dan de andere.
De dialoogsessies voorzien wel in de behoefte van zowel raad als college om op een andere manier met elkaar in gesprek te gaan. ✓
Advies 1: Zorg voor een inhoudelijke evaluatie van de dialoogsessies en pas zo nodig op basis van de evaluatie de werkwijze aan.
✓
Advies 2: Formaliseer de dialoogsessie. Formaliseren kan door opname in het Reglement van Orde.1
1b.
Advies commissievoorzitters en raadsvoorzitter
Het voorzitten van een vergadering kan soms een uitdaging zijn. Zeker in tijden waarin er sprake is van toenemende polarisatie, verharde omgangsvormen en er behoefte bestaat aan constructieve debatten, is het belangrijk om deze vergaderingen goed te kunnen managen. Het versterkt de weerbaarheid van de raad, bevordert een veilige vergadercultuur, en zorgt voor een efficiënter besluitvormingsproces.
1
✓
Advies 3: Organiseer een training voor de (plv.) voorzitters van de commissie en raad zodra deze benoemd zijn. Herhaal minimaal 1 keer in de raadsperiode deze training.
✓
Advies 4: Organiseer minimaal 1 keer per jaar een intervisie met de (plv.) voorzitters van de raad en commissie om van elkaar te leren.
✓
Advies 5: Benoem ten minste 3 commissievoorzitters, indien mogelijk uit zowel coalitie- als oppositiepartijen. Zo blijft het mogelijk om te rouleren en elkaar te vervangen indien nodig.
Het reglement van orde is een document met officiële regels voor de gemeenteraad. Het bepaalt hoe vergaderingen verlopen, hoe besluiten worden genomen en wat de taken zijn. Het zorgt voor een ordelijke, eerlijke en openbare beraadslaging. De voorzitter gebruikt dit reglement om de orde te handhaven
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
2.
5
Informatievoorziening en raadsagendaplanning
Informatievoorziening is een kernpunt in de relatie tussen college en raad. De raadsleden krijgen informatie die speciaal voor hen bestemd is. De gemeente is daarnaast sinds de invoering van de Wet Open Overheid in 2022 (WOO) verplicht veel meer informatie openbaar te maken. Raadsleden kunnen vragen stellen aan het college en krijgen op gezette tijden volgens de planning & controlcyclus voorstellen en rapportages van het college. Op deze manier kunnen zij hun kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol invullen. Welke lessen, aandachts- en leerpunten geeft de raad mee aan de nieuwe raad als het gaat om adequate en tijdige informatievoorziening? Ook een goede agendaplanning zorgt ervoor dat de raad beter in positie kan worden gebracht. 2a.
Actieve informatievoorziening
In de gemeentewet (art. 169) staat dat het college en de burgemeester alle informatie aan de raad moet verschaffen die de raad nodig heeft voor de uitoefening van zijn taken. Met andere woorden: het college moet openheid van zaken geven zodat de raad zijn werk goed kan doen. Tegelijkertijd is het niet de bedoeling dat de raad overspoeld wordt met informatie. In de gemeentewet is vastgelegd dat de raad alleen op hoofdlijnen wordt geïnformeerd. Inmiddels maakt het college wel meer gebruik van het agendapunt ‘mededelingen vanuit het college’ tijdens de raads- en commissievergadering. ✓
2b.
Advies 6: Ga als raad en college met elkaar in gesprek op welke wijze de actieve informatieplicht van het college verder inhoud en vorm kan worden gegeven. De afspraken kunnen worden vastgelegd in bijvoorbeeld het RvO. Raadsagendaplanning
De raadsagendaplanning (RAP) is het overzicht van alle vergaderdata van raad en commissies gedurende een jaar, met per datum de voorstellen die worden geagendeerd. Het presidium bespreekt de RAP in elke vergadering. Het is een belangrijk instrument voor een transparant en goed functionerend lokaal bestuur, omdat het zorgt voor een duidelijke planning, tijdige voorbereiding door raadsleden en een gestructureerd besluitvormingsproces. Het ondersteunt bovendien de controlerende rol van de raad en helpt om belangrijke onderwerpen op het juiste moment de benodigde aandacht te geven. De RAP vervult drie functies: a. Sturingsinstrument van de raad: de raad kan prioriteiten stellen, bepalen wanneer welke onderwerpen worden behandeld en welke werkwijze wordt toegepast (zoals BOB-proces, verzwaarde procedures of dialoogsessies). b. Afstemmingsinstrument tussen raad en college: de RAP verbindt de werkplanning van het college — gebaseerd op het bestuursakkoord, collegeprogramma en begroting — met de planning van de raad. c. Agenderingsinstrument voor de raad: de raad kan zelf onderwerpen toevoegen voor behandeling in commissie of raad. In de praktijk wordt de RAP vooral gebruikt als afstemmingsinstrument. Het is echter ook nadrukkelijk een sturingsinstrument.
Met de RAP kan de raad het gesprek voeren met het college over planning en prioriteiten, zodat duidelijk wordt welke thema’s voor de raad het meest belangrijk zijn en waar in de uitvoering op moet worden gestuurd. ✓
Advies 7: Aan het college opdracht te geven om te zorgen voor een heldere prioritering en een evenwichtige spreiding van onderwerpen in het collegewerkprogramma, zodat dit kan worden meegenomen in de werkplannen binnen HLTsamen.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
3.
6
De werkgeversfunctie van de raad
De gemeente Hillegom is werkgever van de mensen die op de griffie werken. De raad voert de werkgeverstaken voor hen de werkgeverstaken uit. Hiervoor heeft de raad een werkgeverscommissie ingesteld. Wat zijn de evaluatiepunten van de werkgeverscommissie en welke aandachts- en leerpunten geeft de raad mee aan de nieuwe raad? 3a.
Overdracht en continuïteit
De huidige werkgeverscommissie merkt op dat de samenstelling in de volgende periode anders kan zijn. Het is niet zeker of alle leden na de verkiezingen raadslid blijven. Zij vindt het belangrijk dat er een ‘warme’ overdracht plaatsvindt aan de nieuwe leden van de werkgeverscommissie. Daarnaast kan een training bijdragen aan een goede invulling van het uitvoeren van de werkgeverstaken. De meeste raadsleden hebben hier immers weinig of geen ervaring mee. ✓
Advies 8: Zorg voor een warme overdracht naar de nieuwe leden. Organiseer als nieuwe werkgeverscommissie een gesprek met de leden van de oude werkgeverscommissie.
✓
Advies 9: Neem als werkgeverscommissie deel aan de training voor werkgeverscommissies, zodat de nieuwe leden tools krijgen aangereikt om invulling te geven aan het werkgeverschap.
✓
Advies 10: Evalueer na een jaar of aanvullende training nodig is ter verdere professionalisering van de werkgeverscommissie.
3b.
Samenstelling werkgeverscommissie
Belangrijk is dat degenen die zich bezighouden met de werkgeversrol, ook affiniteit hebben met de rol van werkgever. Bij de huidige werkgeverscommissie is dit het geval en dit werkt goed. Ook competenties van de leden kunnen bijdragen aan een goed functionerende werkgeverscommissie. Denk daarbij aan de volgende competenties: het creëren van een veilig, open en vertrouwelijk leerklimaat en sfeer; luisteren, samenvatten en doorvragen; probleemoplossend vermogen; objectieve oordeelsvorming; coachingsvaardigheden, kunnen motiveren en complimenteren; feedback geven; visie op het griffierswerk. ✓
3c.
Advies 11: Let bij het samenstellen van de werkgeverscommissie op de affiniteit met het de uitvoering van de werkgeverstaken, motivatie en beschikbare tijd. Taskforce kleine griffies
De griffie(r) is er om de gemeenteraad te ondersteunen. Daarom moeten de taken van de griffie goed aansluiten bij wat de raad belangrijk vindt en hoe de raad wil werken. Een visie op goede ondersteuning begint bij de vraag wat voor gemeenteraad je wilt zijn. De raad bepaalt welke taken de griffie(r) uitvoert. Die taken passen bij de gezamenlijke ambities van de raad, maar geven ook ruimte om individuele raadsleden te helpen. Wat de raad wil bereiken, bepaalt uiteindelijk hoeveel mensen en tijd de griffie nodig heeft. Op 28 januari 2026 spraken de werkgeverscommissie, de griffier en de burgemeester met een delegatie van de landelijke Taskforce Kleine Griffies. In dit gesprek ging het vooral over waarom de griffie zo klein is en of alle taken binnen de huidige capaciteit kunnen worden uitgevoerd. Op basis van dit gesprek heeft de werkgeverscommissie het volgende advies opgesteld over hoe de griffie verder kan worden versterkt en welke stappen daarvoor nodig zijn. ✓
Advies 12: Onderzoek als werkgeverscommissie de mogelijkheden om de kwetsbaarheid van de griffie te verminderen en om de rol en positie van de griffie te versterken. Hierbij is het belangrijk dat de raad zijn ambities uitspreekt en dat er een langetermijnvisie komt op de rol en positie van de griffie. Het gesprek over de uitkomsten van de Quick Scan Lokale democratie kan hierbij helpend zijn.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
4.
7
Strategische positionering in de regio / governance verbonden partijen
De gemeente werkt samen met andere gemeenten in regionale verbanden en via verbonden partijen. Voor de gemeenteraad is dit een belangrijk onderwerp. De raad is formeel het hoogste bestuursorgaan, maar raadsleden ervaren in de praktijk vaak minder invloed op regionale besluiten. Daarom is het belangrijk dat een nieuwe raad goede grip krijgt op regionale samenwerking én beter begrijpt hoe verbonden partijen werken. In de afgelopen raadsperiode heeft een intergemeentelijke werkgroep met een afvaardiging uit de raden van de vijf Duin- en Bollenstreekgemeenten met elkaar gekeken naar een gezamenlijke werkwijze voor regionale samenwerking en de governance van verbonden partijen, bezien vanuit de raden. De werkgroep maakte een eerste denkrichting, die vervolgens is besproken in de vijf presidia. Katwijk en Noordwijk besloten dit traject niet voort te zetten. De HLT-gemeenten hebben het gesprek voortgezet en dan specifiek over de governance van de verbonden partijen. Om verbonden partijen goed te kunnen sturen, is grip en begrip nodig. Dat ontstaat niet aan het einde van een proces, wanneer voorstellen al klaar zijn, maar juist aan het begin. Dit vraagt om een andere houding van de raad: minder reactief en meer vooruitdenken. Dus niet alleen beoordelen wat er voorligt, maar vroegtijdig meedenken over richting, dilemma’s en mogelijke alternatieven.
In gesprekken met Lisse en Teylingen kwam regelmatig het idee van regionale expertteams 2naar voren. Dit werd gezien als een waardevolle manier om raden al in een vroeg stadium met elkaar te verbinden en gezamenlijke kennis op te bouwen. In Lisse blijkt een expertteam al succesvol te werken. Tijdens de HLTradenbijeenkomst over verbonden partijen in september 2025 is een workshop gehouden over expertteams. Daar bleek brede steun te zijn voor een pilot met een intergemeentelijk expertteam. Inmiddels is er sinds 1 januari 2025 het Bestuursconvenant regionale samenwerking Duin- en Bollenstreek. Dit convenant beschrijft hoe de vijf gemeenten samenwerken en hoe de betrokkenheid van de gemeenteraden is georganiseerd. Om deze reden richt het advies zich uitsluitend op de governance van de verbonden partijen.
2
✓
Advies 13: Zoek in het begin van de nieuwe raadsperiode contact met de raden uit Lisse en Teylingen om het opzetten van een pilot regionaal expertteam verder uit te werken.
✓
Advies 14: Goed kennis te nemen van de nieuwe nota verbonden partijen
Een expertteam is een kleine afvaardigingen van raadsleden die zich verdiepen in een specifieke verbonden partij en namens de raad het proces volgen. Zo’n expertteam helpt de raad meer grip te krijgen op gemeenschappelijke regelingen door informatie te verzamelen, stukken te beoordelen en onafhankelijk advies te geven dat de positie van de raad versterkt.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
5.
8
De ondersteuning van de raad: auditcommissie en de rekenkamer
De raad als lekenbestuur wordt niet alleen ondersteund door de griffie, maar ook door de rekenkamer en de accountant. Daarnaast heeft de auditcommissie een belangrijke rol als het gaat om het adviseren van de raad over de P&C stukken. 5a.
Auditcommissie
De auditcommissie adviseert de raad over alles wat nodig is voor goed financieel toezicht, zoals rechtmatigheid, doelmatigheid en een betrouwbare controle van de gemeentefinanciën. Ze bereidt de selectie van de accountant voor, is het eerste aanspreekpunt voor de accountant en spreekt met hem over de controleaanpak. De raad gebruikt de adviezen van de auditcommissie bij het nemen van besluiten. Ook bespreekt de commissie jaarlijks de rechtmatigheidsverantwoording van het college, de bevindingen uit de jaarrekeningcontrole en andere rapportages van de accountant. Op basis hiervan adviseert zij de raad over het jaarverslag, de jaarrekening en de wijze waarop specifieke accountantsrapportages behandeld moeten worden. Naast deze taken heeft de auditcommissie ook ongeveer 2 keer per jaar overleg met de auditcommissies van Lisse en Teylingen over gezamenlijke onderwerpen, zoals bijvoorbeeld de managementletter HLTsamen. Daarnaast is er nog een klankbord P&C HLTsamen actief, die meedenkt over het optimaliseren van de P&C cyclus. De status van beide overlegplatformen is echter onduidelijk De auditcommissie kan haar werk alleen goed doen als de leden voldoende kennis en inzet hebben. Het is een technische commissie. Dit betekent dat werkt zij op basis van feiten en vakinhoud, zonder politieke standpunten mee te laten wegen. De adviezen aan de raad zijn daarom deskundig en objectief.
De deelname van alle fracties aan de auditcommissie versterkt het functioneren van deze commissie. ✓
Advies 15: Probeer bij het samenstellen van de auditcommissie te zorgen voor deelname vanuit alle fracties die voldoende tijd beschikbaar hebben. En organiseer bij de start van de auditcommissie een training voor alle leden op het gebied van de taken van de auditcommissie om zo te zorgen dat de alle leden voldoende kennis hebben
✓
Advies 16: Zorg dat er duidelijkheid komt over de status van de gezamenlijke auditcommissie en de klankbordgroep P&C cyclus en maak hierover afspraken met elkaar en met HLTsamen.
5b.
Rekenkamer Hillegom-Lisse
De gemeenten Hillegom en Lisse hebben een gezamenlijke rekenkamer. In elk geval één keer per jaar heeft de rekenkamer overleg met de fractievoorzitters om na te gaan welke onderwerpen spelen en de meeste prioriteit hebben om onderzoek naar te toe doen. De rekenkamer besluit zelf over welke onderwerpen een onderzoek wordt uitgevoerd. De opzet, uitvoering en de bijbehorende conclusies en aanbevelingen sluiten vaak niet goed aan bij verwachting die de raad daarover heeft. ✓
Advies 17: Ga als raad/klankbordgroep rekenkamer in gesprek met de rekenkamer voor een betere afstemming over de verwachtingen die de raad heeft over een rekenkameronderzoek heeft. Dit gaat zowel over de keuze van een onderwerp, de onderzoeksvragen en de bijbehorende bevindingen en aanbevelingen.
✓
Advies 18: Verzoek de klankbordgroep van de rekenkamer om ook het contact met het college op te zoeken over de onderzoeken.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
6.
9
Vormgeven aan de lokale democratie
Een sterke lokale democratie zorgt ervoor dat raadsleden, college, organisatie en inwoners samen werken aan besluiten die zichtbaar bijdragen aan een leefbare en toekomstbestendige gemeente. In een goed functionerende lokale democratie is duidelijk wie welke rol heeft, is informatie toegankelijk en kunnen inwoners meedenken, meepraten en meedoen. Dit versterkt het vertrouwen, maakt besluiten beter en helpt de raad om zijn sturende en controlerende taken goed uit te voeren. Ook jongeren betrekken bij de lokale politiek is belangrijk, omdat zij andere perspectieven inbrengen en bijdragen aan een duurzame toekomst. 6a.
Teambuilding
Een goed functionerende raad is goed voor de lokale democratie. Er is voor de nieuwe raad een startprogramma opgesteld. Maar naast individuele ontwikkeling is teambuilding ook een belangrijk onderdeel voor de raad om aandacht aan te besteden. De raad is immers ook een team. Hoewel raadsleden en fracties verschillende politieke standpunten hebben, werken zij allemaal vanuit de overtuiging dat zij het beste willen voor het dorp. Daarom is het belangrijk om samen stil te staan bij de vraag: wat voor raad willen we zijn? Door hier vroeg in de nieuwe raadsperiode bewust aandacht aan te geven, ontstaat een stevig fundament voor samenwerking, besluitvorming en een goed functionerende lokale democratie. . ✓ Advies 19: Organiseer aan het begin van de raadsperiode en heisessie om elkaar beter te leren kennen en om invulling te geven aan de vraag ‘Wat voor raad willen wij zijn’. ✓
6b.
Advies 20: rganiseer minimaal 1 keer per jaar een heisessie om in het team blijvend te investeren. Combineer zo’n sessie met een stukje inhoud en “gezelligheid”. Verbeteragenda lokale democratie
In het eerste kwartaal van 2026 heeft de gemeente Hillegom een Quick Scan Lokale Democratie uitgevoerd. Een begeleidingsgroep bestaande uit een afvaardiging van college, raad, ambtelijke organisatie en inwoners hebben deze quick scan begeleid. De resultaten van de quick scan zijn besproken in een agenderingsgesprek van de begeleidingsgroep. Hierin zijn de resultaten van het onderzoek geduid en zijn er verbeteracties benoemd.
6c.
✓
Advies 21: Betrek de uitkomsten van het agenderingsgesprek bij de heisessie van de raad (advies 19) voor het opstellen van een verbeteragenda lokale democratie. Ga hierover ook in gesprek met het college. Stel de verbeteragenda vast.
✓
Advies 22: Neem na het vaststellen van de verbeteragenda een besluit over het herzien of intrekken van de verordening burgerinitiatief (2004) en de referendumverordening (2005). Werkafspraken
In de afgelopen raadsperiode is geëxperimenteerd met de werkafspraken. De raad wilde bij een aantal onderwerpen vanaf de voorkant meegenomen en zo beter in positie gebracht worden. De raad had hierbij een aantal prioritaire onderwerpen benoemd. Deze zouden volgens een vast stramien behandeld worden Hierbij zouden een aantal door de raad benoemde prioritaire onderwerpen volgens een vast stramien. Dit waren de zogenaamde werkafspraken. Dit stramien bestond uit 4 stappen, te weten: stap 1themabijeenkomst, stap 2 beeldvormende commissievergadering, stap 3 – startnotitie en stap 4 – uitvoering startnotitie. Uiteindelijk heeft maar één onderwerp het volledige traject doorlopen. In zijn brief over de uitvoering van het besluit over de werkafspraken (d.d. 16 december 2025) concludeert het college dat het werken met één vast stramien voor alle onderwerpen niet werkt en dat het beter zou zijn om te werken met een startnotitie per onderwerp waarin staat op welke wijze de raad in positie wordt gebracht.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
✓
6d.
10
Advies 23: Benoem aan het begin van de raadsperiode een aantal prioritaire onderwerpen. Betrek voor de wijze van behandeling van deze onderwerpen het voorstel van het college (brief d.d. 16 december 2025) en neem hierover als raad een besluit. Zorg ervoor dat dit niet in beton gegoten is en dat er ruimte is voor flexibiliteit. Actief burgerschap: participatie jongeren lokale politiek
Het betrekken van jongeren bij de lokale democratie is belangrijk omdat zij een eigen blik op de toekomst hebben en vaak andere vragen en behoeften inbrengen Vanaf 2024 doet Fioretti College op eigen verzoek met een aantal klassen mee aan het programma klassenbezoek@gemeentehuis van ProDemos. Een eenmalig klassenbezoek aan het gemeentehuis is voor het betrekken van jongeren echter niet genoeg, omdat dit vooral informatief is en weinig ruimte biedt voor echte invloed. Jongeren voelen zich pas betrokken wanneer zij vaker, op verschillende manieren en in hun eigen leefwereld kunnen meedenken en meedoen. ✓
Advies 24: Verken op welke wijze jongeren in de leeftijdscategorie van 12-18 jaar beter kennis kunnen maken met de lokale democratie en kijk of Welzijnskwartier hierin wellicht een rol kan spelen.
✓
Advies 25: Overweeg de mogelijkheid om jongeren vanaf 16 jaar toe te laten als burgerlid, zodat zij ook hun stem kunnen laten horen.
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
7.
11
Agressie, intimidatie en integriteit
Helaas krijgen politieke ambtsdragers steeds vaker te maken met intimidatie, bedreiging of geweld. Dit laat zien dat het maatschappelijk debat harder is geworden. Toch is het belangrijk dat politieke ambtsdragers goed bereikbaar blijven voor inwoners en open kunnen deelnemen aan de samenleving. Ze moeten hun werk kunnen doen zonder druk of dwang, en besluiten kunnen nemen in vrijheid en zonder angst voor zichzelf of hun naasten. Wanneer zij worden beperkt door bedreigingen of intimidatie, komt hun onafhankelijkheid onder druk te staan. Daarmee raakt ook het goed functioneren van de lokale democratie in gevaar. Daarnaast is in het openbaar bestuur is integriteit een belangrijk thema. Dit is niet voor niets. Dat individuele bestuurders, gemeenteraadsleden en overheidsorganisaties geloofwaardig zijn en goed functioneren, is essentieel voor het vertrouwen in de overheid als geheel.
7a.
Agressie en intimidatie
Agressie, intimidatie, bedreigingen, fysiek geweld tegen raadsleden, wethouders en burgemeesters mag niet worden geaccepteerd als normaal. Daarom doen raadsleden (en ook wethouders en burgemeesters) er verstandig aan agressie, intimidatie en alle vormen van bedreigingen te melden bij de burgemeester of de griffier. Daarnaast is het belangrijk om duidelijke afspraken en spelregels te maken om zo degenen die te maken krijgen vanuit hun ambt met agressie en intimidatie zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen wanneer zij te maken krijgen met agressie. Deze afspraken en spelregels kunnen worden vastgelegd in een agressieprotocol. ✓
7b.
Advies 26: Stel als raad een agressieprotocol vast, enerzijds om het onderwerp agressie, intimidatie e.d. bespreekbaar te maken, anderzijds om te anticiperen, zodat je als raad weet wat te doen als het zich voordoet. Integriteit
De publieke moraal is voortdurend in ontwikkeling en je kunt verschillend over dingen denken. Het is daarom belangrijk om in de raad regelmatig over integriteit te praten en, als het nodig is, elkaar aan te spreken. De huidige gedragscode is vastgesteld in 2006. In het najaar van 2025 heeft een werkgroep vanuit de raad de oude gedragscode geëvalueerd en een nieuwe conceptversie opgesteld. Daarnaast zou een handelingskader integriteitschendingen in praktische zin kunnen helpen als er zich een vermeende integriteitsschending zich voordoet. ✓
Advies 27: Organiseer aan het begin van de raadsperiode bijeenkomst om de concept gedragscode met elkaar te bespreken en stel vervolgens vast.
✓
Advies 28: Stel een handelingskader integriteitsscheiding op en stel deze vast.
✓
Advies 29: Organiseer minimaal 1 keer per jaar een thema-avond over integriteit en weerbaarheid
Overdrachtsdocument Gemeenteraad Hillegom
8.
Procesoverdracht
Zoals in het voorwoord al is aangegeven is het overdrachtsdocument bedoeld om aandachtspunten (adviezen) van de zittende raad mee te geven aan de nieuwe raad. Het is aan de nieuwe raad om te besluiten of en op welke wijze invulling gegeven wordt aan deze adviezen. Het is belangrijk om als raad in de eerste maanden van de nieuwe periode het gesprek hierover aan te gaan. ✓
Advies 30: Plan een aantal momenten of gebruik de heidag om de adviezen die in dit document beschreven zijn te bespreken en zo nodig uit te werken in concrete stappen en acties. Deze uitwerking kan worden meegenomen in een griffieplan (zie ook 4. ‘De werkgeversfunctie van de raad’)
12