Kadernota 2023.pdf

Gemeente Hillegom

KADERNOTA 2023 Voor de Programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026

24 mei 2022

1

Inhoudsopgave 1. INLEIDING ........................................................................................................................ 3 2. ONTWIKKELINGEN IN HET MEERJARENPERSPECTIEF ............................................. 4 Financiële situatie op hoofdlijnen .................................................................................. 4 Ontwikkelingen ................................................................................................................ 4 Ontwikkelingen in het financiële meerjarenperspectief ................................................ 5 3. NIEUW BELEID EN ONTWIKKELINGEN ......................................................................... 6 

Programma 1 - Vitaliteit ................................................................................................ 6



Programma 2 - Leefomgeving ..................................................................................... 6



Programma 3 - Bedrijvigheid ....................................................................................... 7



Programma 4 - Bestuur en ondersteuning................................................................. 7



Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 7

4. GEHANTEERDE UITGANGSPUNTEN ............................................................................. 9 Toezichtregime provincie ................................................................................................ 9 Beleidskaders provincie .................................................................................................. 9 Autonome financiële ontwikkelingen ............................................................................. 9 Operationele ontwikkelingen .........................................................................................11 5. OVERZICHT INVESTERINGSSCHEMA ..........................................................................12

Kadernota 2023 2

1. INLEIDING Met de kadernota stelt de gemeenteraad jaarlijks de uitgangspunten en kaders vast voor het komend jaar. Dit gebeurt aan de hand van de laatste meerjarige ontwikkelingen op het gebied van financiën en wetgeving. De Kadernota 2023 wordt op 30 juni 2022 door de gemeenteraad vastgesteld en geeft de uitgangspunten weer voor het opstellen van de Programmabegroting 2023-2026. Onderwerpen die in aanmerking komen voor opname in deze Kadernota 2023 zijn: a. Indexaties; b. Kostenontwikkelingen van gemeenschappelijke regelingen; c. Onvermijdelijke kosten exploitatie; d. Nieuwe wettelijke taken die nog niet waren opgenomen in de Programmabegroting 2022. Bij het opstellen van deze Kadernota 2023 is het coalitieakkoord 2022-2026 nog niet financieel vertaald naar uitvoering en actiepunten. Daarom is gekozen voor een beperkte Kadernota 2023 zonder nieuwe beleidsvoornemens. De uitwerking van het coalitieakkoord zal conform afspraak worden meegenomen bij het opstellen van de Programmabegroting 2023. Het college van burgemeester en wethouders van Hillegom

Kadernota 2023 3

2. ONTWIKKELINGEN IN HET MEERJARENPERSPECTIEF Financiële situatie op hoofdlijnen Deze Kadernota is gebaseerd op de cijfers van de Programmabegroting 2022 en eventuele doorwerkingen uit de Programmarekening 2021. Nieuw beleid en (autonome) ontwikkelingen, maar ook geplande investeringen geven voor de komende jaren een nieuw financieel begrotingsbeeld. Het gaat dan zowel om incidentele als structurele inkomsten en uitgaven. De incidentele uitgaven worden (zo mogelijk) gefinancierd via een dotatie uit de algemene reserve. Ontwikkelingen Effecten Rijksbeleid In een extra Maartbrief 2022 voor het Gemeentefonds is een doorkijk gegeven voor de effecten van de belangrijkste maatregelen van het coalitieakkoord van Rutte IV. Belangrijkste conclusie is dat in de Meicirculaire 2022 de besluiten worden geconcretiseerd. In vervolg hierop heeft de toezichthouder, de provincie Zuid-Holland, aangegeven dat maatregelen pas kunnen worden opgenomen in de begroting 2023 als de Meicirculaire is uitgekomen en de maatregelen worden bevestigd. Zodra de uitkomsten van de Meicirculaire 2022 bekend zijn, worden deze, voor behandeling van de Kadernota 2023, via een separate memo verstrekt aan de gemeenteraad. In de extra Maartbrief 2022 is aangegeven dat de besluiten van het Rijk lopen tot en met het jaar 2025. Vooralsnog zijn de bedragen in het jaar 2026 daarom gelijk gehouden aan die van 2025.

Stijgende inflatie Voor inflatie worden de berekeningen gevolgd van de Financiële Kaderstelling van het samenwerkingsgebied Holland Rijnland. In het huidige spanningsveld van de overspannen markt, de nasleep van de corona pandemie en de oorlog in Oekraïne lijken de toegepaste percentages voor personele en materiële lasten minimaal. Vooralsnog zijn echter de vastgestelde percentages aangehouden.

Kadernota 2023 4

Ontwikkelingen in het financiële meerjarenperspectief

Financieel beeld op hoofdlijnen Thema Omschrijving Stand begroting 2022-2025 Septembercirculaire 2021 Decembercirculaire 2021 Besluiten gemeenteraad ISD 1e wijziging 2022 Onderhoudsplan gebouwen

2.2

4.1 div. 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1

Bedragen x € 1.000 (-/- = nadelig) 2023 2024 2025 2026 -119 564 151

-152 564 151

9 640 152

9 640 152

-196 116

-196 116

-196 116

-196 116

516

483

720

720

-

-

-51

-156

-94

-94

-94

-94

-1.620 380 -166 426 715 -217 258

-1.649 483 -499 563 715 -228 268

-1.507 436 -838 706 715 -240 303

-1.496 687 -838 706 715 -240 261

146

292

297

296

Totaal autonome ontwikkelingen

-171

-150

-272

-158

Saldo Kadernota 2023 na mutaties

345

333

447

562

Resultaat voor Kadernota 2023 Onvermijdelijke ontwikkelingen Programma 1. Vitaliteit Geen onvermijdelijke beleidsontwikkelingen Programma 2. Leefomgeving Afschrijvingslasten investeringsprogramma Programma 3. Bedrijvigheid Geen onvermijdelijke beleidsontwikkelingen Programma 4. Bestuur en ondersteuning Bestuur Algemene dekkingsmiddelen Verbonden partijen Indexering Algemene uitkering 2023 Herverdeling Gemeentefonds Opschalingskorting Gemeentefonds Te verwachten verhoging Meicirculaire 2022 Overige mutaties Indexering belastingen (OZB) en areaal Indexering afval en riolering (inclusief VAB kosten)

Kadernota 2023 5

3. NIEUW BELEID EN ONTWIKKELINGEN

 Programma 1 - Vitaliteit Geen onvermijdelijke beleidsontwikkelingen

 Programma 2 - Leefomgeving

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Investeringen leefomgeving Thema Investering 2.2 Reconstructies wegen 2026, inclusief projecten 2.2 Reconstructie en herinrichting Karel Doormanplein 2.2 Vervanging 3 burgen HI 074, 078 en 82 Vosse- en Weerlanerpolder 2.2 Vervangen fietsbruggen Tollenswende en Maartensheem (stijgende kosten) 2.2 Vervangen fietsbrug HI 37 Vondelwende 2.2 Vervangen betonnen verkeersburg 1e Loosterweg (stijgende kosten) 2.2 Reconstructie 2e Loosterweg/Parallelweg/Spoorlaan 2.2 Reconstructie Wilhelminalaan 2.2 Vervangingsinvesteringen Openbare verlichting 2.3 Speelplaatsen 2.6 Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2.6 Kleine groenprojecten 2026 Kapitaallasten (afschrijvingslasten) Reconstructie en herinrichting Karel Doormanplein Vervangen fietsbruggen Tollenswende en Maartensheem (stijgende kosten) Vervangen fietsbrug HI 37 Vondelwende Vervangen betonnen verkeersburg 1e Loosterweg (stijgende kosten) Reconstructie 2e Loosterweg/Parallelweg/Spoorlaan

x jaar 20 20

Bedragen x € 1.000 (-/- = nadelig) 2024 2025 2026 -658 -960

2023

35

-88

35 35

-95 -72

35 20 25 20 15 40 45

-1.000

2023

2024

-100 -1.000 -1.200

2025 -48 -3

0

0

-51

-1.200 -205 -104 -499 -131 2026 -48 -3 -2 -3 -100 -156

Investeringen in openbaar gebied De komende jaren wordt verder geïnvesteerd in het openbaar gebied. De plannen zijn hiervoor in een te vroeg stadium om hiervoor al concrete investeringsbedragen op te nemen. Zodra er meer zicht is op de te investeren bedragen en uitvoering wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd en middels een separaat raadsvoorstel gevraagd om krediet. In het overzicht investeringsschema zijn de nu bekende verbeteringen in het openbaar gebied opgenomen. Financiële samenvatting Programma 2 Bedragen x € 1.000 (-/- = nadelig)

Thema 2.1

Programma 2 - Leefomgeving Afschrijvingslasten investeringsprogramma Totaal programma 2

2023

2024

2025

2026

0 0

0 0

-51 -51

-156 -156

Inc. / Struc. s

Kadernota 2023 6

 Programma 3 - Bedrijvigheid Geen onvermijdelijke beleidsontwikkelingen

 Programma 4 - Bestuur en ondersteuning Thema Regionale samenwerking Bestuur Waarom: Uitbreiding college met 1 fulltime wethouder. Effect: Betere verdeling van werkzaamheden binnen college. Wat gaan we daarvoor doen: Uitvoeren vastgesteld beleid. Welk bedrag is benodigd: € 94.000 (structureel). Dekking: Kadernota 2023. Financiële samenvatting Programma 4 Bedragen x € 1.000 (-/- = nadelig)

Thema 4.1

Programma 4 - Bestuur en ondersteuning Bestuur Totaal programma 4

2023

2024

2025

2026

-94 -94

-94 -94

-94 -94

-94 -94

Inc. / Struc. s

 Algemene dekkingsmiddelen Thema Algemene dekkingsmiddelen Verbonden partijen De gemeente Hillegom maakt onderdeel uit van verschillende gemeenschappelijke regelingen om taken uit te laten voeren. De begrotingen worden voor een zienswijze aangeboden aan de gemeenteraad. De uit de begroting voortvloeiende lasten zijn verplichte uitgaven voor de begroting van de gemeente Hillegom. De te ramen bedragen worden in de begroting ondergebracht in het desbetreffende thema. Bedragen x € 1.000 (-/- = nadelig)

Verbonden partijen Holland Rijnland (zonder SOZ, voorheen TWO Jeugd) Serviceorganisatie Zorg (SOZ, voorheen TWO Jeugd) HLTsamen Meerlanden ISD participatie en zorg Provalu, voorheen GR KDB Cocensus Welzijnsinstellingen Hillegom (indexering) Veiligheidsregio Hollands-midden (VRHM) Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (Hecht) VuilAfvoerBedrijf (VAB)

2023 119 -369 -508 -115 -247 -96 -1 -134 -41 -43 -121 -63 -1.620

2024 119 -271 -478 -115 -247 -108 -1 -134 -41 -43 -121 -208 -1.649

2025 119 -164 -465 -115 -247 -80 -1 -134 -41 -43 -121 -214 -1.507

2026 119 -148 -465 -115 -247 -85 -1 -134 -41 -43 -121 -213 -1.496

Algemene uitkering De Algemene uitkering wijzigt door aanpassing van de maatstaven, areaaluitbreiding en inflatie. De raming van de Algemene uitkering is gebaseerd op basis van de inzichten zoals deze zijn opgenomen tot en met de Decembercirculaire van het vorige jaar.

Kadernota 2023 7

Te verwachten verhoging Algemene uitkering Opschalingskorting Een aantal jaren geleden heeft het Rijk een opschalingskorting doorgevoerd in het gemeentefonds. De aanname was toen dat door gemeenten op te schalen naar 100.000+ gemeenten er minder geld nodig was in het gemeentefonds. In de periode 2020 t/m 2022 is de invoering van de opschalingskorting opgeschort. In de financiële vertaling van het coalitieakkoord Rutte IV is opgenomen dat de opschalingskorting voor de jaren 2023 t/m 2025 opnieuw is los gelaten. Als bij de Meicirculaire 2022 definitief bekend gemaakt wordt dat de opschalingskorting 2023 t/m 2025 komt te vervallen, levert dit een voordeel op van € 426.000 in 2023, € 563.000 in 2024 en € 706.000 in 2025 in de begroting van Hillegom. Herverdeling Gemeentefonds Door de gemeentefonds beheerders is besloten om de invoering van het nieuwe verdeelmodel in te laten gaan per 1 januari 2023. Aanleiding voor de fondsbeheerders is het feit dat iedereen het er over eens is dat het nieuwe model een verbetering is ten opzichte van het huidige. In het huidige model sluiten de uitgaven van gemeenten niet meer aan bij de verdeling van de middelen in met name het sociaal domein. Deze veronderstelling is echter voor de gemeente Hillegom nadelig.

Als bij de Meicirculaire 2022 definitief bekend gemaakt wordt dat de herverdeling ingaat per 1 januari 2023, levert dit een nadeel op van € 166.000 in 2023, € 499.000 in 2024 en € 838.000 in volgende jaren in de begroting van Hillegom. Inflatie Gemeentefonds Het Gemeentefonds wordt (mede) gevoed door het “trap-op-trap-af” principe. Bij stijgende kosten wordt het fonds hoger en ontvangen de gemeenten meer algemene uitkering. Gezien de stijgende kosten voor materialen en personeelslasten zal het inflatiecijfer naar verwachting in de Meicirculaire 2022 worden aangepast. Te verwachten verhoging Meicirculaire 2022 De verwachting is dat er door het Rijk maatregelen genomen zullen worden om de financiële problemen waar gemeenten momenteel mee te kampen hebben, structureel te verminderen voor de komende jaren. Wij gaan er vanuit dat in de Mei- en Septembercirculaire 2022 hierover door het Rijk meer duidelijkheid gegeven zal worden. Gebaseerd op wat wij op dit moment inschatten, vinden wij het verantwoord om in deze Kadernota 2023 (met potlood) een te verwachten verhoging op te nemen van € 715.000. Overige mutaties Een aantal kleine aanpassingen in de begroting als gevolg van stijgende inflatie. Indexeringen Voor de indexeringen van belastingen en rechten worden de uitgangspunten gevolgd. Stijgende kosten door andere factoren worden betrokken in de heffing.

Kadernota 2023 8

Financiële samenvatting Algemene dekkingsmiddelen Bedragen x € 1.000 (-/- = nadelig)

Thema div. 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1 5.1

Algemene dekkingsmiddelen Verbonden partijen Indexering Algemene uitkering 2023 Herverdeling Gemeentefonds Opschalingskorting Gemeentefonds Te verwachten verhoging Meicirculaire 2022 Overige mutaties Indexering belastingen (OZB) en areaal Indexering afval en riolering (inclusief VAB kosten) Totaal algemene dekkingsmiddelen

2023 -1.620 380

2024 -1.649 483

2025 -1.507 436

2026 -1.496 687

-166 426 715 -217 258 146 -77

-499 563 715 -228 268 292 -56

-838 706 715 -240 303 297 -128

-838 706 715 -240 261 296 92

Inc. / Struc. s s s s s s s s

4. GEHANTEERDE UITGANGSPUNTEN Toezichtregime provincie De provincie Zuid-Holland houdt toezicht op de financiën van de gemeenten in de provincie op basis van artikel 203 van de Gemeentewet. In de Begrotingscirculaire 2021-2024 zijn de wettelijke criteria en een aantal (actuele) onderwerpen opgenomen die bijzondere aandacht verdienen voor het financiële toezicht. Deze gelden ook voor de begroting 2023-2026. De provincie kent twee vormen van toezicht:  Preventief (toezicht vooraf): De gemeente kan formeel geen uitgaven doen zonder machtiging van de provincie.  Repressief (toezicht achteraf): De provincie volstaat ermee de gemeente op afstand te volgen via de begroting, jaarrekening, overige ter kennisneming ingezonden financiële stukken en het voeren van overleg op ambtelijk niveau. Voor het nemen van de beslissing hierover vormt de provincie zich over de volgende elementen een oordeel:  De begroting 2023 moet in evenwicht zijn (structurele lasten worden gedekt door structurele baten) of uit de meerjarenraming blijkt dat dit evenwicht in de eerstvolgende jaren tot stand wordt gebracht en uiterlijk in 2026;  De jaarrekening 2021 moet materieel in evenwicht zijn;  De vastgestelde jaarrekening 2021 en de begroting 2023 moeten tijdig, respectievelijk voor 15 juli en 15 november 2022, zijn ingezonden.

Beleidskaders provincie De provincie brengt de jaarlijkse begrotingscirculaire voor 2023 niet uit. De eerder gepubliceerde uitgangspunten voor 2021 gelden ook voor het begrotingsjaar 2023. Autonome financiële ontwikkelingen Begrotingswijzigingen In deze kadernota zijn de nu bekende begrotingswijzigingen, die structurele gevolgen hebben, meegenomen tot en met de raad van april 2022. Voor zover mogelijk worden begrotingswijzigingen met structurele gevolgen tot en met de gemeenteraad van juni meegenomen in de begroting 2023. Algemene uitkering Bij de berekening van de Algemene uitkering voor de Programmabegroting 2023 wordt, in overeenstemming met de regelgeving, zo mogelijk uitgegaan van de Septembercirculaire

Kadernota 2023 9

2022. In deze Kadernota 2023 is rekening gehouden met de uitkomsten van diverse circulaires tot en met de Decembercirculaire 2021. Inflatie Wij volgen het percentage dat wordt vastgesteld in het samenwerkingsgebied Holland Rijnland, de Financiële kaderstelling. Voor materiële lasten is deze vastgesteld op een inflatiecijfer van 2,5% en voor personele lasten op 3,7%. In de begroting 2023 houden wij rekening met deze stijging. De verschillende baten (huren, leges en dergelijke) en belastingen passen wij eveneens met het inflatiecijfer. Voor de inflatie van de welzijnsinstellingen die subsidie ontvangen van de gemeente hanteren we een inflatiecijfer van 3,7%. Verbonden partijen De verbonden partijen stellen individueel een begroting op. Voor de gemeenschappelijke regelingen volgen wij het percentage dat sinds enige tijd wordt vastgesteld in het samenwerkingsgebied Holland Rijnland. Voor 2022 zijn de volgende percentages vastgesteld: Personeelslasten: 3,7%. Materiële lasten: 2,5%. Investeringen De (vervangings)investeringen worden voortgezet op basis van de geldende beheer- en onderhoudsplannen en zijn in 2026 toegevoegd in het overzicht investeringsschema. Financiële verordeningen en nota’s Wij houden rekening met de kaders in de gemeentelijke financiële verordening (art.

212 gemeentewet) die de gemeenteraad heeft vastgesteld Rekenrente Voor het jaar 2023 wordt uitgegaan van een rekenrente van 0%. De rente, op basis de te berekende rekenrente, wordt niet toegerekend aan de activa van de diverse thema’s. Het te betalen bedrag aan rente is in de exploitatie opgenomen onder treasury. Onvoorziene uitgaven De post onvoorzien ramen wij op € 25.000.

Kadernota 2023 10

Operationele ontwikkelingen Inwoners en woningen Het aantal woningen en inwoners in de gemeente Hillegom is gebaseerd op de vastgestelde aantallen per 1 januari 2022. Het aantal woningen is een belangrijke maatstaf bij de berekening van de hoogte van de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Hierbij is de peildatum 1 januari van een kalenderjaar. Het aantal inwoners per 1 januari 2022 bedraagt 22.312. Het verwachte aantal woningen dat in 2022 wordt opgeleverd is 84, per woning rekenen we op 1,5 inwoners, het aantal inwoners per 1 januari 2023 komt dan uit op 22.438. Het aantal aansluitingen voor de diverse rechten wordt vanwege het verwachte aantal op te leveren woningen verhoogd. In de meerjarenraming 2024-2026 gaan we om een aantal redenen uit van hetzelfde aantal woningen en inwoners. De toename van het aantal woningen en inwoners leidt tot meer (belasting)inkomsten en hogere Algemene uitkering. Maar tegelijkertijd leidt het tot meer onderhoudskosten (bij areaaluitbreiding) en tot aanpassing van verschillende maatstaven van de algemene uitkering. In de Algemene uitkering houden we rekening met de geraamde toename aantallen woningen. De Meicirculaire en bijvoorbeeld de wijzigingen in de WOZwaarde van de objecten heeft gevolgen voor de nu opgenomen berekeningen.

De WOZkortingen in de Algemene uitkering is een macro berekende korting, hierdoor zijn de WOZwaarden gelijk gehouden. Oms c hrijving

2023

2024

2025

2026

Algemene uitkering Inflatie

Meicirculaire 2022 3,70%

Meicirculaire 2022 0%

Meicirculaire 2022 0%

Meicirculaire 2022 0%

Verbonden partijen, loon

3,70%

0%

0%

0%

Verbonden partijen, materieel

2,50%

0%

0%

0%

Gesubsidieerde welzijnsinstellingen

3,70%

0%

0%

0%

OZB-tarieven

3,70%

0%

0%

0%

Afvalstoffenheffing

100% kostendekkend 100% kostendekkend 100% kostendekkend 100% kostendekkend

Rioolrecht

100% kostendekkend 100% kostendekkend 100% kostendekkend 100% kostendekkend

Overige belastingen en heffingen

3,70%

0%

0%

0%

Rentepercentage Reserve en voorzieningen

0,00%

0,0%

0,0%

0,0%

Rentepercentage investeringen

0,00%

0,0%

0,0%

0,0%

€ 25.000

€ 25.000

€ 25.000

€ 25.000

22.438

22.438

22.438

22.438

Onvoorzien Aantal inwoners 1 januari

Kadernota 2023 11

5. OVERZICHT INVESTERINGSSCHEMA bedragen x € 1.000 Omschrijving Programma 2: Leefomgeving Gemeentelijk RioleringsPlan 2023, bruto investering Gemeentelijk RioleringsPlan 2024, bruto investering Gemeentelijk RioleringsPlan 2025, bruto investering Gemeentelijk RioleringsPlan 2026, bruto investering Gebiedsprogr. B(l)oeide Bollenstreek (netto) 2023 Reconstructies wegen 2023, inclusief projecten Reconstructies wegen 2024, inclusief projecten Reconstructies wegen 2025, inclusief projecten Reconstructies wegen 2026, inclusief projecten Reconstructie en herinrichting Karel Doormanplein Reconstructie en herinrichting 2e Loosterweg Reconstructie Wilhelminalaan Kleine groenprojecten 2023 Kleine groenprojecten 2024 Kleine groenprojecten 2025 Kleine groenprojecten 2026 Vervangen Zuider Leidsevaart brug (beton) Vervangen 3 bruggen HI 074, 078, 082 Vosse- en Weerlanerpolder Vervangen fietsbruggen Tollenswende en Maartensheem Vervangen fietsbrug HI 37 Vondelwende Vervangen betonnen verkeersburg 1e Loosterweg Speel- en sportplekken 2023 Speel- en sportplekken 2024 Speel- en sportplekken 2025 Speel- en sportplekken 2026 Openbare verlichting 2023 Openbare verlichting 2024 Openbare verlichting 2025 Openbare verlichting 2026 Programma 4 Bestuur en ondersteuning Vervangen airco's gemeentekantoor 2024 Vervangen airco's gemeentekantoor 2025 Vervangen airco's gemeentekantoor 2026 Rechtspositiebesluit

decentrale politieke ambsdragers Totaal investeringskredieten

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

780 - (293) 780 - (317) 780 - (330) 826 - (327) 25 658 658 658 658 960 1.000

1.000 1.200

1.200

131 131 131 131

88 195 72 650 123 95 102 104 205 205 205 205 20 25

1.922

4.116

3.971

30 30 3.267

AfschrijvingsBesluit nodig van termijn

40 40 40 40 15 20 20 20 20 20 20 20 45 45 45 45 100

College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W

35 35 35 100 15 15 15 15 20 20 20 20

College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W

15 15 15 4

College van B&W College van B&W College van B&W College van B&W

Kadernota 2023 12