Document · PDF

Heroverwegingen Hillegom 8 mei .pdf

Dialoogsessie 8 mei 2025, gemeente HillegomBij agendapunt: 2: Dialoogsessie financiële heroverwegingen2.520 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Heroverwegingen Hillegom Dialoogsessie over proces en keuzes om te komen tot een sluitende begroting 2026 – 2029

8 mei 2025

Programma 1. Presentatie rapport Berenschot door Paul Beemsterboer (30 min) 2. Pauze (10 min)

3. Proces en werkwijze college (30 min) 4. Pauze (10 min) 5. Financieel inzicht en overzicht (30 min)

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Presentatie rapport Berenschot Door Paul Beemsterboer

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Heroverwegingen Gemeente Hillegom PRESENTATIE AAN DE GEMEENTERAAD

Gemeenteraad 8 Mei 2025

•

PAUL BEEMSTERBOER

•

8 MEI 2025

Gemeenteraad 8 Mei 2025

•

AANPAK HEROVERWEGINGEN

Vraagstelling • Duurzaam en gezond evenwicht op de lange termijn Opgave incl. toekomstige ontwikkelingen

Analyse beïnvloedbaarheid en keuzeruimte

Procesontwerp

geld

beleid sturing

Keuzes in ambities en taken

Gemeenteraad 8 Mei 2025

•

INZICHT IN GELD

Fase 1: Opgave • Omvang van de opgave Huidige begroting (’25-’28) is uitgangspunt, aangevuld met:

• -

September/decembercirculaire 2024

Inschattingen investeringen en ontwikkelingen uitgaven

Scenario’s herverdeling gemeentefonds

Scenario’s ontwikkeling inkomsten vanuit Rijksoverheid ‘ravijn’

Parameters bepalen m.b.t. loon-, prijs-, en rente indexen (en vastzetten) Ambities raad en college

• -

Voortvloeiend uit coalitieakkoord

Structurele consequenties raadsbesluiten

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Aanpak Beïnvloedbaarheid Begroting

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Grip op de begroting • Beleidsvrijheid • Bij de mate van beleidsvrijheid gaat het om de mate waarin voorzieningen die een gemeente aanbiedt mogen verschillen, in aard of omvang, van die van andere gemeenten. Ofwel in hoeverre uitkomsten van beleid mogen verschillen tussen gemeenten. •

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Dimensies beleidsvrijheid Dimensies die beleidsvrijheid beïnvloeden: • Taak • Beleidsdoelen • Besluitvormingsprocedure • Uitvoering • Toezicht • Financiën • Regelgeving • Samenwerking • ROB: ‘Taak’ en ‘Beleidsdoelen’ vormen het vertrekpunt en zwaartepunt voor het bepalen van beleidsvrijheid. • Analyse ROB resulteert in een score per IV3-taakveld tussen 1-10. Gemeenteraad 8 Mei 2025

Duiding opbrengst inventarisatie

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Algemene duiding • Heroverwegingen 2026-2028 • Op de totale begroting van € 53,6 miljoen (ex. personeel en overhead) is ca. € 8,4 miljoen aan keuzeopties te vinden. • Van deze besparing is € 3,3 mio (40%) kostenbesparend, € 3,6 mio opbrengstenverhogend (43%) en € 1,4 mio (17%) hangt samen met GR’en. • De organisatie HLT Samen kan voor Hillegom € 1,55 mio besparen volgend uit keuzes in de programmabudgetten. Als gevolg daarvan kan aanvullend € 0,43 miljoen op de overhead bespaard worden. • De maatschappelijke impact zal goed merkbaar zijn. Er is beperkt laaghangend fruit te oogsten (7% van de totale opbrengst).

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Toelichting opbrengst inventarisatie maatregelen

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Opbrengst inventarisatie Totale opbrengst

2026

2027

2028

2.642.385

3.991.979

3.994.729

1. Vitaliteit

776.000

1.311.260

2. Talentontwikkeling

51.750

398.499

401.249

3. Zorg voor elkaar

95.735

118.068

4. Werk en inkomen

663.400

726.271

5. Opvoeden en opgroeien

419.000

673.000

6. Thuiswonen

53.712

121.032

7. Hulp bij meedoen

582.788

643.849

1.639.623

1.653.895

1.268.295

Gebiedsontwikkeling

178.289

Openbare orde en veiligheid

43.682

Openbare ruimte en duurzaamheid

442.632

445.904

449.304

Verkeer en vervoer

961.574

972.574

583.574

Wonen

13.446

3. Bedrijvigheid

445.441

Lokale economie

195.746

Regionale economie

249.695

4. Bestuur en ondersteuning

56.281

Bestuur en Regionale samenwerking

53.781

Dienstverlening

2.500

Algemene middelen

3.594.216

Algemene middelen

3.594.216

8.377.946

9.741.812

9.358.962

1. Samenleven

2. Leefomgeving

Eindtotaal

• Totaaloverzicht (ex personeel) In totaal is € 8,4 tot € 9,8 miljoen aan opties beschikbaar op programmabudgetten. Dit is 16% tot 18% van de totale begroting op programmabudgetten. Verspreid over 217 maatregelen. Bezuiniging op personeel en overhead beweegt hierop mee (tot een maximum van het natuurlijk verloop). We hebben eerst gekeken naar de keuzes, personele impact is afhankelijk van de keuzes (ook van de andere 2 gemeenten). Daarmee is een ruim keuzepalet voorhanden waarmee de begrotingsopgave kan worden ingevuld. Dit hangt natuurlijk wel samen met: • De impact per programma • Het type maatregel (inkomsten, uitgaven óf GR’en) • De maatschappelijke impact van de opties

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Opbrengst inventarisatie

• Totaaloverzicht (incl. personeel)

Totaalbeeld

2026

Incl. Personeel

Begroting

Maatregelen

Personeel

Totaal

33.429.352

2.642.385

76.343

2.718.728

1. Vitaliteit

3.570.624

776.000

22%

12.136

788.136

2. Talentontwikkeling

2.611.693

51.750

2.143

53.893

3. Zorg voor elkaar

1.275.565

95.735

10.297

106.032

4. Werk en inkomen

9.003.410

663.400

3.928

667.328

5. Opvoeden en opgroeien

9.278.723

419.000

9.509

428.509

515.445

53.712

10%

3.898

57.610

1. Samenleven

6. Thuiswonen 7. Hulp bij meedoen 2. Leefomgeving Gebiedsontwikkeling

7.173.892

582.788

34.432

617.220

17.632.285

1.639.623

571.260

2.210.883

196.551

178.289

91%

454.320

632.609

Openbare orde en veiligheid

1.825.451

43.682

26.281

69.963

Openbare ruimte en duurzaamheid

10.486.354

442.632

28.577

471.209

Verkeer en vervoer

4.423.824

961.574

22%

62.081

1.023.655

700.105

13.446

3. Bedrijvigheid

555.526

445.441

80%

189.549

634.990

Lokale economie

226.986

195.746

86%

83.296

279.042

Regionale economie

328.540

249.695

76%

106.253

355.948

1.252.077

56.281

87.178

143.459

Bestuur en Regionale samenwerking

849.458

53.781

82.730

136.511

Dienstverlening

402.619

2.500

4.448

6.948

746.563

3.594.216

3.097.275

6.691.491

Wonen

4. Bestuur en ondersteuning

Algemene middelen Algemene middelen Eindtotaal

746.563

3.594.216

53.615.803

8.377.946

16%

-2.468.606

1.125.610

1.553.000

9.930.946

In totaal is € 9,9 miljoen aan opties beschikbaar op programmabudgetten in 2026. De bezuiniging op de materiële budgetten bedraagt 16% van de totale begroting op de programma’s. Bezuiniging op personeel en overhead beweegt hierop mee tot een maximum van het natuurlijk verloop ter waarde van € 1,55 miljoen.

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Type maatregelen Maatregelen 2026 1. Samenleven

Kostenbesparend Inkomensverhogend

Totaal

1.276.385

1.366.000

2.642.385

1. Vitaliteit

672.000

104.000

776.000

2. Talentontwikkeling

51.750

3. Zorg voor elkaar

95.735

4. Werk en inkomen

145.400

518.000

663.400

5. Opvoeden en opgroeien

60.000

359.000

419.000

6. Thuiswonen

41.712

12.000

53.712

7. Hulp bij meedoen

209.788

373.000

582.788

1.454.572

120.000

65.051

1.639.623

Gebiedsontwikkeling

2. Leefomgeving

178.018

271

178.289

Openbare orde en veiligheid

41.497

2.185

43.682

Openbare ruimte en duurzaamheid

373.639

10.000

58.993

442.632

Verkeer en vervoer

848.931

110.000

2.643

961.574

Wonen

12.487

959

13.446

3. Bedrijvigheid

376.475

68.133

833

445.441

Lokale economie

149.746

46.000

195.746

Regionale economie

226.729

22.133

833

249.695

4. Bestuur en ondersteuning

56.281

Bestuur en Regionale samenwerking

53.781

Dienstverlening

2.500

154.293

3.434.923

5.000

3.594.216

Algemene middelen Algemene middelen Eindtotaal

154.293

3.434.923

5.000

3.594.216

3.318.006

3.623.056

1.436.884

8.377.946

40%

43%

17%

• Type maatregel Voor de GR’en is het advies van de FKGR van 6% doorgerekend. Voor 2026 leidt dit inzicht ertoe dat het niet doorvoeren van deze bezuinigingen de druk intern en bij inkomensverhogende maatregelen (belastingen) komt te liggen.

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Impact van de maatregelen • Programmabudgetten Impact

2026

A. Laaghangend fruit

709.450

B. Bestuurlijke keuze

5.270.207

63%

C. Fundamentele keuze

965.861

12%

1.432.428

17%

8.377.946

100%

GR Totaal

In totaal is € 8,4 miljoen aan opties beschikbaar op programmabudgetten. Hiervan is 8% laaghangend fruit a € 0,71 miljoen. Dit geeft aan dat er hoe dan ook een stevige impact zal zijn van de bezuinigingsmaatregelen. Het college is met deze ambtelijke opbrengst verder gaan werken en heeft nadere nuance aangebracht.

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Belastingen • Referenties en vergelijkingen Onroerende Zaakbelasting Toegang art 12 (‘redelijk peil’)

Relatieve bovengrens

€ 3,0 miljoen

Berekende belastingcapaciteit Gemeentefonds (rekentarief)

Relatieve ondergrens € 0,7 miljoen

Gemeenteraad 27 maart 2025

Belastingmaatregelen • Onroerende Zaakbelasting Het rekentarief dat wordt toegepast in de verdeling van het gemeentefonds kan worden gezien als de ondergrens van het op te leggen OZB-tarief. Verschillen in OZB-capaciteit tussen gemeenten worden namelijk in de verdeling van het gemeentefonds verevend via vaste rekentarieven. Op basis van deze rekentarieven worden de te verwachten OZB inkomsten vastgesteld, waarop de verdere verdeling van het gemeentefonds wordt aangepast. Momenteel ligt het OZB-tarief dat wordt toegepast onder het rekentarief van het gemeentefonds: Hillegom

Rekentarief

Tarief 2025

Woningen eigenaren

0,0914%

0,0870%

niet-woningen eigenaren

0,3079%

0,2237%

niet-woningen gebruikers

0,2342%

0,1368%

Bij de huidige verevening van 70% voor niet-woningen en 80% voor woningen is de belastingopbrengst in Hillegom ruim € 700.000 lager dan waarop verevend wordt. Gemeenteraad 8 Mei 2025

Volgende maatregel in aantocht • OZB maximering

Intern vertrouwelijk

Berenschot

www.berenschot.nl linkedin.com/berenschot

Gemeenteraad 8 Mei 2025

Pauze 10 min

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

3 23

Proces en werkwijze college

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stappenplan

• Berenschot gevraagd inzicht beïnvloedbaarheid begroting • Inspanningsverplichting GR-en 6% • Afwegingskader vastgesteld • Afwegingskader toegepast 24

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Afwegingskader obv coalitieakkoord: VITAAL, TOEGANKELIJK EN TOEKOMSTBESTENDIG

Sociale verbinding

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Gebruiker betaald

Buitenruimte

Drie mogelijk te nemen stappen

• Laaghangend fruit (A)

• Bestuurlijke keuzes (B) • Fundamentele keuzes (C)

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Verfijning analyse rapport Berenschot • Op basis van kaders de categorieën A, B en C verder aangescherpt naar de Hillegomse situatie • Categorie B geïnventariseerd naar Licht, Medium en Zwaar op basis van maatschappelijke impact

• Collegebrede discussie over mogelijkheden tot heroverweging

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stand van zaken • Voorliggend maatregelenpakket samengesteld op basis van laaghangend fruit en lichte bestuurlijke keuzes. • Dit heeft tot nu toe geleid tot een structureel sluitende kadernota / begroting tot en met 2029

• Dit is slechts een voorzet. U kunt als raad binnen de afwegingskaders andere keuzes maken. • Goede financiële uitgangspositie

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Pauze 10 min

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

5 30

Actueel financieel inzicht en overzicht

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Financiële basisprincipes • Uitgangspunt: Structureel en reëel sluitende begroting 2026 - 2029 • Structurele Inkomsten moeten de structurele Uitgaven dekken in de meerjarenbegroting

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stap voor stap naar een sluitende meerjarenbegroting x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Stap 1. Meerjarenbegroting 2025 (startpunt)

-€ 1.795

-€ 2.247

-€ 1.842

Actualisatie Berenschot

-€ 1.661

-€ 1.603

-€ 1.707

Actualisatie na Berenschot

-€ 1.110

-€ 1.059

-€ 764

-€ 829

Stap 2. Meerjarenbegroting 2026 na Actualisatie

-€ 4.566

-€ 4.909

-€ 4.313

-€ 4.378

€ 1.900

€ 1.915

€ 1.012

€ 1.127

-€ 2.666

-€ 2.994

-€ 3.301

-€ 3.251

Maatregelen

€ 2.135

€ 2.047

€ 2.038

€ 2.098

Stap 4. Meerjarenbegroting na Maatregelen

-€ 531

-€ 947

-€ 1.263

-€ 1.153

€ 635

€ 1.031

€ 1.272

€ 1.497

€ 105

€ 84

€9

€ 344

Voorjaarsnota Rijk Stap 3. Meerjarenbegroting na Voorjaarsnota

Voorzet Bestuurlijke keuzes Stap 5. Meerjarenbegroting na Voorzet Bestuurlijke keuzes

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stap 1. Meerjarenbegroting 2025 (startpunt)

x € 1.000 Stap 1. Meerjarenbegroting 2025 (startpunt)

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

2026 -€ 1.795

2027 -€ 2.247

2028 -€ 1.842

2029 -€ 1.842

Stap 2. Meerjarenbegroting 2026 na actualisatie x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Stap 1. Meerjarenbegroting 2025 (startpunt)

-€ 1.795

-€ 2.247

-€ 1.842

-€ 800

-€ 824

-€ 801

-€ 866

-€ 1.097

-€ 874

-€ 741

-€ 573

Subtotaal Actualisatie

-€ 2.771

-€ 2.662

-€ 2.471

-€ 2.536

Stap 2. Meerjarenbegroting 2026 na Actualisatie

-€ 4.566

-€ 4.909

-€ 4.313

-€ 4.378

Actualisatie Actualisatie meerjarenbegroting 2025 Indexatie Nieuwe ontwikkelingen kadernota

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stap 3. Voorlopige prognose Meerjarenbegroting 2026 na Voorjaarsnota Rijk

x € 1.000 Stap 2. Meerjarenbegroting 2026 na Actualisatie

2026 -€ 4.566

2027 -€ 4.909

2028 -€ 4.313

2029 -€ 4.378

€ 1.900

€ 1.700

€ 485

€ 600

Stelpost Eigen bijdrage Jeugdzorg

€0

€ 247

Stelpost sturen op trajectduur jeugdzorg Stelpost Jeugdzorg Hervormingsagenda

€0 €0

€ 65 PM

Stelpost WMO abonnementstarief Subtotaal Voorjaarnota

€0 € 1.900

€ 215 € 1.915

€ 215 € 1.012

€ 215 € 1.127

Stap 3. Meerjarenbegroting 2026 na Voorjaarsnota

-€ 2.666

-€ 2.994

-€ 3.301

-€ 3.251

Algemene uitkering - Voorjaarsnota Rijk prognose: Voorjaarsnota

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stap 4. Meerjarenbegroting 2026 na Maatregelen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Stap 3. Meerjarenbegroting 2026 na Voorjaarsnota

-€ 2.666

-€ 2.994

-€ 3.301

-€ 3.251

€ 500

Maatregelen: Effecten vanuit analyse jaarrekening 2024 Ombuigingen gemeenschappelijke regelingen na inspanningsverplichting Laaghangend fruit Subtotaal Maatregelen

€ 793

€ 680

€ 736

€ 796

€ 842 € 2.135

€ 867 € 2.047

€ 802 € 2.038

€ 802 € 2.098

Stap 4. Meerjarenbegroting 2026 na Maatregelen

-€ 531

-€ 947

-€ 1.263

-€ 1.153

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stap 5. Meerjarenbegroting 2026 – Voorstel Bestuurlijke keuzes x € 1.000 Stap 4. Meerjarenbegroting 2026 na Maatregelen

2026 -€ 531

2027 -€ 947

2028 -€ 1.263

2029 -€ 1.153

Voorzet Bestuurlijke Keuzes

€ 635

€ 1.031

€ 1.272

€ 1.497

Stap 5. Meerjarenbegroting na Voorzet Bestuurlijke keuzes

€ 105

€ 84

€9

€ 344

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Stap voor stap naar een sluitende meerjarenbegroting x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Stap 1. Meerjarenbegroting 2025 (startpunt)

-€ 1.795

-€ 2.247

-€ 1.842

Actualisatie Berenschot

-€ 1.661

-€ 1.603

-€ 1.707

Actualisatie na Berenschot

-€ 1.110

-€ 1.059

-€ 764

-€ 829

Stap 2. Meerjarenbegroting 2026 na Actualisatie

-€ 4.566

-€ 4.909

-€ 4.313

-€ 4.378

€ 1.900

€ 1.915

€ 1.012

€ 1.127

-€ 2.666

-€ 2.994

-€ 3.301

-€ 3.251

Maatregelen

€ 2.135

€ 2.047

€ 2.038

€ 2.098

Stap 4. Meerjarenbegroting na Maatregelen

-€ 531

-€ 947

-€ 1.263

-€ 1.153

€ 635

€ 1.031

€ 1.272

€ 1.497

€ 105

€ 84

€9

€ 344

Voorjaarsnota Rijk Stap 3. Meerjarenbegroting na Voorjaarsnota

Voorzet Bestuurlijke keuzes Stap 5. Meerjarenbegroting na Voorzet Bestuurlijke keuzes

Heroverwegingen gemeente Hillegom 8 mei 2025

Vervolg • Documenten in het BRIS

• 19 juni technische avond Kadernota • 10 juli behandeling Kadernota in de raad

Zijn er nog vragen?

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/1774/documents/22965