Db08 Raadsbrief Jaarverantwoording onderwijsachterstandenbeleid (LEA-VVE) 2025.pdf
Tekst van het document
Raadsbrief
Jaarverantwoording onderwijsachterstandenbeleid (LEA-VVE) 2025 aan: datum document: ons kenmerk: datum collegevergadering: portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: embargo: programma:
de raad van de gemeente Hillegom 24 februari 2026 Z-26-490283 17 maart 2026 Dhr. J. van Rijn Renske Bos en Annemarije Lim den Oudsten a.denoudsten@hltsamen.nl ☐ Samenleven
Graag informeren wij u met deze brief over de uitvoering van de gemeentelijke taken rondom het onderwijsachterstandenbeleid, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en voor- en vroegschoolse educatie (vve) in de gemeente Hillegom. Gemeenten zijn verplicht jaarlijks LEA-overleg en vve te bieden LEA-overleg Vanuit de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs zijn gemeenten verplicht om minimaal 1 keer per jaar op bestuurlijk niveau te overleggen met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs en de houders van kinderopvangorganisaties. Dit overleg moet gericht zijn op het maken van gezamenlijke afspraken over: • het bevorderen van integratie; • het voorkomen van segregatie; • het afstemmen van toelatings- en inschrijvingsprocedures; • het bestrijden van onderwijsachterstanden. Voor- en vroegschoolse educatie (vve) Een belangrijke manier om onderwijsachterstanden te bestrijden is het aanbieden van voorschoolse educatie op kinderdagverblijven van 2,5 tot 4 jaar en vroegschoolse educatie in groep 1 en 2 van het basisonderwijs. Het doel van vve is om peuters met een mogelijke (taal)achterstand, beter voor te bereiden op de basisschool en ervoor te zorgen dat kleuters zonder achterstand naar groep 3 kunnen. Gemeenten zijn verplicht: • te overleggen over vve; • voldoende aanbod van vve te realiseren; • afspraken te maken over vve.
Gemeenten verantwoorden zich via jaarverantwoording Jaarlijks maken gemeenten een jaarverantwoording onderwijsachterstandenbeleid LEA/vve op door middel van het invullen van een vragenlijst. Het college van burgemeester en wethouders dient de
1
jaarverantwoording vast te stellen voordat de gemeente deze bij de Inspectie van het Onderwijs indient voor 1 april 2026. Gemeente Hillegom voldoet aan verplichtingen In de jaarverantwoording staat omschreven hoe deze taak door het college is uit gevoerd en dat er is voldaan aan de wettelijke taken rondom het onderwijsachterstandenbeleid LEA/vve. Graag lichten we enkele onderdelen toe: • In 2025 zijn er in de gemeente Hillegom op 19 mei 2026 en op 13 november 2026 LEA/OOGO-overleggen georganiseerd waarbij op bestuurlijk niveau is overlegd met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs en de houders van kinderopvangorganisaties. • In 2025 lag de focus voor de LEA-werkgroepen op de doorgaande lijn, de verbinding van betrokken partijen bij de overgang vanuit de kinderopvang naar het primair onderwijs. Als vertrekpunt hebben we de Routekaart en het overdrachtsdocument gebruikt, aansluitend bij gebruik in gemeenten Katwijk en Noordwijk. • In 2025 is er op een drietal locatie voorschoolse educatie aangeboden door twee kinderopvangorganisaties. • In 2024 was het VE-bereik 44% (43 doelgroeppeuters, 19 geplaatste kinderen), in 2025 is het VE-bereik per 1-10-2025 gestegen naar 59% (32 doelgroeppeuters, 19 geplaatste kinderen).
Belangrijke rol verbeterplan vve en Programmaplan Jeugd We hebben het afgelopen jaar belangrijke stappen gezet in de uitvoering van de wettelijke taken binnen het onderwijsachterstandenbeleid. Verschillende onderdelen verlopen goed, maar er zijn ook duidelijke verbeterpunten in beeld gekomen. Op basis van een brede inventarisatie in Q3 en Q4 van 2025 stellen we een verbeterplan op. Tijdens het ambtelijk overleg met de Inspectie is ons gevraagd naar meer duidelijkheid over de cijfers, met name rondom het bereik van voor- en vroegschoolse educatie. We zijn eind 2025 gestart met de voorbereidingen voor de implementatie van de Peutermonitor, naar verwachting is deze eind Q2 2026 geïmplementeerd. De invoering van de Peutermonitor gaat helpen om de betrouwbaarheid en accuraatheid van de cijfers te vergroten, wat ons in staat stelt om beter onderbouwde keuzes te maken en gerichter te sturen op bereik. Het aanscherpen van de resultaatafspraken voor de vroegschoolse educatie is een ander belangrijk verbeterpunt. Het verbeterplan onderwijsachterstandenbeleid/vve maakt integraal onderdeel uit van het Programmaplan Jeugd. De verbinding van betrokken partners bij de doorgaande lijn geven we verder vorm. De afspraken binnen de doorgaande lijn leggen we vast in een routekaart en overdrachtsdocument die van kracht gaan in het nieuwe schooljaar 20262027.
Voor de uitvoering van het verbeterplan is extra capaciteit vrijgemaakt. De verbeterpunten worden gefaseerd opgepakt, met prioriteit voor: 1. Het verbeteren en beter onderbouwen van de cijfers over bereik. 2. Het actualiseren en concreter maken van de resultaatafspraken voor vve. Met het Programmaplan Jeugd werken we aan een koers waarbij preventie, vroegsignalering en samenwerking in de context van het kind centraal staan. Wij geven samen met alle partners richting aan deze beweging en zetten de benodigde vervolgstappen. Bijlagen: (H) Jaarverantwoording onderwijsachterstandenbeleid (LEA-VVE) 2025
2
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Jaarverantwoording Onderwijsachterstandenbeleid (LEA/vve) 2025 Hillegom TOELICHTING OP DE WETTELIJKE TAKEN Wettelijke verplichtingen Vanuit de Wet op het primair onderwijs (artikel 161) en de Wet op het voortgezet onderwijs (artikel 3.42) zijn gemeenten verplicht om minimaal 1 keer per jaar op bestuurlijk niveaute overleggen met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs en de houders van kinderopvangorganisaties. Dit overleg moet gericht zijn op het maken van gezamenlijke afspraken over: • het bevorderen van integratie; • het voorkomen van segregatie; • het afstemmen van toelatings- en inschrijvingsprocedures; • het bestrijden van onderwijsachterstanden, in ieder geval d.m.v. voor- en vroegschoolse educatie (vve). Doel van de wettelijke verplichtingen Door het minimaal jaarlijks op bestuurlijk niveau ‘tegen het licht houden’ van deze 4 onderwerpen, behouden de gemeente en haar partners zicht op de situatie in de gemeente ten aanzien van deze onderwerpen. Ook kunnen zij, indien nodig, op deze manier tot (nieuwe) afspraken komen die op bestuurlijk niveau gedragen worden. De afspraken die in dit jaarlijkse overleg onderwijsachterstandenbeleid worden gemaakt, moeten zoveel mogelijk het karakter van meetbare doelen hebben. Afspraken kunnen gelden voor meerdere jaren. Het overleg onderwijsachterstandenbeleid heeft het karakter van een op overeenstemming gericht overleg.
Dat wil zeggen dat het college van burgemeester en wethouders de uitkomsten van het overleg kan omzetten in bindende afspraken die voor alle partners gelden. Voor het overleg onderwijsachterstandenbeleid zijn verschillende benamingen in omloop, waarvan ‘LEAoverleg’ de meest gangbare is (LEA staat daarbij voor Lokale Educatieve Agenda). Dit is dan ook de benaming die wij hanteren in deze vragenlijst. NB: Een belangrijk instrument ter bestrijding van onderwijsachterstanden is het aanbieden van voorschoolse educatie (in de kinderopvang) en vroegschoolse educatie (in groep 1 en 2 van het basisonderwijs). Gemeenten zijn niet alleen verplicht te overleggen over voor- en vroegschoolse educatie, maar ook verplicht om voldoende aanbod ervan te realiseren (artikel 159 Wpo) en er afspraken over te maken (artikel 160 Wpo). Onderstaand vindt u een overzicht van de wettelijke verplichtingen van gemeenten t.a.v. het voeren van overleg en het maken van afspraken over de verschIllende LEA-onderwerpen: Integratie Segregatie Inschrijving & Toelating Bestrijding d.m.v. vve onderwijsachterstanden d.m.v. andere instrumenten
19-02-2026 11:15
Overleg wel verplicht Overleg wel verplicht Overleg wel verplicht Overleg wel verplicht Overleg wel verplicht
Afspraken niet verplicht Afspraken niet verplicht Afspraken niet verplicht Afspraken wel verplicht Afspraken niet verplicht
-1-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Heeft uw gemeente in 2025 minstens 1 keer overlegd met de schoolbesturen en kinderopvanghouders over: •
het bevorderen van integratie,
•
het tegengaan van (onderwijs)segregatie,
•
inschrijving & toelating,
•
het bestrijden van onderwijsachterstanden met andere instrumenten dan vve?
De term ‘overleg’ uit de wet kan breed worden geïnterpreteerd. De verschillende LEA-onderwerpen hoeven bijvoorbeeld niet in hetzelfde overleg te worden besproken. Ook is het niet noodzakelijk dat het besproken LEA-onderwerp het enige gesprekspunt is tijdens een overleg. Gemeenten kunnen de LEA-onderwerpen ook in gezamenlijkheid met andere gemeenten (regionaal) bespreken en oppakken. Ten slotte kunnen de verschillende LEA-onderwerpen ook aan de orde komen in het OOGO passend onderwijs. NB: Het is wel noodzakelijk dat een LEA-onderwerp met het bestuur (of een afvaardiging daarvan) van alle relevante partners wordt besproken. Ja Nee Onbekend Bevorderen van integratie Tegengaan van (onderwijs)segregatie Inschrijving & toelating Bestrijding van onderwijsachterstanden met andere instrumenten dan vve
Had uw gemeente in 2025 geldende afspraken over: •
het bevorderen van integratie,
•
het tegengaan van (onderwijs)segregatie,
•
inschrijving & toelating,
•
het bestrijden van onderwijsachterstanden met andere instrumenten dan vve?
Dit kunnen ook afspraken zijn die in eerdere jaren zijn gemaakt. Ja
Nee
Onbekend
Bevorderen van integratie
Tegengaan van (onderwijs)segregatie
Inschrijving & toelating
Bestrijding van onderwijsachterstanden met andere instrumenten dan vve
Zijn er bij het maken van de afspraken ook meetbare doelen geformuleerd? Onder meetbare doelen worden verstaan: specifieke resultaten/uitkomsten die gemeten en geëvalueerd kunnen worden. Meetbare doelen helpen bij het vaststellen van duidelijke criteria voor succes, waardoor het makkelijker wordt om de voortgang te volgen en resultaten te beoordelen. Bijvoorbeeld door te werken met concrete getallen en criteria, zoals een streefpercentage of een tijdsperiode waarbinnen het doel behaald moet zijn. Ja
19-02-2026 11:15
Nee
Onbekend
-2-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Bevorderen van integratie
Tegengaan van (onderwijs)segregatie
Inschrijving & toelating
Bestrijding van onderwijsachterstanden met andere instrumenten dan vve
Kunt u toelichten waarom er bij het maken van afspraken over dit onderwerp/ deze onderwerpen geen meetbare doelen zijn geformuleerd? Meerdere antwoorden mogelijk.
Het was voor ons voldoende om afspraken te maken.
We waren in 2025 nog bezig met het formuleren van meetbare doelen.
Het is niet gelukt om meetbare doelen te formuleren.
Anders, namelijk: De landelijke monitor van onderwijssegregatie toont aan dat er in gemeente Hillegom dat er sprake is van een vrij homogene groep. Dit beeld wordt bevestigd door aangesloten partijen
Zijn er ontwikkelingen op het gebied van: •
het bevorderen van integratie,
•
het tegengaan van (onderwijs)segregatie,
•
inschrijving & toelating,
•
het bestrijden van onderwijsachterstanden met andere instrumenten dan vve.
die relevant zijn om met de inspectie te delen? U kunt hierbij ook denken aan eventuele afspraken die u in het ambtelijk overleg met de inspectie heeft gemaakt. De 2 grote schoolbesturen van het PO hebben afstemming over de toelatings- en inschrijvingsprocedure. Het gaat om zowel procesmatige- als beleidsmatige afspraken. Van belang is om te komen tot gezamenlijke afspraken die effect hebben voor de hele gemeente. Het voorkomen van segregatie en bestaande capaciteit benutten is hier onderdeel van. Daarnaast moet ruimte behouden blijven voor de keuzevrijheid van ouders. Het aannamebeleid biedt ruimte voor scholen om eigen accenten te leggen, bijv. in geval van inpandige kinderopvang. Op het gebied van integratie zijn gezamenlijke activiteiten voor de jeugd georganiseerd zoals The Hunt.
19-02-2026 11:15
-3-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
BESTRIJDEN VAN ONDERWIJSACHTERSTANDEN DOOR MIDDEL VAN VVE Nu volgen een aantal vragen over het aanbod en het bereik van voorschoolse educatie. Aanbod (en bereik) van voorschoolse educatie In de wet is vastgelegd dat gemeenten zorg moeten dragen voor voldoende aanbod van kindplaatsen met door de gemeente gesubsidieerde voorschoolse educatie (ve-kindplaatsen), zowel in aantal, als in spreiding. Het aantal doelgroeppeuters (het aantal kinderen in de leeftijd van 2,5-4 jaar dat de gemeente op basis van haar definitie als doelgroeppeuter heeft geïndiceerd), vormt de basis van de beoordeling van het aanbod als wel of niet voldoende door de inspectie. NB: Voorschoolse educatie is bedoeld voor kinderen tussen 2,5 en 4 jaar. Als de gemeente al eerder met ve wil beginnen, valt dit binnen de beleidsvrijheid van de gemeente, maar hoeft de gemeente niet voldoende aanbod te creëren voor de kinderen die jonger zijn dan 2,5 jaar.
Was er volgens u op 1 januari 2025 in uw gemeente sprake van voldoende aanbod van voorschoolse educatie (in aantal en spreiding van de ve-kindplaatsen)? De inspectie beschouwt het aanbod als voldoende wanneer er op deze datum voor ieder kind in de ve-leeftijd (2,5-4 jaar) met een veindicatie een ve-kindplaats beschikbaar was.
Ja
Nee, want
Onbekend
De onderstaande vragen hebben betrekking op het aantal doelgroeppeuters, het totale aantal vekindplaatsen dat beschikbaar was voor deze doelgroeppeuters, en het aantal wel en niet met ve bereikte doelgroeppeuters op peildatum 1 januari 2025. Deze begrippen worden hieronder toegelicht. •
Doelgroeppeuters: peuters in de ve-leeftijd die voldoen aan de doelgroepdefinitie die in uw gemeente wordt gehanteerd. Het gaat hier dus om peuters (2,5-4 jaar) die geïndiceerd zijn voor ve.
•
Kindplaatsen met gesubsidieerde voorschoolse educatie (ve-kindplaatsen): alle kindplaatsen op locaties met gesubsidieerde voorschoolse educatie, waar doelgroeppeuters gebruik van kunnen maken. Let op: Het gaat hier dus om het aantal door doelgroeppeuters bezette vekindplaatsen plus het aantal niet door doelgroeppeuters bezette ve-kindplaatsen.
•
Bereikte doelgroeppeuters: doelgroeppeuters die geplaatst zijn op ve-kindplaatsen (deelnemen aan ve).
•
Niet bereikte doelgroeppeuters: doelgroeppeuters die niet geplaatst zijn op ve-kindplaatsen (niet deelnemen aan ve).
19-02-2026 11:15
-4-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Aantal
Onbekend
Op 1-1-2025 bedroeg het aantal doelgroeppeuters
32
Op 1-1-2025 bedroeg het totaal aantal kindplaatsen met gesubsidieerde voorschoolse educatie
40
Aantal
Onbekend
Op 1-1-2025 bedroeg het aantal bereikte doelgroeppeuters
13
Op 1-1-2025 bedroeg het aantal niet bereikte doelgroeppeuters
19
Indien gewenst, kunt u de door u opgegeven aantallen hieronder nader toelichten.
U heeft aangegeven dat een deel van de doelgroeppeuters niet is bereikt. Waarom hebben deze kinderen niet deelgenomen aan voorschoolse educatie? Meerdere antwoorden mogelijk.
Er zijn wachtlijsten voor bepaalde locaties.
De toeleiding naar voorschoolse educatie verloopt (nog) niet goed genoeg.
Ouders willen niet dat hun kind deelneemt vanwege geloofs- en/of culturele overtuigingen.
Ouders willen niet dat hun kind deelneemt om praktische redenen, bijvoorbeeld omdat de voorschool te ver weg is.
Ouders hebben geen belangstelling of zien het nut van de voorschool niet in.
Ouders vinden hun kind te jong om al zoveel dagdelen naar de opvang te gaan.
Het kind gaat al naar een andere opvanglocatie (waar geen voorschoolse educatie wordt aangeboden).
Ouders willen niet dat hun kind deelneemt aan voorschoolse educatie om financiële redenen.
Ouders zijn het niet eens met de indicatie.
Er is bij de ouders sprake van weerstand/wantrouwen richting de overheid en andere instanties.
Ouders hebben nog niet besloten over deelname aan voorschoolse educatie.
Onbekend.
Anders, namelijk:
19-02-2026 11:15
-5-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Aanbieder gestopt per 31-12-2024. Nieuwe aanbieder gestart 1-1-2025. Per 1-10-2025 19 bereikte kinderen wat zorgt voor een bereik van 59,4%.
Zijn er ontwikkelingen op het gebied van aanbod en bereik van voorschoolse educatie die relevant zijn om met de inspectie te delen? U kunt hierbij ook denken aan eventuele afspraken die u in het ambtelijk overleg met de inspectie heeft gemaakt. In Q3/Q4 van 2025 zijn de knel- en verbeterpunten op het gebied van VVE in kaart gebracht. In Q1 van 2026 beschrijven we hiervoor een opdracht inclusief tijdspad en benodigde capaciteit. Fasering van verbeterpunten met de prioriteit op het verhogen van het bereik en het maken van resultaatafspraken. De invoering van de Peutermonitor staat gepland voor 2026 waardoor we data gedreven kunnen gaan werken en de accuratesse van de cijfers toeneemt.
19-02-2026 11:15
-6-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Nu volgen een aantal vragen over het verplichte overleg en de verplichte afspraken over de verschillende vve-onderwerpen.
Heeft uw gemeente in 2025 minstens 1 keer overleg gevoerd over: •
de doelgroepdefinitie voor peuters,
•
de toeleiding van doelgroeppeuters naar voorschoolse educatie,
•
de doorgaande lijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie,
•
de met vroegschoolse educatie te bereiken resultaten? Ja
Nee
Onbekend
Doelgroepdefinitie voor peuters
Toeleiding van doelgroeppeuters naar vve
Doorgaande lijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie
Resultaten van vroegschoolse educatie
Waarom heeft de gemeente in 2025 geen overleg gevoerd over 1 of meer van deze onderwerpen? In 2025 hebben we met VE partners en onderwijs de focus gelegd op de doorgaande lijn van VE naar het onderwijs. De schoolbesturen geven aan te werken met procesgerichte afspraken voor de vroegschoolse educatie. In de verbeteropdracht voor 2026 komt het onderwerp resultaatafspraken als één van de focuspunten terug.
19-02-2026 11:15
-7-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
Had uw gemeente in 2025 geldende afspraken over: •
de doelgroepdefinitie voor peuters,
•
de toeleiding van doelgroeppeuters naar voorschoolse educatie,
•
de doorgaande lijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie,
•
de met vroegschoolse educatie te bereiken resultaten?
Dit kunnen ook afspraken zijn die in eerdere jaren zijn gemaakt. Ja
Nee
Onbekend
Doelgroepdefinitie voor peuters
Toeleiding van doelgroeppeuters naar vve
Doorgaande Lijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie
Resultaten van vroegschoolse educatie
Waarom waren er in 2025 geen afspraken over 1 of meer van deze onderwerpen? De schoolbesturen werken met procesgerichte afspraken voor de vroegschoolse educatie. Zijn er ontwikkelingen op het gebied van de doelgroepdefinitie, de toeleiding, de doorgaande lijn en/of de resultaten van vroegschoolse educatie die relevant zijn om met de inspectie te delen? U kunt hierbij ook denken aan eventuele afspraken die u in het ambtelijk overleg met de inspectie heeft gemaakt. De ontwikkelingen op bovengenoemde punten nemen wij mee in de verbeteropdracht VE. Voor de doorgaande lijn geldt dat we in 2025 een kick-off bijeenkomst organiseerde voor alle betrokken partijen in de overgang van VE naar het onderwijs. Er is een werkgroep per gemeente aan de slag gegaan om de verbindingen tussen partijen verder inhoud te geven. Het doel van de werkgroep en de overkoepelende projectgroep is om te komen tot een gezamenlijk overdrachtsformulier en het gebruik van de routekaart doorgaande lijn. Deze documenten brengen we in het OOGO van het voorjaar 2026 ter vaststelling in. Alle vragen zijn nu beantwoord. Dankuwel. Indien er met het invullen van de vragenlijst volgens u nog geen voldoende compleet beeld is ontstaan van het gevoerde onderwijsachterstandenbeleid in uw gemeente in 2025, kunt u hieronder aanvullende informatie verstrekken.
Indien u tevens documenten aan ons wilt verstrekken, kunt u deze uploaden in het ISD. Kies daarbij voor de documentsoort “aanvullende documentatie jaarverantwoording”. Let er s.v.p. op dat de documentatie die u uploadt geen privacygevoelige gegevens bevat.
In de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen loopt vanaf september 2025 een gezamenlijke aanpak voor jeugd. We werken in deze aanpak met een programmaplan Jeugd dat in maart 2026 voor ligt bij het college van Hillegom. We sturen op twee hoofddoelen: meer jeugdigen en ouders/verzorgers met wie het goed gaat en kostenbeheersing van de geïndiceerde jeugdhulp. Opvoeden is soms uitdagend, en dat is heel normaal. Ouders staan daarin centraal, maar ze hoeven het niet alleen te doen. Samen met CJG, JGZ, kinderopvang, onderwijs, VoorIeder1 en welzijnsorganisaties versterken we de pedagogische basis: een netwerk waarin
19-02-2026 11:15
-8-
Jaarverantwoording LEA/vve 2025
kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Het gaat hierbij om een meerjarige opgave waarin alle strategisch partners een actieve rol hebben en samen optrekken.
19-02-2026 11:15
-9-