Db08.2 Bijlage Eerste prognose jeugdhulp 2024 Holland Rijnland.pdf

Managementinformatie: Toelichting op de eerste prognose Jeugdhulp 2024 Holland Rijnland (Vertrouwelijk)

juni 2024

1

Inhoud 1. Inleiding

3

2. Financiële samenvatting: 1ste prognose jeugdhulpmiddelen 2024

4

3.Toelichting op de begrotingsposten

10

3.1 Regionale jeugdhulp (inclusief LTA)

10

3.2 JB/JR

10

3.3 Gesloten jeugdhulp

10

1.4 Landelijke Transitiearrangement (LTA)

10

3.5 Expertteam (organisatie)

11

3.5 Ontwikkelpartners

11

3.6 Crisisdienst Rivierduinen

11

4. Relevante ontwikkelingen

12

4.1 Niet gekwantificeerde financiële risico’s

12

4.3 Wat doet de SO Zorg om de jeugdhulpkosten te beheersen?

12

Bijlage 1: Begrotingswijziging I 2024 jeugdhulpmiddelen

14

Bijlage 2: Totaaloverzicht uitgaven 2024 per gemeente op basis van extrapolatie werkelijke kosten 15

2

1. Inleiding Voor u ligt de ‘Managementrapportage’ eerste prognose Jeugdhulp 2024 Holland Rijnland met peildatum 1 mei 20241. Hiermee willen wij u inzicht geven in de huidige financiële situatie van de jeugdhulpbegroting 2024 en uitleg geven over de verschillende posten waar de prognose 2024 mee opgebouwd is. Voor het begrotingsjaar 2024 is in juni 2023 een bedrag van € 106.138.166 vastgesteld voor de uitvoering van de specialistische jeugdhulp in de regio Holland Rijnland. De uitvoering en het beheer van de begroting regionale jeugdhulp is in handen van de Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (SO Zorg). Het jeugdhulpdomein kent een constant spanningsveld tussen vraag naar en de duur/inzet van zorg, de beschikbaarheid van zorg/personeel en de financiële toestand van de gemeenten in de regio Holland Rijnland. In de regio is de afgelopen periode ingezet op het verkleinen van het spanningsveld tussen inhoud en financiën. Hier zal de komende periode ook verder op worden ingezet in afstemming tussen beleid, toegang en de SO Zorg.

1

De verwerkte facturatie tot en met medio april 2024.

3

2. Financiële samenvatting: 1ste prognose jeugdhulpmiddelen 2024 Samenvatting: Naar aanleiding van de eerste prognose en de autonome ontwikkelingen in 2023/2024 (bepalend door beleidsbesluiten door het PHO) wordt voor het begrotingsjaar 2024 bij gelijkblijvende ontwikkeling een overbesteding van €15,8 miljoen geconstateerd. Het gehele bedrag wordt als onvermijdbaar geclassificeerd. Derhalve wordt aan de gemeenten additionele middelen gevraagd te grootte van € 15,8 miljoen. Dit betekent dat de herziene begroting jeugdhulp voor 2024 € 121.939.860,67 zal zijn.

Ontwikkelingen in de segmenten in 2024 (ten opzichte van 2023) is als volgt: Segmenten Landelijk Transitie Arrangement (LTA) S1A Behandeling met verblijf S1B Gesloten S2 Wonen S3 Dagbehandeling & Besteding S4 Ambulante jeugdhulp S5 Jeughdulp op school S6 Crisis S7 Veiligheid Eindtotaal

Facturatie tot medio april 2024 € 1.721.811,14 € 1.975.284,46 € 1.313.945,10 € 4.714.933,83 € 5.469.062,75 € 16.920.683,23 € € 270.343,52 € 2.761.967,34 € 35.148.031,37

Extrapolatie heel 2024

Realisatie 2023

Toe- of afname

€ € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € €

5.537.298,34 7.139.715,43 4.149.300,32 16.339.264,73 18.020.724,47 57.806.890,92 1.584.947,97 1.503.716,38 9.858.002,13 121.939.860,68

5.453.177,91 6.311.829,87 3.986.311,51 14.705.585,06 12.549.499,59 44.464.294,15 1.535.428,81 1.712.967,64 9.604.128,96 100.323.223,50

Percentuele af- of toename 84.120,43 1,54% 827.885,56 13,12% 162.988,81 4,09% 1.633.679,67 11,11% 5.471.224,88 43,60% 13.342.596,77 30,01% 49.519,16 3,23% -209.251,26 -12,22% 253.873,17 2,64% 21.616.637,18 21,55%

De ontwikkelingen in de segmenten worden in 2024 beïnvloed door: 1. Ontwikkelingen die voortkomen uit 2023. In het vervolg van deze managementrapportage wordt dit nader toegelicht; 2. Aansluiting gemeente Voorschoten en uitbreiding voor gemeente Kaag en Braassem; 3. Besluiten van het PHO in het kader van investeringen in de jeugdhulp. In het vervolg van deze managementrapportage wordt dit nader toegelicht. Afgesproken is om periodiek een financiële managementrapportage aan te leveren. Dit is de eerste rapportage voor 2024. Deze rapportage behandelt de informatie en gegevens die de SO Zorg heeft over het eerste kwartaal 2024. Tevens wordt bij de prognose rekening gehouden met de budgetten voor alle zorgaanbieders, dus zowel gecontracteerd als niet gecontracteerd. De verzamelde informatie biedt een goede basis voor de managementrapportage. De prognose is opgebouwd en bepaald door de volgende werkzaamheden van de Serviceorganisatie Zorg: • Analyse van de facturatie tot medio april 2024 (over de zorgperiode januari tot en met medio april 2024) en de doorvertaling (extrapolatie (rekening houdend met de toename in Expertteam aanvragen)) hiervan naar de prognose over heel 2024 per aanbieder (circa 289 aanbieders).

Hierbij wordt rekening gehouden met de verschillende financiële stromen: reguliere jeugdhulp, jeugdzorg (Gecertificeerde Instellingen (GI’s), Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (JBJR)), Nee, tenzij-regeling, Expertteam, RET, verscheidene pilots en intensiveringen. • Vergelijking en analyse van de facturatie per aanbieder in 2024 in vergelijking tot 2023. Deze werkzaamheid wordt uitgevoerd om tendensen, zoals seizoensbeïnvloeding

4

• •

(schoolvakanties, zomer, kerst etc.), in de kostencalculaties van zorgaanbieders te verdisconteren; Met de grotere zorgaanbieders zijn gesprekken geweest. Financiën, bedrijfsvoering en de prognose van de zorgaanbieder zijn onderwerpen van gesprek geweest; Bij de grootste zorgaanbieders wordt periodiek een (geactualiseerde) prognose voor een heel jaar opgevraagd voor het lopende begrotingsjaar (in casus 2024). Deze informatie wordt gebruikt om de facturatie te analyseren én deze informatie wordt eventueel (indien juist en volledig) verwerkt in de prognose jeugdhulp 2024 voor de regio Holland Rijnland.

Hieronder worden de belangrijkste financiële ontwikkelingen 2024 toegelicht, in het volgende hoofdstuk worden de afzonderlijke begrotingsposten behandeld en het laatste hoofdstuk wordt ingegaan op de risico’s en de beheersing van de financiële jeugdhulpmiddelen. De eerste prognose jeugdhulp 2024 laat bij gelijkblijvende ontwikkeling een overbesteding van € 15,8 miljoen (14,9%) zien voor 2024 ten opzichte van de primaire begroting 2024. De eerste prognose voor het begrotingsjaar 2024 komt op basis van de nu (per medio april 2024) bekende gegevens en bij gelijkblijvende ontwikkeling uit op een bedrag van € 121,9 miljoen totale kosten regionale specialistische jeugdhulp tegenover de initiële begroting van € 106,1 miljoen. De overbesteding wordt door een aantal elementen veroorzaakt. Oorzaken overbesteding 2024 van € 15,8 miljoen Oorzaak 1) Expertteam 2) Landelijke Transitiearrangement 3) Acute GGZ 4) Integraal tarief pleegzorg 5) Vervoer, RET, kleinschalige woonvormen, Cardea/Schakenbosch, Tarieven GI's 6) Aanpassing tarief 3-milieu

Bedrag + 7,5 miljoen 1,9 miljoen 2,4 miljoen 0,7 miljoen 1,2 miljoen 1,1 miljoen

Besluit Begroting Begroting PHO besluit november 2023 PHO besluit april 2024 PHO besluit; diverse momenten najaar 2023 PHO besluit 3 juli 2024

7) Cliënt volgend budget (onder andere Nee, tenzij) Totaal

1,0 miljoen

Begroting

15,8 miljoen

De stijging van de uitgaven in 2024 (ten opzichte van 2023) heeft te maken met de ontwikkelingen in het zorgaanbod bij de Expertteam, landelijke transitiearrangement en Nee-tenzij (cliënt volgend budget) en de (beleidsmatige) besluiten van het portefeuillehoudersoverleg. Hieronder volgt een nadere toelichting op de oorzaken van de stijging van de uitgaven. 1) Expertteam 2024 (+ € 7,5 miljoen) In de eerste vier maanden van 2024 zijn 248 Expertteam aanvragen behandeld. In vergelijking met 2023 is dit een stijging van 46 aanvragen (18,5%). Per 25 mei 2024 is € 8,5 miljoen toegekend aan budgetten Expertteam voor 468 casussen verdeeld over de volgende jaren: • 3 casussen gestart in 2022; • 286 casussen gestart in 2023; 5

•

179 casussen gestart in 2024.

De zorgverlening vindt plaats in 2024 en deels in 2025. Circa € 0,2 miljoen loopt door in 2025. De stijging van de Expertteam komt voornamelijk voort uit 2023 en de kosten (in verband met zorgverlening) zetten zich door in 2024. De stijging in de regio Holland Rijnland is per gemeente wisselend. In de geprognosticeerde uitgaven voor 2024 wordt (derhalve) rekening gehouden met de voortgezette situatie uit 2023. In de primaire begroting 2024 was rekening gehouden met €4,5 miljoen uitgaven Expertteam. De uitgaven 2023 zijn op € 12,2 miljoen uitgekomen. Op basis hiervan wordt voor 2024 een verhoging van de begroting gevraagd van € 7,5 miljoen en wordt ook voor 2024 rekening gehouden met uitgaven van € 12 miljoen inzake Expertteam. Hiervan is inmiddels € 8,5 contractueel toegezegd (verplicht) aan zorgaanbieders. Begrotingswijziging: plus € 7,5 miljoen inzake Expertteam. 2) Landelijke Transitiearrangement, LTA (+ € 1,9 miljoen) De contracten voor de zorgvormen binnen het Landelijk Transitiearrangement (LTA) worden afgesloten door de VNG. Derhalve voert de SO Zorg hier geen contractmanagement op. De uitgaven op de LTA zijn ook in 2023 fors toegenomen. De gemeentelijke toegang is de grootste verwijzer naar de LTA. In de primaire begroting 2024 was rekening gehouden met € 3,6 miljoen aan uitgaven LTA.

In de prognose wordt geconstateerd dat de uitgaven LTA op € 5,5 miljoen (in overeenstemming met de uitgaven 2023) zullen uitkomen. Begrotingswijziging: plus € 1,9 miljoen inzake LTA. 3) Acute GGZ (+ € 2,4 miljoen) Het PHO heeft in november 2023 ingestemd met het toekennen van incidentele middelen aan Rivierduinen en Curium inzake acute GGZ. Deze voorzieningen zijn in coronatijd door beide zorgaanbieders tot stand gebracht door middel van SPUK middelen van het Rijk. De subsidie had een looptijd tot eind 2023. Omdat de Regio Holland Rijnland de voorzieningen in stand wil houden zijn incidentele middelen toegekend alleen voor het begrotingsjaar 2024. Deze middelen zaten niet in de primaire begroting 2024 en worden derhalve incidenteel opgenomen in de begroting 2024. Begrotingswijziging: plus € 2,4 miljoen inzake acute GGZ. 4) Integraal tarief pleegzorg (+ € 0,7 miljoen) Het PHO heeft in april 2024 ingestemd met de toepassing van het integraal tarief voor de pleegzorg. Op basis van dit besluit wordt de ophoging van de begroting gevraagd. In het voorstel aan het PHO in april 2024 is opgenomen dat het financieel effect structureel € 0,7 miljoen is. Begrotingswijziging: plus € 0,7 miljoen inzake Integraal tarief pleegzorg.

6

5) Vervoer, RET organisatie, kleinschalige woonvormen, alternatieve jeugdzorgplus (Cardea/Schakenbosch) (+ € 1,2 miljoen) Het PHO heeft in het najaar van 2023 ingestemd met het structureel beschikbaar stellen van additionele middelen voor de genoemde onderwerpen: • Vervoer: € 0,5 miljoen • RET organisatie (compensatie zorgaanbieders): € 0,1 miljoen • Kleinschalige woonvormen: € 0,3 miljoen • Alternatieven JZplus (Cardea/Schakenbosch): € 0,3 miljoen Begrotingswijziging: plus € 1,2 miljoen inzake Vervoer, RET organisatie, kleinschalige woonvormen, alternatieve jeugdzorgplus (Cardea/Schakenbosch) en Landelijke tarieven GI’s. 6) Aanpassing tarief 3-milieu voorzieningen (+ € 1,1 miljoen) Op 3 juli 2024 wordt aan het PHO het besluit gevraagd het tarief van 3-milieu voorzieningen te verhogen. In deze voorzieningen worden de groepen verkleind. De verkleining van de groepen is ingegeven in de hervormingsagenda. Momenteel zijn in onze regio twee zorgaanbieders die hiervoor in aanmerking komen. Dit zijn ’s-Heerenloo en Ipse de Bruggen. Het tarief bij ’s-Heerenloo zal met € 368,42 per etmaal worden verhoogd en bij Ipse de Bruggen is de verhoging 268,61 per etmaal. Het nieuwe tarief voor deze zorgvorm wordt gesteld op € 677,36. Omdat de jeugdigen (VG) al in zorg zijn bij de zorgaanbieders zal de ophoging van het tarief leiden tot de ophoging van het budgetplafond bij deze zorgaanbieders.

’s-Heerenloo heeft de ombouw al gerealiseerd en zal het nieuwe tarief in 2024 ontvangen. Ipse de Bruggen gaat de ombouw in 2024 realiseren en zal daarom het nieuwe tarief vanaf 1 januari 2025 ontvangen. De verhoging van de begroting 2024 en verder is onvermijdbaar. Begrotingswijziging: plus € 1,1 miljoen inzake verhoging tarief 3-milieu voorzieningen. 7) Cliënt volgend budget: Nee, tenzij 2024 (+ € 1,0 miljoen) De Nee, tenzij regeling 2024 heeft tot mei 2024 een waarde aan aanvragen van € 1,8 miljoen (indien hiervan 100% ingezet wordt) voor de inzet bij zeer urgente casussen. Bij een extrapolatie over heel 2024 zou de Nee, tenzij uitkomen op € 5,4 miljoen. De uitnutting van de Nee, tenzij lag in 2023 hoger dan in 2022. Voor 2024 wordt rekening gehouden met € 3,0 uitgaven in het kader van de Nee, tenzij. Hiervoor wordt een ophoging gevraagd van de begroting van € 1,0 miljoen. Het restant zal worden opgevangen binnen de budgetten van de zorgaanbieders. De uitgaven Nee, tenzij zijn meegenomen in de prognose van de begrotingspost ‘reguliere jeugdhulp’. Begrotingswijziging: plus € 1,0 miljoen inzake Nee, tenzij.

7

Conclusie Bij gelijkblijvende ontwikkeling (en geen ombuigingsmaatregelen) wordt een overbesteding van €15,8 miljoen gerealiseerd ten opzichte van de primaire begroting jeugdhulp 2024. Het gehele bedrag van € 15,8 miljoen wordt als onvermijdbaar gezien, omdat dit bedrag vervat is in afspraken met zorgaanbieders en het betreft jeugdhulp (openeinde regeling). Met de prognose wordt een begrotingswijziging gevraagd voor 2024 ter grootte van € 15,8 miljoen. De herziene begroting jeugdhulp 2024 wordt € 121.939.860,67. Zoals eerder aan u is gerapporteerd stijgen de kosten jeugdhulp. De stijging die in 2022 gestart is, zet zich ook in 2024 voort. We constateren dat kosten in het algemeen toenemen door: indexatie; complexere casuïstiek en de kosten nemen specifiek toe door cliëntenstops (gebruik Nee, tenzij), waardoor minder instroom en doorstroom stagneert, toename van casussen bij het Expertteam (veel duurdere zorg) – onder ander doordat bepaalde zorg niet in de regio beschikbaar is – en ontwikkelingen bij de lokale teams. We constateren dat de zorgaanbieders die in het verleden een onderbesteding hadden op hun budget, dit veel minder hebben in 2024. Een reden hiervoor kan zijn dat in 2020-2021 corona een beperkende factor was, daarnaast lukt het de zorgaanbieders beter om personeel aan te nemen en daarnaast zetten zorgaanbieders ZZP’ers in.

De uitgaven zijn voor 2023 uitgekomen op € 100,3 miljoen. Dit bedrag is exclusief Voorschoten en de uitbreiding van Kaag en Braassem. Rekening houdend met deze gemeenten zou de regio uitkomen op uitgaven 2023 van circa € 109,5 miljoen. Indien wij dit bedrag zouden doorzetten naar 2024 (gelijkblijvende omstandigheden) en dit bedrag indexeren; dan is het benodigd budget € 116,61 miljoen. Indien rekening wordt gehouden met de besluiten (heeft een budget verhogende effect) van het PHO, € 4,4 miljoen. Hiermee komen de uitgaven 2024 op ruim € 121 miljoen uit. Deze analyse maakt aantoonbaar dat de ontwikkelingen in 2023 zich voortzetten in 2024. Over 2023 constateerden wij dat (door complexiteit van casuïstiek) meer inzet nodig was van zorgaanbieders bij individuele casussen en dat de trajectduur toeneemt. Dit zijn de voornaamste redenen voor de toename van de kosten die zich ook in 2024 voort zullen zetten. In de regio Holland Rijnland worden in vergelijking tot eerdere jaren niet meer jeugdigen in zorg genomen. Hierin is een stagnatie zichtbaar.

Disclaimer prognoses jeugdhulp • Wij benadrukken dat deze prognose jeugdhulp 2024 gebaseerd is op de huidige beschikbare informatie (met name de facturatie van de zorgaanbieders) en de gemaakte voorbehouden. De realisatie kan door ontwikkelingen in de tijd fluctueren en uiteindelijk toch anders (lager of hoger) uitvallen. • De ZO Zorg heeft geen verplichtingenadministratie2 voor de jeugdhulpkosten. Dit komt feitelijk doordat: a) de afgegeven toewijzingen niet doorgerekend kunnen worden; 2 Met een verplichtingenadministratie kunnen de kosten nauwkeuriger worden ingeschat.

8

b) c) d)

• • •

de duur van trajecten niet van tevoren kunnen worden bepaald; de intensiteit (volume) van de te leveren zorg niet aan de voorkant kan worden bepaald; niet van tevoren kan worden ingeschat wanneer de zorg start (gegevens wachttijden/wachtlijsten zijn niet bekend); en e) aan de voorkant niet in te schatten is of de zorgaanbieder waar naartoe is verwezen ook feitelijk de zorg gaat leveren. Dit wordt met name bepaald tijdens het intakegesprek met de jeugdige. De zorgvraag kan worden af- of opgeschaald of naar een andere zorgaanbieder worden doorgezet; De aanvragen Expertteam zijn in 2024 lineair doorgetrokken. Indien er een sterkte toename plaatsvindt in 2024 dan zullen de kosten Expertteam hoger uitvallen over 2024. Indien de beleidsmatige maatregelen niet het gewenste effect sorteren in de ombuiging van de stijging van de kosten dan zullen de kosten hoger uitvallen. De eventuele effecten van de nieuwe BBR route kunnen nog cijfermatig en meetbaar worden gemaakt. In het najaar kunnen wij u nader informeren over de eventuele effecten.

In het volgende hoofdstuk worden de begrotingsposten toegelicht. Vervolgens wordt de rapportage afgesloten met een hoofdstuk over relevante ontwikkelingen, risico’s en beheersing van de kosten specialistische jeugdhulp.

9

3. Toelichting op de begrotingsposten In dit hoofdstuk worden de verschillende posten van de primaire begroting 2023 vergeleken met de prognose jeugdhulp 2023. In bijlage 1 wordt het totale financieel beeld getoond. Verder is het belangrijk om te weten dat de begroting is onderverdeeld naar segmenten maar de prognose jeugdhulp 2023 op basis van regionale- en overige jeugdhulp.

3.1 Regionale jeugdhulp (inclusief LTA) Primaire begroting: € 89.472.421, Prognose € 102.395.260 De eerste prognose laat op deze post een overbesteding ten opzichte van de primaire begroting zien van € 12,9 miljoen. Dit heeft te maken met onder andere besluiten van het PHO, Expertteam en Nee, tenzij. In de prognose is rekening gehouden met het declaratiegedrag van de aanbieders, de realisatie tot april 2024 en is op basis van trend (verhouding in een percentage declaraties tot april 2023 en financiële productieverantwoording 2023 van zorgaanbieders), lineair of op basis van een uitvraag bij de aanbieder bepaald. De tijdigheid van de facturatie is in 2024 verbeterd. Er blijft een aantal zorgaanbieders met declaratieproblemen. Op deze zorgaanbieders wordt de declaratietermijn van 1 maand gehandhaafd. Daarnaast hebben deze aanbieders extra aandacht en worden zij vaker gesproken over de bedrijfsvoering en financiën dan andere aanbieders. Facturatie van de jeugdzorg door jeugdhulpaanbieders is een belangrijke bepalende factor voor de prognose jeugdhulp 2024. De SO Zorg constateert dat het aandeel onderuitputtingen bij zorgaanbieders afneemt en dat meer zorgaanbieders de budgetten in het geheel benutten. In deze begrotingspost zit Expertteam, Nee, tenzij en de gezinnen met een ingewikkelde achtergrond.

3.2 JB/JR Primaire begroting € 9.958.754, Prognose € 9.858.002 De prognose jeugdhulp 2024 komt nagenoeg ongeveer uit op de primaire begroting 2024 en komt ongeveer uit op het niveau van 2023. Ook het aantal casussen is stabiel/consistent in vergelijking tot 2023.

3.3 Gesloten jeugdhulp Primaire begroting € 3.101.590, Prognose € 4.149.300 De prognose jeugdhulp 2024 ligt € 1,0 miljoen hoger dan primaire begroting 2024. De stijging (5% tov 2022) heeft zich ook in 2023 ingezet en heeft te masken met (i) stijging in het aantal jeugdigen in de gesloten setting en de verhoogde tarieven voor verkleinde groep en het werken in hybride groepen bij de zorgaanbieders die gesloten jeugdhulp bieden.

1.4 Landelijke Transitiearrangement (LTA) Primaire begroting € 3.605.400, Prognose € 5.537.298

10

De prognose jeugdhulp 2024 ligt € 1,9 miljoen hoger dan primaire begroting 2024. De stijging (54% tov 2022) heeft zich in 2023 ingezet en heeft te maken met (i) stijging in het aantal jeugdigen in de LTA en duurdere trajecten bij de LTA zorgaanbieders.

3.5 Expertteam (organisatie) Primaire begroting € 14.673, Prognose € 14.673 Dit bedrag is ongewijzigd en maakt onderdeel uit van de post reguliere jeugdhulp.

3.5 Ontwikkelpartners Primaire begroting € 72.506, Prognose € 72.506 De jeugdhulpaanbieders die voldoen aan de voorwaarden zoals gesteld in de overeenkomst hebben deze toekenning gekregen boven op hun reguliere budget. en maakt onderdeel uit van de post reguliere jeugdhulp

3.6 Crisisdienst Rivierduinen Primaire begroting € 388.000, Prognose € 650.000 Met Rivierduinen zijn in het verleden contractafspraken gemaakt over de inzet voor de crisisdienst buiten kantoortijden in de regio Holland Rijnland voor alle gemeenten. Deze crisisdienst is gesitueerd bij Rivierduinen en betreft de ontvangst, eerste triage en inschakeling van noodzakelijke crisishulp na toeleiding van cliënten. Deze financiering van de inzet maakt onderdeel uit van de contractafspraken. Het bedrag wordt ieder jaar achteraf bepaald op basis van de beoordelingen (casussen) van het jaar ervoor. Dus in het eerste kwartaal 2024 is de financiële afspraak gemaakt voor 2024 omdat dan bekend het aantal beoordelingen over 2023 bekend was. Dit komt voort uit de afspraak die gemaakt waarin het bieden van een realistische tegemoetkoming het uitgangspunt is. Op basis van deze afspraken is voor 2024 € 650.000 aan kosten gecalculeerd. In de primaire begroting was een indicatief bedrag opgenomen van € 388k. Derhalve is voor 2024 op deze kostenpost een dekkingstekort van € 262k. Deze post is verwerkt in de regulier

11

4. Relevante ontwikkelingen In de regio zijn verschillende ontwikkelingen zichtbaar. Dit zijn ontwikkelingen die handelen en samenwerking vragen van gemeenten, toegang/verwijzers en jeugdhulpaanbieders. In dit hoofdstuk geven wij u een nadere toelichting op deze ontwikkelingen en intensiveringen.

4.1 Niet gekwantificeerde financiële risico’s a) De jeugdzorgplus (gesloten jeugdzorg) verkeert nog steeds in zwaar weer door afname van jeugdigen in deze zorgvorm. iHUB en Schakenbosch ervaren hier de gevolgen van. In de afgelopen periode zijn verscheidene gesprekken geweest met deze aanbieders om te onderzoeken hoe de aanbieders het een en ander te verbeteren en de knelpunten in de liquiditeiten te vermijden/beperken. Deze aanbieders (met name iHUB) dient af - , om – en op te bouwen. Hiervoor zijn regelingen (SPUK en BREN) in de maak vanuit het Rijk. Het blijft nog onzeker of alle kosten gedekt kunnen worden door deze regelingen. Na de zomer wordt het een en ander duidelijk. Wij zullen het PHO dan nader informeren; b) Verschillende zorgaanbieders klagen erover dat de tarieven die zij ontvangen van de SO Zorg niet kostendekkend zijn. Als zorgaanbieders de tarieven niet kostendekkend vinden dan wordt een kostprijsonderzoek verricht. Indien uit dit onderzoek blijkt dat het tarief niet dekkend is dan wordt het tarief verhoogd. Dit gebeurt vanuit het perspectief reële tarieven betalen in overeenstemming met de Algemene Maatregel van Bestuur reële tarieven Jeugdwet en WMO. c) Spreidingswet: de spreidingswet zorgt ervoor dat asielzoekers op een bepaalde wijze worden verdeeld over gemeenten. De spreidingswet in ingegaan op 1 februari 2024.

Het is nog onzeker of hier kosten uit voortkomen voor de jeugdhulp in de regio Holland Rijnland. Samen de gecertificeerde instelling Stichting NIDOS wordt dit uitgezocht.

4.3 Wat doet de SO Zorg om de jeugdhulpkosten te beheersen? De Serviceorganisatie Zorg heeft op hoofdlijnen de opdracht uitvoering te geven aan contractmanagement (i) voor de regio Holland Rijnland, de geleverde zorg door zorgaanbieders te betalen en zich hierover te verantwoorden aan de gemeenten (ii) en gevraagd en ongevraagd te adviseren aan gemeenten over beleidsontwikkeling die de uitvoering betreft (iii). Het laatste wordt gedaan op basis van (data) analyses die door de SO Zorg worden uitgevoerd op data uit de facturatie en het berichtenverkeer. De SO Zorg draagt bij vanuit de hierboven beschreven opdracht aan de beheersing van de jeugdhulpkosten. De gemeenten kopen de specialistische jeugdhulp (met advies van de SO Zorg) in. De SO Zorg voert contractmanagement uit. Het toeleiden naar zorg (bestellen van de specialistische jeugdhulp) vindt plaats door (wettelijke) verwijzers; de gemeenten (toegang) verwijzen (dus bestellen) voor circa 33% van de totale specialistische hulp, 32% wordt verwezen door de huisarts en het resterende deel 35% gaat via diverse verwijzers (waarvan 11% gecertificeerde instellingen). Op basis van de verwijzing (bestelling) kan de zorgaanbieder zorg leveren en na levering wordt iedere maand een (digitale) factuur verzonden naar de SO 12

Zorg. De SO Zorg controleert de factuur op rechtmatigheid en betaalt de zorgleverancier. Derhalve heeft de SO Zorg geen invloed op de verwezen zorg (bestelde zorgbehoefte). De invloed van de SO Zorg zit met name in (a) (in afstemming met beleid) het aanscherpen van contractuele voorwaarden, (b) het voeren van contractmanagement en (c) het sturen op budgetplafond. Ad a) De SO Zorg heeft per 1 januari 2024 bepaalde contractuele bepalingen gewijzigd om bepaalde zorgvormen te prevaleren (bijv. minder individuele begeleiding en meer collectiviseren van zorg) en verder onderzoekt de SO Zorg of het wettelijk mogelijk is om meer contractuele bepalingen te wijzigen, zodat nog beter gestuurd kan worden op de benodigde zorg en de betaalbaarheid ervan; Ad b) Contractmanagement is het primair proces van de SO Zorg. Contractmanagement bespreekt periodiek met aanbieders: o Uitnutting bestedingsruimte (budgetbewaking); in-/ door-/ uitstroom cliënten; o Realisatie contractafspraken: inkoopdoelen, kwaliteit van zorg, innovatie etc.; o Risico’s in de bedrijfsvoering van de zorgaanbieder; Inmiddels heeft de SO Zorg ruim 100 gesprekken gevoerd met de zorgaanbieders. Met name de Expertteam aanbieders nemen veel tijd in beslag. Ad c) Sturing op budgetplafonds is het afgelopen halfjaar een belangrijk onderwerp geweest voor de SO Zorg.

In het verleden werd een overbesteding bij de ene zorgaanbieder gedekt uit een onderbesteding van de andere zorgaanbieder. Dit jaar heeft de SO Zorg de maatregel gehanteerd om geen verschuivingen tussen zorgaanbieders toe te staan.

Beheersing in de keten Naast maatregelen die de SO Zorg kan treffen dienen ook maatregelen getroffen te worden in de keten, onder andere bij de verwijzers. De SO Zorg adviseert het PHO om beleid opdracht te geven concrete maatregelen te bedenken om de ombuiging van de uitgaven te realiseren. In de toelichting bij de begroting 2025 heeft de SO Zorg haar zienswijze gegeven op de eventuele maatregelen. De effecten van de nieuwe buitenbudgettaire route zijn nog niet meetbaar voor de SO Zorg. Daarnaast heeft de SO Zorg nog geen zicht op de maatregelen die voort zullen komen uit de Taskforce fundamentele heroverweging gespecialiseerde Jeugdhulp regio Holland Rijnland.

13

Bijlage 1: Begrotingswijziging I 2024 jeugdhulpmiddelen

14

Toelichting op de prognose jeugdhulp 2023 Holland Rijnland

Bijlage 2: Totaaloverzicht uitgaven 2024 per gemeente op basis van extrapolatie werkelijke kosten

Pagina 15 van 15