Db07 Raadsbrief Uitvoeringsprogramma Economic Board.pdf

Raadsbrief Uitvoeringsprogramma Economic Board aan: datum:

de raad van de gemeente Hillegom 20 augustus 2024

ons kenmerk: Z-24-390340 datum collegevergadering: 20 augustus 2024 Dhr. J. van Rijn portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: telefoon: embargo:

Rick van den Burg R.vandenBurg@hltsamen.nl 14 0252 ☐

Op 1 februari 2024 bent u geïnformeerd over de voortgang van de nieuwe Economic Board Duin- en Bollenstreek (hierna EBDB). U heeft hierbij ook alvast kennis kunnen nemen van het concept Meerjaren Uitvoeringsprogramma. Tijdens de radenbijeenkomst van 21 mei 2024 heeft de EBDB zich voorgesteld en een doorkijk gegeven naar hun plannen voor 2024 en de komende jaren. Met deze brief, de oplegger en het procesvoorstel informeert het college u over de plannen voor 2024 van de EBDB. Het procesvoorstel is hierin leidend. Uitvoeringsprogramma Er is voor 2024 geen nader uitgewerkt uitvoeringsprogramma. In de eerste fase hebben de leden van de EBDB veel met stakeholders gesproken om informatie en ideeën op te halen. Dit is verwerkt in hun procesvoorstel wat fungeert als leidraad voor de uitvoering. Niet alles wat zij hebben opgehaald valt binnen hun opdracht en bereik, maar schetst wel wat er speelt bij ondernemers. In tegenstelling tot de afgelopen periode werkt de EBDB niet met een projectenlijst maar met programmalijnen en (jaar)doelstellingen. Om als EBDB en gemeenten inzicht in de financiën te houden, zal de EBDB jaarlijks een onafhankelijke partij inschakelen om de voorgang op het bereiken van de doelen laten toetsten. De doelen vinden hun basis in het rapport van Bureau Buiten.

Maar zijn deels aangepast naar doelen die zich binnen de invloedssfeer van de Board bevinden en aangevuld met nieuwe doelen. Met name op de dwarsverbanden Human Capital en Circulariteit en Duurzaamheid zijn - gelet op het belang en de urgentie ervan - aanvullende doelen gesteld. U vindt de doelen in het procesvoorstel. Vervolg Aan de hand van het al eerder vrij gegeven budget (wat resteerde uit de vorige periode aangevuld met een bijdrage naar rato van Katwijk) is de Board aan de slag gegaan om uitvoering te geven hun opdracht. Het vrijgegeven budget betreft een deel van het benodigde budget voor dit jaar. Daarom heeft de EBDB een aanvullende bijdrage voor 2024 aangevraagd. Dit is opgenomen in de tussenrapportage 2024. Deze bijdrage past binnen het perspectief dat is opgenomen in het rapport van Bureau Buiten voor een jaarlijks projectenbudget, de aanbesteding en de op 22 juni 2023 ondertekende overeenkomst. De bijdrage van 2025 en later is opgenomen in de kadernota. Daarnaast wordt op korte termijn een meerjarenperspectief door de EBDB aangeboden waarin de plannen voor de komende jaren uiteengezet worden.

Bijlagen: 1. Procesvoorstel EBDB 2. Oplegger Uitvoeringsprogramma 1

Budget 2024 Programma’s Economic Board 5 juli 2024

Inhoudsopgave • Achtergrond / inleiding

• Procesvoorstel begroting: Sturing op programma’s en doelen • Bijgewerkt schema Bureau Buiten (uit Strategische agenda)

• Totaal gevraagd budget 2024 en vooruitblik 2025 en 2026 • Uitwerking per cluster • Doelen • 1e bevindingen • Afgeleide doelen • Programmalijnen en budgetten

Achtergrond / inleiding • Nieuwe Economic Board Duin- en Bollenstreek is sinds begin januari 2024 actief en bestaat momenteel uit 8 leden (onbezoldigd). Binnenkort zullen nog enkele leden toetreden. Eind 2024 zal worden bekeken of en hoe de Economic Board verder dient te worden uitgebreid. • Afgelopen maanden is veel extra tijd besteed door de leden aan inwerken en kennismaken belangrijkste stakeholders in de regio. • Op basis van de eerder vastgestelde strategische agenda is een uitvoeringsagenda opgesteld. Deze uitvoeringsagenda is ook als uitgangspunt gebruikt voor de begroting voor 2024-2025-2026. • Nadat EBDB in april een voorstel procesgang en begroting heeft ingediend, hebben diverse overleggen plaatsgevonden rondom de beschikbare budgetten en zijn bedragen met 30% voor 2024 en 25% voor 2025 en 2026 bijgesteld. • De tijd voor de nieuwe board om te komen tot een begroting 2024 was eigenlijk te kort. Toch heeft EBDB geprobeerd met een onderbouwd en gedragen plan te komen om niet nog meer tijd te verliezen. Feitelijk hebben veel EB-activiteiten al zo’n 2,5 jaar stil gelegen. Daarom willen we nu echt aan de slag. • In de komende maanden zullen de deelprogramma’s samen met de stakeholders verder worden uitgewerkt. In september 2024 komt de EBDB met een geactualiseerde versie. Deze versie kan dan ook gebruikt worden voor de begrotingsronde voor 2025 en 2026.

Proces voorstel samenwerking gemeentes – EBDB (1/2) • EBDB heeft een 4 jaren budgetplan opgesteld op basis van het strategisch- en operationele uitvoeringsagenda. Informatie van Bureau Buiten en Blaauwberg zijn hierbij eveneens gebruikt als ook de informatie welke is opgehaald in de kennismakingsgesprekken • Wat ons inziens miste in de agenda is duurzaamheid en circulariteit en een concrete vertaling naar jaardoelenstellingen als ook het proces voor jaarlijkse monitoring. • Voorstel is op te sturen op programma’s en doelstellingen in plaats besluitvorming per project. Gezond - Toerisme

Kennisintensieve maakindustrie

Duurzame Greenport

• 5 aandachtsgebieden: • Duurzame Greenport • Kennisintensieve maakindustrie • Gezond - Toerisme • Circulariteit en duurzaamheid • Human capital

Circulariteit duurzaamheid Human

capital

Proces voorstel samenwerking gemeentes – EBDB (2/2) • Voor elk aandachtgebied zijn doelen geformuleerd in de verschillende rapporten / onderzoeken. Niet voor alle doelen zijn overigens 0-metingen voorhanden. Niet alle doelen zijn redelijkerwijs beïnvloedbaar door inspanningen van EBDB. • EBDB heeft deze doelen vertaald naar eigen doelstellingen per aandachtsgebied. • Om deze doelen / criteria te kunnen behalen zal EBDB een plan van aanpak per aandachtsgebied opstellen onderbouwd met concrete projecten en acties. Een eerste voorzet is hiervoor gemaakt en deze zal in de komende maanden verder worden uitgewerkt. • In september 2024 zal een aangescherpte versie van deze doelstellingen beschikbaar komen. Dit kan dan tevens als basis dienen voor het budgetvoorstel 2025 – 2027. • De opzet is om vervolgens de voortgang van de realisatie van deze doelstellingen jaarlijks door een extern bureau te laten meten en rapporteren. Deze rapportage vormt de basis voor de vrijgave voor het volgende jaarbudget cq bijsturing van het jaarbudget EBDB. Deze rapportage kan gedeeld worden met de bijvoorbeeld de Raden. • EBDB zal tijdig escaleren (naar wethouders, BO) indien ze ziet dat criteria niet gehaald dreigen te worden en of extra inzet / afstemming met de regio, gemeentes en andere partners noodzakelijk is.

• Dit ook als het gaat om de invulling van randvoorwaarden zoals (ruimte voor) wonen, werken, mobiliteit. Deze randvoorwaarden zijn niet tot beperkt door de EBDB in te vullen maar wel erg bepalend voor de realisatie van veel doelstellingen van de EBDB.

Financieel Verdeling van bijdragen van de gemeenten over de 5 clusters over de jaren 2024-2026

Bijdragen gemeenten Duurzame Greenport Kennisintensieve Maakindustrie Gezond - Toerisme Circulariteit en duurzaamheid Human Capital

2024 335.000 150.000 200.000 105.000 75.000 865.000

2025 250.000 215.000 160.000 150.000 225.000

2026 250.000 250.000 100.000 175.000 225.000

1.000.000 1.000.000

Dwarsdoorsnijdend

Circulariteit

De Duin- en Bollenstreek wil een leidende rol spelen in de transitie naar een circulaire economie, waarbij economische groei wordt gecombineerd met respect voor het milieu, bewoners en omgeving.

Human Capital

De Duin- en Bollenstreek heeft een inclusieve arbeidsmark, met goed opgeleide mensen voor banen op alle niveaus, d.m.v. een goed en inspirerend opleidingsaanbod voor jong én oud(er), en een goede samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.

Afgeleide EBDB doelen •

Doelen uit rapport Bureau Buiten 2022

Eerste bevindingen •

Geen echte ‘sense of urgency for fundamental change’ (Overall, In alle rapporten)

•

Hoe houdbaar is bestaande Bollen industrie? Publieke opinie verandering kon wel eens sneller gaan dan de voorziene aanpassing wetgeving. Hoe houdbaar is de Duin en Bollenstreek als productielocatie voor bloembollen

•

Greenport integratie met behoudt van branding en positie in landelijke organisatie

Aansluiten bij doelstellingen regiocertificering o.a. rondom:

•

Verduurzaming bedrijfsvoering

•

Terugdringen gebruik gewasbeschermingsmiddelen

•

Kaderrichtlijn water

•

Campus in 2025 in eerste opzet operationeel

•

Proefdemovelden in de streek langjarig in gebruik vanaf 2026

•

Uiterlijk in 2030 is de eerste volledig gewasbeschermingsvrije bollenoogst gerealiseerd

•

In 2030 is de teelt nagenoeg emissie- en residuvrij

•

De bloemen- en bollensector is energie-neutraal in 2040

EBDB bijdragen projecten voor Greenport Projecten uit jaarplan Greenport o.a. Campus ontwikkeling Bijdrage gemeenten aan EBDB

2024 215.000 120.000 335.000

2025 250.000

2026 250.000

250.000

250.000

Cofinanciering (work in progress) - Bijdrage PZH - Rabobank - Nader in te vullen Totaal cofinanciering % cofinanciering

120.000 26%

100.000 100.000 29%

125.000 125.000 33%

Totaal omvang Projecten

455.000

350.000

375.000

40.000 80.000

Afgeleide EBDB doelen (eind 2027)

Doelen uit rapport Bureau Buiten 2022

Eerste bevindingen •

Veel energie en ideeën bij Space en Unmanned Valley om door te pakken op lopende projecten zoals remote sensing

•

Projectmanagement opschalen en focus op meerjarige aanpak

•

Medische bedrijven, luchtvaart

•

Opzetten incubator functie ter versterking innovatiekracht. Traject door met 15 (startups/scaleups) doorlopen.

•

10 samenwerkingsprojecten Space, Unmanned Valley met regio

•

5 bedrijven uit sector gehuisvest op UMV / Space (of directe omgeving)

•

Extra (hoogwaardige?) arbeidsplaatsen met 150? in 2030 (incl Space en UMV)

•

Oplopend naar 3 innovatie evenementen per jaar

•

Onderzoek naar haalbaarheid innovatiecluster Bulb Business Center / Field lab / flower campus

•

Later (in september aanvullen: Aantrekkelijk worden voor techbedrijven (medische bedrijven, luchtvaart in hele regio)

EBDB bijdragen projecten voor KM Remote sensing Overige projecten Bijdrage gemeenten aan EBDB

2024 150.000 0 150.000

2025 75.000 140.000 215.000

2026 75.000 175.000 250.000

Cofinanciering (work in progress) - diverse partijen

100.000

150.000

150.000

Totaal cofinanciering % cofinanciering

100.000 40%

150.000 41%

150.000 38%

Totaal omvang Projecten

250.000

365.000

400.000

Afgeleide EBDB doelen

Doelen uit rapport Bureau Buiten 2022

Eerste bevindingen •

Mogelijke spanning tussen concept Health Valley en Bollenteelt Valley

•

Schaarse arbeidscapaciteit ook in relatie tot krapte huisvesting

•

Versterken beeldvorming mogelijkheden toerisme in regio en uitbreiden meerdaagse arrangementen (incl faciliteiten)

•

Q1 en Q4 versterken (jaarlijks 10% erbij)

•

Toename van meerdaagse evenementen

•

Associatie markt met focus op health en sport

•

Klein zakelijk markt in radius van 3 uur (1 batterijlading)

•

Benchmark tool implementeren voor verblijfsaccomodatie

•

Streekunieke verblijfs-/congresaccommodaties

•

Balans bezoekers / bewoners

•

Ontwikkelen Kuuroord en Kuurontwikkelingen

EBDB bijdragen projecten voor Gezond Toerisme Regiobrand ontwikkeling Regiobrand laden overige projecten Bijdrage gemeenten aan EBDB

2024 80.000 120.000

200.000

2025 20.000 40.000 100.000 160.000

2026 10.000 25.000 65.000 100.000

Cofinanciering - diverse partijen (work in progress)

100.000

100.000

100.000

Totaal cofinanciering % cofinanciering

100.000 33%

100.000 38%

100.000 50%

Totaal omvang Projecten

300.000

260.000

200.000

Circulariteit

De Duin- en Bollenstreek wil een leidende rol spelen in de transitie naar een circulaire economie, waarbij economische groei wordt gecombineerd met respect voor het milieu, bewoners en omgeving.

Afgeleide EBDB doelen •

De realisatie van 2 laadpleinen / hubs eind 2027 met een bezettingsgraad die overeenkomt met het landelijk gemiddelde

•

Opzetten circulair verduurzamingsprogramma voor recreatieve, toeristische, hospitality sector waarin CO2 reductie, grondstoffenverbruik en afvalstromen (o.a. voedselverspilling) met 25% worden teruggebracht

•

50 ondernemingen worden begeleidt naar circulair ondernemerschap inclusief doorvertaling naar circulaire productieprocessen, bedrijfsvoering, producten en diensten met aantoonbaar verbeteringen op de R-ladder

•

450 medewerkers van MKB bedrijven in de Duin- en bollenstreek doorlopen met succes een circulaire opleiding en dragen zo bij aan toekomstbestendige arbeidsmarkt

• Realisatie van 2 Logistieke energiehubs

• Logistieke energiehubs zijn breed toegankelijk voor zakelijke gebruikers tegen concurrerende prijzen • Bedrijven zijn zich bewust van de belangrijkste grondstoffenstromen, verbruik en reststromen en nemen proactief deel aan het circulaire verduurzamingsprogramma • De diversiteit van sectoren in de Duin- en Bollenstreek (o.a. greenport, recreatie- en toerisme, space, zakelijke dienstverlening etc.) is breed vertegenwoordigd in het programma dat aanzet tot circulair ondernemen.

Eerste bevindingen

EBDB bijdragen projecten Circulair en Duurzaam Aanzet projecten rondom: * Recreatie en toerisme * Circulair ondernemen * Circulair opleiden Bijdrage gemeenten aan EBDB

2024 105.000

2025 125.000

2026 135.000

105.000

150.000

175.000

Cofinanciering -diverse partijen

100.000

125.000

150.000

•

Sterke ondernemers ‘driven’ stichting Circulair West

•

Inbedding in beleid gemeentes nog beperkt. Kennisuitwisseling dient versterkt te worden.

•

MKB bedrijven zijn zich nog niet/ onvoldoende bewust van hetgeen op ze af komt qua regelgeving op het gebied van duurzaamheid en circulariteit en de effecten die dit zal hebben op hun bedrijfsvoering.

Totaal cofinanciering % cofinanciering

100.000 49%

125.000 45%

150.000 46%

•

Mooie kansen voor onze regio met meerdere crossovers

Totaal omvang Projecten

205.000

275.000

325.000

Afgeleide EBDB doelen

Human Capital

De Duin- en Bollenstreek heeft een inclusieve arbeidsmark, met goed opgeleide mensen voor banen op alle niveaus, d.m.v. een goed en inspirerend opleidingsaanbod voor én oud(er), en een goede samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven.

• Leven Lang Ontwikkelen agenda inclusief voortgezet onderwijs, mbo en hbo met en voor de Greenport en De Koninklijke Algemene Vereniging voor Bloembollencultuur (KAVB) (Duurzame Greenport) • Structurele mbo-hbo-wo onderwijsactiviteiten op de kennisintensieve hubs NL Space Campus, Unmanned Valley en andere smart technology bedrijven. (Kennisintensieve maakindustrie)

• op het punt van gezond recreëren werken aan een House of Health & Hospitality aanpak met onderwijspartijen en mkb (leer)bedrijven. Op het punt van gezond leven zorgen voor voldoende instroom van verzorgend personeel. (Gezond toerisme)

Eerste bevindingen •

Uitdagingen voor alle 3 de clusters

•

Onderwijs en arbeidsmarkt is gefragmenteerd, geen samenhang

•

Lage arbeidsmarktquote van 73% (73 banen op 100 inwoners)

•

Uitgaande pendel/braindrain

•

Gemiddeld laag opleidingsniveau (vergeleken met het landelijke gemiddelde)

•

Insteek bij voorbereidingen Regiodeal: binden en boeien van talent + ontwikkelen HCAcommunity/infrastructuur

•

Realiseren HCA community/infrastructuur met EBDB als netwerkfacilitator

•

Maken Human Capital Deelakkoord door een kwartiermaker HCA-EBDB-PZH

•

Gezamenlijke afspraken tussen bedrijven over boeien en binden van (potentiële) medewerkers, studenten en leerlingen. Toename stageplaatsen met 10-15%

•

Meer (aandacht voor) Leven Lang Ontwikkelen binnen de bedrijven met passend LLO-aanbod waar 40% van bedrijven in regio gebruik van maakt

•

Verkenning toename inzet onbenut arbeidspotentieel door bedrijven met 5-10%

•

Curriculum ontwikkeling met aansluiting MBO/VMBO en de kennisintensieve sector. Start van tenminste 2 doorlopende leerlijnen

•

50 Stageplaatsen per 2027 en ieder jaar instroom van 25 medewerker verzorgend personeel vanuit het programma House of Health & Hospitality

EBDB bijdragen projecten Human Capital Inventarisatie Talentontwikkeling DGP Talentontwikkeling IM Talentontwikkeling GT Totaal

2024 75.000

2025

2026

75.000

75.000 75.000 75.000 225.000

75.000 75.000 75.000 225.000

Cofinanciering - diverse partijen (PZH 25% cofin) Totaal cofinanciering % cofinanciering

50.000 50.000 40%

150.000 150.000 40%

150.000 150.000 40%

Totaal omvang Projecten

125.000

375.000

375.000

OPLEGGER MEERJAREN UITVOERINGSPROGRAMMA 2024 – 2027 EN JAARPLAN 2024 ECONOMIC BOARD DUIN- EN BOLLENSTREEK Innovatief, Vitaal en Duurzaam Aanleiding en achtergrond Sinds 2016 werken de gemeenten in de Duin en Bollenstreek samen om de economie te versterken en een aantrekkelijke woonomgeving te behouden en verder te ontwikkelen. Op 22 juni 2023 tekende de Economic Board Duin- en Bollenstreek (EBDB) een overeenkomst met de gemeenten Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen om de komende jaren op een andere manier en met een nieuwe triple helix Board verder te werken aan het vergroten van de brede welvaart van de Duin- en Bollenstreek. De nieuwe Economic Board is sinds 1 januari 2024 actief. Uitgangspunt is de Strategische agenda Ruimte van de Duinen Bollenstreek, de in 2022 vastgestelde Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek en het rapport van Bureau Buiten dat de deelnemende gemeenten in het najaar van 2022 hebben geaccordeerd. De vijf gemeenten van de Duin- en Bollenstreek hebben in de Strategische Samenwerkingsagenda doelen gesteld voor de regionale vraagstukken. De opgaven zijn uitgewerkt in een uitvoeringsagenda van de vijf gemeenten. Deze agenda richt zich op zes prioriteiten. Al deze prioriteiten zijn van groot belang voor de (economische) toekomst van de regio.

Voorliggend uitvoeringsprogramma richt zich met een horizon van 4 jaar inhoudelijk op de drie onderscheidende economische pijlers van de regio: Greenport, Kennisintensieve Economie en Toerisme; Dit zijn allen opgaven waar een triple helix organisatie, gericht op innovatie, van grote meerwaarde is. Zoals het boeien en binden van werknemers in en voor de Duin- en Bollenstreek. Wij zijn de Duin- en Bollenstreek De Duin- en Bollenstreek is een bijzondere regio: een prachtige regio aan de Nederlandse kust, tussen de bollenvelden en met Nationaal Park Hollandse Duinen als onze achtertuin. Een unieke plek, omzoomd door de metropoolregio’s Den Haag, Rotterdam en Amsterdam. De mooie ligging en het goede woonklimaat zijn gecombineerd in een overzichtelijk gebied. Al eeuwen beschermen we onze leefruimte en ondernemersruimte. In de Duin- en Bollenstreek hebben we de vrije geest, de bereidheid en de moed om voorbij bestaande structuren samen te werken en te versnellen. We behouden de balans tussen economie en ecologie, tussen geld en geluk, tussen snelheid en geduld. Tussen groei en bloei. Dat is wat de Duin- en Bollenstreek uniek en eindeloos aantrekkelijk maakt. Dat is onze oorsprong én onze voorsprong. Wij bouwen met elkaar innovatief aan de toekomst: hier vinden mensen de unieke open omgevingen om te recreëren en om zich goed te voelen.

Hier werken we samen om een nieuwe balans te vinden. Hier vinden startups de faciliteiten en netwerken om te starten en groeien en te bloeien. Hoe staat de Duin- en Bollenstreek ervoor? De Duin- en Bollenstreek scoort bovengemiddeld op woon- en leefklimaat en is een van de meest welvarende en aantrekkelijke woongebieden van Nederland. Desondanks blijven de economische groei en dynamiek daarbij achter. De uitdaging voor het bedrijfsleven, onderwijs en overheid is de (circulair) economische potentie van de totale regio te benutten en te versterken. En zo samen, over gemeentegrenzen heen, te zorgen voor een duurzaam en vitaal fundament. Opgaven De opgave voor de Duin- en Bollenstreek is een aantrekkelijke regio met belangrijke uitdagingen zoals vergrijzing van de beroepsbevolking, een mismatch op de arbeidsmarkt,

congestie op de wegen en een hoge druk op de woningmarkt. Ook op het punt van de economische groei zijn er in de Duin- en Bollenstreek grote punten van aandacht zoals een relatief ongunstige sectorstructuur, lagere groei van productiviteit van bedrijven dan elders en achterblijvende werkgelegenheidsgroei. De Duin- en Bollenstreek loopt al een tijdje aan tegen de grenzen van de klassieke economische modellen: het oude knelt en past niet meer en we kennen het nieuwe nog niet helemaal. De leefbaarheid in onze regio staat onder druk, de verbinding tussen economische sectoren heeft een impuls nodig. We hebben behoefte aan een inclusieve arbeidsmarkt en hebben stevige uitdagingen op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Versterking van de brede welvaart in onze regio vraagt focus op economische activiteiten die toekomstbestendig zijn. En vraagt lef en daadkracht bij het actief toepassen en inzetten van innovaties en technologie om de regio te verduurzamen: samen met ondernemers, overheid, onderwijs- en kennisinstellingen en inwoners. De kracht van de Duin- en Bollenstreek Samen vormen de gemeenten Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen de Duin- en Bollenstreek. De regio ligt niet alleen tussen drie metropoolregio’s maar ook dichtbij twee daily urban systems; Haarlem/Haarlemmermeer en Leiden en omstreken.

De open ruimte in de Duin- en Bollenstreek wordt multifunctioneel ingezet. Naast het ‘dorpse’ en wat landelijk karakter, kent de Duin- en Bollenstrek parels en economische pijlers die over de hele wereld bekend zijn. De Keukenhof, Limes, Space Expo, NL Space campus, Unmanned Valley, Greenport, toerisme en handel en visserij maken de Duin- en Bollenstreek tot een aantrekkelijk en bedrijvig Hollands Kustlandschap. De regio kent meerdere onderscheidende economische krachten: het Space cluster, Drone- en sensortechnologie in Unmanned Valley, de bollenteelt en de unieke kennis daarover en een toeristisch aantrekkelijk gebied. De regio bevindt zich daarmee in een bevoorrechte positie ten opzichte van andere gebieden in Nederland. Het hoofddoel Het hoofddoel van het meerjaren uitvoeringsprogramma van de EBDB is het realiseren van een vitale en toekomstbestendige economie van de Duin- en Bollenstreek met in 2030 een duurzame greenport, een kennisintensieve maakindustrie en gezond toerisme. Een onmisbare randvoorwaarde voor alle clusters is een inclusieve arbeidsmarkt met een hechte aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en circulaire economie. Deze zijn een belangrijke bijdrage aan de regionale brede welvaart en een duurzaam ecosysteem. De drie geprioriteerde sectoren zijn voor de economische doorgroei van de Duin- en Bollenstreek van strategisch belang.

Zo leveren de kennisintensieve clusters ‘Space’ en ‘Unmanned Valley’ een belangrijke bijdrage aan de innovatiekracht van de regio, én daarbuiten. En leveren ontwikkelingen op gebied van Flower Science een belangrijke – en noodzakelijke – bijdrage op gebied van innovatie van de bollen- en bloemensector. En staat het cluster rondom Gezond Toerisme voor grote stappen rondom een gebalanceerde aanpak om gezond en jaarrond zichtbaarder te worden. Dit ook vanuit een onderscheiden branding die de kernwaarden vitaal, gezond en energiek van regio Duin- en Bollenstreek voor bedrijven, bewoners en bezoekers versterkt en een bijdrage levert aan de brede welvaart van de regio. Vertaling naar doelen en subdoelen De twee dwarsverbanden Human Capital en daarnaast Circulariteit en duurzaamheid zijn toegevoegd aan de drie hoofthema’s. De bij stakeholders opgehaalde informatie wordt vertaald in overleg met een onafhankelijke derde (extern toetsingsbureau) naar voor de Board beïnvloedbare doelen en subdoelen.