Db07 Raadsbrief Regionaal Programma Voortijdig Schoolverlaten en Duurzaam Werk 2026-2029

Raadsbrief Regionaal programma voortijdig schoolverlaten en duurzaam werk 2026-2029 aan: | de raad van de gemeente Hillegom datum document: | 26 juni 2026 ons kenmerk: | Z-26-516549 datum collegevergadering: | 14 juli 2026 portefeuillehouder: | Dhr. J.S. Nederpelt behandelend ambtenaar: | Renske Bos emailadres: | r.bos@hltsamen.nl embargo: | ☐ programma: | Samenleven Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeren wij u met deze brief over het vastgestelde regionale programma Voortijdig schoolverlaten en duurzaam werk 2026–2029 en de ontwikkeling van het beleidsplan Regionaal Bureau Leerrecht (RBL) 2027-2030. Daarnaast bieden wij u het jaarverslag van het RBL over het schooljaar 2024–2025 aan. Regionaal programma voortijdig schoolverlaten en duurzaam werk 2026–2029 vastgesteld Het RBL voert voor de gemeenten in de regio de wettelijke taken uit rond leerplicht en de Doorstroompuntfunctie. Het RBL richt zich op het voorkomen en terugdringen van verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Aanvullend op de nieuwe reguliere taken stelden wij een nieuw regionaal programma voortijdig schoolverlaten en duurzaam werk op. Dit programma zet de komende vier jaar extra maatregelen in om jongeren nog beter te ondersteunen richting onderwijs en duurzaam werk. Het programma geeft in Holland Rijnland invulling aan de nieuwe wet.

Het werkgebied is de Doorstroompuntregio Zuid-Holland Noord, die grotendeels overeenkomt met de regio Holland Rijnland. Het ministerie van OCW heeft de subsidieaanvraag voor het regionale programma 2026– 2029 inmiddels goedgekeurd. Hierdoor is budget beschikbaar om risico’s vroeg te signaleren, uitval te voorkomen en jongeren te begeleiden naar onderwijs of werk. Doelen en maatregelen van het regionale programma Het programma richt zich op twee doelen: voortijdig schoolverlaten voorkomen en jongeren begeleiden naar onderwijs of duurzaam werk. Jongeren zonder startkwalificatie krijgen extra ondersteuning bij het vinden van passend werk. Het programma omvat zes maatregelen, gericht op verschillende fases: • | Ondersteuning in het voortgezet onderwijs • | Overstap naar het mbo • | Ondersteuning in het mbo • | Begeleiding bij schoolverlaten • | Toeleiding naar duurzaam werk • | Professionalisering van betrokken professionals 1 2 Nieuwe wettelijke context Het programma geeft invulling aan de wet Van school naar duurzaam werk (1 januari 2026). Deze wet ondersteunt jongeren in hun schoolloopbaan en overgang naar werk en bevordert gelijke kansen. Scholen, gemeenten en doorstroompunten werken verplicht regionaal samen en stellen gezamenlijk aanvullende maatregelen vast. De doelgroep is uitgebreid naar jongeren tot 27 jaar, ook mét startkwalificatie die extra ondersteuning nodig hebben.

De wet vraagt ook aanpassing van de gemeentelijke re-integratieverordening. Hieraan werken wij regionaal; de aangepaste verordening leggen wij later aan u voor. Regionale samenwerking en resultaten Het programma is opgesteld binnen de Doorstroompuntregio Zuid-Holland Noord, in samenwerking met onderwijs, gemeenten en arbeidsmarktpartners. De gezamenlijke inzet leidde tot minder voortijdig schoolverlaten. Het vsv-percentage bedraagt 1,88%, lager dan het landelijk gemiddelde en vergelijkbare regio’s. De regio behoort daarmee tot de best presterende van Nederland.1 Beleidsplan Regionaal Bureau Leerrecht 2027–2030 Het RBL verlengde het huidige beleidsplan (2022–2025) met één jaar tot en met 2026. Daarmee blijft het bestaande kader van kracht tot vaststelling van het nieuwe beleidsplan 2027–2030. Deze verlenging zorgt dat de doorontwikkeling van het RBL beter aansluit op de invoering van de wet Van school naar duurzaam werk per 1 januari 2026 en op het regionale programma 2026–2029. Zo verwerken wij nieuwe wettelijke taken en regionale afspraken in samenhang in het nieuwe plan. De voorbereidingen voor het beleidsplan 2027–2030 zijn gestart. De nieuwe taken en de verdere ontwikkeling van de regionale aanpak krijgen hierin vorm.

Jaarverslag Regionaal Bureau Leerrecht 2024–2025 Het jaarverslag van het RBL vindt u digitaal terug via de volgende link: Jaarverslagen - Regionaal Bureau Leerrecht. In dit jaarverslag rapport het RBL over haar inzet en resultaten in het primair onderwijs, speciaal onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs over het schooljaar 2024-2025. Ontwikkelingen en aandachtspunten Het RBL zette zich het afgelopen jaar intensief in voor de ontwikkelkansen van jongeren, samen met scholen en partners. Het startte met preventieve verzuimgesprekken op VO- scholen, met positieve eerste resultaten. Het onderzoekt uitbreiding van deze aanpak. In gesprekken ligt nu meer nadruk op schoolaanwezigheid dan op schoolafwezigheid. Daarnaast brengt het RBL ook leerlingen in beeld die met toestemming (geoorloofd) thuiszitten, en begeleidt hen naar passend aanbod. Dit maakt eerder en gerichter ingrijpen mogelijk. Het verzuim in de regio daalde en de preventieve aanpak nam toe. Tegelijk blijft het zorgelijk dat een groep jongeren geen onderwijs volgt. Psychische problemen spelen daarbij vaak een rol en bemoeilijken terugkeer. Dit aandeel groeit en past binnen een landelijke trend. Daarom verschuift de focus naar het voorkomen van uitval, onder andere via preventieve gesprekken. Dit vraagt om vroege signalering, blijvende inzet en sterke samenwerking tussen onderwijs, zorg en gemeenten.

Regionale initiatieven zoals het onderwijs- zorgcontinuüm en Integraal Arrangeren ondersteunen dit, net als lokale maatregelen om schoolaanwezigheid te stimuleren. 1 Wij merken hierbij op dat dit percentage is gebaseerd op de tot 1 januari 2026 geldende wettelijke definitie van voortijdig schoolverlaten. Met de inwerkingtreding van de Wet van school naar duurzaam werk per 1 januari 2026 is deze definitie aangepast, waa rbij met name de leeftijdsgrens is verruimd van 23 naar 27 jaar. Deze wijziging kan van invloed zijn op de ontwikkeling en vergelijkbaarheid van toekomstige cijfers. 3 Inzet gemeente Hillegom in het Programmaplan Jeugd Met het Programmaplan Jeugd zet de gemeente in op preventie, vroegsignalering en samenwerking rond het kind. Samen met partners bepalen wij de koers en voeren wij vervolgstappen uit. In het primair onderwijs versterkt Hillegom het voorveld met een pilot voor schoolmaatschappelijk werk. De SMW’er biedt laagdrempelige ondersteuning aan leerlingen, ouders en leerkrachten, signaleert problemen vroeg en helpt escalatie voorkomen. De SMW’er werkt in de school, sluit aan bij dagelijkse vragen en schakelt zo nodig andere hulp in. In het voortgezet onderwijs zetten wij schooljongerenwerk in. Dit helpt om signalen vroeg op te vangen, jongeren toegankelijk te ondersteunen en sneller passende hulp te bieden.

Hierdoor accepteren jongeren hulp eerder en voorkomen wij zwaardere jeugdzorg waar mogelijk. Daarnaast versterken en uniformeren wij de inzet van de wijkteams van Voor ieder 1 in het primair en voortgezet onderwijs. Door hun aanwezigheid op en rond scholen en de samenwerking met onderwijs, SMW en jongerenwerk ontstaan korte lijnen. Professionals signaleren sneller en zetten tijdig passende ondersteuning in. Deze gezamenlijke, preventieve aanpak helpt thuiszitten en voortijdig schoolverlaten voorkomen. Wij informeren u verder halfjaarlijks over de doorontwikkeling via het Programmaplan Jeugd. Betekenis voor de komende periode De komende jaren versterken wij de regionale samenwerking. Wij zetten in op preventie, doorlopende begeleiding van school naar werk en een integrale aanpak tussen onderwijs, zorg en gemeenten. Wij vertalen deze aanpak ook naar het lokale Programmaplan Jeugd, met extra aandacht voor ondersteuning in en rond scholen. De uitvoering van het regionaal programma loopt tot en met 2029. Wij houden u op de hoogte van de voortgang. Namens het college van Hillegom, M. Witkamp R. ter Hark Secretaris Voorzitter Bijlagen: