Db04 Raadsmemo Tijdelijke opnamestop De Nieuwe Energie

1 Raadsmemo Tijdelijke opnamestop De Nieuwe Energie aan: de raad van de gemeente Hillegom datum: 29 juni 2026 ons kenmerk: Z-26-517132 portefeuillehouder: Dhr. M. Dijkshoorn behandelend ambtenaar: Nore Witte emailadres: n.witte@hltsamen.nl programma: Samenleven Geachte leden van de raad, De druk op de maatschappelijke opvang in Leiden is de afgelopen periode sterk toegenomen. Hierdoor heeft De Binnenvest op opvanglocatie De Nieuwe Energie sinds 21 mei 2026 een tijdelijke opnamestop ingesteld. In deze brief informeren wij u over de achtergrond van deze maatregel, de gevolgen voor inwoners en de acties die samen met onze partners worden ondernomen. Toenemende druk op de maatschappelijke opvang Al geruime tijd wordt de opvangcapaciteit van De Nieuwe Energie overschreden. De locatie beschikt over 50 tot 52 reguliere opvangplekken en 10 logeerbedden voor kortdurend verblijf. Op het moment dat de opnamestop werd ingesteld verbleven 78 mensen op het terrein: 68 op De Nieuwe Energie en 10 in een tijdelijke opvangvoorziening, die in gebruik is genomen om de druk in de Leidse regio tijdelijk te verlichten, dit pand bevindt zich naast De Nieuwe Energie. De overbezetting wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Het aantal dakloze inwoners neemt toe, terwijl de uitstroom naar beschermd wonen en uitstroomwoningen achterblijft.

Daarnaast leidt het tekort aan betaalbare woningen ertoe dat inwoners langer afhankelijk blijven van opvangvoorzieningen. Ook zorgen personeelstekorten ervoor dat intakes en doorgeleiding naar vervolgvoorzieningen meer tijd kosten dan wenselijk is en stagneert de doorstroming. Om de acute druk op te vangen is tijdelijk extra opvangcapaciteit in de gemeente Leiden ingericht. Deze uitbreiding vraagt echter ook extra inzet van medewerkers. Gevolgen voor onze inwoners De gevolgen van de overbezetting zijn merkbaar voor zowel cliënten als medewerkers. De werkdruk binnen de opvang is aanzienlijk toegenomen, wat leidt tot een hoger ziekteverzuim en druk zet op de kwaliteit van begeleiding en de veiligheid op de locatie. Ook inwoners die zich melden voor maatschappelijke opvang ondervinden hiervan gevolgen. Door de opnamestop kunnen nieuwe cliënten niet altijd direct worden geplaatst. Wanneer opvangplekken ontbreken, moeten gemeenten soms

2 gebruikmaken van tijdelijke oplossingen, zoals hotelplaatsingen. Deze noodmaatregelen zijn kostbaar en bieden geen structurele oplossing. Om de toegang tot opvang voor de meest kwetsbare inwoners te waarborgen, krijgen cliënten met een indicatie voor specialistische opvang voorrang bij plaatsing. De Binnenvest verzorgt deze regionale opvang op De Nieuwe Energie voor inwoners van de dertien gemeenten van Holland Rijnland. Voor overige cliënten wordt in afstemming met gemeenten en ketenpartners gezocht naar een passend alternatief. Onderstaande cijfers bieden inzicht in hoeveel personen zich tot nu toe in 2026 hebben gemeld en hoeveel van hen een indicatie voor de maatschappelijke opvang hebben gekregen. Gemeente van herkomst Aanmeldingen Indicaties Hillegom 28 0 Teylingen 33 4 Lisse 27 3 Totaal 88 7 Sinds de opnamestop heeft een persoon uit de Duin- en Bollenstreek, uit de gemeente Katwijk, zich gemeld bij De Nieuwe Energie. Die persoon is toen tijdelijk opgevangen in gebouw c. Verder verbleven een paar mensen uit de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen in hotels in 2026. Maatschappelijke opvang in de Duin- en Bollenstreek De gemeenten Lisse, Hillegom, Teylingen, Noordwijk en Katwijk (Duin- en Bollenstreek) werken samen om maatschappelijke zorg zoveel mogelijk lokaal aan te bieden.

Het uitgangspunt daarbij is dat inwoners ondersteuning ontvangen in hun eigen leefomgeving, dicht bij hun sociale netwerk en voorzieningen. Sinds de decentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang op 1 januari 2023 hebben deze gemeenten de maatschappelijke zorg gezamenlijk ingekocht. Waar deze taken voorheen volledig waren belegd bij centrumgemeente Leiden, is Leiden na de decentralisatie door de Duin- en Bollenstreekgemeenten gemandateerd om de specialistische zorg uit te voeren voor inwoners die 24 uur per dag toezicht en begeleiding nodig hebben. De Binnenvest verzorgt namens de gemeenten de toegang tot de maatschappelijke opvang in de Duin- en Bollenstreek. Zij hebben elke dag een spreekuur in een van de gemeenten. Inwoners die zich buiten kantoortijden melden voor opvang kunnen terecht in De Nieuwe Energie, zij verblijven daar als logee tot een intake heeft plaatsgevonden. Een groot deel van de inwoners dat zich meldt voor maatschappelijke opvang wordt na beoordeling als voldoende zelfredzaam beschouwd. Het gaat daarbij vaak om inwoners met een huisvestingsvraag, een eigen inkomen en geen of beperkte ondersteuningsbehoefte, of om mensen die tijdelijk kunnen terugvallen op hun sociale netwerk. Deze inwoners worden waar mogelijk ondersteund vanuit lokale voorzieningen, zoals de sociale wijkteams.

Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat een deel van deze groep zich op een later moment opnieuw meldt, omdat de situatie verder verslechtert en opvang alsnog noodzakelijk wordt. 3 Uitstroom blijft achter Inwoners die toegang krijgen tot de maatschappelijke opvang ontvangen in eerste instantie een crisisopvangplek voor drie maanden. Tijdens deze periode wordt gewerkt aan stabilisatie van de situatie en het organiseren van passende ondersteuning. Voor een duurzame uitstroom zijn voldoende woningen (contigentwoningen) noodzakelijk. Contigentwoningen betreffen woningen waarvoor een driepartijenovereenkomst opgesteld wordt tussen de verhuurder, de zorgpartij en de cliënt. De overeenkomst waarborgt dat de zorgaanbieder betrokken blijft om escalatie of terugval te voorkomen en om ervoor te zorgen dat de bewoner daar succesvol kan wonen. Binnen de contingentregeling van Holland Rijnland stellen woningcorporaties jaarlijks woningen beschikbaar voor inwoners die uitstromen uit zorg- en opvangvoorzieningen. Voor de Duin- en Bollenstreek betreft dit ongeveer 84 woningen per jaar. De uitstroom naar contingentwoningen duurt soms lang, waardoor inwoners langer in de opvang zitten en er dus minder capaciteit beschikbaar is voor instroom van nieuwe cliënten.

Maatregelen en vervolg Samen met De Binnenvest en regionale partners wordt gewerkt aan maatregelen om de druk op de maatschappelijke opvang te verminderen. Zo wordt onderzocht hoe de capaciteit bij de toegang kan worden uitgebreid, zodat intakes sneller kunnen plaatsvinden en cliënten sneller kunnen doorstromen naar passende vervolgvoorzieningen. Daarnaast wordt de opvangcapaciteit in de hele regio uitgebreid. Ook wordt ingezet op een betere benutting van bestaande voorzieningen en een snellere plaatsing van cliënten in de subregio’s. Onderdeel hiervan zijn gesprekken met woningcorporaties voor een versnelde beschikbaarheid van woningen. Hiermee wordt de doorstroom bevorderd, ontstaat meer ruimte binnen De Nieuwe Energie en kunnen kostbare noodmaatregelen zoveel mogelijk worden beperkt. Hoewel de druk op de maatschappelijke opvang momenteel groot is, blijven wij samen met onze partners werken aan zowel acute als structurele oplossingen. Wij blijven de ontwikkelingen nauwgezet volgen en informeren uw raad wanneer daar aanleiding toe is.