Db04 Raadsbrief Ontwikkelingen jeugdbescherming.pdf

Hillegom

Raadsbrief Ontwikkelingen jeugdbescherming aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-22-280790 datum collegevergadering: 22 november 2022 portefeuillehouder: Jan van Rijn behandelend ambtenaar: Madeleine Heitmeijer-Broersen emailadres: telefoon: 14 0252 embargo: ☐

In onze raadsbrief van maart 2022 hebben wij u geïnformeerd over het beëindigen van het verscherpt toezicht door de Inspectie. Graag informeren wij u nu over de landelijke ontwikkelingen in de jeugdbescherming van het afgelopen jaar. In deze brief beschrijven we daarnaast ook de maatregelen die we in Holland Rijnland verband hebben genomen om de jeugdbeschermingsorganisaties te ondersteunen en de ingezette doorbraakaanpak te verduurzamen. Gezien de situatie van de jeugdbescherming op dit moment, is er een breed besef dat maatregelen nodig zijn om kinderen en gezinnen in een situatie van onveiligheid op een adequate manier te ondersteunen. 1. Inleiding De situatie in de jeugdbeschermingsregio Zuid West (ZW) 4, waar Holland Rijnland 1 deel van uitmaakt, was in juli 2021 aanleiding voor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Jeugd en Veiligheid en het Rijk om verscherpt toezicht en respectievelijk Interbestuurlijk Toezicht in te stellen. Er wachtten te veel kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel op jeugdhulp. Om hiervoor tot oplossingen te komen, is de “doorbraakaanpak” gestart. Het toezicht is per februari 2022 gestopt. Hierover hebben wij u per Raadsbrief van maart 2022 geïnformeerd (Z-22-237134) De maandelijkse monitoring op ambtelijk niveau met de inspecties is eind augustus beëindigd. 2.

Landelijke ontwikkelingen Jeugdbescherming (vanaf december 2021) Vanaf eind vorig jaar volgen de landelijke ontwikkelingen elkaar in rap tempo op. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste:  December 2021: de Gecertificeerde Instellingen (GI’s, jeugdbeschermingsorganisaties)2 sturen een brandbrief naar de minister van Justitie en Veiligheid, naar aanleiding hiervan wordt een breed overleg ingesteld met oa Rijk, VNG en de Jeugdautoriteit om plannen te ontwikkelen voor de jeugdbescherming3.

1

Regio ZW 4 bestaat uit de samenwerkende jeugdhulpregio’s: Haaglanden, Zuid Holland Zuid, Midden Holland en Holland Rijnland 2 De Gecertificeerde Instellingen zijn de organisaties die Jeugdbeschermingsmaatregelen uitvoeren. In ZW 4 zijn dat

Jeugdbescherming West, De William Schrikker Stichting en het Leger des Heils. 3 https://www.jeugdzorgnederland.nl/wp-content/uploads/2021/12/Brief-aan-minister-Dekker-over-

crisis-in-de-jeugdbescherming-8-dec-2021.pdf

 



Juni 2022: het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) houdt regiogesprekken in de 12 jeugdbeschermingsregio’s en stelt vast dat in alle regio’s grote problemen spelen4. September 2022: JenV biedt de evaluatie van de Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen aan de Tweede Kamer aan5, die hierop een spoeddebat aanvraagt vanwege de zeer kritische evaluatie. Naast enige verbeterpunten in de wet gaat het met name om de gebrekkige uitvoering ervan vanwege een te hoge caseload van de jeugdbeschermers. September 2022: JenV en VWS publiceren een brief6 aan de Kamer met de aanpak voor verbetering van de jeugdbeschermingsketen. De brief van JenV en VWS beschrijft een maatregelenpakket dat uit 3 onderdelen bestaat: 1. Verlaging van de caseload. De brief van het Rijk geeft aan dat het Rijk hiervoor in 2022 t/m 2025 4 keer €10 miljoen ter beschikking stelt en gaat ervan uit dat de gemeenten eenzelfde bedrag zullen verstrekken. 2. De invoering van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 7 wordt versneld. De brief geeft aan dat eind 2024 het wetsvoorstel naar de Kamer zal worden gestuurd. Door de taken van Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de GI’s anders te organiseren en met regionale veiligheidsteams te werken worden jeugdigen beter en sneller geholpen. 3.

De brief noemt nog een aantal lange termijnoplossingen die bijdragen aan een verlichting van de problematiek van de jeugdbescherming, zoals het beperken van de reikwijdte van de Jeugdwet (in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd 8) en het versterken van de lokale teams.

3. De huidige situatie in de regio ZW 4 Verbeterplannen organisatie GI’s Belangrijk onderdeel in de kwaliteitsverhoging voor de GI’s in regio ZW4 zijn de zogenaamde verbeterplannen, waarmee we in 2020 zijn gestart. De GI’s kregen op basis van hun verbeterplannen o.a. extra gemeentelijke middelen om de caseload van de jeugdbeschermers te verlagen en te verlichten. De resultaten van de verbeterplannen zijn oa:  Meer vaste jeugdbeschermers voor de kinderen;  Meer inzet van preventieve jeugdbescherming/ geen opnamestop meer bij 1 van de GI’s;  Extra ondersteuning voor jeugdbeschermers door de inzet van zorgcoördinatoren en ondersteunende jeugdbeschermers;  Het ziekteverzuimpercentage bij de GI’s is gedaald en ligt rond de 4,3%, landelijk is dat 7,1%;  Het werkplezier van de jeugdbeschermers van de WSS en JB West gestegen. Bij JB West is er een stijging van 7,0 in 2020 naar 7,2 in 2022 en dat in een tijd dat de jeugdbescherming publicitair onder vuur ligt; In Holland Rijnland hebben de 3 GI’s in 2022 een gemeentelijke bijdrage voor de caseloadverlaging van ruim € 670.000 toegekend gekregen. Voor de regio ZW 4 gaat het in 2022 om een bijdrage van ruim 3 miljoen euro.

4 Ook in het regiogesprek ZW4 van juli 2022 is vanuit de regio’s en de GI’s bij het Rijk aangedrongen op

het nemen van de stelselverantwoordelijkheid en te zorgen voor goede (financiële) randvoorwaarden om de jeugdbescherming weer perspectief te geven. 5 https://repository.wodc.nl/handle/20.500.12832/3194

6 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/09/14/tk-kamerbrief-mbt-

verbetering-van-de-jeugdbeschermingsketen 7 Zie https://www.nji.nl/jeugdbescherming/hoe-ziet-de-toekomst-eruit#de-jeugdbescherming-nu:-

knelpunten 8

Hervormingsagenda Jeugd | VNG

Situatie doorbraakaanpak in ZW 4 Naast de verbeterplannen is de afgelopen periode veel werk gemaakt van de uitvoering van de doorbraakaanpak om de kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel die langer dan 3 maanden op jeugdhulp wachten, te laten dalen. Het aantal kinderen met een JB-maatregel dat wacht op passende hulp heeft zich in ZW 4 als volgt ontwikkeld: nov 20

jan 21

feb 21

mrt 21

jun 21

H-10 ZHZ

134 96

83 96

20 58

14 44

17 20 4

sep 21 15 32 26 3

okt 21 28 41 26 4

nov 21 47 26 22 12

HR

79

72

39

36

20

MH

20

10

7

3

Totaal

329

261

124

97

61

76

99

107

dec 21

jan 22

feb 22

mrt 22

apr 22

mei 22

jun 22

jul 22

32 21

35 19

37 14

44 30

43 21

42 25

37 20

38 18

16

14

9

8

13

13

14

14

12

8

9

14

12

15

15

20

81

76

69

96

89

95

86

90

Op peildatum 1 oktober 2022 staan er in Holland Rijnland 16 kinderen op de doorbraaklijst. Situatie doorbraakaanpak Hillegom De aantallen van de doorbraaklijst in onze eigen gemeente hebben zich als volgt ontwikkeld (het gaat niet elke keer om dezelfde kinderen):

Holland Rijnland Hillegom

sept 21 26

okt

nov

Jan 22 14

feb

maart

apr

mei

juni

juli

22

dec 21 16

9

8

13

13

14

14

okt 22 16

26

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Aan het verloop van de cijfers is te zien dat het is gelukt om het grote aantal wachtende kinderen van eind 2020 naar beneden te brengen. We vinden het huidige niveau nog steeds te hoog. Via het aanscherpen van de doorbraakaanpak, aandacht voor de wachtlijsten en het aanvullen van ontbrekend aanbod in overleg met de Serviceorganisatie Zorg willen we deze aantallen verder terugbrengen. Maatregelen doorbraakaanpak in Holland Rijnland  We verlengen de extra gemeentelijke middelen voor de caseloadverlaging voor de jeugdbeschermers ook in 2023 en 2024. We zien in Holland Rijnland de bijdrage die we voor de caseloadverlaging aan de GI’s ter beschikking stellen als de inzet die het Rijk in de cofinanciering van ons verlangt (zoals beschreven in de Kamerbrief van 14 september jl). Dit bedrag is al onderdeel van de begroting.  De Regionale Experttafel voor Holland Rijnland (voor complexe zorgvragen) is per oktober 2022 gestart; in de RET onderzoeken de verwijzer en een groot aantal jeugdhulpaanbieders in gezamenlijkheid welke hulp er voor het gezin nodig en mogelijk is;  In de week van de pleegzorg (november 2022) voeren we een campagne voor de werving van pleeg-en gezinshuisouders;  We houden in het najaar van 2022 een waarderingsactie voor jeugdbeschermers;  Het onderzoek naar oorzaken van en oplossingen voor de wachtlijsten in de JGGZ wordt eind 2022 opgeleverd.

De inzichten zullen wij met uw raad delen.  We investeren in het zorglandschap, bv door het project “begeleid bezoek”, waarbij de GI’s nauw samenwerken met jeugdhulpaanbieder Cardea en door verhoging van de budgetten voor aanbieders die adequate zorg bieden voor kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel. We zien dat onze inspanningen samen met de GI’s een mooi effect hebben gehad, maar we hebben nog veel te doen. De situatie blijft fragiel, vooral door de steeds krappere arbeidsmarkt voor jeugdhulp in het algemeen en het minder wordende imago van het vak jeugdbeschermer. 4. Tot slot Wij hebben aan het begin van deze brief aangegeven dat we het urgent vinden dat de crisis in de jeugdbeschermingsketen wordt bestreden. Het Rijk is nu bezig om een aanpak uit te werken en te presenteren aan de Kamer in november 2022. In dat kader loopt momenteel het gesprek over de financiering van deze aanpak tussen VNG en Rijk. Hoewel nu de eerste verantwoordelijkheid door het Rijk genomen moet worden, denken en

werken we vanuit regio ZW 4 actief mee aan een oplossing, omdat het om de zorg voor de meest kwetsbare kinderen gaat. Onze grote dank gaat uit naar de werkers in de jeugdbeschermingsketen die ondanks de soms moeilijke omstandigheden zich met grote betrokkenheid blijven inzetten om jeugdigen in onveilige situaties te ondersteunen en weer perspectief te geven.