Db04 Raadsbrief ACM maatschappelijke prioriteringskader netcongestie.pdf

Raadsbrief

ACM maatschappelijke prioriteringskader netcongestie aan: datum document: ons kenmerk: datum collegevergadering: portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: embargo: programma:

de raad van de gemeente Hillegom 13 april 2026 Z-26-498290 21 april 2026 Mevr. C.J. Hoekstra Sofie Bosmans s.bosmans@hltsamen.nl ☐ Leefomgeving

Inleiding Het Nederlandse elektriciteitsnet raakt op steeds meer plekken vol. Netcongestie speelt niet alleen landelijk, maar ook op het regionaal elektriciteitsnet. Hierdoor komen aanvragen voor extra stroom of een nieuwe stroomaansluiting op een wachtlijst te staan. Om de beschikbare capaciteit zo eerlijk en doelmatig mogelijk te verdelen, heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een nieuw landelijk maatschappelijke prioriteringskader voor de wachtlijst vastgesteld. Dit kader maakt onderscheidt in de maatschappelijke bijdragen van de aanvraag, waardoor projecten met een groot maatschappelijk belang hoger op de wachtlijst komen te staan. Met dit nieuwe kader geldt er vanaf 1 juli 2026 ook regels voor huishoudens en kleine bedrijven. In deze raadsbrief leest u wat het maatschappelijke prioriteringskader inhoudt en wat wij als gemeente doen. Het maatschappelijke prioriteringskader verdeelt transportcapaciteit eerlijk over de wachtlijst Om de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet zo goed en eerlijk mogelijk te verdelen, heeft de ACM een prioriteringskader opgesteld die bepaalt welke projecten van de wachtlijst voorrang kunnen krijgen. Het prioriteringskader maakt geen extra capaciteit vrij in het elektriciteitsnet. Het bepaalt enkel de volgorde van aanvragen die behandeld worden voor de beschikbare energie.

Het prioriteringskader van ACM kent 3 categorieën Op deze manier is er meer ruimte voor het toekennen van maatschappelijk belang: 1. Congestieverzachters Projecten die direct extra ruimte op het elektriciteitsnet creëren, zoals flexibele oplossingen of energieopslag (batterijen) krijgen de hoogste prioriteit en staan daarmee boven aan de wachtlijst.

1

2. Veiligheid Projecten die essentieel zijn voor nationale veiligheid of publieke continuïteit, zoals: o acute zorg (ziekenhuizen), o politie en noodhulp, o defensie, o waterbeheer. 3. Basisbehoeften Projecten die maatschappelijke functies vervullen, zoals: o woningbouw en bestaande bouw, o onderwijsvoorzieningen, o drinkwatervoorziening, o openbaar vervoer, o gezondheidszorg, o telecommunicatie. Het prioriteringskader geldt voor alle aanvragen voor nieuwe of verzwaarde aansluitingen. Vanaf 1 juli maakt het kader geen onderscheidt meer tussen de grootte van de aanvraag (grootverbruiker versus kleinverbruik). Wat gaat er veranderen? Doordat per 1 juli 2026 er geen onderscheid meer gemaakt wordt tussen de grootte van de aanvraag, betekent dat inwoners en MKB ook te maken gaan krijgen met de wachtlijst. Wanneer een inwoner plannen heeft om een warmtepomp, laadpaal of elektrisch koken te gaan gebruiken, dan is het soms nodig om hun huidige aansluiting te verzwaren. Vanaf 1 juli 2026 komen deze aanvragen ook op de wachtlijst. Binnen elke categorie geldt het principe “wie eerst komt, die eerst maalt”. Het blijft dus slim om aanvragen zo snel mogelijk in dienen.

Om netcongestie in Hillegom op te lossen, moet er op verschillende niveaus aan het elektriciteitsnet gewerkt worden De gemeente Hillegom werkt nauw samen met Liander in onze regio om het elektriciteitsnet uit te breiden met kavels en het bouwen van nieuwe elektriciteitsstations. Zo wordt op dit moment ook gewerkt aan een nieuwe locatie voor het onderstation in Hillegom en wordt het onderstation in Sassenheim uitgebreid die het onderstation in Hillegom voedt. Deze werkzaamheden zijn grootschalig en vragen jaren van voorbereidingen, vergunningen en uitvoering. Ook zal het landelijke net van TenneT uitgebreid moeten worden voordat netcongestie opgelost is. Hierdoor blijven we de komende jaren te maken hebben met netcongestie. Wat kan de gemeente doen? Als gemeente Hillegom zijn we bezig om verschillende doelgroepen te informeren over wat zij kunnen doen om netcongestie te verhelpen. Zo willen we inwoners bewust maken dat het uitmaakt wanneer ze stroom gebruiken. Liander heeft hier een campagne ‘slim met stroom’ voor opgericht. Hiervoor worden onder andere de energiecoaches ingezet. Ook zullen er gesprekken worden gevoerd met bedrijven in Hillegom in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland en Liander. In die gesprekken komen energiebesparing, duurzame opwekking, opslag en uitwisseling van energie ter sprake.

2

Vanaf 1 oktober kan de gemeente een vooraanmelding maken bij Liander voor woningbouw en scholen. Dit geldt voor projecten tot 10 jaar in de toekomst waarvoor de gemeente de vroege plannen kan doorgeven. De vooraanmelding kan leiden tot een hogere positie op de wachtlijst. Ook betekent het dat je niet hoeft te wachten tot het woningbouwproject volledig is uitgewerkt. Op deze manier lopen woningbouwprojecten en scholen geen onnodige vertraging op.

3