Db02 Raadsbrief Succesvolle pilots zorgzame buurten geven aanleiding tot verbreding initiatief.pdf

Raadsbrief

Succesvolle pilots zorgzame buurten geven aanleiding tot verbreding initiatief aan: datum document: ons kenmerk: datum collegevergadering: portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: embargo: programma:

de raad van de gemeente Hillegom 6 januari 2026 Z-26-484003 20 januari 2026 Dhr. J. van Rijn Jochem Timmers j.timmers@hltsamen.nl ☐ Samenleven

Op 11 december 2025 heeft de stuurgroep Wonen, Welzijn en Zorg de pilots zorgzame buurten geëvalueerd en daaruit besloten om de samenwerking structureel door te zetten. In de pilots is geleerd dat het werken aan zorgzame buurten vraagt om een structurele samenwerking en een integrale aanpak tussen verschillende domeinen. In deze raadsbrief wordt teruggeblikt op en vooruitgekeken naar de samenwerking. Achtergrond: Ambitieovereenkomst Wonen, Welzijn en Zorg De gemeenschappelijke basis van de samenwerking komt voort uit de ambitieovereenkomst Wonen, Welzijn en Zorg. Deze werd op 14 november 2022 ondertekend door de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen, de woningcorporatie, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en seniorenverenigingen. Deze partijen zagen een gezamenlijke opgave: het aantal mensen dat een beroep doet op professionele zorg en ondersteuning neemt mede door de vergrijzing flink toe. Dit leidt tot een druk op de zorg, waar nu al een tekort is aan personeel, maar ook tot stijgende zorgkosten en een andere woonbehoefte. Om deze opgave het hoofd te bieden werd een nieuw perspectief ingezet: de zorgzame buurt. Dit beoogt een samenhangende én buurtgerichte aanpak van wonen, welzijn en zorg. Zodat mensen, ongeacht leeftijd of zorgbehoefte, comfortabel in hun eigen huis of vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.

Het is een buurt waar jong en oud samenleven en waar inwoners elkaar kennen en helpen. En waar zorgbehoevende buurtbewoners en mantelzorgers ondersteuning krijgen. Een buurt waar diensten en voorzieningen toegankelijk en beschikbaar zijn. Om toe te werken naar zorgzame buurten werd afgesproken om met de deelnemende partijen de dialoog aan te gaan en de samenwerking te versterken. Pilots Zorgzame Buurten Uit de dialoog blijkt dat het creëren van een zorgzame buurt vraagt om een hechte gemeenschap met betrokken en ondernemende inwoners. Daarnaast is een professioneel, overzichtelijk en toegankelijk speelveld nodig, waarin alle partijen elkaar goed kennen en samenwerken. Tot slot is een gebiedsgerichte aanpak essentieel, waarbij inwoners daadwerkelijk zeggenschap en eigenaarschap ervaren. Vanuit deze gedachte werden in november 2023 drie pilotbuurten aangewezen, in elke gemeente één: - Hillegom: Olympiakwartier - Lisse: Componistenbuurt

1

- Teylingen: Oude Dorp/Bloemenbuurt (Voorhout) In de pilotbuurten werd ingezet op een sterkere samenwerking tussen de betrokken organisaties onderling en op een sterkere samenwerking met inwoners uit de buurt. Voor elke pilotbuurt werd een buurtteam opgericht van professionals van welzijn, woningcorporatie, ouderenzorg en gemeente om met de buurt aan de slag te gaan. Een kernteam en stuurgroep gingen aan de slag met de beleidsmatige en bestuurlijke samenwerking. Evaluatie Na twee jaar samenwerking zijn de pilots geëvalueerd en is het tijd voor een volgende fase. Uit de evaluatie is gebleken dat gemeenschapsontwikkeling, zoals het werken aan zorgzame buurten ook wel wordt genoemd, werkt. In de pilotbuurten zijn verschillende mooie initiatieven en buurtactiviteiten gestart die bijdragen aan de sociale cohesie zoals bijvoorbeeld ‘t Stekkie. Naast de mooie initiatieven die tijdens de pilot zijn ontstaan vraagt het toewerken naar een zorgzame buurt om geduld en een lange adem. Daarnaast vraagt het om een integrale aanpak waar in samenhang gekeken wordt naar de domeinen wonen, zorg en welzijn. Tenslotte is vastgesteld dat er meer duidelijke doelen en rollen moeten worden afgesproken. In de structurele fase krijgen deze onderdelen aandacht. Vervolg De evaluatie biedt genoeg aanknopingspunten voor het vervolg.

De komende jaren gaat het samen bouwen aan zorgzame buurten vanuit de samenwerking Wonen, Welzijn en Zorg door. In 2026 worden per gemeente actieplannen ontwikkeld en afspraken gemaakt over de samenwerking. Hierbij worden de strategische pijlers uit het ambitiedocument Wonen, Welzijn en Zorg verder uitgewerkt in concrete stappen. Op die manier ondersteunen de betrokken organisaties het ingezette pad naar zorgzame buurten in de dorpen van Hillegom, Lisse en Teylingen. Tot slot is het leuk om te vermelden dat er recentelijk een artikel in het Leidsch Dagblad is verschenen over de zorgzame buurt in Lisse. Via onderstaande link is het artikel te raadplegen: https://www.leidschdagblad.nl/regio/duin-en-bollenstreek/sinds-twee-jaar-is-decomponistenbuurt-in-lisse-een-zorgzame-buurt.-wat-is-er-veranderd/117882755.html.

Bijlagen: 1. Ambitieovereenkomst Wonen, Welzijn en Zorg, Koersplan Wonen, Welzijn en Zorg 2. 2. Artikel Leidsch Dagblad 5 januari 2026: sinds-twee-jaar-is-decomponistenbuurt-in-lisse-een-zorgzame-buurt.-wat-is-er-veranderd

2

Betrokken, betekenisvol en vitaal ouder worden Ambitieovereenkomst wonen + welzijn + zorg HLTevoegen

INHOUD Samenwerking versterken Waarom moet het anders Wat willen we bereiken Hoe gaan we dit doen Wat kost het

SAMENWERKING VERSTERKEN In de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen werken we samen in lokale netwerken wonen, welzijn en zorg. In Hillegom is dat de Klankbordgroep wonen, welzijn en zorg, in Lisse het Samenwerkingsverband wonen welzijn zorg en in Teylingen het Zorgpact. Onze visie is zorgzame en vitale buurten, waarin inwoners betrokken, vitaal en betekenisvol kunnen samenleven. Deze overeenkomst legt de gemeenschappelijke basis voor wat we willen bereiken, hoe we gaan samenwerken en de middelen die daarvoor nodig zijn. Kenmerkend voor de nieuwe werkwijze is dat we een lerende gemeenschap bouwen met inwoners en elkaar. We weten waar we naar toe werken; de weg ernaartoe is een zoektocht. Dat betekent dat we de dialoog aangaan en continu leren en verbeteren. De volgende stap is de uitwerking in actieplannen. In deze overeenkomst focussen we op ouderen, we zorgen voor samenhang met de andere aandachtsgroepen. De overeenkomst loopt tot 2030. We beseffen dat we in 2030 nog niet klaar zijn. Omdat we niet weten hoe de wereld er dan uit ziet, bekijken we op dat moment waar we staan, wat nodig is en welke vorm van samenwerking daarbij past.

WAAROM MOET HET ANDERS

"Om te zorgen dat ouderen nu en in de toekomst in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen met een goede kwaliteit van leven, staan we voor grote opgaven."

Kerngroep wonen, welzijn en zorg

De opgaven in beeld voor Hillegom, Lisse en Teylingen Sterke (dubbele) vergrijzing Het aantal ouderen in HLT neemt tot 2040 met bijna 50% toe, naar ruim 25.000 65-plussers. Het aantal mensen met dementie verdubbelt tot 2040 naar bijna 2.900. Het merendeel daarvan woont thuis.

Toenemende vraag naar geschikte woningen Het tekort aan woningen is groot, er moet veel worden gebouwd. Vooral voor mensen met een lager en middenkomen zijn meer woningen nodig. Van de extra woningen waar behoefte aan is, zal een deel specifiek voor ouderen geschikt moeten zijn. Het voor deze groep benodigde aantal extra woningen in HLT wordt jaarlijks geactualiseerd in de prestatieafspraken.”

Grote behoefte aan tussenwoonvormen Het gaat onder meer om wonen in de vertrouwde buurt, met mogelijkheden om anderen te ontmoeten en activiteiten te kunnen ondernemen. Met behoud van eigen regie, maar waar zorg en ondersteuning is als dat nodig is.

Druk op de zorg De potentiële beroepsbevolking in HLT daalt de komende jaren met 15%. Er is nu al een tekort aan personeel in de zorg. Dat tekort loopt de komende jaren alleen maar op. Ook de huisartsen staan onder grote druk, o.a. doordat méér ouderen langer thuis wonen.

Meer beroep op informele hulp Mantelzorgers en vrijwilligers spelen een grote rol in het zelfstandig blijven wonen en zijn daarmee onmisbaar voor de samenleving. Maar er zijn grenzen aan hun inzet.

Forse stijging zorgkosten De zorgkosten stijgen fors door een toenemend beroep op hulp vanuit Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Zorgverzekeringswet (Zvw) en Wet Langdurige zorg (Wlz).

WAT WILLEN WE BEREIKEN

"Onze visie is zorgzame en vitale buurten waarin inwoners betrokken, vitaal en betekenisvol samen kunnen leven. "

Kerngroep wonen, welzijn en zorg

ZORGZAME BUURT De zorgzame buurt beoogt een samenhangende én buurtgerichte aanpak van wonen, welzijn en zorg. Dit zodat mensen, ongeacht leeftijd of zorgbehoefte, comfortabel in hun huis of vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Het is een buurt waar jong en oud samenleven, waar inwoners elkaar kennen en helpen, waar zorgbehoevende personen en mantelzorgers ondersteuning krijgen en waar diensten en voorzieningen toegankelijk en beschikbaar zijn.

Het gedroomde beeld van de zorgzame en vitale buurt.

De strategische doelen

Prettig wonen

Betrokken gemeenschap

Passende zorg

Er zijn voldoende geschikte en betaalbare woningen, ook voor specifieke doelgroepen en voor wonen met zorg.

Vanuit betrokkenheid en gedeeld eigenaarschap is vormgegeven aan ontmoeten, meedoen, zingeving, voor en met elkaar.

Passende zorg wordt door formele en informele zorg samen vorm gegeven. De nieuwe norm is: ‘zelf als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan’.

Prettig wonen Geschikte woningen en innovatieve woonvormen Er zijn voldoende, geschikte woningen voor zelfstandig wonende ouderen en ouderen die meer zorg nodig hebben, waaronder tussenwoonvormen. Dit concretiseren we door zicht te krijgen op het benodigde aantal woningen voor ouderen en op de geschiktheid van de huidige woningvoorraad voor ouderen. Zorggeschikte woningen zijn rond de verspreid liggende zorgvoorzieningen geclusterd.

Betaalbare woningen We streven naar huur- en koopwoningen in de categorieën sociale huur, middeldure huur en koop tot de NHG-grens.

Doorstroming Ouderen stromen door naar meer geschikte woningen, zoals zorggeschikte woningen. Door in te zetten op doorstroming bij ouderen worden de meeste verhuisbewegingen gerealiseerd. Daardoor komen er bijvoorbeeld ook voor jongeren en gezinnen woningen vrij.

Toekomstgericht Ouderen denken tijdig na over hoe zij oud willen worden, ook rond wonen. Is mijn huidige woning en leefomgeving geschikt (te maken)? Of kan ik beter verhuizen? Door hier tijdig op te anticiperen, houden ouderen zelf de regie.

Veiligheid Ouderen voelen zich veilig in en om hun huis. Onder meer door een leefbare en toegankelijke omgeving.

Betrokken gemeenschap Ontmoeten De leefomgeving faciliteert ontmoeting, zowel binnen als buiten, voor jong en oud. Beroepskrachten en inwoners werken samen om ontmoeting vorm te geven. Parken, pleintjes en bankjes zijn zodanig ingericht en aanwezig dat zij informele ontmoeting stimuleren.

Met en voor elkaar Inwoners zetten zich naar vermogen in voor hun buurt. Wederkerigheid is het uitgangspunt. Ouderen zijn geactiveerd om over hun toekomst na te denken. De zorg voor anderen wordt breed gedragen door alle inwoners en mantelzorgers voelen zich versterkt door buurtgenoten en beroepskrachten. Inwoners kennen het aanbod van voorzieningen en de vraag naar ondersteuning in hun buurt.

Iedereen kan mee doen De buurt is zodanig ingericht dat alle inwoners mee kunnen doen, zowel fysiek als sociaal. Buurten zijn toegankelijk, voorzieningen zijn dichtbij (georganiseerd). Inwoners met dementie of andere chronische ziekten, beperkingen, een klein inkomen, van welke achtergrond of leeftijd dan ook, tellen mee en doen ertoe. Inwoners zijn zich bewust van mogelijk ‘ander gedrag’ en zien naar elkaar om. Vervoersvoorzieningen zijn voldoende aanwezig.

Zingeving: gevoel ertoe doen Aanpakken die zingeving bevorderen en de zorg ontlasten, zoals Welzijn op Recept, worden actief toegepast. De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein wordt hiertoe versterkt. Sociale professionals helpen inwoners vorm te geven aan hun zingevingsvraag. Dit kan op individueel, buurt- of dorpsniveau zijn.

Passende zorg Zelf als het kan Inwoners zijn zich ervan bewust wat hun gezondheid positief beïnvloedt, vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Ze worden ondersteund, waar nodig, om hun gezondheid te verbeteren. De leefomgeving stimuleert een gezond (fysiek, mentaal en sociaal) leven.

Thuis als het kan De informele zorg van het sociale netwerk is aanvullend op de formele zorg thuis voor ouderen. Familie, vrienden en vrijwilligers ondersteunen samen met beroepskrachten de kwetsbare ouderen.

Digitaal als het kan Inzet van technologie, E-health en domotica is vanzelfsprekend ondersteunend aan het langer thuis blijven wonen.

Zorg als nodig Het zorgaanbod sluit aan bij het groeiend aantal ouderen met een zorgvraag, thuis, in een tussenvorm of in het verpleeghuis. Daarnaast zijn er specifieke voorzieningen voor Eerstelijnsverblijf, respijt, topklinische voorzieningen. Ouderenzorgorganisaties werken samen zodanig dat in alle wijken de benodigde zorg kan worden verleend.

HOE GAAN WE HET DOEN

"De maatschappelijke opgaven waar we voor staan zijn groot. Als we doen wat we deden, krijgen we wat we kregen. We moeten het dus anders doen."

Kerngroep wonen, welzijn en zorg

Naar een lerende gemeenschap Om die transformatie in de samenwerking vorm te geven, bouwen we aan een lerende gemeenschap. Dit betekent de dialoog aangaan, samen experimenteren en reflecteren daarop, met inwoners en met elkaar. Een kwartiermaker begeleidt die lerende gemeenschap, in ieder geval in de opstartfase. Een essentiële verandering is dat we samen met inwoners en partijen uit de buurt/wijk kijken naar wat nodig is. We sluiten aan bij wat inwoners onder hun buurt/wijk verstaan. Ook zoeken we de samenwerking met partijen buiten de lokale netwerken, zoals kerken, politie, onderwijs, vastgoed. We blijven samenwerken in de lokale netwerken, maar dan doelgericht vanuit een gezamenlijke visie. De maatschappelijke opgave staat centraal. We maken afspraken waar we ons aan verbinden en elkaar op aan kunnen spreken. De bestuurlijke krachten van de betrokken partijen binnen HLT bundelen we in een stuurgroep. Die bevordert slagvaardigheid door mandaten af te geven aan de lokale netwerken en door gebruik te maken van ervaringen, rollen, bevoegdheden en mogelijkheden. Zij stimuleert dat organisaties de opgave centraal stellen en boven hun eigen belangen uitkijken. Ook nieuw is het kernteam HLT Wonen Welzijn Zorg (WWZ) waar we sinds kort mee werken. Dit team vormt de verbinding tussen de lokale netwerken en de stuurgroep. Hierin krijgt het gedeelde eigenaarschap vorm.

In de actiestand, lokaal en in HLT-verband In de lokale netwerken, werken we de doelen SMART uit in actieplannen per gemeente. Daarbij prioriteren we ook wat we wanneer oppakken. Want hoewel alles belangrijk is, kan het niet allemaal tegelijk worden opgepakt. We starten met het maken van de actieplannen na vaststelling van deze overeenkomst. Het streven is dat de actieplannen klaar zijn in de eerste helft van 2023. In de actieplannen staan de benodigde mandaten beschreven die de lokale netwerken nodig hebben om de uitvoering adequaat op te kunnen pakken. Met de uitvoering van onderdelen uit het actieplan kan al eerder worden gestart. Inwoners worden betrokken bij de op te stellen actieplannen. De actieplannen hebben een lokaal deel en een (boven)regionaal deel dat voor alle drie de gemeenten hetzelfde is. Dit omdat sommige doelen een bovenlokale aanpak vragen (denk aan realiseren specialistisch zorgaanbod) en andere heel lokaal zijn. Voor het lokale deel worden lokaal de keuzes gemaakt. Op lokaal niveau werken we met doelen die gelden voor de hele gemeente en specifieke doelen voor een buurt of wijk. De opgaven waar we voor staan, zijn hetzelfde in de drie gemeenten. We kunnen dus veel van elkaar leren en efficiënter werken door gebruik te maken van elkaars ervaringen, rollen, bevoegdheden en mogelijkheden.

Door de krachten te bundelen in HLT-verband kunnen we daadkrachtiger en slagvaardiger optreden.

Samenwerken start bottom up

Kwartiermaker - jaagt aan en versnelt proces inhoudelijke resultaten en samenwerking - geeft vorm aan, jaagt aan en bewaakt de lerende gemeenschap

WAT KOST HET

"We bundelen onze energie én middelen. Organisatieoverstijgend. Alleen zo kunnen we integraal en effectief werken aan de opgaven."

Kerngroep wonen, welzijn en zorg

Uitvoeringskosten De uitvoering van de actieplannen wordt zo veel mogelijk gefinancierd vanuit bestaande budgetten. Denk aan middelen die al beschikbaar zijn voor: de leefbaarheid van wijken de aanpak van eenzaamheid het individuele en collectieve welzijnsaanbod Welzijn op Recept Daarbij kijken we ook hoe we door middelen te bundelen en te kijken met een integrale blik, deze zo efficiënt mogelijk kunnen inzetten. En zoeken we naar mogelijkheden voor domeinoverstijgende financiering. Daarbij putten we uit ervaringen die hier al binnen andere gemeenten mee zijn opgedaan. Maar er zullen ook extra middelen nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan de kosten om inwoners structureel te betrekken of voorzieningen in de wijk te versterken of op te zetten. Vanuit de actieplannen kijken we wat nodig is en wat de kosten daarvan zijn. Dit wordt apart voorgelegd ter besluitvorming.

Procesfinanciering Om slagvaardig samen te kunnen werken, is een budget nodig om het proces van samenwerking te faciliteren en aan te jagen. De procesfinanciering zetten we in voor: 1. Een HLT-brede kwartiermaker die het traject aanjaagt en versnelt. De kerntaak is het vormgeven, aanjagen en begeleiden van de lerende gemeenschap. We weten welke richting we op gaan, maar de weg ernaar toe geven we samen gaandeweg vorm. Dit vraagt een manier van denken en doen die we bij alle betrokkenen willen stimuleren. Concreet betekent dit dat de kwartiermaker onder meer: het leren en continu verbeteren stimuleert, door te monitoren: tellen en te vertellen; aanspreekpunt is voor partners en andere betrokkenen; een rol heeft in de overleggen van het kernteam en de stuurgroep; lokaal een rol heeft richting de netwerken en de trekkers van de actieplannen, maar geen vaste deelnemer is van de lokale netwerken. 2. ‘Handgeld’ om slagvaardig te kunnen werken. Bijvoorbeeld voor bijeenkomsten, werkgroepen en onvoorziene uitgaven.

Totaalkosten en commitment De incidentele kosten in 2023 bedragen: kwartiermaker handgeld totaal (excl. btw)

€ 36.000 € 20.000 € 56.000

Dit organiseren we via cofinanciering: de helft door de gemeenten (€ 28.000), een kwart door de corporatie (€ 14.000) en een kwart door de zorgaanbieders (€ 14.000). De inzet van de kwartiermaker evalueren we eind 2023. Dan bekijken we of de lerende gemeenschap voldoende staat. En of doorgaan met de kwartiermaker nodig is en zo ja, in welke vorm en omvang. Alle partijen die zich verbinden aan deze overeenkomst zetten energie, middelen en menskracht in. De overeenkomst is niet vrijblijvend, we spreken elkaar aan op de gemaakte afspraken. November 2022

De ambitieovereenkomst is ondertekend door partijen betrokken bij wonen, welzijn en zorg

Omkijken naar een ander Sinds twee jaar is de Componistenbuurt in Lisse een zorgzame buurt. Wat is er veranderd? Leidsch Dagblad 05-01-26, 11:00

De soep wordt ingeschonken bij de buurthap in ’t Poelhuys. © Taco van der Eb Lisse De Componistenbuurt in Lisse is sinds twee jaar een zogeheten zorgzame buurt. Bewoners en professionals werkten samen aan een sterkere sociale cohesie. Maar wat is er in die twee jaar nu echt veranderd? En wat zien de buurtbewoners daarvan terug?

Het is een paar dagen voor Kerst als vrijwilligers Frans, Thea, Lydia en Anne in ontmoetingscentrum ’t Poelhuys een lange tafel opmaken. De ruimte is versierd met kerstboompjes en sfeervolle lampjes. Het bestek, de bordjes en glazen zijn al klaargezet, maar om de kerstsfeer compleet te maken, loopt Frans nog heen en weer met een stapeltje grijze servetten in de vorm van een halve ster. Het drietal bereidt zich voor op de maandelijkse buurthap, waar vanavond zo’n achttien buurtbewoners op afkomen. De buurthap is ongeveer een jaar geleden in het leven geroepen en wordt georganiseerd voor en door bewoners van de Componistenbuurt. „In die maanden zijn we gegroeid van zes naar nu achttien mensen die hier iedere maand komen”, vertelt vrijwilliger Lydia de Heij. „Er is zelfs een wachtlijst, daarom gaan we vanaf volgend jaar twee keer in de maand een buurthap houden.” We moeten niet de illusie hebben dat iedereen elkaar straks moet verzorgen Roxanna van der Zande Buurtverbinder Stek Experiment

De maandelijkse maaltijd voor buurtbewoners is één van de activiteiten die voortkomt uit de proef ’zorgzame buurten’ waar de HLT-gemeenten (Hillegom, Lisse en Teylingen) de afgelopen twee jaar mee hebben geëxperimenteerd. Het idee achter een zorgzame buurt is dat de gemeente, woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties samenwerken met de bewoners om een buurtnetwerk op te bouwen. Zo’n netwerk moet ervoor zorgen dat mensen wat meer naar elkaar omkijken en dat hulp vragen makkelijker wordt. Daardoor zouden voornamelijk oudere bewoners langer in hun vertrouwde buurt kunnen blijven wonen, waarmee de zorg moet worden ontlast. Buurtverbinder Roxanna van der Zande is actief in de Lissese wijk namens woningcorporatie Stek en licht het concept toe met een voorbeeld. „We moeten niet de illusie hebben dat iedereen elkaar straks moet verzorgen”, benadrukt ze. Het gaat volgens Van der Zande meer om het laagdrempelig benaderen van de buren. „De buurvrouw hoeft bijvoorbeeld niet gewassen te worden, dat is een taak van de thuiszorg, maar helpen bij het repareren van een kapotte lamp of het maken van een afspraak bij de fysiotherapeut kan wel.” In Lisse werd voor dit experiment de Componistenbuurt aangewezen. Volgens de gemeente vanwege de toenemende vergrijzing en de aanwezigheid van trefpunt ’t Poelhuys.

In Teylingen zijn hiervoor de wijk het Oude Dorp en de Bloemenbuurt aangewezen, in Hillegom het Olympiakwartier. De buurtbewoners Het is de bedoeling dat er vanuit de gemeenschap initiatief komt om activiteiten te organiseren en elkaar te ontmoeten. Daar zijn de bewoners van de Componistenbuurt mee aan de slag gegaan. Zo bestaat er sinds anderhalf jaar een buurtteam, dat onder leiding staat van voorzitter Bianca Opdam en secretaris Nienke ten Hengel. Samen met een aantal andere vrijwillige buurtbewoners zetten zij zich wekelijks in om de mensen in de buurt met elkaar in contact te brengen. Naast een kloof tussen de huur- en koophuizen was de Componistenbuurt, volgens Opdam en Ten Hengel, voor de proef al een plek met verschillende Whatsappgroepen en hier en daar een buurtborrel. „Maar die activiteiten waren vooral gericht op leuke dingen”, vertelt Opdam. „Ik merk nu dat er meer structuur komt. Zo hebben we een gift van de Rabobank gekregen. We zijn nu als buurt aan het kijken waar dat geld dan heen gaat en of dat wel ten goede komt van alle bewoners.” Daarnaast organiseren de buurtbewoners een wekelijkse crea-middag en de warme buurthap. Er wordt ook eens in de drie maanden een nieuwsbrief verspreid, gefinancierd en gemaakt door de buurt zelf. Recent zette het buurtteam weer een nieuwe stap, ze organiseerden de allereerste bewonersvergadering.

„We merken nu dat de belangrijkste pijlers echt gaan lopen”, vertelt Opdam. We weten wel waar we naartoe willen, maar eigenlijk nog niet hoe Rosanne Maters Procesbegeleider HLT-samen Gezamenlijke zoektocht Organisaties, zoals Stek, Welzijnskwartier en de gemeente, spelen hier een ondersteunende rol in. Er zijn buurtverbinders van Stek, de gemeente en Welzijnskwartier die de wijk in gaan om in gesprek te gaan met bewoners, ze helpen bij het organiseren van activiteiten of ondersteunen buurtbewoners bijvoorbeeld bij het aanvragen van fondsen. „Onze opdracht vanuit ons was destijds om de mensen in de buurt te ondersteunen waar nodig, maar ook om hen aan zet te krijgen”, vertelt Johan Braaksma, buurtverbinder bij Welzijnskwartier. „We hebben bijvoorbeeld die omslag gemaakt bij de ideeënbrouwerij (een avond waarbij met bewoners is gesproken over het verbeteren van de sociale cohesie, red).”

„Die hebben wij georganiseerd, maar daarna hebben we gezegd: nu gaat het buurtteam ons uitnodigen. Dus niet meer wij gaan het allemaal regelen en wij weten wel wat goed is voor jullie. De buurtbewoners weten zelf wel wat ook goed is voor hen en welke organisaties zij daarbij nodig hebben.” Wel merken de gemeente en betrokken zorg- en welzijnsorganisaties dat het nog wat zoeken is in het experiment. Zo moeten er stappen worden gemaakt op het gebied van communicatie en wordt er gekeken welke organisatie verantwoordelijk is voor welk onderdeel binnen een zorgzame buurt. „Het is een gezamenlijke zoektocht. We weten wel waar we naartoe willen, maar eigenlijk nog niet hoe”, vat procesbegeleider Rosanne Maters samen. De zorgzame buurt vind ik een beetje een stokpaardje van de gemeente Rogier Buurtbewoner Stokpaardje In de wijk zijn de meningen over de zorgzame buurt verdeeld. De 61-jarige José loopt een rondje door de buurt terwijl ze haar hondje uitlaat. Ze merkt wel dat er meer gebeurt in de wijk. „Ze hebben sinds kort een folder die ze uitbrengen en al jaren een appgroep”, vertelt ze. „Het voelt wel goed, iedereen is vriendelijk en praat met elkaar.” Daar prijst ze de jonge generatie voor. „Het opzetten van de activiteiten bij ’t Poelhuys bijvoorbeeld, dat is toch de jonge generatie die dat opgepakt heeft.

Die hebben het eigenlijk veel breder getrokken dan dat wij het vroeger hadden, met alleen maar je buurtjes en je straat.” Ook buurtbewoners Rogier en Gerard merken dat er meer beweging is in de buurt, maar uiten ook kritiek. „De zorgzame buurt vind ik een beetje een stokpaardje van de gemeente”, zegt Rogier. „Ik ben er niet op tegen en vind het goed wat het buurtteam allemaal doet en organiseert, maar de gemeente zou eigenlijk structureel meer moeten investeren in zorg.”

De Componistenbuurt in Lisse. De buurt ligt ingeklemd tussen de Ruishornlaan, het Mondriaanpark en de Greveling. © Foto Hielco Kuipers De toekomst Daar waar de professionele organisaties nog wat stappen te maken hebben, ontwikkelt het buurtteam door. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar het opzetten van ’voorzorgcirkels’. „Dat is een cirkel van ongeveer tien tot vijftien personen die voor elkaar zorgen of elkaar helpen”, legt Ten Hengel uit. „Stel er moet iemand uit de cirkel naar het ziekenhuis, maar die heeft geen auto, dan kan iemand anders uit de cirkel meerijden of je past bijvoorbeeld op elkaars kind.” De gemeente en welzijnsorganisaties benadrukken allemaal dat het werken aan een zorgzame buurt een lange adem vergt. „Daar is vertrouwen en succes voor nodig bij zowel professionals als betrokken bewoners”, vertelt procesbegeleider Maters. Dat ziet ook Johan Braaksma, buurtverbinder bij Welzijnskwartier. „Ik zag laatst een wijk in Hoogeveen, daar loopt het wel lekker, maar die zijn al zeventien jaar bezig. Daar is die twee jaar hier nog niks bij.” Hoewel dat proces voortduurt, wordt de proef de komende jaren wel uitgebreid naar andere wijken in Lisse. Ook die plannen worden het komende jaar uitgewerkt. Zo moeten er in ’t Poelhuys meer activiteiten worden georganiseerd voor de hele Poelpolder en gaat Welzijnskwartier daar een grotere rol spelen.

Het toetje Maar zover is het nu nog niet. De bewoners van de Componistenbuurt genieten tijdens de buurthap met z’n allen nog even van hun soepje. Omdat het Kerst is, heeft de Jumbo ook een lekker toetje gedoneerd. Over de zorgzaamheid van de buurt zijn ook hier de meningen verdeeld. Veel aanwezigen wonen bij elkaar in de flat en houden elkaar goed in de gaten, maar contact met de buurtbewoners daarbuiten hebben ze niet echt. Ook Anneke (74) en haar buurvrouw Maria (73), zijn blij met de maandelijkse buurthap. „Ik kom iedere maand, als het kan. En als je ziek bent, komen ze het brengen”, vertelt Anneke. Ze heeft lang in Rotterdam gewoond en vindt de betrokkenheid in Lisse al een wereld van verschil met die in de grote stad. „Ik heb een tijdje in Rotterdam Charlois gewoond en daar leeft iedereen meer voor zichzelf, hier zeggen mensen tenminste gedag als je op straat loopt.”