Db01 Raadsbrief Ontwikkelingen thema Duurzame Opwek Elektriciteit.pdf

Raadsbrief Ontwikkelingen thema: Duurzame Opwek Elektriciteit (DOE) aan: datum:

de raad van de gemeente Hillegom

ons kenmerk: Z-24-379440 datum collegevergadering: 12 november 2024 Mevr. C.J. Hoekstra portefeuillehouder: behandelend ambtenaar: emailadres: telefoon: embargo:

Marijke Waterreus M.Waterreus@HLTsamen.nl 14 0252 ☐

Inleiding In de omgevingsvisie ‘Heerlijk Hillegom’ heeft de gemeente Hillegom de ambitie uitgesproken in 2050 energie-en klimaatneutraal te willen zijn. Op 9 december 2021 heeft de raad de Lokale Energiestrategie (LES) vastgesteld. Met het vaststellen van de LES heeft de raad tussentijdse doelstellingen voor 2030 vastgelegd. Op het onderdeel duurzame opwek elektriciteit heeft de raad als doelstelling voor 2030 om 38% van zijn elektriciteitsvraag zelf duurzaam op te wekken (159 TJ). In het uitvoeringsprogramma Energietransitie heeft het college een aantal projecten benoemd die gaan bijdragen aan het behalen van deze doelstelling, waaronder het project “van zoekgebieden naar zoeklocaties”. Naast de gemeentelijke doelstelling hebben we ook een regionale ambitie voor duurzame opwek in de RES 1.0 vastgelegd. Deze ambitie is vormgegeven in een regionaal bod, RESbod. De RES Holland Rijnland heeft in 2021 een RES-bod neergelegd om in 2030 1,14 TWh hernieuwbare elektriciteit op te wekken. De provincie Zuid-Holland heeft onlangs geconstateerd dat het behalen van dit bod niet mogelijk is met de huidige zoekgebieden en roept gemeenten en regio op (conform provinciaal coalitieakkoord) tot het zoeken naar locaties voor windmolens.

Met deze raadsbrief informeren wij u over de ontwikkelingen die de afgelopen maanden hebben plaatsgevonden op het thema duurzame opwek zowel regionaal (Holland Rijnland) als provinciaal, en blikken we vooruit. Holland Rijnland In Holland Rijnland wordt al geruime tijd door alle gemeenten, provincie, hoogheemraadschap, omgevingsdienst en netbeheerder samengewerkt aan het thema energie. In 2017 sloot de regio het Energieakkoord. In het verlengde daarvan is de RES 1.0 ontwikkeld en op 27 mei 2021 vastgesteld door de raad van Hillegom. De regionale ambitie in de RES 1.0 is om in 2030 1,14 TWh hernieuwbare elektriciteit op te wekken met een combinatie van zon op (grote) daken en velden en met windturbines. Vanuit diverse raden in de RES-regio zijn amendementen ingebracht waardoor een groot aantal zoekgebieden is afgevallen. Daardoor kan het bod niet gehaald worden. In het bestuurlijk overleg RES is afgesproken om vast te houden aan het regionale RES-bod en gemeente zelfstandig op zoek gaan naar locaties voor de opwek van duurzame elektriciteit en/of wat de bijdrage kan zijn aan het RES-bod. De vooruitgang is echter nog niet in lijn met de ambitie. Daarom is afgesproken deze een extra impuls te geven vanuit het Energieprogramma Holland Rijnland. Energieprogramma Holland Rijnland Het Energieprogramma coördineert en ondersteunt gemeenten bij de uitvoering van ambities uit de RES 1.0.

Concreet betekent dit voor de opgave ‘opwek duurzame elektriciteit’ dat er is ingezet op de inhuur van de benodigde menskracht en expertise om

1

de RES en gemeenten te ondersteunen. Dit is vormgegeven in de taskforce DOE (duurzame opwek elektriciteit). Taskforce DOE Ingenieursbureau Stantec is, na een aanbesteding, de partij die gemeenten, kan ondersteunen met het zoeken naar nieuwe locaties voor de opwek van duurzame energie en het opstellen van beleid voor opwek duurzame energie. Bij de start van hun opdracht in maart werd al snel duidelijk dat ook de provincie Zuid-Holland de RES regio’s in haar werkgebied wil helpen bij het realiseren van het RES-bod. Provincie Zuid-Holland Op 23 april 2024 heeft Gedeputeerde Staten (GS) RES Holland Rijnland geïnformeerd over de Routekaart RES Elektriciteit die is vastgesteld. In deze Routekaart is een stappenplan geschetst waarmee de provincie haar verantwoordelijkheid neemt om te komen tot nieuwe zoeklocaties voor windmolens om het RES-bod te kunnen realiseren. De GS-brief ‘Routekaart RES Elektriciteit’ is als bijlage toegevoegd. De provincie wil samen met gemeenten op zoek naar zoeklocaties voor windenergie en deze locaties meenemen in de procedure tot wijziging provinciaal Omgevingsbeleid. In Januari 2025 start de provincie met het opstellen van de Omgevingseffect Rapportage (OER), waarbij bestaande en nieuwe zoekgebieden voor windenergie voor meer dan 3 windturbines onderzocht worden.

Tot eind november 2024 is het voor gemeenten mogelijk om voorkeurszoeklocaties op te geven die kunnen worden meegenomen in de omgevingseffect rapportage, bijvoorbeeld kleinere locaties. Gemeente Hillegom Hillegom heeft als doel om voor 2030 159TJ duurzame opwek te realiseren. Een deel hiervan 111TJ verwachten we op dak te realiseren. Dit betekent dat Hillegom minimaal nog 48 TJ duurzame energie moeten opwekken om het doel in 2030 te realiseren. In de regio zijn kansen om in de toekomst huizen met een collectief warmtenet van aardwarmte te voorzien. Als deze kansen worden benut kan de totale elektriciteitsvraag lager zijn dan eerder ingeschat. Bij het opstellen van de Transitievisie Warmte is destijds uitgegaan is van een midden scenario waarbij ook aquathermie en de warmtepomp in de berekening zijn meegenomen. Voor de ambitie 2030 heeft dit geen effect maar voor de ambitie 2050: energieneutraal, kan het betekenen dat er iets minder energie duurzaam hoeft worden opgewekt. Zoals ook in de LES staat, pleit Liander nog steeds voor een mix van zon en wind om evenwicht en continuïteit in de opwek van elektriciteit te realiseren. Waar kan Hillegom 48TJ opwekken om aan de ambitie 2030 te voldoen? Naast zon op dak moet Hillegom op andere locaties duurzame energie opwekken om aan haar ambitie te kunnen voldoen.

In de LES staat aangegeven dat dit gezocht moet worden in zon langs infrastructuur, zon op land en wind op land zo staat in de LES. Tijdens de participatie sessies voor het opstellen van de LES in het voorjaar van 2021 bleek dat inwoners van Hillegom positief zijn over een energieneutrale gemeente in 2050, echter negatief staan tegenover windturbines en zonneweides. De betrokken inwoners benadrukten met name de ontwikkeling zon op dak. Het is inmiddels bekend dat met zon op dak alleen de ambitie niet gerealiseerd gaat worden. Zon langs infrastructuur Er is gekeken naar zon langs spoor en geconcludeerd dat een haalbare businesscase niet aan de orde is. Daarnaast is uit overleg met ProRail gebleken dat ProRail in onze omgeving nog niet positief tegenover staat. Zon op land Zon op land is een onderdeel van het programma landelijk gebied en duurzame Greenport. Uit de onlangs gehouden inwoners peiling blijkt een meerderheid van de respondenten negatief te staan ten opzichte van duurzame opwek door wind of door het transformeren van 1e klas bollengronden.

2

Wind op land In Hillegom zijn er op de provinciale kaart en de RES, kleine zoekgebieden voor wind opgenomen , kleiner dan 3 windturbines, vanwege wettelijke belemmeringen. Op dit moment is nog onduidelijk of er in de OER van de provincie locaties in Hillegom worden onderzocht. De zoekgebieden in Hillegom liggen met name op de grens tussen Hillegom en Lisse en op de grens tussen Hillegom en Bennebroek. Gezamenlijk optrekken met de gemeente Lisse is een mogelijkheid. Lisse is onlangs gestart met een inwonersraadpleging naar voorwaarden bij de realisatie van windturbines in hun gemeente. Lisse heeft de provincie gevraagd alle zoekgebieden in Lisse te betrekken bij de omgevingseffectrapportage. Hoe verder? In Hillegom wordt gestart met een werkbezoek aan een windturbine en een aardwarmtestation. Tijdens het werkbezoek wordt door een windenergiecoöperatie de voor en nadelen van een windturbine gepresenteerd waarbij deze geëxploiteerd wordt via een coöperatie. Begin 2025 zijn de uitkomsten van de Omgevingseffectrapportage van de provincie bekend en wordt duidelijk wat er op grond van de regelgeving in onder andere Hillegom en Lisse met wind mogelijk is. Ook de besluitvorming over het programma landelijk gebied duurzame Greenport vindt begin 2025 plaats. Op basis van deze gegevens komt het college in 2025 met een raadsvoorstel duurzame opwek in relatie tot de ambitie 2030.

Bijlagen: 1. de GS-brief ‘Routekaart RES Elektriciteit’

3