D33 Burgemeester Van Erk, raadsrapportage Covid-19 - februari 2021.pdf

Hillegom Aan de gemeenteraad van Hillegom

Onderwerp: Raadsbrief covid-19, 24 februari 2021 Behandelend ambtenaar: corona@hltsamen.nl Geachte leden van de Raad,

De huidige lockdown en daarbij behorende maatregelen zijn verlengd en dat heeft invloed op iedereen. De horeca heeft al op 14 oktober zijn deuren moeten sluiten. Door oplopende besmettingsaantallen in heel Nederland ging Nederland net voor de feestdagen op 15 december 2020 in een lockdown. In de persconferentie van 23 februari heeft premier Rutte aangekondigd dat de huidige lockdown wordt verlengd en met 15 maart. Voor sommige inwoners raakt dat niet alleen op een mentaal vlak maar ook op een financieel vlak. Middels deze raadsbrief wil ik u informeren over besluiten die ik heb genomen in het kader van de coronacrisis. Zoals in de laatste raadsbrief van januari 2021 zal ik u maandelijkse op de hoogte stellen. De informatie die u in deze brief aantreft heeft betrekking op de periode van 16 januari tot en met 23 februari 2021. In de raadsbrief covid-19 zal ik de volgende 3 hoofdthema’s nader toelichten: 1. Covid-19 gerelateerde gebeurtenissen in de afgelopen periode 2. Ontheffingen, aanwijzingen en handhaving 3. Vooruitblik op covid-19 gerelateerde projecten

Wellicht ten overvloede wil ik u nogmaals wijzen op het feit dat meer actuele en gedetailleerde informatie via de wekelijkse raadsmail covid-19 en de raads-WhatsApp groep uw kant op zullen komen. Indien u naar aanleiding van deze rapportage vragen heeft dan kunt u deze, naast de gebruikelijke wegen, ook mailen naar corona@hltsamen.nl. Uw vraag wordt dan zo snel mogelijk beantwoord.

Hillegom 1. Covid-19 gerelateerde gebeurtenissen in de afgelopen periode Lockdown: Door oplopende besmettingsaantallen in heel Nederland ging Nederland net voor de feestdagen op 15 december 2020 in een lockdown. In de persconferentie van 2 februari heeft premier Rutte aangekondigd dat de huidige lock-down wordt verlengd tot 2 maart. Wel mochten vanaf maandag 8 februari het basisonderwijs en de kinderdagverblijven weer open. Ook mochten alle winkels gaan werken met een ‘bestel en afhaal’ systeem (click & collect). Het kabinet heeft tevens besloten om de avondklok te verlengen tot 3 maart 04:30. Op 16 februari is de avondklok door de rechtbank tijdelijk buitenwerking gesteld, maar dezelfde dag heeft het gerechtshof bepaald dat de regeling met betrekking tot de avondklok nog van kracht blijft. Aankomende vrijdag zal het Gerechtshof in hoger beroep uitspraak doen over dit geschil, u zult over de uitkomst van deze procedure en de gevolgen van de uitspraak nader geïnformeerd worden. Tijdens de persconferentie van dinsdag 23 februari heeft premier Rutte aangekondigd dat de avondklok verlengd wordt tot en met 15 maart 2021. Besmettingen binnen de gemeente: In bijlage 1 treft u actuele cijfers rondom de besmettingen binnen onze gemeente en die van Hollands midden.

Vaccinatie: GGD Hollands Midden staat in nauw contact met onze gemeente ten aanzien van de ontwikkelingen rondom de vaccinaties. In aanvulling op de raadsmail van 27 januari vind u hier onder de volgende ontwikkelingen:  Vanaf maandag 15 februari 2021 is er in Leiden begonnen met het vaccineren van de vervolggroep medewerkers langdurige zorg met het AstraZeneca vaccin. Dit betekent dat er in Leiden met twee verschillende vaccins wordt gevaccineerd (Pfizer/AstraZeneca).  Op 15 februari waren er 19.432 personen op de priklocatie van de GGD gevaccineerd. 1  Het verloop van het vaccineren die in het begin traag was, begint op stoom te komen. De levering van voldoende vaccins blijft een probleem.  Naast de huidige vaccinatielocatie in Leiden, start de GGD op 15 februari ook met vaccineren op de vaccinatielocatie in Gouda. Daarna volgen vaccinatielocaties in Noordwijkerhout die naar verwachting in april geopend zal worden (Conference Centre Leeuwenhorst). Inwoners van Hillegom zouden dan ook op deze locatie gevaccineerd kunnen worden. In Alphen aan den Rijn opent een vaccinatielocatie per 1 maart. De GGD zorgt ervoor dat de locaties eerder al helemaal klaar zijn om te worden gebruikt. Mochten er onverwacht extra leveringen van vaccins komen, dan kunnen zij ook hier direct beginnen met vaccineren.

 De GGD Hollands Midden is druk bezig met het uitrollen van de landelijke vaccinatiecampagne.  Aanvullend op deze informatie is als bijlage 2 aan deze raadsmail achtergrondinformatie over de routekaart ten aanzien van de coronavaccinatie toegevoegd.

Datalek: Op 4 februari jl. heeft de GGD ten aanzien van de diefstal van datagegevens een brief toegezonden naar het college. Deze brief treft u als bijlage 3 van deze raadsrapportage.

1

Actuele data is beschikbaar via deze website: https://eengezonderhollandsmidden.nl/dashboard/dashboardthemas/corona

Hillegom Tijdelijke wet maatregelen covid-19 Het is de bedoeling dat de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (hierna: covid-wet) wordt verlengd tot 1 juni 2021. Hierdoor blijft het ook na 1 maart mogelijk om maatregelen te treffen ter bestrijding van het corona-virus. Inhoudelijk wordt de wet niet gewijzigd; de burgemeester blijft aan zet voor de handhaving. Aangezien in nagenoeg het hele land het risiconiveau ’zeer ernstig’ geldt, is er nog geen ruimte voor lokaal maatwerk. Wet geldt telkens voor beperkte tijd Op 1 december 2020 is de covid-wet in werking getreden voor de duur van drie maanden. Deze wet vormt de juridische grondslag voor het treffen van diverse maatregelen ter bestrijding van het coronavirus. Omdat niet te voorspellen is, hoe de verspreiding van het virus verloopt, is het lastig om vooraf te bepalen hoe lang de maatregelen nodig zijn. Bovendien gaat het om ingrijpende maatregelen die niet langer moeten duren dan strikt noodzakelijk. Daarom geldt de wet in beginsel tot 1 maart 2021. De wet kan telkens voor maximaal drie maanden worden verlengd. Het is de bedoeling dat van deze verlengingsmogelijkheid gebruik wordt gemaakt. Het Koninklijk besluit waarbij dit wordt geregeld is nog niet bekendgemaakt.

Maatregelen blijven noodzakelijk Het Outbreak Management Team heeft aangegeven dat de epidemiologische situatie nog steeds kwetsbaar is en schat de situatie ook op lange termijn in als zeer zorgelijk. Het doel van het kabinet is om het besmettingsniveau zo snel mogelijk te verlagen, de verspreiding te vertragen en nieuwe buitenlandse varianten zoveel mogelijk te weren. Ook de komende maanden is het nodig om hiervoor maatregelen te kunnen treffen. Die concrete maatregelen zijn opgenomen in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19. De Afdeling advisering van de Raad van State begrijpt de noodzaak om de covid-wet te verlengen en heeft hierover positief geadviseerd.

Hillegom 2. Ontheffingen, aanwijzingen en ingezette handhaving Met het verlengen van de lockdown en daarbij behorende maatregelen is er de afgelopen periode tot het opstellen van deze raadsbrief geen aanleiding en mogelijkheid geweest om ontheffingen te verlenen of plaatsen aan te wijzen. Per 23 januari 2021 zijn de landelijke maatregelen verder aangescherpt en is de avondklok in werking getreden. De avondklok loopt vooralsnog tot en met 9 maart. Op 16 februari is de avondklok door de rechtbank tijdelijk buitenwerking gesteld, maar dezelfde dag heeft het gerechtshof bepaald dat de regeling met betrekking tot de avondklok nog van kracht blijft. Aankomende vrijdag zal het Gerechtshof in hoger beroep uitspraak doen over dit geschil, u zult over de uitkomst van deze procedure en de gevolgen van de uitspraak nader geïnformeerd worden. In de tussentijd is er een spoedwet aangenomen ten aanzien de avondklok. Tijdens de persconferentie van dinsdag 23 februari heeft premier Rutte aangekondigd dat de avondklok verlengd wordt tot en met 15 maart 2021. Voor wat betreft het toezicht op de naleving van de avondklok geldt dat de primaire bevoegdheid bij de politie ligt. Sinds 25 januari zijn onze boa’s ook bevoegd om de naleving van de avondklok te controleren. De boa’s zijn hier, in samenwerking met onze partners, dagelijks mee bezig.

De wijze waarop het toezicht de afgelopen periode heeft plaatsgevonden is identiek aan de wijze waarop het toezicht sinds de verscherping heeft plaatsgevonden. Dit heeft tot gevolg dat er, waar mogelijk, coachend handhavend wordt opgetreden en dat men middels het aanspreken ertoe bewogen wordt om alsnog tot naleving van de regels over te gaan. Dit heeft erin geresulteerd dat er de afgelopen periode geen boetes zijn geschreven. Voor wat betreft de naleving van de avondklok ligt dit iets anders, hier is het coachend handhaven niet van toepassing en wordt er bij overtreding gelijk tot verbaliseren overgegaan. Gedetailleerde cijfers ten aanzien van bekeuringen vanuit de politie zullen nog op een later termijn gedeeld worden. Daarnaast is er een last onder dwangsom opgelegd aan een onderneming welke open was terwijl hij op grond van de geldende maatregelen gesloten diende te zijn.

Hillegom 3. Vooruitblik covid-19 gerelateerde projecten De VO-scholen laten alleen examenleerlingen en kwetsbare leerlingen naar school komen, verder geven ze online les. Voor sommige leerlingen zijn het zware tijden, anderen varen er juist wel bij. Een aantal VO-scholen maakt gebruik van ruimten buiten de school om de 1 ½ meter afstand te kunnen aanhouden. De open dagen voor de leerlingen uit groep 8 zijn volgens regionale afspraken allemaal online. Tijdens de persconferentie van dinsdag 23 februari heeft premier Rutte aangekondigd dat de VO-scholen behalve voor de examenleerlingen en kwetsbare leerlingen ook voor de andere leerlingen weer open gaat per 1 maart. Elke leerling gaat minimaal 1 dag per week naar school. Standaard covid-19 voorwaarden blijven gelden indien er sprake is van een positieve besmetting bij leerling of docent. De basisscholen en de kinderopvang (behalve de buitenschoolse opvang) zijn sinds 8 februari weer open. De basisscholen houden hun leerlingen zoveel mogelijk bij elkaar gedurende de lesdag. Pauzes doen ze met dezelfde groep en op verschillende pleinen als dat mogelijk is. Zo proberen ze de contactmomenten zo gering mogelijk te houden. Mondkapjes dragen mag maar is niet verplicht op basisscholen, wel op het VO.

Er zijn bij de basisscholen al verschillende berichten van ouders binnen gekomen dat ze niet willen dat hun kind op school een Coronatest ondergaat. Mandatering toezichthouder kinderopvang in het kader van tijdelijke maatregelen bestrijding Covid: De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (TWM) wijzigt de Wet publieke gezondheid (WPG). Maatregelen in de kinderopvang zijn daar onderdeel van. Vanaf 9 januari 2021 geldt het nieuwe artikel 58r WPG. Hiermee zijn voor toezicht en handhaving op de maatregelen, de relevante artikelen uit de we kinderopvang van toepassing verklaard. Zo is oa bepaald dat de Directeuren publieke gezondheid (DPG) toezicht houden op de maatregelen rondom kind centra. Het is mogelijk dat onze gemeente of GGD te maken krijgt met een situatie waarbij direct ingrijpen nodig is om verspreiding van Covid-19 te voorkomen. Om ervoor te zorgen dat de DPG snel en slagvaardig kunnen handelen heeft ons college op 26 januari besloten om de bevoegdheid van de burgemeester tot bevel, aan de DPG te mandateren. Bollenvelden/corso/Keukenhof: De lente komt eraan en de bollenvelden zullen daarmee een aantrekkelijke publiekstrekker zijn. Zoals in de raadsrapportage van januari jl. aangegeven hebben de ontwikkelingen rondom de Bollenvelden onze volledige aandacht. Het is bekend dat er besloten is dat het het Bloemencorso Bollenstreek dit jaar niet zal plaatsvinden.

Er wordt momenteel gekeken naar alternatieve vormen voor het Bloemencorso. Er is een speciale projectgroep gestart die zich bezighoudt met de mogelijke opening van het Keukenhof, de alternatieven van het corso en het in bloei komen van de bollenvelden. Zij bereiden zich voor op verkeersstromen en aantallen bezoekers aan deze attracties waar onze gemeenten wereldwijd bekend om zijn.

Hillegom Ijspret: In het weekend van 12-14 februari is op uitgebreide schaal genoten van het natuurijs om te schaatsen op de plassen en de vaarwegen in ons gebied. In afstemming met de VRHM zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 

 

Tijdelijke koek-en-zopie uitgiftepunten zijn toegestaan conform reguliere gemeentelijke handelswijze. Er is geen ontheffing verleend op grond van de Drank- en horecawet. De gebruikelijke corona-maatregelen zijn hierbij in acht genomen (1,5 m, to-go beleid). Geen controle op standplaatsvergunning. Wel toezicht op naleving corona-maatregelen. In het weekend heeft de inzet m.b.t. het schaatsen voorrang om de inzet in de winkelgebieden. Er zijn door handhaving en toezicht meerdere hotspots intensief gemonitord. De inzet van de BOA’s is ondersteund door de inzet van particulier ATC-verkeerstoezicht.

Het weekend is goed verlopen. Op diverse plekken is het gezellig druk geweest. Het heeft, op een enkele nat pak van een schaatser, niet tot grote problemen geleid. Alle betrokken gemeentelijke diensten waren goed voorbereid op te verwachte calamiteiten. Bij de N208 is de parkeersituatie tijdelijk door ATC verzorgd, terwijl dit normaliter een taak van de provincie is. Netwerkstrategie De netwerkstrategie heeft als doel om via ketenpartners in ons netwerk door te dringen in de haarvaten van de samenleving en in verbinding te blijven met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen. De vraag die daarbij centraal staat is: Wat kunnen wij als gemeente in ‘onze haarvaten van de samenleving’ doen en bewerkstelligen om corona te bestrijden en de maatregelen zo goed mogelijk na te leven? De wethouders doen dit in samenwerking met ambtelijke ondersteuning zoveel als mogelijk binnen hun eigen portefeuilles. In het kader hiervan is de afgelopen maand specifiek aandacht geweest voor de ondernemers. Voor de horeca heeft een digitale bijeenkomst plaatsgevonden en met enkele ondernemers van de zogenaamde contactberoepen en winkeliers zijn gesprekken gevoerd om te inventariseren waar momenteel de grootste knelpunten liggen en vooral om in verbinding te blijven met onze inwoners, ondernemers en verenigingen.

Via een persbericht en sociale media zijn ondernemers ook uitgenodigd om het gesprek aan te gaan met het college. Evenementen De Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19 (TWM) is met 3 maanden verlengd tot eind april. De verwachting is dat de TWM nogmaals verlengd zal worden tot 1 juni 2021. Met de veiligheidsregio (die de advisering doet rondom evenementen) is afgesproken dat grootschalige risico-evenementen niet worden toegestaan tot twee maanden na intrekking van het landelijk verbod op evenementen. Deze termijn is nodig om de advisering en het vergunningstraject zorgvuldig te doorlopen. Formeel worden aanvragen voor deze categorie evenementen pas in behandeling genomen als het landelijk verbod is ingetrokken of wanneer daar concreet zicht op is. De minder risicovolle evenementen (bijvoorbeeld een braderie of een kindervakantieweek) zullen eerder georganiseerd mogen worden. Hierbij wordt uitgegaan van de door de Rijksoverheid gepubliceerde routekaart. Op 3 februari is een brief verzonden aan alle evenementenorganisatoren waarin het bovenstaande uitgelegd is. Winkelgebieden Vanaf 15 december moesten de niet essentiële winkels hun deuren gesloten houden. Een flinke tegenvaller voor de ondernemers die daardoor hun omzet zeker rondom de feestdagen, misliepen.

Vanaf 10 februari is het bestellen en afhalen van producten via click & collect in winkels mogelijk geworden conform de maatregelen van de Rijksoverheid. Via de doelgroepenbenadering heeft onze accounthouder bedrijven contact gezocht met de ondernemers. In een brief heb ik de ondernemers bovendien uitgelegd hoe er met de mogelijkheid van click en collect omgegaan moet worden. Tijdens de persconferentie van dinsdag 23 februari heeft premier Rutte aangekondigd dat winkels op basis van reserveringen klanten toe mogen laten. Klanten kunnen 4 uur van te voren een reservering maken bij een winkel waarbij de winkel maximaal 6 keer per uur klanten mag toe laten. Winkels mogen daarnaast per verdieping maximaal 2 klanten toe laten.

Hillegom Horeca Omdat er al langere tijd sprake is van een uitzonderlijke situatie voor horecaondernemers, heeft het college op 2 februari een tijdelijke beleidsregel met betrekking tot tijdelijk (verruimde) terrassen vastgesteld. Indien wordt voldaan aan de voorwaarden van de beleidsregel zullen afwijkingen van geldende wet- en regelgeving, voor zover deze regelgeving betrekking heeft op de fysieke uitbreiding van het terrasoppervlak, in beginsel tijdelijk worden toegestaan. Het betreft een geactualiseerde versie van de in 2020 vastgestelde beleidsregel. Momenteel wordt er bovendien gewerkt aan tijdelijke verordening die betrekking heeft op tijdelijk (verruimde) terrassen. Deze verordening is onlangs in de commissie besproken en zal als hamerstuk op 4 maart worden voorgelegd. Hoewel een allesomvattende oplossing op dit moment niet mogelijk is, komt met een dergelijke tijdelijke verordening een stevigere juridische verankering tot stand.

4. Tenslotte Het bieden van perspectief is wat iedereen graag wil, ook ik. Dat blijft een zeer lastig verhaal; het waren in dat opzicht de afgelopen vier weken sombere weken die we gelukkig konden afsluiten met een mooi schaatsweekend en winters wandel weer. Dat geeft in ieder geval wat ontspanning. Verder hoop ik dat de ruimte die ontstaat bij mogelijke versoepelingen gelijkmatig wordt verdeeld over de verschillende sectoren en groepen in de samenleving, zodat iedereen over niet al te lange tijd wat lucht voelt. De maanden maart en april worden heel belangrijk om met elkaar vol te houden, want in die periode lijkt het vaccineren echt op gang te komen.

Met vriendelijke groet, Arie van Erk Burgemeester Hillegom

Hillegom Bijlage 1: Aantal nieuwe besmettingen met corona per week:

Hillegom Bijlage 2: Separaat toegevoegd document “Achtergrond informatie routekaart vaccinatie”

Hillegom Bijlage 3: Separaat toegevoegd document “bericht aan college: GGD en haar datagegevens: werken aan verbeteringen”

Achtergrondinformatie routekaart coronavaccinatie 29 januari 2021 De GGD Hollands Midden is druk bezig met het uitrollen van de landelijke vaccinatiecampagne. Wij merken dat er veel vragen zijn over hoe de GGD dit aanpakt. Waarom bepaalde keuzes gemaakt worden en met welke beperkingen de GGD te maken heeft. In dit document schetsen wij graag de puzzelstukken waar wij mee te maken hebben en hoe wij tot onze aanpak zijn gekomen. Hierbij is steeds het uitgangspunt dat we geen vaccins willen verspillen, wij de Nederlandse wet- en regelgeving moeten en willen volgen, we efficiënt om willen gaan met de schaarste aan artsen en overig medisch personeel en wij ons bewust willen blijven dat we publiek geld besteden en daar ook verantwoording over moeten kunnen afleggen. We willen samen met jullie, binnen de mogelijkheden, ons uiterste best doen iedereen in de regio te vaccineren. Wij zijn daarom blij met de gedeelde ambitie om de inwoners van onze regio laagdrempelig te vaccineren en willen graag creatief meedenken in mogelijkheden dat samen voor elkaar te krijgen.

Landelijke vaccinatiestrategie Nederland heeft niet voldoende vaccins om iedereen tegelijkertijd te vaccineren. Daarom heeft het kabinet een volgorde gemaakt wie wanneer gevaccineerd wordt. De uitgangspunten voor deze landelijke strategie zijn daarom: • •

De kwetsbaren beschermen Druk op de gezondheidszorg verlagen, zodat de zorg het volhoudt.

Terwijl wij die prioriteiten voor ogen houden, zijn er ook een aantal beperkingen. De volgorde en snelheid van vaccinatie is namelijk afhankelijk van: 1. goedkeuring van de vaccins op Europees niveau; 2. de werking en gebruiksvoorschriften van de vaccins per doelgroep; 3. levering en distributie van de vaccins; 4. of mensen zich laten vaccineren (vaccinatiebereidheid).

1. Goedkeuring vaccins Commerciële partijen binnen de farmaceutische industrie zijn druk bezig met het ontwikkelen van vaccins tegen corona. Zij gebruiken allemaal eigen methoden om tot een vaccin te komen. Voordat een vaccin in Nederland gebruikt mag worden, moet het worden getest op veiligheid, werkzaamheid, bijwerkingen. Hier gelden strenge eisen voor. Net als bij andere vaccins. Bij twijfel over de veiligheid van een vaccin mag het niet worden toegelaten in Nederland. Ook voor de bijwerkingen gelden

strenge regels. De voordelen (de werkzaamheid van vaccins) moeten groter zijn dan de nadelen (eventuele bijwerkingen). De vaccins moeten veilig en betrouwbaar zijn en goed werken. Daar oordeelt het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) samen met het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) over. Ook nadat vaccins zijn goedgekeurd, worden ze in de gaten gehouden. Het Lareb is de organisatie in Nederland die de bijwerkingen registreert en ingrijpt indien blijkt dat er toch belangrijke bijwerkingen zijn die eerder niet zijn opgemerkt. De EMA brengt bij goedkeuring van een vaccin een bijsluiter uit voor medische professionals. Hier staat in hoe het vaccin gebruikt dient te worden, voor welke doelgroep het vaccin geschikt is, wat de bijwerkingen zijn, wat de bewaar- en opslag- en distributievereisten zijn etc. Vanzelfsprekend houdt de GGD zich aan deze regelgeving. Nederland heeft zes merken vaccins ingekocht (Pfizer, Moderna, AstraZeneca, CureVac, Janssen, Sanofi). Toen het ministerie van VWS deze vaccins inkocht was nog niet duidelijk of deze vaccins ook zouden werken en veilig zouden zijn. Het was ook nog niet bekend of deze vaccins überhaupt toegelaten zouden worden op de markt, laat staan wanneer. In feite ‘gokte’ de Nederlandse overheid dus op snelle goedkeuring en toelating tot de markt.

Vandaar dat er van ieder vaccin ook een aantal miljoen doses zijn ingekocht; om kansen op een werkend vaccin te spreiden. Dit zodat tenminste de kwetsbare doelgroepen gevaccineerd kunnen worden. Op dit moment zijn gelukkig al twee vaccins goedgekeurd: Pfizer en Moderna. Naar verwachting worden ook het AstraZeneca-vaccin (half februari) en Janssen (maart/april) goedgekeurd. Maar zeker weten doet de EMA dat niet. De GGD werkt vanzelfsprekend alleen met goedgekeurde vaccins en volgt de bijsluiter van de EMA. 2. Werking vaccins De fabrikant heeft, voordat hij een aanvraag indient bij de EMA, proeven gedaan met het vaccin. Bij deze proeven wordt gekeken naar de werkzaamheid van het vaccin en de bijwerkingen. Bekend is dat veel vaccins (in algemene zin) minder goed werken bij ouderen en/of bij mensen met bepaalde chronische ziekten. Het is daarom steeds afwachten voor welke doelgroep een specifiek vaccin geschikt en veilig is. Als er een vaccin wordt goedgekeurd, betekent dit daarom niet automatisch dat het vaccin voor alle doelgroepen kan worden ingezet. Het Pfizer- en het Moderna-vaccin zijn gelukkig vaccins die goed werken voor alle leeftijdsgroepen, dus ook voor ouderen. Daarom worden deze vaccins bij ouderen ingezet. In die zin heel fijn dat juist deze vaccins al goedgekeurd zijn, omdat ouderen tot de kwetsbare doelgroep behoren.

Of andere vaccins ook goed werken bij ouderen en/of kwetsbaren, is nog niet bekend. 3. Levering en distributie van vaccins Zoals gezegd heeft ieder vaccin heeft zijn eigen gebruiksaanwijzing voor opslag, distributie en toediening. Hieronder een overzicht van de vereisten vanuit de EMA per vaccin. Het complete overzicht is te vinden op: https://lci.rivm.nl/richtlijnen/covid-19-vaccinatie#5-2comirnaty-van-biontech-pfizer Het Pfizer-vaccin (er worden 2,7 miljoen doses aan Nederland geleverd in Q1): • Wordt alleen in hoeveelheden van 195 flacons van 6 doses (=+- 1200 stuks) geleverd, dit mag niet herpakt worden naar kleinere porties: o Het vaccin wordt instabiel van herpakken en verliest daardoor zijn werking. o Herpakken mag wettelijk gezien alleen door een superviserend apotheker worden gedaan. De GGD is wettelijk gezien niet bevoegd vaccins te herpakken. • Moet opgelost worden met een bijgeleverd oplosmiddel en dan per dosis worden opgetrokken in de injectienaald. • Mag na levering niet teveel worden vervoerd. Vanwege de instabiliteit van het vaccin mag een onaangebroken flacon max. 3 uur op transport bij een temperatuur van 2-8 graden (inclusief het transport van de centrale opslaglocatie in Oss naar onze locatie(s)).

• Moet centraal worden opgeslagen op -70 graden Celsius (bij aflevering aan ons is het op koelkasttemperatuur) • Als het uit de vriezer gehaald wordt moet het binnen 5 dagen gebruikt worden, anders verliest het de werkzaamheid. o Het vaccin heeft ongeveer 1 dag nodig om te ontdooien. o Het vaccin moet dus na ontdooiing binnen 4 dagen worden gebruikt. • Moet gedurende die 5 dagen in de koelkast staan op 2-8 graden. • Eenmaal uit de koelkast is het onopgelost slechts 2 uur houdbaar (het moet dus binnen 2 uur in iemands arm worden geprikt). • Moet voor werkzaamheid twee keer toegediend worden met een minimale interval van 35-42 dagen (5-6 weken). • Het restvaccin dat overblijft uit een flesje (= minder dan 1 dosis), mogen wij niet mengen met andere flesjes. Deze ‘spillage’ moet worden vernietigd. • Advies: mensen die gevaccineerd zijn moeten 15 minuten in de gaten worden gehouden onder supervisie van een arts i.v.m. mogelijke allergische reactie. Gezien de beperkte houdbaarheid (4 dagen) i.c.m. de hoeveelheid (bijna 1200) vaccins per levering, moet de GGD minimaal 300 vaccins per dag op één locatie prikken om geen vaccins te verspillen. Het openen van een tweede locatie in de regio is daarom pas mogelijk bij een levering vanaf twee dozen a 1200 vaccins. Een derde locatie bij een derde doos a 1200 vaccins etc.

Het Moderna-vaccin (landelijk worden er in Q1 400.000 vaccins geleverd): • Moet in de koelkast bewaard worden. • Moet na ontdooien binnen 30 dagen gebruikt worden. • Mag na levering op locatie niet meer vervoerd worden ivm instabiliteit van het vaccin. Er mag, vanwege deze eigenschap, ook maar één keer gelopen worden met het vaccin op de vaccinatielocatie. • Kan in kleinere hoeveelheden gebruikt worden (leveringen per 100 vaccins). • Moet twee keer toegediend worden met een minimale interval van 25 dagen (4 weken). • Advies: mensen die gevaccineerd zijn moeten 15 minuten in de gaten worden gehouden onder supervisie van een arts i.v.m. mogelijke allergische reactie.

Gezien het feit dat het vaccin in de koelkast bewaard kan worden en in kleinere hoeveelheden geleverd wordt, is dit vaccin erg geschikt voor toediening op kleine locaties. Het kabinet heeft ervoor gekozen dit vaccin in te zetten voor toediening door de huisartsen en instellingsartsen. Ouderen die niet-mobiel zijn komen hierdoor in aanmerking voor het Moderna-vaccin. o Let op: cliënten moeten 15 minuten in de gaten worden gehouden na vaccinatie onder toezicht van een arts. Niet alle huisartsenpraktijken hebben daarom voldoende fysieke ruimte in hun praktijk om veel prikken te kunnen zetten. Er is te weinig Moderna-vaccin beschikbaar om de volledige doelgroep 60+ te vaccineren. Daarom is ervoor gekozen mobiele ouderen te laten vaccineren door de GGD’en met het Pfizer-vaccin. Mobiele thuiswonende ouderen worden dus gevraagd naar de centrale vaccinatielocaties van de GGD te gaan. AstraZeneca (onbekend hoeveel vaccins er geleverd worden. Stond aanvankelijk op 4,5 miljoen in Q1, maar dit aantal is vanwege vertraging in productie vermoedelijk veel lager) Onbekend, goedkeuring EMA wordt eind januari verwacht. AstraZeneca heeft vertraging in leveringen aan de EU aangekondigd. Het is onduidelijk wat de invloed hiervan is m.b.t. aantallen vaccins dat Nederland geleverd krijgt. Janssen Onbekend CureVac Onbekend Sanofi Onbekend

4. Vaccinatiebereidheid

Om het land weer zonder maatregelen te openen, is een landelijke vaccinatiegraad van 70% nodig. Vaccinatie is altijd vrijwillig en ook gratis. Vanwege chronische ziekten kan medisch gezien niet iedereen een vaccin ontvangen. Daarnaast is er een groep mensen die niet gevaccineerd wil worden. Jongeren tot 18 jaar zijn vaak niet (voldoende) meegenomen in proeven van fabrikanten, dit vanwege het feit dat zij minderjarig zijn en daarom wettelijk gezien niet mee mogen doen aan medicijnstudies. Daarom verleent de EMA geen goedkeuring aan het toedienen van vaccins aan jongeren onder de 18 jaar. Of jongeren in een later stadium wel gevaccineerd kunnen worden, weten wij niet en is afhankelijk van onderzoeksresultaten. De fabrikanten weten momenteel vrijwel niets over de werkzaamheid en bijwerkingen van coronavaccins op jongeren. Jongeren zijn daarom niet meegenomen in de vaccinatiestrategie.

Wat betekent de vaccinatiestrategie voor de GGD Hollands Midden? Schaarste Er zijn landelijk slechts 400.000 Moderna-vaccins. Daarom is het belangrijk dat alleen de mensen die echt niet naar een vaccinatielocatie kunnen komen gevaccineerd worden met Moderna, en de rest zoveel mogelijk met het Pfizer-vaccin worden gevaccineerd. Helaas is ook het Pfizer-vaccin is schaars. Tot 15 februari ontvangt de GGD Hollands Midden slechts één doos (a 1200 doses) Pfizer-vaccins per dag. De EMA laat als gebruiksaanwijzing weten dat vaccins niet herpakt mogen worden. Dit omdat het vaccin dan instabiel wordt en zijn werkzaamheid verliest. Dat houdt in dat de vaccins na het optrekken per dosis niet naar een andere locatie mogen worden vervoerd. Daarom kunnen wij op dit moment niet meer dan één vaccinatielocatie gebruiken. Pas als wij meerdere dozen van het Pfizer-vaccin krijgen, kunnen wij een tweede, derde, vierde enz. locatie openen waar wij die dozen kunnen laten leveren. Openen van nieuwe locaties De GGD is bezig met het openen van grote locaties in de regio zodat wij honderden prikken per dag ook kunnen zetten. Met betrekking tot de locaties kiezen we voor centraal gelegen locaties in de regio, zodat wij het hele geografisch gebied kunnen bedienen.

Wij zijn daarom begonnen in Leiden (centraal voor 2/3e van de inwoners van de regio) en openen als tweede locatie in Gouda (centraal voor de overige 1/3e van de regio). Nogmaals: niet-mobiele personen kunnen terecht bij de huisarts. De locaties die wij openen moeten aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen: • We moeten er duizenden vaccins per dag kunnen zetten (mede met oog op snelheid als er in de toekomst wel voldoende vaccins voorhanden zijn).

•

•

•

•

•

De locaties moeten groot zijn omdat al die honderden/duizenden gevaccineerden 15 minuten in de gaten moeten worden gehouden onder medische supervisie. Daar is veel fysieke ruimte voor nodig. Wij efficiënt en duurzaam willen omgaan met de schaarste aan artsen. Per locatie zijn er minimaal twee artsen nodig (één arts achter de medische balie voor de gezondheidscheck en een arts voor medische incidenten). Omdat wij onze vaccinatielocaties 7 dagen per week geopend hebben, moeten we goed kijken naar efficiënte roostering. De GGD heeft 25 artsen in dienst. Die artsen zijn ook nodig bij onze andere werkzaamheden zoals het bron- en contactonderzoek en advies aan medisch specialisten van instellingen in de regio. Daarnaast hebben ook zij vrije dagen nodig. Het aantal locaties dat wij kunnen openen is ook alleen daarom al beperkt. In het kader van schaarste aan artsen: de vaccinatiecampagne loopt naar verwachting tot oktober 2021. Onze artsen, maar ook onze overige personeelsleden, moeten deze marathon kunnen blijven volhouden. Duurzame inzet van ons personeel is dus een essentieel uitgangspunt. De GGD HM is druk bezig met het werven van artsen, maar de praktijk laat zien dat dit personeel erg schaars is en velen met ons in dezelfde vijver aan het vissen zijn.

De locaties moeten beveiligd worden, er moet ICT liggen, een EHBO-post zijn, voldoende parkeergelegenheid, goede bereikbaarheid met het OV etc. etc. Voor veel van deze zaken huren wij externe expertise in en daar willen wij zo efficiënt mogelijk mee omgaan. Tot slot moeten alle locaties er gewoon echt goed en rustig uitzien. Vaccineren ervaren veel mensen als iets stressvols. Een uitnodigende locatie helpt erg in de ervaring die mensen opdoen in de vaccinatielocaties. Dat helpt mogelijk in de vaccinatiebereidheid: hopelijk komen zij met een positief verhaal thuis en vertellen zij aan anderen een positief verhaal.

Capaciteit Onze maximale capaciteit in de regio is: • • • • • • •

Leiden: 2880 per dag (12 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik) Gouda: 2880 per dag (12 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik) Alphen aan den Rijn: 2880 per dag (12 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik) Noordwijk: 1920 per dag (8 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik) Bergambacht 1920 per dag (8 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik) Zuidplas 1920 per dag (8 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik) Leiderdorp 1920 per dag (8 priklijnen a 12 uur a per 3 minuten een prik)

Totale capaciteit is 16.320 vaccins per dag in de regio*. *) onder voorbehoud van personele capaciteit. Let op: hierin is de vaccinatiecapaciteit van huisartsen en instellingsartsen niet meegenomen.

De locaties die wij openen zijn zo groot dat wij dagelijks 16.320 vaccins kunnen zetten. Als er daadwerkelijk vaccins voorhanden zouden zijn, kunnen wij de hele regio in 2 x 35 dagen vaccineren (2 x 35 dagen omdat de huidige vaccins 2 prikken vereisen). Let op: het is niet waarschijnlijk dat wij al zoveel vaccins geleverd krijgen dat wij direct 12 uur opengaan. Het is daarom onze verwachting dat wij tenminste tot eind april 8 uur per dag per locatie opengaan. Uiteraard kunnen wij onze openingstijden uitbreiden als blijkt dat er meer vaccins worden geleverd. Wij willen ons graag zo goed mogelijk voorbereiden om iedereen zo snel mogelijk gevaccineerd te krijgen. Stel dat er onverwacht toch een grote levering vaccins naar Nederland komt, dan willen wij meteen kunnen starten met prikken. We hebben daarom uiterlijk 15 februari 3 XXL-locaties met 12 priklijnen en 4 XL-locaties met ieder 8 priklijnen gereed voor ‘het geval dat’. Nogmaals: deze locaties worden pas in gebruik genomen als wij voldoende vaccins geleverd krijgen.

Waarom rouleren we niet m.b.t. locaties? Wij hebben vragen gekregen over de mogelijkheid van het rouleren van locaties. Wij doen dit niet omdat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen. De nadelen van iedere vier dagen verhuizen (4 dagen vanwege de eigenschappen van het Pfizer-vaccin, zie hierboven) zijn: • Iedere locatie is binnen 15 minuten per auto bereikbaar voor inwoners vanuit de regio. Wij vinden een kwartier acceptabel. Daarnaast toch nog een keer de herhaling: niet-mobiele inwoners worden door de huisarts geprikt. Het gaat in dezen dus om mensen die in staat zijn naar een vaccinatielocatie te komen met eigen vervoer of OV. Indien zij met OV komen rijden er ieder kwartier gratis pendelbussen naar de vaccinatielocatie. De impact van het niet hebben van een GGD-vaccinatielocatie in je eigen woonplaats/gemeente vinden wij daarom beperkt. • Het ministerie van VWS heeft ons als GGD de aanwijzing gegeven dat ons reguliere werk zoveel mogelijk door moet gaan. Wij werken voor deze vaccinatiestrategie daarom samen met veel externe partijen. De organisaties met wie wij in Leiden en de drie andere locatie rondom Leiden werken, zijn niet dezelfde mensen/bedrijven met wie wij in Gouda/Bergambacht en Zuidplas werken. Wij werken met enkele honderden mensen die we dan allemaal om de vier dagen moeten omplannen/informeren etc.

Het omplannen van roosters van personeel en vaccinatieafspraken is een logistiek erg ingewikkeld proces dat ons, naar onze mening, onevenredig veel tijd zal kosten. • De afspraken worden door het landelijke afsprakennummer ingepland. Dit heeft dus grote consequenties voor de roosteropenstelling en inplannen van prik 1 en 2. Wij moeten de roosters 3 a 4 weken van tevoren openzetten. Tussen die prikken moeten minimaal 5 weken zitten. Om die allemaal op de locatie in hun buurt ingepland te

•

•

•

krijgen, rekening houdend met die interval, is ongelofelijk ingewikkeld qua afsprakensysteem, afspraken bevestiging etc. Het RIVM regelt de leveringen van vaccins. Zij leveren niet iedere dag maar houden de gebruikte vaccins in de gaten. We zullen dus dagelijks moeten doorgeven op welk adres zij terecht moeten. Dat is zowel vanuit ons als vanuit RIVM hoogst onwenselijk. Het kans op fouten wordt ook een stuk groter. Wij willen geen afspraken hoeven afbellen omdat er geen vaccins op locatie zijn. Het voorraadbeheer m.b.t. medische en niet-medische materialen wordt ongelofelijk ingewikkeld en een enorme logistieke operatie. Als wij continu draaien gaat de supply chain door, maar als wij steeds 4 tot 8 dagen dicht zijn, geeft dit problemen met de voorraad, houdbaarheid en leveringen. Hiermee zouden wij veel middelen verspillen en dat vinden wij niet te verantwoorden in het kader van het uitgeven publiek geld. Tot slot: het landelijke tekort aan vaccins duurt naar verwachting tot april. Vanaf dan kunnen we (onder voorbehoud van leveringen) alle zeven locaties in de regio gebruiken. Het is dus van tijdelijke aard.

Mobiele vaccinatieunits Wij hebben vragen ontvangen over de inzet van mobiele vaccinatie units zoals omgebouwde bussen. Vanwege de benodigde capaciteit aan artsen, t.o.v. het maximaal aantal vaccins wat je in zo’n unit kan zetten, weegt de opbrengst niet af tegen de voordelen van een grote vaccinatielocatie. Wij gaan er daarom niet vanuit dat wij deze units op enig moment zullen inzetten. Uiteraard blijven wij de ontwikkelingen volgen en stellen wij bij indien wij nieuwe inzichten krijgen of er meer capaciteit m.b.t. medisch personeel vrijkomt.

Regionale routekaart vaccineren

Locatie open bij minimaal beschikbaar aantal vaccins per dag in heel Hollands Midden

Locatie Leiden

Locatie Gouda

Locatie Alphen

Locatie Noordwijk

Locatie Bergambacht

Locatie Zuidplas

Locatie Leiderdorp

300

600

900

2100

2400

2700

3000

Prognose: er zijn momenteel vier fabrikanten die vertraging van leveringen van vaccins hebben aangekondigd. Wij verwachten op dit moment dat we eind april alle zeven locaties

in gebruik hebben genomen. Uiteraard willen wij wel klaarstaan, dus wij zullen in een vroeg stadium contact opnemen voor het inrichten van de locaties in de genoemde gemeenten. Opmerking: als we een locatie openen moeten we de roosters voor die locatie openzetten in het landelijke systeem. Pas dan kunnen er ook afspraken op die locatie worden ingepland. Dat moet 2 a 3 weken voordat de locatie daadwerkelijk opent. Kortom: na het bericht dat we een extra doos geleverd krijgen, duurt het 2 a 3 weken voor we kunnen openen. Omdat wij nu bericht hebben dat we vanaf 15 februari een extra doos krijgen, hebben wij Gouda opengezet in het landelijke systeem. Daardoor kunnen wij ook daadwerkelijk op de 15e starten in Gouda. Of wij steeds zo vroeg van tevoren geïnformeerd worden over de levering van extra dozen, hopen wij wel, maar weten wij niet.

telefoon fax datum onze ref betreft bijlage(n) e-mail

088 - 3083000 4 februari 2021 DIR 36.2021 GGD en haar datagegevens: werken aan verbeteringen directiesecretariaat@rdoghm.nl

Geacht college, Al ruim tien maanden werken we als GGD’en aan dat ene belangrijke doel: het coronavirus bestrijden. Een missie waar wij vol voor gaan door te testen, vaccineren en het doen van bron- en contactonderzoek. We zijn dan ook geschrokken dat er gegevens uit onze GGD-systemen zijn gestolen. Een ernstig misdrijf met grote gevolgen. Deze situatie roept emoties op. Mensen hebben vragen over de bescherming van hun persoonlijke gegevens die bij de GGD bekend zijn. Men is boos, verontwaardigd en bezorgd. Wij begrijpen dat en voelen dit ook. Mensen hebben misbruik kunnen maken van persoonlijke gegevens, omdat ze daar ruim toegang toe hadden. Dat spijt ons. Wat is er gebeurd? GGD’en en GGD GHOR Nederland hebben vanaf juni 2020 in opdracht van het ministerie van WVS een grootschalige programmaorganisatie ingericht voor het uitvoeren van een belangrijk onderdeel van de coronabestrijding; testen en traceren. Aan het eind van het jaar werken ruim 12.000 nieuwe medewerkers mee aan het uitvoeren van de testen en het bijbehorende bron- en contactonderzoek. In de tweede helft van januari werd duidelijk dat medewerkers die werkzaam waren voor de GGD’en persoonsgegevens hebben kunnen stelen.

Deze gegevens gaan over het testen op het COVID-19-virus en mogelijk het bron- en contactonderzoek en bevatten onder andere naam, adres, BSN, telefoonnummer, e-mailadres, testuitslag en testlocatie. Of de gegevens ook zijn verkocht en om wiens gegevens het gaat, maakt deel uit van het politieonderzoek. Er zijn meerdere mensen aangehouden. Maar daarmee zijn we er nog niet. We werken aan verbeteringen om herhaling van diefstal te voorkomen. Verbeteren van de veiligheid Medewerkers hebben kans gezien om gegevens te stelen. Dit is nooit helemaal te voorkomen, maar het is aan ons de taak om de veiligheid van onze systemen te vergroten en te verbeteren en onrechtmatigheden op te sporen. We werken nauw en intensief samen met politie, justitie en data- en cybercrimespecialisten om fouten die zijn gemaakt door mensen én systemen te vinden. Zwakke plekken in de beveiliging worden opgespoord en verstevigd. Mensen die buiten hun boekje gaan worden ontslagen. We nemen maatregelen om de veiligheid en vertrouwelijkheid beter te kunnen waarborgen. Bepaalde functionaliteiten gaan ‘op slot’. Ook laten we een externe audit uitvoeren naar het gebruik van de datagegevens door de GGD en onze partners. Daarnaast waren er al verschillende controlemechanismen in werking om misbruik te voorkomen. Deze worden, waar mogelijk, de komende tijd verbeterd.

1. Controle aan de poort: Mensen moeten een VOG aanleveren en een geheimhoudingsverklaring ondertekenen. Daarmee is duidelijk dat ze aansprakelijk zijn op het moment dat zij zich niet aan de voorwaarden van de overeenkomst houden. 2. Autorisaties: alleen mensen die voor hun werk noodzakelijk toegang moeten hebben tot een persoonsdossier, mogen dit dossier inzien. Hierop controleren we zoals gezegd steekproefsgewijs. Bij verboden toegang volgt ontslag en indien nodig aangifte. 3. Trainingen: privacy en geheimhouding zijn doorlopend onderwerp van onze trainingen en gesprekken. 4. Steekproefsgewijze controle: vanwege het belang van de virusbestrijding en de gevraagde snelheid zijn wij met steekproefsgewijze controles gestart. Wij controleren sinds de start het gebruik van onze systemen door de medewerkers en hebben onze controles steeds verder verbeterd. Over deze werkwijze zijn wij altijd transparant geweest. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft tot nu toe geen aanvullende vragen gesteld over de werkwijze. 5. Continu monitoren: we schalen de monitoring van het gebruik van onze systemen verder op. We verwachten eind maart systemen te implementeren die automatisch en continu zullen controleren. Hier werken wij al geruime tijd aan.

Gegevens laten verwijderen of anonimiseren Naar aanleiding van de berichtgeving zien we een toename van het aantal mensen die een verzoek doet tot verwijdering of anonimiseren van hun gegevens. Dat is hun recht. Omdat RDOG HM een organisatie is met meerdere diensten, wordt gevraagd om welke gegevens het verzoek gaat. We hebben inmiddels zo’n 200 aanvragen tot anonimiseren/ verwijdering van gegevens ontvangen. Een projectteam bestaande uit de Functionaris Persoonsbescherming, juristen en de informatiemanager onder leiding van een projectleider, regelt het proces zorgvuldig in. Welke gegevens kunnen we verwijderen? Welke gegevens kunnen we anonimiseren en welke gegevens móeten we wettelijk gezien bewaren? Verzoeken van mensen die hun gegevens uit al onze systemen verwijderd willen hebben, vragen tijd. Verzoeken die alleen gaan over het verwijderen van coronatestgegevens zijn eenvoudiger af te handelen. Verantwoordelijkheid RDOG/ gemeenten De gemeentelijke taken in het kader van de infectieziektebestrijding volgen uit hoofdstuk II van de Wet Publieke Gezondheid. Deze taken zijn in de gemeenschappelijke regeling overgedragen aan de RDOG HM. De RDOG HM voldoet aan de normen voor informatiebeveiliging in de zorg en aan de eisen uit de AVG.

Met het inrichten van de programma-organisatie voor de coronabestrijding zijn de GGD’en gezamenlijk verantwoordelijk voor de verwerking van de persoonsgegevens uit het bron- en contactonderzoek. De RDOG HM is verantwoordelijk voor het afwikkelen van de consequenties hiervan. De gemeenten in Hollands Midden zijn niet aansprakelijk. Herstel van vertrouwen Door al deze acties hopen wij het vertrouwen te herstellen. Want juist omdat wij staan voor die publieke gezondheid, weten wij als geen ander dat vertrouwen belangrijk is om onze rol in de virusbestrijding goed te vervullen. Alleen samen kunnen we het virus eronder krijgen

en dan mag u van ons verwachten, dat u zich zonder zorgen over uw gegevens bij ons kan laten testen, vaccineren, of deel kan nemen aan een bron- en contactonderzoek, etc. Meer informatie Lees voor een uitgebreide stand van zaken de Kamerbrief inzake stand van zaken datadiefstal GGD (d.d. 2 februari 2021). Met vriendelijke groet, Namens de directie van de RDOG Hollands Midden,

J.M.M. de Gouw

D.A.E. Christmas

c.c. per e-mail: - AB leden RDOG Hollands Midden - betrokken ambtenaren Volksgezondheid en Financiën