D29 ISD Bollenstreek, jaarverslag Juridische Zaken 2022-2023.pdf
Tekst van het document
Jaarverslag Juridische Zaken ISD Bollenstreek 2022-2023
1
Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Inleiding Samenstelling en werkwijze ambtelijke en externe bezwaarschriftencommissies Getallen inleidend Getallen en bevindingen ambtelijke commissie Getallen externe commissie Conclusies en aanbevelingen externe commissie Overige getallen (beroep rechtbank, hoger beroep, dwangsommen, Woo-verzoeken en klachten)
2
1. Inleiding Voor u ligt het Jaarverslag 2022-2023 van het team Juridische Zaken van de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Bollenstreek. Het betreft een gecombineerd verslag, met daarin alle getallen en bevindingen van de juridisch medewerkers en de ambtelijke en externe bezwaarschriftencommissies. De werkwijze zoals deze is ontstaan uit de coronapandemie, is deels voortgezet bij Juridische Zaken. Indien gewenst worden hoorzittingen nog op afstand via MS-Teams of telefonisch gehouden. Door de invoering van de energietoeslag in 2022 is er een toename geweest van bezwaarschriften over deze regeling. Daarnaast heeft 2022-2023 in het teken gestaan van personele wisselingen. Gedurende het jaar 2023 is bij Juridische Zaken, voor maximaal 2 dagen per week, extra ondersteuning geweest door een inhuurkracht. Dit vanwege de personeelswisselingen, extra bezwaarschriften energietoeslag en de opstelling en procedures van één inwoner. Volgend op de personele wijzigingen werd beoogd de continuïteit van de uitvoering van de diverse taken te waarborgen, zowel kwantitatief als kwalitatief. Thans kan worden geconcludeerd dat dit naar tevredenheid is verlopen.
3
2. Samenstelling en werkwijze ambtelijke en externe bezwaarschriftencommissies Algemeen Op grond van de Algemene wet bestuursrecht stelt het dagelijks bestuur van de ISD Bollenstreek, voordat het op een bezwaar beslist, belanghebbenden in de gelegenheid te worden gehoord. Het horen kan door het bestuursorgaan zelf of door een bezwaarschriftencommissie worden gedaan. Bij het horen door een bezwaarschriftencommissie zijn er twee mogelijkheden: een externe commissie of een interne (ambtelijke) commissie. De ISD Bollenstreek heeft er voor gekozen zowel van een externe commissie als een ambtelijke commissie gebruik te maken. Beide commissies horen de belanghebbenden en brengen advies uit aan het dagelijks bestuur. De externe commissie bestaat per vergadering uit een voorzitter en twee leden, die roulerend worden gekozen uit thans in totaal zes personen op basis van beschikbaarheid. Deze personen staan niet in een ambtelijke relatie tot de ISD Bollenstreek en zijn derhalve onafhankelijk. De ambtelijke commissie bestaat daarentegen uit twee ambtenaren die werkzaam zijn onder de verantwoordelijkheid van de ISD Bollenstreek. Samenstelling externe bezwaarschriftencommissie De externe commissie bestaat met ingang van 1 april 2020 uit de navolgende personen. Voorzitter: Vicevoorzitter: Leden:
mevrouw mr. D.P. Struijk mevrouw mr. S M.E. Dreyer mevrouw mr. K. Belkadi de heer mr. M.E. Kapel de heer mr. D.E. Lof de heer mr. dr. I. Sewandono
Mevrouw mr. D.P. Struijk heeft per 1 januari 2023 haar functie neergelegd als voorzitter en lid van de externe commissie. Vanaf 1 januari 2023 is mevrouw mr. S.M.E. Dreyer, tot voorzitter benoemd en de heer mr. D.E. Lof, tot vicevoorzitter. De externe commissie werd in 2022 en 2023 ondersteund door een secretariaat, bestaande uit twee juridisch medewerkers/secretarissen en een administratief medewerkster. Secretarissen:
de heer mr. D.F. Rosenbaum (0.78 fte tot 1 januari 2023) de heer M.A. Haji (1 fte) mevrouw mr. D. de Borst-Mok (0.78 fte vanaf 1 februari 2023)
Administratief mdw.:
mevrouw J. Duivenvoorden (0.7 fte tot 1 april 2023) mevrouw N. Faas (0.67 fte vanaf 7 augustus 2023)
Het secretariaat onderhoudt regelmatig contact met de commissieleden. Samenstelling ambtelijke bezwaarschriftencommissie De ambtelijke bezwaarschriftencommissie werd gevormd door een juridisch medewerker/secretaris, die optreedt als voorzitter, en een kwaliteitsmedewerker. Beide secretarissen en in totaal drie kwaliteitsmedewerkers waren roulerend hiervoor beschikbaar. Keuze voor ambtelijke of externe bezwaarschriftencommissie De secretaris zal bezwaarschriften, waarbij bezwaar wordt gemaakt tegen besluiten die politiek gevoelig zijn of een aanmerkelijk (financieel) belang hebben, voorleggen aan de onafhankelijke externe commissie. In andere gevallen zal de secretaris kiezen voor een ambtelijke afhandeling van bezwaarschriften. De secretaris behoudt daarbij de discretionaire bevoegdheid om, na overleg met de directeur van de ISD Bollenstreek, bezwaarschriften, anders dan in de gevallen waarin sprake is van politieke gevoeligheid of een aanmerkelijk (financieel) belang, toch aan de onafhankelijke externe commissie voor te leggen.
4
Taken, werkwijze en procedure De taken en werkwijze van de commissies zijn geregeld in de Regeling afdoening bezwaarschriften ISD Bollenstreek 2016 (hierna: de regeling). De procedure die de commissies hanteren is vastgelegd in het Huishoudelijk reglement afdoening bezwaarschriften ISD Bollenstreek 2016 (hierna: het huishoudelijk reglement). Taken Uit de regeling blijkt dat een externe en een ambtelijke commissie zijn ingesteld om het dagelijks bestuur van de ISD Bollenstreek te adviseren in de beslissing op ingediende bezwaarschriften. In de regel gaat het hierbij om bezwaarschriften op het gebied van sociale wet- en regelgeving (de Participatiewet en aanverwante regelingen zoals het Besluit bijstandverlening zelfstandigen ofwel het Bbz, de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) en de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK), de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de Jeugdwet), waarvan de uitvoering bij de gemeenten is belegd. Daarnaast kan het dagelijks bestuur ook specifieke bezwaarschriften die betrekking hebben op andere besluiten van het dagelijks bestuur, die geen directe relatie hebben met de genoemde sociale wet- en regelgeving, ter advisering aan een commissie voorleggen.
Hierbij kan gedacht worden aan specifieke besluiten op personeel gebied (door de inwerkingtreding van de wet Normalisering rechtspositie ambtenaren is dit vanaf 1 januari 2020 minder relevant). Werkwijze en procedure Bezwaarschriften kunnen direct bij de ISD Bollenstreek worden ingediend, zowel per post als digitaal met gebruikmaking van DigiD. Regelmatig worden bezwaarschriften per e-mail ingediend. De indieners worden er in dat geval op gewezen dat zij digitaal met hun DigiD een bezwaarschrift kunnen indienen, of aan hen wordt gevraagd om alsnog een handtekening op het bezwaarschrift te plaatsen, dit om te voldoen aan de formaliteiten van de Algemene wet bestuursrecht. Na ontvangst van het bezwaarschrift wordt de datum van ontvangst opgetekend en samen met de enveloppe in handen gesteld van het secretariaat. Het secretariaat beoordeelt of het bezwaarschrift aan de wettelijke bepalingen voldoet en verstuurt een ontvangstbevestiging aan de bezwaarde. In het geval het bezwaarschrift niet aan de wettelijke vereisten voldoet, wordt de bezwaarde in de gelegenheid gesteld het gebrek of de gebreken te herstellen. In de regel gaat het hierbij om het ontbreken van een handtekening, de gronden van het bezwaar of een machtiging (in het geval het bezwaarschrift door een derde namens de bezwaarde is ingediend).
Indien de gebreken worden hersteld, wordt het bezwaarschrift verder in behandeling genomen. Worden de gebreken niet hersteld dan wordt in beginsel afgezien van inhoudelijke behandeling van het bezwaar (het bezwaar kan dan niet-ontvankelijk worden verklaard). Het kan ook voorkomen dat een bezwaarschrift te laat wordt ingediend. Dat wil zeggen niet binnen de wettelijk gestelde termijn van 6 weken na het versturen van de bestreden beschikking. Indien bij de ontvangst een termijnoverschrijding wordt geconstateerd, krijgt de bezwaarde de gelegenheid om aan te geven waarom de termijn is overschreden. In het geval dat het verzuim verschoonbaar is, wordt het bezwaarschrift alsnog in behandeling genomen. Is het verzuim niet verschoonbaar, dan kan worden afgezien van inhoudelijke behandeling van het bezwaar. Na het in behandeling nemen van het bezwaarschrift wordt de bezwaarde schriftelijk of telefonisch uitgenodigd voor een hoorzitting van de ambtelijke of de externe commissie (conform de regeling en het huishoudelijk reglement). In de schriftelijke bevestiging worden tijd, datum en plaats genoemd. Ook wordt kort toegelicht wat de hoorzitting inhoudt en wordt uitgelegd dat en hoe de bezwaarde zich kan laten ondersteunen. Advisering ambtelijke commissie De hoorzittingen van de ambtelijke commissie vonden in 2022-2023 steeds overdag plaats en duurden gemiddeld 20 minuten per dossier.
Na het sluiten van een ambtelijke hoorzitting worden in een besloten raadkamer de adviezen geformuleerd. De juridisch medewerker werkt de adviezen vervolgens schriftelijk uit.
5
Advisering externe commissie De hoorzittingen van de externe commissie vonden in 2022-2023 in de avond plaats. In de regel werden per sessie drie zaken behandeld en duurde het horen 30 minuten per dossier. Hierbij waren naast de commissieleden een secretaris, de bezwaarde (al dan niet met een gemachtigde en/of tolk) en een gemachtigde van het dagelijks bestuur (een van drie daarvoor beschikbare kwaliteitsmedewerkers) aanwezig. De vergaderingen van de externe commissie hebben gedurende de coronapandemie vooral op afstand via MS Teams of telefonisch plaatsgevonden. Vanaf 10 maart 2023 (waarop alle coronamaatregelen zijn komen te vervallen) hebben alle vergaderingen weer plaatsgevonden op het kantoor van de ISD Bollenstreek. Na het sluiten van een externe hoorzitting worden in een besloten raadkamer de adviezen geformuleerd. De secretaris werkt de adviezen vervolgens schriftelijk uit en legt deze ter goedkeuring voor aan de leden van de commissie. Besluitvorming dagelijks bestuur Na het tot stand komen van het advies wordt de beschikking op bezwaar, inclusief het advies van de desbetreffende commissie, aan de directeur van de ISD Bollenstreek voorgelegd. De beslissing kan luiden dat het bezwaarschrift niet-ontvankelijk wordt verklaard, het bezwaarschrift kan ongegrond worden verklaard en het bezwaarschrift kan gegrond dan wel gedeeltelijk gegrond worden verklaard.
In de laatste twee gevallen brengt dit met zich dat het bestreden besluit geheel of gedeeltelijk wordt herroepen. Adviezen van de commissie zijn overigens niet bindend. Het bestuursorgaan kan, mits gemotiveerd, afwijken van een commissieadvies. Dit komt in de praktijk echter zelden voor en is in 2022-2023 zelfs in het geheel niet voorgekomen. Na instemming van de directeur wordt de beschikking door hem, namens het dagelijks bestuur, ondertekend en verstuurd aan de bezwaarde of zijn gemachtigde.
6
3. Getallen inleidend In de hiernavolgende paragrafen worden de relevante getallen ter zake de productie van Juridische Zaken gepresenteerd. 4. Getallen en bevindingen ambtelijke commissie De ambtelijke bezwaarschriftencommissie heeft in 2022 in totaal 156 bezwaarschriften behandeld, waarvan er 133 betrekking hadden op beschikkingen op grond van de Participatiewet (waaronder het Bbz en de Tozo), 21 op beschikkingen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning en 2 op een beschikking op grond van de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening. De ambtelijke commissie heeft in 2023 168 bezwaarschriften behandeld, waarvan er 119 betrekking hadden op beschikkingen op grond van de Participatiewet (waaronder het Bbz, de Tozo en de TONK), 48 op beschikkingen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning en 1 op een beschikking op grond van de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening. In de hiernavolgende overzichten zijn de bezwaren gespecificeerd op resultaat. Participatiewet 2022
2023
gegrond
15
11
gedeeltelijk gegrond
2
2
ingetrokken
12
19
ingetrokken na herziening
8
7
ingetrokken na mediation
2
0
niet-ontvankelijk
14
9
ongegrond
74
71
ongegrond onder verbetering van de gronden
6
0
Totaal
133
119
ambtelijke commissie Participatiewet 2022 gegrond gedeeltelijk gegrond
5% 11%
1% 9% 6% 1% 56%
11%
ingetrokken ingetrokken na herziening ingetrokken na mediation niet-ontvankelijk ongegrond
7
ambtelijke commissie Participatiewet 2023
9% 2% gegrond gedeeltelijk gegrond
16%
ingetrokken ingetrokken na herziening
60%
6%
niet-ontvankelijk ongegrond
7%
Wet maatschappelijke ondersteuning 2022
2023
gegrond
0
9
gedeeltelijk gegrond
1
1
ingetrokken
1
12
ingetrokken na herziening
2
4
ingetrokken na mediation
2
1
niet ontvankelijk
4
10
ongegrond
11
11
Totaal
21
48
8
Ambtelijke commissie Wet maatschappelijke ondersteuning 2022
0%5% 5%
gegrond gedeeltelijk gegrond
9%
ingetrokken
10%
52%
ingetrokken na mediation Ingetrokken na herziening niet ontvankelijk
19%
ongegrond
Ambtelijke commissie Wet maatschappelijke ondersteuning 2023 gegrond
19%
23%
gedeeltelijk gegrond ingetrokken
2%
ingetrokken na mediation
21%
Ingetrokken na herziening
25%
niet ontvankelijk
8% 2%
ongegrond
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening 2022
2023
gegrond
1
0
niet ontvankelijk
1
0
ingetrokken
0
1
Totaal
2
1 9
Jeugdwet In 2022-2023 heeft de ambtelijke commissie geen bezwaarzaken behandeld op beschikkingen op grond van de Jeugdwet. Toelichting ten aanzien van ingetrokken bezwaren De gevallen waarin een bezwaarschrift wordt ingetrokken laten zich globaal in drie categorieën indelen. De eerste categorie betreft de gevallen waarin de ISD Bollenstreek na nadere bestudering het bestreden besluit intrekt en op grond van artikel 6:19 Algemene wet bestuursrecht een nieuw besluit neemt. Indien het nieuwe besluit in voldoende mate aan de bezwaren tegemoetkomt, wordt het bezwaarschrift doorgaans ingetrokken. De tweede categorie betreft de gevallen waarin de bezwaarde na een nadere uitleg van het besluit door de juridisch medewerker (pre-mediation) het bezwaarschrift intrekt. De derde categorie betreft de gevallen waarin de bezwaarde reeds een andere oplossing voor zijn probleem heeft gevonden en om die reden het bezwaarschrift intrekt. Een intrekking maakt overigens niet op voorhand dat Juridische Zaken geen uren aan het bezwaarschrift heeft besteed. In individuele gevallen kunnen met een intrekking zelfs meer uren zijn gemoeid dan met een reguliere afhandeling.
10
5. Getallen externe commissie De externe bezwaarschriftencommissie is in 2022 4 maal voor hoorzittingen bijeengekomen. In 2023 was dit eveneens 4 maal. Dit had er mee te maken dat niet alle zaken zich leenden voor behandeling door de externe commissie. De externe commissie heeft in 2022 in totaal 10 bezwaarschriften behandeld, waarvan er 6 betrekking hadden op beschikkingen op grond van de Participatiewet en de aanverwante regelingen en 4 op beschikkingen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning. De externe commissie heeft in 2023 in totaal 11 bezwaarschriften behandeld, waarvan er 6 betrekking hadden op beschikkingen op grond van de Participatiewet en de aanverwante regelingen en 4 op beschikkingen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning, en 1 op een beschikking op grond van de Jeugdwet. In de hiernavolgende overzichten zijn de bezwaren gespecificeerd op resultaat. Participatiewet 2022
2023
gegrond
0
1
deels gegrond
0
1
ongegrond
5
3
ingetrokken
1
1
Totaal
6
6
Externe bezwaarschriftencommissie Participatiewet 2022 17%
ongegrond
83%
ingetrokken
Externe bezwaarschriftencommissie Participatiewet 2023 17% 16% 17% 50%
gegrond ongegrond deels gegrond ingetrokken
11
Wet maatschappelijke ondersteuning
2022
2023
gegrond
1
1
ongegrond
3
2
Totaal
4
3
Toelichting Uit de bovenstaande overzichten blijkt dat de externe commissie in 2023 feitelijk 3 bezwaren inhoudelijk heeft beoordeeld. Daarnaast heeft er aan het eind van het jaar 2023 een hoorzitting plaatsgevonden, die in het jaar 2024 moet worden afgehandeld, vandaar dat u deze hier niet in de cijfers terugziet. Jeugdwet 2022
2023
gegrond
0
1
ongegrond
0
0
Totaal
0
1
12
6. Conclusies en aanbevelingen externe commissie `De commissie is van mening dat de ISD Bollenstreek ter zitting altijd een goed verweer heeft en dat zij goede ondersteuning krijgen vanuit de afdeling Juridische Zaken. Zij delen de mening van de ISD Bollenstreek dat het voortaan opstellen van verweerschriften in plaats van de nu gebruikelijke préadviezen een waardevolle vervanging zou zijn. De invoering van deze wijziging in werkwijze staat op de planning, de invulling hiervan wordt nog besproken met de afdeling Kwaliteit. De commissie wil een compliment geven voor de manier waarop zij samenwerkt met de ISD Bollenstreek, zij waardeert de korte lijntjes qua communicatie en de stukken ten behoeve van de zitting zijn altijd netjes in orde. Dat deze stukken per post worden toegezonden is een bijkomende luxe. Per beëdiging van de nieuwe commissie zullen de stukken echter enkel digitaal naar de leden worden toegezonden.’
13
7. Overige getallen In de hiernavolgende overzichten zijn de uitkomsten van de beroepsprocedures bij de rechtbank Den Haag, de hoger beroepsprocedures bij de Centrale Raad van Beroep en de Raad van State, de verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur en de ingebrekestellingen op grond van de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen opgenomen. Tevens zijn de resultaten van de klachtenafhandeling opgenomen. De afhandeling van klaagschriften is belegd bij het Management Team van de ISD Bollenstreek. De juridisch medewerkers leveren regelmatig een bijdrage in onder meer de schriftelijke uitwerking. Beroep rechtbank Participatiewet 2022
2023
gegrond
2
3
ingetrokken
2
2
niet ontvankelijk
2
2
ongegrond
10
8
ingetrokken na herziening
3
0
ingetrokken na mediation
1
0
Totaal
20
15
Beroep rechtbank Participatiewet 2022
5% 10% 15%
gegrond
10%
10%
ingetrokken niet-ontvankelijk ongegrond ingetrokken na herziening
50%
ingetrokken na mediation
14
Beroep rechtbank Participatiewet 2023
20% gegrond ingetrokken
54%
13%
niet-ontvankelijk ongegrond
13%
Verder heeft de rechtbank in 2022 twee beroepen tegen besluiten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning behandeld, waarvan een zaak is ingetrokken na herziening en een zaak ongegrond is verklaard. In 2023 zijn geen beroepszaken behandeld tegen besluiten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Hoger beroep Participatiewet zaken bij de Centrale Raad van Beroep 2022
2023
gegrond
7
1
ingetrokken
1
2
ongegrond
62
5
niet ontvankelijk
27
2
Totaal
97
10
Hoger beroep Participatiewet 2022
7%1%
28%
gegrond ingetrokken ongegrond niet ontvankelijk
64%
15
Hoger beroep Participatiewet 2023
20%
10% gegrond
20%
ingetrokken ongegrond niet ontvankelijk
50%
Toelichting Het hoge aantal hoger beroepszaken in 2022 had te maken met zaken die zijn ingediend door één bewoner. Ingebrekestellingen Participatiewet 2022
2023
afwijzing
18
52
ingetrokken
1
4
toegewezen
0
1
Totaal
19
57
Verzoeken op grond van de Wet open overheid 2022
2023
afwijzing
0
0
toekenning
2
9
ingetrokken
0 2
1
Totaal
10
16
Klachten 2022
2023
gedeeltelijk gegrond
0
1
gegrond
6
3
ingetrokken
0
1
ingetrokken na mediation
2
2
ongegrond
5
6
conform voorstel
5
3
doorzenden
0
1
Totaal
18
17
Klachten 2022
28%
33%
gegrond ingetrokken na mediation ongegrond conform voorstel
11%
28%
Klachten 2023
6%
gegrond
17%
gedeeltelijk gegrond
18% 6%
ingetrokken na mediation ingetrokken
12% 35%
6%
ongegrond conform voorstel doorzenden
17
Toelichting In 2022 hadden 8 klachten betrekking op de Participatiewet en 10 klachten op de Wet maatschappelijke ondersteuning. In 2023 hadden 11 klachten betrekking op de Participatiewet en 6 klachten op de Wet maatschappelijke ondersteuning.
18