D18 MEE ZHN, besluitvorming Voorieder1.pdf
Tekst van het document
Postadres: Postbus 43197 2504 AD Den Haag Bezoekadres: Laan van Zuid Hoorn 14 2289 DE Rijswijk ZH T 070-2052000 Colleges en gemeenteraadsleden van de gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen en Noordwijk
Datum: 19 augustus 2024 Betreft: Besluitvorming Voorieder1
www.meezhn.nl
Contactpersoon: Marlijn Lenselink Telefoon : 070-2052000 E-mail: bestuurssecretariaat@xtra.nl
Geachte colleges en gemeenteraadsleden van de gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen en Noordwijk, Wij hebben vernomen dat, met het raadsbesluit van de gemeente Noordwijk op donderdag 11 juli jl., de besluitvorming over een nieuwe organisatievorm van Voorieder1 definitief is. Dit betekent dat Voorieder1 per 1 juli 2025 verder gaat in een organisatievorm waarin medewerkers in dienst zijn bij de stichting. Over het principebesluit zijn wij als bestuur van Xtra en MEE ZHN geïnformeerd in een overleg met een vertegenwoordiging van wethouders en ambtenaren op 24 mei jl. De aanleiding dat wij u nu deze brief sturen zijn de recente ontwikkelingen naar aanleiding van een uitspraak van de belastingdienst die de continuïteit van Stichting Voorieder1 in gevaar zal brengen. Vanuit goed werkgeverschap willen wij voorkomen dat onze medewerkers in dienst gaan treden bij een organisatie die de continuïteit al op heel korte termijn niet kan garanderen. Daarnaast hebben wij afgelopen weken vernomen dat raadsleden van de gemeenten niet, onvoldoende en onjuist zijn geïnformeerd over de redenen van de nieuwe organisatievorm en de consequenties daarvan voor de dienstverlening voor inwoners.
Wij willen in deze brief daarom nogmaals onze zorgen uiten over hoe de nieuwe organisatievorm zal leiden tot het verdwijnen van de gespecialiseerde expertise ten aanzien van het ondersteunen van mensen met een beperking in de toegang voor de gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen en Noordwijk. Beide onderwerpen, de risico’s met betrekking tot BTW én het verdwijnen van onze expertise, hebben we in de overleggen met de Stichting Voorieder1, en de gemeenten (zowel ambtelijk als bestuurlijk), onder de aandacht gebracht. Hierin zijn wij naar onze mening niet serieus genomen in onze zorgen, maar zijn deze thema’s nu juist wel aangegrepen als aanleiding om naar een andere vorm te gaan. Wij zien het als onze maatschappelijke taak, zowel richting onze medewerkers als naar de inwoners van uw gemeenten, om onze zorgen nogmaals te uiten, omdat deze naar onze mening onvoldoende belicht zijn tijdens het besluitvormingsproces. Impact voor inwoners De medewerkers van MEE ZHN die nu ingezet worden ten behoeve van Stichting Voorieder1 hebben gespecialiseerde kennis en ervaring in het ondersteunen van mensen met een beperking.
Deze hooggespecialiseerde expertise bestaat uit meerjarige ervaring in het werken met de doelgroep in voorgaande functies, een gespecialiseerd inwerkprogramma en een continu opleidingsprogramma vanuit MEE ZHN, intervisie tussen MEE-collega’s onderling en kennis en ondersteuning van MEEgedragswetenschappers en onze vakgroepen. MEE ZHN wordt daarbij gefaciliteerd vanuit de landelijke coöperatie MEE Nederland met innovatie, kennisontwikkeling en kwaliteitsborging. Deze hooggespecialiseerde expertise en toegang tot de landelijke ondersteuning door MEE NL zal verdwijnen als MEE-medewerkers in dienst komen van Stichting Voorieder1. Het belang van deze expertise en de uniciteit is onlangs nog bevestigd door de Gemeente Den Haag die een marktonderzoek heeft laten uitvoeren dat
MEE Zuid-Holland Noord ■ BTW NL 8055.81.534.B.01 ■ Bank NL 66RABO0152615660 ■ KVK 411 60 088
leidt tot de conclusie dat er behalve regionale MEE-organisaties geen organisaties in Nederland op de markt zijn die hetzelfde integrale pakket aan hoog specialistisch aanbod kunnen aanbieden. Om die reden kiest de gemeente Den Haag voor een exclusieve subsidierelatie met MEE ZHN en gaat zij geen tender of aanbesteding aan voor dit werk en belegt zij dit werk ook niet bij andere organisaties. Als per 1 juli 2025 de medewerkers van MEE ZHN in dienst komen van Stichting Voorieder1 zal de hooggespecialiseerde kennis en ervaring snel verdwijnen. Deze expertise kan niet alleen met een periodieke opleiding op peil worden gehouden. De gevolgen van het verdwijnen van de expertise voor de inwoners van de Bollenstreek is dat de doelgroep van inwoners met een beperking niet vroegtijdig de passende clientondersteuning zal krijgen die nodig is. Andere maatschappelijke kosten zullen vervolgens toenemen door ontbreken van passend onderwijs en werk, extra zorg etc. Zodra de medewerkers van MEE ZHN in dienst komen van Stichting Voorieder1 zal MEE ZHN zich terugtrekken uit de regio van de HLTN-gemeenten en zal dus de expertise uit de regio verdwijnen. Bijzonder is dat zowel gemeentelijke ambtenaren, maar ook het bureau Kokx de Voogd na besluitvorming ons hebben laten weten verrast te zijn dat wij de regio gaan verlaten en onze expertise daardoor gaat verdwijnen.
Dit laat duidelijk zien dat de inhoudelijke consequenties van de omzetting naar een andere vorm niet zijn doordacht. Wij hebben de inhoudelijke consequenties zowel aan Stichting Voorieder1, de gemeenten en bureau Kokx de Voogd meermaals aangegeven, maar hier is niet naar geluisterd. Al in 2023 heeft Kokx de Voogd in opdracht van de gemeenten onderzoek gedaan naar varianten van een organisatie- en besturingsmodel. Geen van de huidige aanbieders zijn bij dit onderzoek betrokken geweest. Terwijl de meeste aanbieders ervaring hebben met veel verschillende samenwerkingsvarianten in de aanpalende regio’s en vanuit zowel inhoud als sturing de voor- en nadelen van de verschillende varianten vanuit de praktijk kunnen toelichten. Wij mochten niet de rapportage van het rapport van het onderzoek van Kokx de Voogd uit 2023 inzien. Wij hebben pas recent een samenvatting van het rapport van dat onderzoek ontvangen. In die samenvatting lezen wij niets over de impact van de varianten voor de dienstverlening voor inwoners. Pas toen er al een voorkeursvariant van de gemeenten op basis van dit onderzoek lag, kreeg Kokx de Voogd in februari 2024 een vervolgopdracht (impactanalyse) om de consequenties daarvan voor de aanbieders in kaart te brengen. De vraag naar de consequentie voor inwoners was geen onderdeel van de opdracht, maar uiteraard hebben wij die voor het voetlicht gebracht.
Voor ons werd duidelijk dat de gemeenten toen al niet meer open stonden voor een analyse van consequenties voor inwoners bij een afweging van de verschillende varianten. De inhoudelijke argumenten van de aanbieders dat expertise en integraal werken vanuit die verschillende expertises verdwijnt zijn in de besluitvorming zonder toelichting opzij gelegd. Impact voor medewerkers Een van de belangrijkste redenen voor de gemeenten om medewerkers in dienst te nemen van de Stichting Voorieder1 (zoals ook opgenomen in de impactanalyse van Kokx de Voogd en ook mondeling is benadrukt door een van de wethouders in de bijeenkomst van 24 mei jl.), is de belastingwetgeving waardoor bij detachering van medewerkers (de huidige constructie) er 21% BTW in rekening moet worden gebracht, indien er bovenop de salarisvergoeding een aanvullende kostenvergoeding van meer dan 5% wordt gehanteerd (hetgeen noodzakelijk is ter dekking van de overheadkosten). De belastingwetgeving is een oneigenlijk argument voor het in dienst nemen van medewerkers bij Stichting Voorieder1. Al in 2022 hebben wij bij Stichting Voorieder1 aangegeven dat door middel van een Overeenkomst van Opdracht deze BTW-opslag voorkomen kan worden, waarbij we hebben toegelicht dat er voor de stichting Voorieder1 ook voldoende sturingsmogelijkheden zijn om de opdracht vanuit de gemeenten een goede invulling te geven.
Wij hebben als Xtra reeds jaren ervaring met verschillende samenwerkingsconstructies in de regio en beschikken over veel kennis van de daarbij behorende belastingvraagstukken, even als de wijze waarop de aansturing in de situatie van een Overeenkomst van Opdracht dan zo vormgegeven kan worden dat er een goede invulling aan de opdracht van de gemeenten gegeven kan worden. Vanaf de zomer 2022 hebben wij geprobeerd Stichting Voorieder1 en de gemeenten te ondersteunen met onze expertise en ervaring van de mogelijkheden van Overeenkomst van Opdracht. Dit is telkenmale terzijde
gelegd en in plaats daarvan is door de gemeenten een eigen constructie bedacht. Ten aanzien van deze constructie, waarbij erboven op de detacheringsvergoeding van Stichting Voorieder1 nog een subsidie door de gemeenten wordt verstrekt, hebben wij in december 2023 al aangekondigd dat wij deze in het kader van ons horizontaal toezicht met de belastingdienst moesten laten toetsen. Juni jongstleden heeft onze belastinginspecteur laten weten dat deze constructie oneigenlijk is en niet voorkomt dat er toch een BTW opslag van 21% geheven moet worden op de detacheringsvergoeding. Hierdoor zijn wij (maar ook de andere aanbieders) genoodzaakt facturen te sturen met BTW en dat betekent dat Stichting Voorieder1 voor de door de gemeenten voorgestelde periode van deze werkwijze (januari 2023 t/m juni 2025) nog een BTW claim van 21% zal ontvangen (in totaal voor de gehele periode een bedrag ad ca. € 3,8 mln.). Aangezien het weerstandsvermogen van Stichting Voorieder1 niet meer bedraagt dan € 0,5 mln. per 31-12-2023, is er al op heel korte termijn sprake van discontinuïteit van de stichting. De vier gemeenten schrijven in hun laatste nieuwsbrief aan onze medewerkers onder het kopje ‘werkzekerheid’: ‘De stichting wordt een stabielere organisatie met een sterkere positie binnen de vele organisaties van het sociaal domein.
Dit komt uiteindelijk ten goede aan de continuïteit van jullie werkzaamheden en werkgelegenheid. We gaan een langjarige opdracht vanuit de gemeente verstrekken en bieden hiermee stabiliteit. Dit is gezien de huidige arbeidsmarkt hoogst noodzakelijk. De gemeente faciliteert de stichting om als goede werkgever, voldoende capaciteit te organiseren waarmee de werkdruk niet verder toeneemt en bij voorkeur zelfs afneemt’. Gezien de uitspraken van de belastingdienst, roept deze uitspraak nogal wat vraagtekens bij ons op. Daarbij doet het voorkomen dat de huidige aanbieders deze rust en stabiliteit niet zouden kunnen bewerkstelligen als zij binnen een ander construct ook van een langdurige subsidierelatie zouden mogen uitgaan. Wij zullen vanuit goed werkgeverschap onze medewerkers eerlijk informeren over de ontstane situatie als gevolg van de uitspraak van de Belastingdienst en het continuïteitsrisico. Medewerkers hebben de vrije keuze om over te stappen naar Stichting Voorieder1. Als organisatie hebben wij ook het belang dat een groot deel van de medewerkers die overgang gaat maken als de inkomsten uit de huidige overeenkomst komt te vervallen. Maar onze medewerkers hebben ook het recht te weten wat de risico’s zijn.
Mocht blijken dat (een deel van) onze medewerkers vanwege deze risico’s de overstap niet wenst te maken, dan zullen wij onderzoeken of de bijkomende frictiekosten voor onze organisatie verhaald kunnen worden op de financier. Wij verwachten daarom als huidig werkgever dat er een garantie vanuit de gemeenten afgegeven gaat worden, dat de gemeenten alle kosten van de BTW claims die Stichting Voorieder1 nu én in de toekomst zal ontvangen voor hun rekening gaan nemen zodat de continuïteit van de werkzaamheden en de werkgelegenheid daadwerkelijk geborgd is. Tot slot Wij vinden het ontzettend jammer dat er afgelopen jaren zoveel tijd en energie is gaan zitten in alle discussies over de wijze van aansturing en de BTW en dat er nu onnodig miljoenen naar de belastingdienst gaan die ook direct aangewend hadden kunnen worden voor goede dienstverlening voor de inwoners en voor de inhoudelijke doorontwikkeling van het samenwerkingsverband en Stichting Voorieder1. Onze kennis en ervaring is geenszins benut, terwijl wij die graag willen blijven inzetten in een samenwerkingsvorm met andere aanbieders voor Voorieder1. De consequenties voor inwoners en medewerkers zijn groot. Wij zijn uiteraard bereid om mondeling een toelichting te geven. Met vriendelijke groet,
Marlijn Lenselink Margo van Rheenen Raad van Bestuur MEE ZHN