D14 LTO Noord afd. DenB-streek, brief gevolgen van de stikstofwet voor de veehouderij in de DenB-streek.pdf

t: e: w:

Aan: Burgemeester, wethouders en fracties gemeenten Duin & Bollenstreek

088 888 6666 info@ltonoord.nl www.ltonoord.nl Postadres: Postbus 240 8000 AE Zwolle Hoofdkantoor: Zwartewaterallee 14 8031 DX Zwolle

Datum: 15 juli 2022 Betreft: Brief ‘Gevolgen van de stikstofwet voor de veehouderij in de Duin en Bollenstreek’

Geachte leden van de gemeenteraad, Namens LTO Noord afdeling Duin- en Bollenstreek bied ik hierbij aan, het schrijven van twee bestuursleden Bas Duineveld uit Lisse en Anita Verschoor-Zeestraten uit Hillegom aan. Beide bestuurders zijn veehouder binnen ons gebied. Wij willen u vragen om bijgevoegde bijlage te lezen. Wanneer u naar aanleiding hiervan vragen of opmerkingen heeft kunt u zich richten tot info@duin-en-bollenstreek.ltonoord.nl. Met vriendelijke groet,

Arnold van Berkel Voorzitter LTO Noord afdeling Duin- en Bollenstreek

Geachte gemeentebestuur, De plannen van het kabinet over stikstof en andere doelen zijn als een bom ingeslagen. Veel boeren maken zich zorgen over het voorbestaan van hun bedrijf. Ook in het gebied van onze afdeling Duin en Bollenstreek van LTO Noord. De laatste tijd is er landelijk veel aandacht voor de verschillende acties van boeren die soms op extreme wijze hun zorgen duidelijk proberen te maken. Dit omdat er een gevoel heerst dat overheden niet willen luisteren. Ook in ons werkgebied zijn er veehouders die zich ernstig zorgen maken. Twee van hen hebben hun zorgen op papier gezet:

Mijn naam is Bas Duineveld, de 3e generatie op ons familiebedrijf in Lisserpoelpolder. Ons bedrijf beheert meer dan 100 hectare `blijvend` grasland in de streek met oog voor flora en fauna. Zo richten wij onder andere jaarlijks een aantal hectare in als broedterrein voor de weidevogels met geweldige resultaten de laatste jaren. Ons bedrijf staat midden in de maatschappij door de vele bezoeken van omwonenden en andere groepen waar wij graag het verhaal van de voedselproductie in deze streek aan vertellen Sinds eind vorig jaar ben ik ook actief als LTO bestuurder binnen de Duin en Bollenstreek op het gebied van veehouderij en jongeren. Dit omdat ik mij in wil zetten om onze sector bestaansrecht te laten houden in dit gebied waar ik mij de laatste tijd steeds meer zorgen om maak.

Mijn naam is Anita Verschoor-Zeestraten. Samen met mijn twee broers en mijn man heb ik een gemengd bedrijf in Hillegom. We hebben een bloembollenkwekerij met hyacinten, tulpen en narcissen. Zelf houd ik me het meest bezig met het boerderijgedeelte, we hebben een biologische melkveehouderij met Blaarkoppen op ca. 85 ha. waaronder veel (agrarisch-) natuurland. In de Elsbroekerpolder zijn we daarmee al de 7e generatie. We proberen zoveel mogelijk met de natuur mee te werken en houden veel rekening met weidevogels, onder andere door later te maaien, vluchtstroken te laten staan en greppel plas-dras toe te passen. Sinds 2012 hebben we onze eigen boerderijwinkel Elsbroekerwei, waar we onder andere blaarkopvlees van eigen ossen verkopen. Veel streekgenoten en scholen weten ons dan ook te vinden, en leven mee met de seizoenen met als hoogtepunt de jaarlijkse koeiendans die veel bezoekers trekt. Als LTO bestuurder vertegenwoordig ik samen met Bas veehouderij en verder flora en fauna binnen onze mooie en unieke bollenstreek.

De gevolgen van de stikstofwet voor de veehouderij in de Duin en Bollenstreek Nadat het wel bekende kaartje en plannen op 10 juni door minister van der Wal aan Nederland kenbaar werd gemaakt kwam er heel veel frustratie, ongeloof en emotie los binnen onze sector . Reductiepercentages van 12, 45, 70 en 95 procent gingen onze ogen voorbij, Nederland als een kleurplaatje ingekleurd. Daarbij de vraag vanuit Den Haag of alle provincies in 2023 hun plan daartoe kenbaar willen maken. Als agrarisch ondernemers vragen we ons af of er nog wel toekomst is voor ons in dit land. Deze stikstofwet zal voor een regelrechte kaalslag zorgen op het platteland. Dit allemaal om de stikstofdepositie op onze natuurgebieden. Vastgelegd in een wet waarin de uitwerking onuitvoerbaar lijkt. Zelfs als alle veehouderij in Nederland word gesaneerd lijken we de depositienormen in de natuur niet te halen. Hierdoor kan Nederland dus nog steeds niet door met bijvoorbeeld het bouwen van woningen of aanleggen van nieuwe infrastructuur. Al deze aanvragen zullen blijvend met juridisch succes aangevochten kunnen worden door bijvoorbeeld het MOB. Het zal niet uitmaken in welke reductiezone je als veehouder gevestigd bent, het zal onze bedrijven desastreus raken. De reductiepercentages zullen zeer grote negatieve invloed hebben op onze opbrengsten of schulden.

Het verplicht reduceren van aantallen vee zal lijden tot inkomensverlies zonder verandering van onze financiële lasten. Word er een mogelijkheid geboden om met innovatie onze uitstoot te reduceren zullen onze bedrijven moeten investeren. Investeren zonder meer vee te houden is de laatste jaren moeilijk tot onmogelijk gebleken. Voor veel veehouders zullen deze financiële gevolgen het einde van hun bedrijf betekenen Maar niet alleen de door generaties opgebouwde agrarische familiebedrijven en hun personeel worden geraakt maar ook de gehele verwerkingsindustrie en banen die daar bij horen. Soms zijn zelfs complete gezinnen afhankelijk van werk binnen de agrarische sector. Het is een totale keten die ontwricht wordt met extreme gevolgen voor zowel de biologische als gangbare veehouder. Wij als veehouders zijn de extra groene kleur en beleving van de Duin en Bollenstreek. Onze bedrijven liggen in prachtige gestrekte polders met vooral grasland. We onderhouden deze polders met passie en oog voor de flora en fauna om ons heen. Burgers die recreëren in deze polders voorzien wij van een prachtig landschap met dieren in de wei. Wij kunnen hier in dit druk bevolkte gebied de maatschappij nog laten zien waar hun voedsel vandaan komt en op sommige bedrijven in hun boerderijwinkel direct van de boer kopen.

Wat gebeurt er al, wat hebben wij nodig Als agrarische ondernemers snakken wij naar toekomstperspectief, rust, letterlijk en figuurlijk de ruimte om te kunnen ondernemen en te doen waar wij goed in zijn als veehouders. Wij hebben de steun van iedereen in deze regio nodig om dit te kunnen blijven doen maar vooral van de beleidsmakers om ons heen. Geef ons realistische doelen waar we aan kunnen werken en geef ons hier de tijd voor. Dat er ook een opgave voor de veehouderij is zullen we niet ontkennen. Vorig jaar hebben we als LTO Nederland samen met het bedrijfsleven en natuurorganisaties een versnellingsakkoord gepresenteerd. Dit plan is haalbaar, uitvoerbaar en heeft draagvlak maar werd niet opgepakt door het kabinet. Ook door de LTO en KAVB Duin en Bollenstreek is er recent een visie opgesteld. Met oog voor de blijvende en stoppende agrarische ondernemers, met positief effect op alle komende vraagstukken. Met maatwerk kunnen we samen met u in deze regio stappen zetten om het behoud van deze mooie streek.

Vanuit Den Haag komt er weinig tot geen respons op plannen vanuit onze sector. U staat als gemeentebestuur dichter bij ons dan de Haagse bestuurders. Daarom richten wij ons tot u en hopen dat u ons kunt helpen. Dit kan door: met ons in gesprek te gaan, onze zorgen door te geven, onze brief of een eigen schrijven te doen richting de provinciale en landelijke politiek. Dit met de oproep om samen met de sector tot een oplossing te komen. Enkele regionale partijen hebben dit al gedaan waarvoor dank. Uiteindelijk is dit de enige oplossing. Het samen doen. Voor ons allemaal.

Bas Duineveld en Anita Verschoor, veehouders in Lisse en Hillegom