D13 VRHM, stand van zaken opvang vluchtelingen Oekraine.pdf

Aan de gemeenteraden in de Veiligheidsregio Hollands Midden

Postadres Postbus 1123 2302 BC Leiden

9 maart 2022 PK/OVO2 Uw kenmerk: Uw brief van: Contactpersoon: Peter Kessels Datum:

Ons kenmerk:

Bijlage: 088-2465132 E-mail: peter.kessels@vrhm.nl Onderwerp: Stand van zaken opvang vluchtelingen Oekraïne (brief 2) Telefoon:

Fax:

Graag bij correspondentie kenmerk en onderwerp vermelden.

Geachte leden van de raad, Afgelopen vrijdag, 4 maart 2022, heb ik u per email geïnformeerd over het opstarten van de voorbereidingen voor de opvang binnen twee weken door de gemeenten in de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) van minimaal 1.000 vluchtelingen uit Oekraïne. Vervolgens zullen nog eens 1.000 Oekraïense vluchtelingen opgevangen dienen te worden binnen de regio. Sinds dit bericht is hard gewerkt door alle betrokken partijen om de organisatie van deze (crisis-)noodopvang op te zetten. In bijvoorbeeld de gemeenten Katwijk en Waddinxveen vindt, op basis van hartverwarmende particuliere initiatieven, al opvang van vluchtelingen plaats. De betreffende gemeenten ondersteunen deze initiateven. Ook in andere gemeenten worden al vluchtelingen opgevangen door particulieren. Samenwerking Het kabinet heeft de voorzitters van de veiligheidsregio’s de opdracht gegeven om de realisatie van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne te coördineren. De precieze juridische titel hierbij wordt nog voorbereid door het kabinet. Binnen de veiligheidsregio Hollands Midden is inmiddels een voorbereidend Regionaal Beleidsteam (RBT) gestart, waarin alle burgemeesters zitting hebben, onder voorzitterschap van de voorzitter veiligheidsregio. Op ambtelijk niveau is een Regionaal Operationeel Team (ROT) actief. In dit ROT zijn alle betrokken hulpdiensten en gemeenten vertegenwoordigd.

Ook liaisons van andere betrokken partners zullen hierbij aansluiten. Daarnaast is de veiligheidsregio gestart met de specifieke voorbereiding op een aantal thema’s, die zich mogelijk kunnen voordoen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een verstoring van de levering van fossiele brandstoffen, digitale ontwrichting of sociaal-maatschappelijke onrust als gevolg van desinformatie. Deze voorbereiding vindt plaats in samenwerking met de betreffende landelijke partners.

Leidende principes De gemeenten en de veiligheidsregio staan voor een grote opgave. Veel praktische zaken worden op dit moment op landelijk en regionaal niveau afgestemd en uitgewerkt. Het gaat bijvoorbeeld om afspraken over (landelijke) registratie en verdeling van vluchtelingen, kwaliteitseisen en tijdsduur huisvesting, onderwijs, dagbesteding, medische zorg, etc. De VNG stelt hiervoor een handreiking op. In het RBT is een aantal leidende principes geformuleerd, die voor nu de vuistregels zijn bij de besluitvorming en het verdere handelen. Hierbij is ook gekeken naar de ervaringen bij de crisisnoodopvang van Syrische vluchtelingen in 2015. Een belangrijk leidend principe is dat de opvangopgave verdeeld wordt over alle gemeenten naar rato van het aantal inwoners. Hiermee wordt een meer kleinschalige opvang gerealiseerd, die beter aansluit bij de lokale samenleving en het realisatievermogen van de gemeente. De gemeenten zijn immers verantwoordelijk voor het vinden, inrichten en exploiteren van de opvanglocaties (geen boven- of ondergrens aan de grootte van opvanglocaties). Uiteraard kunnen gemeenten de eigen opgave in samenwerking met andere gemeente(n) invulling geven. Op dit moment moet uitgegaan worden van een periode van ten minste zes maanden. Het kabinet heeft toegezegd de kosten voor de realisatie en exploitatie van de (crisis)noodopvang integraal te vergoeden.

Over de wijze van vergoeden zullen nadere afspraken worden gemaakt. Een belangrijke les uit de vluchtelingencrisis van 2015 is om vluchtelingen bij voorkeur direct op te vangen op de opvanglocatie. Dit is de locatie die voor langere tijd beschikbaar en ingericht is. Tussentijdse verplaatsingen van vluchtelingen worden zoveel als mogelijk voorkomen, omdat dit veel spanning oplevert voor hen. Alleen wanneer onvoldoende opvanglocaties beschikbaar zijn, zal voor een korte periode uitgeweken worden naar crisisnoodopvanglocaties. Hierbij zal het opvangen in sporthallen, gezien de snel oplopende aantallen vluchtelingen, helaas onvermijdelijk zijn. De samenhang met particuliere opvang wordt nog nader uitgewerkt. Hierbij worden ook het Rode Kruis, Vluchtelingenwerk Nederland en het Leger des Heils betrokken. Het is hartverwarmend te zien dat zoveel burgers en ondernemers zich inzetten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Deze lokale betrokkenheid zal in samenwerking met gemeenten een passende plek krijgen in het opvangvraagstuk. Op dit moment inventariseren de gemeenten de mogelijke opvanglocaties. Sommige locaties (o.a. kantoorpanden) zullen een (kleine) verbouwing moeten ondergaan om geschikt gemaakt te worden voor bewoning.

De veiligheidsregio zal zorgen voor een centraal en actueel overzicht van de bezette en beschikbare opvanglocaties en regisseert de verdeling binnen de regio. Dit zal ook op landelijk niveau afgestemd worden. Asielzoekers uit andere landen Het Centraal orgaan opvang asielzoekers (COA) is niet actief bij het creëren van opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne. Deze taak ligt bij de gemeenten en veiligheidsregio’s. Naast het creëren van deze opvanglocaties speelt ook (nog steeds) de acute vraag naar opvanglocaties voor andere groepen asielzoekers. Deze locaties worden wel gerealiseerd en geëxploiteerd door het COA. De gemeentelijke zoektocht naar opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne interfereert met de zoektocht naar COA-opvanglocaties. Het kabinet vraagt daarom aan de gemeenten om bij de zoektocht naar opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne ook rekening te houden met de opgave voor de opvang van andere groepen asielzoekers door het COA. Om dit te bewerkstelligen zal bezien worden hoe het contact tussen COA en RBT het beste kan worden vormgegeven. Flinke opgave Gemeenten, veiligheidsregio en andere partners staan voor een flinke opgave. Hierbij zal weer een groot beroep gedaan worden op bestuurders en medewerkers, die ook in de coronacrisis een zware en langdurige inspanning hebben geleverd. Samen zetten we weer onze schouders onder

2

deze flinke opgave, omdat we willen laten zien dat we een samenleving zijn, waarin vrede, gerechtigheid en solidariteit belangrijke waarden vormen. Op dit moment wordt veel werk verricht om zo snel als mogelijk de eerste 1.000 Oekraïense vluchtelingen op te kunnen vangen in onze regio. Ik zal u, mede namens de burgemeesters, op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Graag wil ik u uitnodigen voor de digitale bijeenkomst Opvang vluchtelingen Oekraïne voor gemeenteraadsleden. Deze bijeenkomst vindt plaats op zaterdag 12 maart a.s. om 9.30 uur. De uitnodiging (digitaal via MS Teams) hiervoor ontvangt u via de griffier. Vertrouwende u hiermee, voor nu, voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet,

drs. H.J.J. Lenferink voorzitter Veiligheidsregio Hollands Midden

3