D07 College, raadsbrief Vernieuwd generiek interbestuurlijk toezicht (IBT) vanaf 2022.pdf

Hillegom

Raadsbrief Vernieuwd generiek interbestuurlijk toezicht (IBT) vanaf 2022 aan:

de raad van de gemeente Hillegom

zaaknummer: Z-21-216710 datum collegevergadering: 16 november 2021 portefeuillehouder: Arie van Erk behandelend ambtenaar: Ton van Wieringen embargo: ☐

Inleiding In 2013 sloten de provincie Zuid-Holland en de gemeente een bestuursovereenkomst interbestuurlijk toezicht af. Dit op basis van de inwerkingtreding van de Wet revitalisering generiek toezicht. De overeenkomst is niet meer actueel en leidt tot het afsluiten van een nieuwe overeenkomst. De nieuwe overeenkomst vloeit voort uit de gesprekken en evaluaties in 2020, de naderende inwerkingtreding van de Omgevingswet en een “klassieke verticale” aanpak die onvoldoende aansluit bij het uitgangspunt vertrouwen in eigen verantwoordelijkheid. De wijzigingen 1. Vanaf de jaarstukken 2022 wordt de rapportage IBT niet meer opgenomen. Er is veel kritiek op de in deze rapportage gehanteerde indicatoren en het zogenaamde stoplichtenmodel, omdat deze in de praktijk te rigide zijn. Als een gemeente op een toezichtgebied slecht scoort, blijft die score een heel jaar staan, tot het nieuwe meetmoment. Ook biedt de huidige systematiek onvoldoende ruimte voor nuance. Een andere reden voor de wijziging is dat de gemeente over dezelfde taken ook al op andere manieren verantwoording aflegt. Bovendien doet de huidige werkwijze geen recht aan de autonomie van de gemeente. Het is immers aan het college hoe zij de horizontale verantwoording aan uw raad vormgeeft. 2. Het stoplichtenmodel in de huidige rapportage IBT komt ook te vervallen.

Hiervoor in de plaats gaat de provincie voor haar oordeel over elk toezichtgebied gebruik maken van de IBT-ladder (interventieladder). Deze ladder wordt alleen ingezet als op basis van data-analyse blijkt dat er mogelijk sprake is van onvoldoende taakuitvoering door het college. De IBT-ladder bestaat uit zes treden, van signaleren en informatie opvragen tot en met interventie (indeplaatsstelling bij taakverwaarlozing) door de provincie. Het doel van het doorlopen van de ladder is om vast te stellen of er daadwerkelijk iets structureel niet goed gaat en zo nodig gezamenlijk oplossingen te vinden, waardoor indeplaatsstelling kan worden voorkomen. Provincie en het college werken in zo’n traject zoveel mogelijk samen. Het uiteindelijke IBT-oordeel van de provincie is gekoppeld aan het verbeterproces en de stappen die daarin worden gezet. 3. De provincie stelt zelf geen jaarlijkse provinciale IBT-rapportage meer op. De ervaring leert dat deze rapportage voor gemeenten te laat verschijnt en daardoor onvoldoende toegevoegde waarde heeft voor het college. In de plaats

1

van de provinciale rapportage is een digitaal IBT-dashboard gekomen. Op dit dashboard is per toezichtgebied te vinden waar een gemeente op de IBT-ladder staat. Dit wordt gevisualiseerd met kleuren (groen, geel, oranje, rood en zwart). Het beeld is genuanceerder omdat het is gebaseerd op het (verbeter)proces in plaats van alleen de indicatoren. Ook is de informatie actueler, omdat het dashboard meerdere keren per jaar wordt geactualiseerd. 4. Het college krijgt jaarlijks een IBT-brief van de provincie. Daarin is specifieke informatie over de uitkomsten van het interbestuurlijk toezicht en aanbevelingen opgenomen die voor ons relevant zijn. Een afschrift van deze brief stuurt de provincie naar uw raad, om daarmee de verbinding tussen de horizontale controle door uw raad en het verticale toezicht door de provincie te versterken. Toezichtgebieden De toezichtgebieden uit het generiek interbestuurlijk toezicht zijn: - Ruimtelijke ordening - Omgevingsrecht - Monumentenzorg en archeologie - Archief en informatiebeheer - Huisvesting vergunninghouders In de Uitvoeringsprogramma generiek interbestuurlijk toezicht 2022 staat per toezichtgebied de wet- en regelgeving, de indicatoren en het proces en de beoordeling IBT. Naast deze gebieden kunnen nog thema-onderzoeken worden gedaan. Het gaat om thema’s die op dat moment voor de provincie of op landelijk niveau actueel zijn.

Er zijn nog geen themaonderzoeken bekend. De toezichtgebieden kunnen worden uitgebreid met onderwerpen als de Omgevingswet en Wet Digitale Overheid (Wdo). Bestuursovereenkomst generiek interbestuurlijk toezicht Wij hebben op 16 november 2021 besloten de overeenkomst met de provincie aan te gaan.

Bijlagen: Aanbiedingsbrief provincie Bestuursovereenkomst generiek interbestuurlijk toezicht Uitvoeringsprogramma generiek interbestuurlijk toezicht 2022

2