coalitieakkoord Met trots vooruit 2022-2026 .pdf

GEMEENTE

HILLEGOM

MET TROTS VOORUIT! coalitieakkoord 2022 - 2026 22 april 2022

Inhoudsopgave

Inleiding ............................................................................................................................................. 3 Bestuur .............................................................................................................................................. 4 Actief bestuur ................................................................................................................................ 4 Dienstverlening ............................................................................................................................. 4 Actief burgerschap .........................................................................................................................5 Verbonden partijen / gemeenschappelijke regelingen ....................................................................5 Regio ............................................................................................................................................. 6 Financiën ............................................................................................................................................ 7 Fysiek domein ...................................................................................................................................

8 Vitaal en toekomstbestendig dorp ................................................................................................ 8 Wonen ........................................................................................................................................... 8 Mobiliteit ...................................................................................................................................... 10 Openbare ruimte .......................................................................................................................... 11 Biodivers en klimaatadaptief .................................................................................................... 11 Circulair en verantwoord........................................................................................................... 11 Energietransitie ............................................................................................................................ 12 Werken en economie .................................................................................................................... 13 Centrum ...................................................................................................................................

13 Agrarische sector ...................................................................................................................... 13 Toerisme .................................................................................................................................. 13 Arbeidsmarkt ............................................................................................................................ 14 Regionale economische samenwerking .................................................................................... 14 Maatschappelijk domein .................................................................................................................. 15 Vitale inwoners ............................................................................................................................. 15 Onderwijs ..................................................................................................................................... 15 Cultuur ......................................................................................................................................... 16 Cultureel erfgoed ......................................................................................................................

16 Sport en Gezondheid ................................................................................................................ 16 Welzijn en zorg ............................................................................................................................. 17 Veiligheid en leefbaarheid ............................................................................................................ 18 Bijlage Portefeuilleverdeling ............................................................................................................ 19

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

2

Inleiding Hillegom is een heerlijk dorp om te wonen en te werken en dat willen we zo houden. Inwoners hebben waardering voor het groen, het open buitengebied, de gezellige plekken in het centrum, horeca, terrassen en de sportvoorzieningen. We kunnen trots zijn op ons dorp. Er zijn wel wensen: meer woningen, veilig over straat kunnen gaan, toekomstbestendige schoolgebouwen, ruimte voor ontmoetingen, een schoon dorp, minder drukte op de wegen, maar ook snel op je werk kunnen komen en de gemeentelijke belastingen zo laag mogelijk houden. Ook willen we Hillegom een heerlijke woonplaats houden voor toekomstige generaties. Maar dat gaat niet vanzelf. De wereld om ons heen verandert, de Hillegomse bevolking verandert. De effecten van de pandemie zijn nog merkbaar, er is een krimpend personeelsaanbod, financiële onzekerheid over de tegemoetkomingen van het Rijk aan de gemeente, het klimaat verandert en niet in de laatste plaats een oorlog aan de rand van Europa. Kortom: ook als gemeente Hillegom mogen we niet stilzitten en denken dat alles blijft zoals het is. We moeten inspelen op de veranderingen in ons eigen dorp, in de regio en in de wereld om ons heen. De nieuwe coalitie, bestaande uit BBH, Bloeiend Hillegom en het CDA Hillegom, wil vooruit met een andere en bredere aanpak dan voorheen.

Natuurlijk zijn er doelen en streefbeelden waarvan de drie partijen vinden dat ze in de komende vier jaar gerealiseerd moeten worden. Wij kiezen ervoor om die zoveel mogelijk in algemene termen en doelstellingen te formuleren en het nieuwe college opdracht te geven om daarvoor het juiste instrumentarium te ontwikkelen en een passende implementatiemethodiek te kiezen. Wij vinden dat passen bij deze huidige tijd. Dat betekent dat we ons bewust hebben beperkt in het aantal onderwerpen waarover we uitspraken doen in dit coalitieakkoord. Het moet ruimte laten en lucht geven aan het politieke debat, mogelijkheden bieden voor een groot draagvlak en onze bewoners in staat stellen actief te participeren. Bovendien stelt deze werkwijze het college in staat om flexibel te reageren op de wispelturige landelijke (en soms Europese) regelgeving. Voor ons staat centraal dat iedere Hillegommer volwaardig moet kunnen deelnemen.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

3

Bestuur We geven maximale ruimte aan de innovatieve kracht en zelfredzaamheid van bedrijven, instellingen, burgercollectieven en –initiatieven. De gemeente staat voor de opgave om consequent te kiezen voor een integrale aanpak van grote maatschappelijke vraagstukken, waarbij we zoveel mogelijk oplossingen kunnen vinden in samenwerking met relevante maatschappelijke partners.

Actief bestuur De huidige ontwikkelingen om ons heen zoals recent de pandemie, de economische crisis, vluchtelingen en de energie-armoede, vragen om een flexibele manier van besturen. Steeds meer overheidstaken worden bij de lokale overheid belegt. De complexiteit van de maatschappij, de hoeveelheid werk, de taken die overgeheveld worden van het Rijk naar de gemeente en onze positionering in de regio maken dat we stevig inzetten op het bestuur. We kiezen ervoor deze periode te werken met vier fulltime wethouders, zodat we bestuurlijk goed kunnen inspringen op dat wat nodig is. Het is belangrijk om, afhankelijk van de situatie, te bepalen met wie we optimaal en succesvol kunnen samenwerken. De complexiteit en de integraliteit van de maatschappelijke opgaven vraagt om een opgavegerichte aanpak en sturing. Onze gemeentelijke rol verandert van probleemoplosser naar procesregisseur waarin we wendbaar sturen op de grote lijn en het langetermijnperspectief. Voor een goede en effectieve lobby is het van essentieel belang om zowel het te bereiken doel als de samenwerkingspartners per opgave te bepalen en scherp in beeld te hebben. We onderzoeken of we datagedreven sturing blijvend kunnen inzetten om actief beleid te evalueren en te optimaliseren.

Naast een sterkere informatievoorziening draagt datagedreven sturing bij aan meer transparantie, doelmatige en doeltreffende besteding van publiek geld. Het kan dienen als een verbindende schakel tussen diverse beleidsterreinen door data slim aan elkaar te koppelen en te analyseren. De gemeentelijke communicatie en participatie wordt nog nadrukkelijker ingezet om zoveel mogelijk inwoners te betrekken en adequate informatie op het juiste moment te geven. Ondanks de beperkte financiële ruimte blijven we oog hebben voor de menselijke maat en moet maatwerk voor schrijnende situaties altijd mogelijk zijn.

Dienstverlening Wensen en behoeften van inwoners veranderen. Door digitalisering raken steeds meer mensen gewend aan een 24-uur economie. Het is de vraag waar wij onze dienstverlening kunnen aanpassen om mee te gaan in deze ontwikkeling en de aansluiting op de behoeften van onze inwoners. We kijken binnen bestaand budget nog eens kritisch naar het aanbod van onze diensten, zowel fysiek als digitaal.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

4

Actief burgerschap We willen een toegankelijke gemeente zijn die het algemeen belang van Hillegom optimaal dient, met oog en ruimte voor initiatief door inwoners, bedrijven of het maatschappelijk middenveld. In toenemende mate bouwen inwoners zelfstandig expertise op en willen zij met de overheid meepraten, denken en doen. Inwoners, organisaties en bedrijven nemen steeds vaker het initiatief om zelf zaken op te pakken en te regelen. Deze veranderende, initiatiefrijke samenleving verwacht een wendbare, flexibele en meedenkende overheid. Belangstelling voor politiek en burgerschap willen wij stimuleren. Dat begint met de kindergemeenteraad, die wij weer willen faciliteren. Daarnaast vinden we het belangrijk om jongeren te betrekken bij de lokale politiek. Het belang van onze inwoners en bedrijven staat centraal. We stimuleren inwonersinitiatieven als deze bijdragen aan het algemene belang en de koersen die wij onderschrijven. Daarvoor is het nodig dat inwoners geïnformeerd en actief betrokken worden bij veranderingen binnen de gemeente. Om dat te kunnen bereiken is onze informatie en communicatie voor iedereen helder en begrijpelijk. Ook stimuleren we burgercollectieven omdat ze een oplossing kunnen bieden voor allerlei maatschappelijke vraagstukken, zoals bijvoorbeeld de recent opgerichte energiecoöperatie Hillezon, Hillegom Schoon en het Julianapark.

Verbonden partijen / gemeenschappelijke regelingen Het lokaal eigenaarschap van gemeenschappelijke regelingen vraagt om meer stevigheid. Wij kunnen meer grip houden op deze partijen door te kiezen voor een actieve benadering. Hiervoor benutten we het bestaand instrumentarium van de nota ‘Verbonden partijen’ beter. We bespreken met de bestaande gemeenschappelijke regelingen of en welke aanpassingen wenselijk zijn en waar de beïnvloedbare ruimte zit voor de deelnemende partijen. Dit met het oog op de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Zo zetten we steviger in op het accounthouderschap van verbonden partijen, door aan de voorkant te sturen op de doelen en de financiële middelen die daarbij passen.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

5

Regio Regionale samenwerking is noodzakelijk om een aantal grote maatschappelijke opgaven aan te pakken en de rol en positie van Hillegom te versterken. Ook onze gemeente moet een bijdrage leveren aan het oplossen van een aantal landelijke en regionale vraagstukken. Samenwerking met andere partijen aan dezelfde opgaven biedt de kans om efficiënter maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. De raad moet in de regio dan vroegtijdig de kaderstellende rol, zowel inhoudelijk als financieel, kunnen pakken. De Duin- en Bollenstreek en Holland Rijnland dragen bij aan een versterking van de gezamenlijke strategische agenda voor het behoud van de balans van de prettige leefomgeving binnen en buiten onze regio. Daarom onderschrijven we nadrukkelijk ook de strategische agenda Ruimte en de uitvoeringsagenda van de Duin- en Bollenstreek. Omdat Hillegom een scharnierpunt vormt tussen de stedelijke regio's in de Randstad, is samenwerking met omliggende regio’s, provincies, metropoolregio’s en het Rijk essentieel. Hillegom heeft hierin een speciale positie vanwege haar geografische ligging tegen Noord-Holland. We investeren in de relatie met de regio Kennemerland en Metropoolregio Amsterdam/Haarlemmermeer. Het is belangrijk om het netwerk met deze buurgemeenten te verstevigen. Samenwerken aan diverse maatschappelijke opgaven is een must.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

6

Financiën De koers is om terughoudend en realistisch te begroten. Hillegom staat er financieel gezien nog altijd goed voor. Er is echter weinig ruimte voor nieuwe zaken met jaarlijks terugkerende structurele lasten. Dit komt vooral doordat de provincie kritischer is geworden over de financiering van activiteiten die voor langere termijn worden uitgevoerd. Dit heeft als gevolg dat voor nieuw beleid, huidig of oud beleid moet worden losgelaten. Incidentele investeringen kunnen we wel vanuit de gemeentelijke reserves blijven financieren. Het Rijk heeft er recent voor gekozen om gedeeltelijk in te zetten op budgetfinanciering op basis van plannen en programma’s. Hillegom gaat actief aan de slag om medefinanciering te krijgen voor de plannen die wij hebben. De grootste onzekere financiële factoren spelen in de jeugdzorg, invoering Omgevingswet, het Klimaatakkoord en bij de herverdeling van de Rijksbijdragen. We volgen dit op de voet. Via de VNG en andere partners uit ons netwerk geven we duiding aan de financiële consequenties van nieuwe regels voor de gemeenten om zo van het Rijk en de Provincie meer financiële bijdragen te krijgen. Alleen zo houden we grip op de financiële positie in Hillegom en kunnen we er voor zorgen dat de lasten voor onze inwoners niet verder toenemen.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

7

Fysiek domein Vitaal en toekomstbestendig dorp Hillegom moet zowel voor inwoners als bezoekers een aangename plaats zijn waar zij graag verblijven en waar mensen elkaar ontmoeten en inspireren. In de omgevingsvisie ‘Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland’ heeft Hillegom al nadrukkelijk gekozen voor de ontwikkeling van een gezonde fysieke leefomgeving. De komende vier jaar gaan we richting geven aan een antwoord op de vragen inzake wonen, mobiliteit en duurzaamheid in relatie tot de beperkte beschikbare ruimte. Een vitaal dorp is niet alleen een kwestie van fysieke clustering van mensen, kennisinstellingen, bedrijven en voorzieningen. Het is ook een kwestie van mentale clustering: innovatie, cultuur, emancipatie, pionierschap, mode en trends, menselijke verhoudingen, internationalisering en een inclusieve samenleving. Dit vraagt naast de inrichting van een gezonde fysieke leefomgeving ook om een goede afstemming van alle overige voorzieningen die bijdragen aan een prettig en gezond leefklimaat.

Wonen Om te voorzien in onze woonbehoefte is het, gezien de lange doorlooptermijnen, noodzakelijk in deze raadsperiode te besluiten waar we de komende jaren woningen gaan realiseren. Het tekort aan woningen in Hillegom is fors, net als elders in het land. Er zijn namelijk meer mensen op zoek naar een woning of appartement dan dat er momenteel beschikbaar zijn. Voor starters zit de woningmarkt nu nagenoeg op slot. Er zijn jarenlange wachtlijsten voor sociale huurwoningen en ook de huisvesting voor arbeidsmigranten en statushouders is elk jaar een grotere uitdaging. Daar komt nog bij dat we een stroom vluchtelingen uit Oekraïne moeten opvangen. We zijn op zoek naar ruimte om in onze eigen woningbehoefte te voorzien. We willen bouwen om de leeftijdsopbouw gedifferentieerd te houden en voorzieningen voor jong tot oud in stand te houden. Hiervoor zijn 1400 extra woningen nodig tot 2030. We willen dat dit een mix wordt van woningen voor – bij voorkeur Hillegomse – starters, gezinnen en senioren. Het doel is onder meer om de doorstroming van senioren naar een passende woning te bevorderen en om thuiswonende jongeren uitzicht te bieden op een betaalbare eigen woning in Hillegom. We gaan eerst in kaart brengen hoeveel woningen we binnen de bebouwde kom kunnen bouwen.

Denk daarbij onder andere aan de transformatie van bedrijventerreinen Horst ten Daal en Hillegommerbeek naar gebieden met een combinatie van wonen en werken. Wanneer de conclusie is dat binnen de huidige bebouwde kom niet voldoende gebouwd kan worden, willen we in overleg met de raad onderzoeken of we na deze raadsperiode, ook woningen aan de randen van ons dorp kunnen toevoegen. Bij deze overwegingen hebben we oog voor de combinatie van bereikbaarheid, bedrijvigheid, behoefte aan open landschap, ruimte voor de bollensector en de klimaatopgave. We willen in deze raadsperiode komen tot besluiten waar we met elkaar mee aan de slag kunnen.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

8

De actuele beleidskaders zijn verwoord in de Regionale Woonagenda van Holland Rijnland. In Duin en Bollenstreek-verband is afgestemd dat de grootschalige verstedelijkingsopgave zal plaatsvinden in de zuidelijke Duin- en Bollenstreek. Hillegom bouwt voornamelijk voor de eigen woningbehoefte. Deze regionale afspraken zijn specifiek voor Hillegom vertaald in een Woonprogramma 2020-2024. Als sturingsinstrumenten zijn recent de doelgroepenverordening woningbouw en de beleidsuitgangspunten voor zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding opgesteld.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

9

Mobiliteit We werken verder vanuit het in 2022 vastgestelde Mobiliteitsplan Hillegom. Het grote dilemma is ook hier de ruimtelijke impact van mobiliteitsoplossingen. Centraal staat dat we de mobiliteit op de juiste manier verbinden aan de aantrekkingskracht van Hillegom en de regio, de woningbouwopgave en de duurzaamheidsontwikkelingen. Hierbij willen we inzetten op een optimale leefbaarheid in al zijn facetten, voor Hillegom. Dat begint met investeringen in veilige trottoirs en fietsroutes door de hele gemeente. We stimuleren het fietsen of lopen naar school, werk, winkels en het station. Ook willen we huftergedrag in het verkeer aanpakken, omdat onze inwoners daar overlast van ondervinden. Het station kan beter benut worden met faciliteiten op en rondom het station en met betere aansluiting van de trein- op de busverbindingen. Ook willen we het vervoer binnen het dorp en de regio voor ouderen en mensen met een beperking verder optimaliseren, zodat zij actief kunnen deelnemen aan de maatschappij en zo lang mogelijk zelfredzaam blijven. De lokale mobiliteitsvisie en het mobiliteitsplan zoomen in op het lokale niveau van Hillegom, inclusief de verkeersveiligheid zoals bijvoorbeeld op de Wilhelminalaan en de Prinses Irenelaan. Samen met de regio zoeken we naar oplossingen om de doorgaande wegen door Hillegom te ontlasten van vrachtverkeer.

We doen hiervoor onderzoek naar de mogelijkheid van een randweg langs Hillegom. Bij dit onderzoek hebben we oog voor de samenhang van mobiliteit met woningbouwlocaties, bedrijvigheid, behoefte aan open landschap, behoud van ruimte voor de bollensector en de klimaatopgave. Hiervoor moeten we ‘dansen tussen de schalen’ van de regionale, sub-regionale en lokale bestuursstructuren, om de gewenste resultaten met elkaar te kunnen behalen. De regionale strategie ‘Mobiliteit’ van Holland Rijnland beschrijft de route waarmee we als gezamenlijke gemeenten de mobiliteitsopgave in de regio willen realiseren, een opgave die past bij de ontwikkeling naar een sterke, gezonde en toekomstbestendige regio. Deze mobiliteitsstrategie staat dan ook niet op zichzelf, maar hangt nauw samen met onder meer de regionale omgevingsagenda (ROA), Regionale Energie Strategie (RES 1.0) en de actualisatie van de regionale woonagenda. De strategische agenda ‘Ruimte’ van de Duin en Bollenstreek onderstreept dit belang met een focus op de mobiliteitsvraagstukken die specifiek voor de streek van belang zijn. Er wordt ingezet op het Maatregelenpakket Ontsluiting Noordelijke Bollenstreek en er wordt gewerkt aan de corridorstudie mobiliteit ruimte Leiden – Katwijk – Noordwijk. Het bereikbaarheidsvraagstuk is echter nog breder dan de gemeente, de Duin- en Bollenstreek en de regio Holland Rijnland.

Het mobiliteitssysteem moet de kernen verbinden met de hele omgeving, de Bollenstreek én met de regio Leiden, Haarlem, Haarlemmermeer, Schiphol en de metropoolregio Amsterdam. Daarover blijven we ook in gesprek met onze buurgemeenten Haarlemmermeer, Bloemendaal en met de provincie Noord-Holland.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

10

Openbare ruimte We blijven investeren in een schone en veilige woonomgeving. De kwaliteit van de openbare ruimte speelt een belangrijke rol op het gebied van de leefbaarheid in de gemeente. Dit is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, bewegen, zich veilig moeten voelen en zich veilig moeten kunnen verplaatsen. In het Groenbeleidsplan is afgesproken om te investeren in onze parken en om kleine stukjes groen aan elkaar te koppelen. Het thema ‘bewegen voor jong en oud’ is hieraan gekoppeld. Dit sluit ook mooi aan op de Omgevingsvisie ‘Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland’. Hierin hebben gezondheid, groen en klimaatbestendigheid een belangrijke plek gekregen. Zo draagt de openbare ruimte nu integraal bij aan de opvang van water, vormt het een samenhangende groenzone met zoveel mogelijk behoud van bestaande beplanting en zorgen dergelijke initiatieven voor nieuwe ‘ommetjes’ en speelgelegenheid voor kinderen. Ook het beheer en verfraaien van de haven draagt bij aan een aantrekkelijke inrichting van de leefomgeving.

Biodivers en klimaatadaptief We streven ernaar om de biodiversiteit in Hillegom te vergroten. In 2050 wil Hillegom klimaatbestendig en klimaatneutraal zijn. Hillegom heeft daarvoor onder meer haar ambities op het vlak van klimaatadaptatie vastgesteld en werkt aan een uitvoeringsprogramma. Dit doen we onder andere door het open landschap in ons buitengebied zo veel mogelijk te behouden. Ook onderzoeken we de mogelijkheden om het vogelbroedgebied in de polders te vergroten. We zetten in op beplanting van groen en de aanplant van bomen in de wijken om het bomenareaal uit te breiden. Met het beheer van bermen en slootkanten willen we een meer gevarieerde en natuurlijke begroeiing realiseren.

Circulair en verantwoord We zetten in op het verminderen van afval en gebruiken een afvalinzamelingssysteem dat daarbij past. Door afval goed te scheiden kun je materialen hergebruiken. Ook willen we circulaire inkoop bevorderen. We onderzoeken de mogelijkheid om met ondernemers afspraken te maken over een “Afvalbeleid voor ondernemers”. Daarnaast willen we zwerfafval in de openbare ruimte tegengaan.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

11

Energietransitie We gaan door op de ingezette koers van de energietransitie in Hillegom. We zien dat steeds meer mensen en bedrijven moeite krijgen hun energierekening te betalen. Daarom zetten we versneld in op het stimuleren van energiebesparing, door bijvoorbeeld de inzet van energie-coaching. Ook kijken we naar het isoleren van woningen met een specifiek bouwjaar. We zien de noodzaak om hier prioriteit aan te geven vanuit het oogpunt van zowel welzijn als duurzaamheid. Tegelijkertijd bevorderen we de opwekking van energie, zo veel mogelijk door zonnepanelen op daken. Daarnaast richten we ons op voortschrijdende en nieuwe technieken die Hillegom kunnen helpen bij het behalen van de klimaat- en energiedoelstellingen. We onderzoeken de mogelijkheid om innovatie en initiatieven in Hillegom te stimuleren. Dit kan bijvoorbeeld door een stimuleringsfonds duurzaamheid. Recent zijn er al veel visies en beleidskaders opgesteld. Zo is duurzaamheid bijvoorbeeld het leidende principe in de omgevingsvisie ‘Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland’. In de transitievisie ‘Warmte’ wordt beschreven hoe alle gebouwen op een duurzame manier kunnen worden verwarmd en wat we komende jaren doen om dat voor elkaar te krijgen voor 2050. De Lokale Energie Strategie (LES) geeft inzicht in de specifieke opgaven voor Hillegom om in 2050 energie- en klimaatneutraal te zijn.

De Lokale Energie Strategie van Hillegom is de uitwerking die onze gemeente heeft gegeven aan de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0. De RES 1.0 is door alle Holland Rijnland-gemeenten vastgesteld en geeft aan hoe de regio denkt te kunnen voldoen aan de opgaven van het Klimaatakkoord op het gebied van de energietransitie. Ook de uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek richt zich nadrukkelijk op een regionale aanpak van de opgave “gezamenlijke keuzes hernieuwbare energiebronnen”. Het is duidelijk dat we de energietransitie in Hillegom alleen in samenwerking met onze inwoners en de regio tot een goed einde kunnen brengen.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

12

Werken en economie We faciliteren de lokale gezonde Hillegomse economie en de regionale economie. Dit biedt werkgelegenheid en zorgt voor een levendige en bedrijvige gemeente. Hillegomse ondernemers en gemeente Hillegom gaan gezamenlijk aan de slag met thema’s als een goed ondernemersklimaat, werk en inkomen, duurzaamheid, (digitale) bereikbaarheid, gezondheid en promotie van een aantrekkelijk dorp. Hiervoor is in 2019 de intentieovereenkomst ‘Heerlijk Hillegom, op weg naar de toekomst’ ondertekend. Waar mogelijk geven wij voorrang aan lokale ondernemers bij gemeentelijke opdrachten en blijven we ondernemers ondersteunen met de bedrijfs-contactfunctionarissen.. We vinden het belangrijk dat Hillegom Marketing en de ondernemers in Hillegom samenwerken om het dorp levendig en aantrekkelijk te houden. We onderscheiden verschillende aandachtspunten zoals: het centrum, ondernemers, de agrarische sector en toerisme, arbeidsmarkt en regionale economische samenwerking.

Centrum Er is hard gewerkt aan het mooier en aantrekkelijker maken van het centrum om de uitstraling en verblijfskwaliteit van het centrum te versterken. Daar gaan we mee door. Specifiek voor het centrum is onze aandacht gericht op het behoud van de dorpse en historische uitstraling en gratis parkeren. We gaan leegstand tegen door meer multifunctionaliteit mogelijk te maken. Daarnaast zorgen we voor een goede balans tussen gezelligheid en bereikbaarheid. We stimuleren de aanwezigheid van diverse grote en kleine activiteiten en evenementen.

Agrarische sector Juist onze regio leent zich voor de verdere ontwikkeling van de bollensector tot een duurzame bedrijfstak. Die ontwikkeling is van nationaal belang. Grond is echter schaars. Voor een vitale en duurzame bollenteelt is een minimumareaal van eersteklas bollengrond noodzakelijk. Afspraken hierover zijn vastgelegd in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG). In deze raadsperiode gaan we de ISG, inclusief de instrumenten, evalueren. Daarna gaan we met de raad en de regio in gesprek over de uitkomsten van de evaluatie. Omdat ook onze identiteit direct samenhangt met de bollenteelt, streven we naar het behoud van bollengrond. De economische waarde van de teelt en de handel in bloemen, bollen, knollen en vaste planten is niet de enige reden om bollengrond te ontzien. De huidige ruimte in het buitengebied bepaalt ook voor een belangrijk deel onze aantrekkelijkheid en kwaliteit als prettige woongemeente en toeristische trekpleisters.

Toerisme We versterken de wisselwerking tussen toerisme, recreatie en de agrarische sector. In Hillegom en buurgemeenten is het toerisme sterk verbonden met de bollensector. We zetten in op het jaarrond aantrekken van recreanten en toeristen. Hiervoor sluiten we aan bij de uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek om de samenhang en samenwerking tussen recreatieve ‘hotspots’ (zoals de kuuroordstatus van Noordwijk en het Nationaal Park Hollandse Duinen) van de regio te verbeteren. Daarnaast werken we verder met de in 2022 vastgestelde nota Verblijfsrecreatie. MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

13

Arbeidsmarkt Ook de arbeidsmarkt vormt een grote uitdaging, zeker met het oog op de aanstaande krimp van de beroepsbevolking en het aantrekken en huisvesten van arbeidsmigranten. Wij zetten ons daarom samen met werkgevers, onderwijsinstellingen en bijvoorbeeld de Greenport Duin- en Bollenstreek in voor het verhogen van de instroom en behoud van mensen, met specifieke aandacht voor jongeren.

Regionale economische samenwerking Heerlijk Hillegom is onderdeel van de Duin- en Bollenstreek, maar heeft een eigen identiteit. Die kunnen we met meer effect uitdragen in de regionale economische agenda, als onderdeel van een regionale branding van de bollenstreek. De economische uitvoeringsagenda 2023 wordt momenteel vormgegeven. De daarin opgenomen gedeelde economische opgaven komen voort uit de strategische uitvoeringsagenda van de Duin- en Bollenstreek. De ontwikkeling van de streek tot internationaal bekend merk (‘regio-brand’) staat nadrukkelijk op de agenda (net als de actualisatie van de Greenport). Denk daarbij bijvoorbeeld aan het bloemencorso en toerisme. Een goed vergelijk kan worden gemaakt met de bekendheid van bijvoorbeeld de Franse wijnstreken (de Bordeauxstreek). De Duin- en Bollenstreek huisvest verder interessante en veelbelovende bedrijvigheid op het vlak van kennisintensieve economie. De productiefactor kennis heeft hierbij een dominante rol. De uitvoeringsagenda richt zich op de opgave om deze sectoren met elkaar te verbinden. Denk aan Greenport/Flower Science, Space Campus/ESA-ESTEC en Unmanned Valley (drones en sensortechnologie).

Deze kennisintensieve economie sluit in een bredere (ruimtelijke) context aan op andere kennisintensieve bedrijvigheid in Leiden (bioscience), de zuidelijke Randstad (Den Haag, Delft en Rotterdam), de noordelijke Randstad (metropoolregio Amsterdam) en het internationale netwerk rond Schiphol. Het is dus zaak om ook hier ons netwerk op in te richten.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

14

Maatschappelijk domein Vitale inwoners In de Maatschappelijke agenda is de basis neergelegd om te zorgen voor vitale Hillegommers. Onze koers blijft: Iedereen doet mee. In de maatschappelijke agenda ‘Hillegom, Leven Lang Meedoen’ heeft de raad ambities benoemd op het gebied van onder meer vitaliteit, zorg voor elkaar, thuis-wonen en hulp bij meedoen. Deze agenda sluit aan bij de begrippen ‘brede welvaart’ en ‘positieve gezondheid’ en staat voor een opgavegerichte en integrale aanpak. Inclusie – “Iedereen doet mee” – stimuleren wij door burgerinitiatieven te regisseren en te faciliteren, zodat we er met elkaar voor zorgen dat iedereen mee kan doen. Het huidige voorzieningenniveau in Hillegom willen we op peil houden, aansluitend op de behoeften van onze inwoners.

Onderwijs We willen dat iedereen mee kan doen in de veranderende maatschappij en “een leven lang leren”. We zorgen voor goede en passende huisvesting voor alle basisscholen in Hillegom. Hiervoor gaan we verder met de nieuwbouwplannen van basisschool de Giraf. Ook vinden we het belangrijk dat kinderen veilig lopend of fietsend naar school kunnen. We blijven inzetten op passend onderwijs voor alle kinderen om te voorkomen dat ze niet naar school kunnen. Daarnaast streven we naar kwaliteit, veiligheid en continuïteit van het leerlingenvervoer. Laaggeletterdheid blijven we aanpakken, onder andere door het inzetten van het Taalhuis. Taalvaardigheid zien wij als een basisvoorwaarde voor mensen om zich te ontwikkelen en mee te doen in de huidige maatschappij. We streven nadrukkelijk naar aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt in de regio omdat we zowel jongeren als bedrijven willen behouden. Dit koppelen we aan innovatie en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. In de zogenoemde ‘triple helix’ werken ondernemers, onderwijs en overheid samen aan de aansluiting van vraag en aanbod van de arbeidsmarkt. Dat kan in de vorm van hybride onderwijs. Een hybride leeromgeving combineert het schoolse leren en het leren in de beroepspraktijk. Als dit goed met elkaar is verweven, kunnen mbo-leerlingen een lesprogramma op maat volgen en komen ze goed voorbereid op de arbeidsmarkt.

We nemen als gemeente een rol door verbindingen te leggen tussen verschillende partijen, bijvoorbeeld de koppeling tussen onderwijs en bedrijfsleven, om leer-werktrajecten te bevorderen. Zo kent Fioretti College Hillegom het project Samen Leren, een mbo2-opleiding in samenwerking met NOVA-college waarin leerlingen worden klaargestoomd voor een vervolgopleiding . Ook regionaal wordt uitvoering gegeven aan het landelijke Techniek Pact, gericht op het oplossen van de tekorten aan goed opgeleid technisch personeel en het vasthouden van de concurrentiepositie van de Nederlandse economie.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

15

Cultuur Kunst en cultuur is voor iedereen. Met culturele activiteiten en evenementen verbinden we mensen. Inwoners ontmoeten elkaar, spreken elkaar en leren van elkaar. Op die manier draagt cultuur in belangrijke mate bij aan het bereiken van de doelstellingen van de Maatschappelijke agenda op het gebied van inclusie. We willen cultuurparticipatie kleinschalig, laagdrempelig, toegankelijk en betaalbaar houden. We stimuleren verbindingen van de culturele sector met zorg, welzijn, onderwijs en het bedrijfsleven om samen meer te bereiken. We willen dat iedereen kan kennismaken met diverse vormen van expressie en kan deelnemen aan culturele uitingen. Daarom stimuleren we dat inwoners elkaar ontmoeten en hun talenten ontwikkelen, bijvoorbeeld via de Stichting Cultuur Beleving Hillegom of culturele evenementen zoals de Harddraverij of het Hillegoms Muziekfeest.

Cultureel erfgoed Cultureel erfgoed is waardevol. Het weerspiegelt onze identiteit en het is daarom van belang om te beschermen, met oog voor het heden én de toekomst. Dat vraagt een balans, waarbij we ook rekening houden met ontwikkelingen en de noodzaak om met de tijd mee te gaan. Behoud van historische kwaliteit betekent onder meer dat we verwaarlozing van historisch waardevolle panden willen voorkomen. Daarom gaan we verder met de inventarisatie van objecten die het beschermen waard zijn en bepalen we de manier waarop we deze objecten gaan beschermen en in welke mate. Net als bij de gebieden ‘Kerkplein’ en ‘Sixlaan-Mariastraat’ onderzoeken we of we het gebied rond de Oude Beek als beschermd dorpsgezicht kunnen kwalificeren.

Sport en Gezondheid Hillegom daagt uit tot bewegen. Dit doen we door goede sportaccommodaties te faciliteren, zoals het Sportpark de Zanderij, waar onder andere het SDO-complex deel van uitmaakt. We stimuleren bij het ontwikkelen van sportvoorzieningen het multifunctionele gebruik door diverse verenigingen en initiatiefnemers van activiteiten. Ook doen we onderzoek naar mogelijkheden om de exploitatie van accommodaties te optimaliseren. We gaan door met het ondersteunen van programma’s zoals, Healthy Hillegom en het uitrollen van “de sportieve routes” in de openbare ruimte. Kinderen moeten kunnen spelen en bewegen in hun eigen woonomgeving.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

16

Welzijn en zorg We blijven inzetten op passende zorg en ondersteuning die aansluit bij de behoeften van onze inwoners. Op dit moment staan we op een kruispunt van politieke keuzes in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. We zien dat er een verschuiving plaatsvindt van aanbodsturing naar vraagsturing en van curatieve zorg naar preventie. De financiële druk neemt toe waardoor het noodzakelijk wordt om met onze samenwerkingspartners en het maatschappelijk middenveld in overleg te treden om de mogelijkheden te onderzoeken over de te maken keuzes. We onderzoeken of we een deel van het huidige maatwerk naar meer algemene voorzieningen kunnen verschuiven. Hierover gaan we met de raad verder in gesprek. Hierbij geldt dat de menselijke maat niet uit het oog mag worden verloren en maatwerk altijd mogelijk moet zijn voor uitzonderlijke situaties. Hillegom wordt deze raadsperiode een dementievriendelijke gemeente en erkent het belang hiervan gezien de demografische ontwikkelingen. Een dementievriendelijke gemeente zet zich actief in om mensen met dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk mee te laten doen in de samenleving. Een dementievriendelijke gemeente stimuleert en faciliteert burgers, bedrijven en organisaties om zich actief in te zetten voor een dementievriendelijke samenleving.

Zo ontstaat er een gemeenschap waarin iedereen dementie accepteert: van bakker en buurman tot sportclub en wijkagent. Wij maken ons sterk voor ondersteuning en waardering van vrijwilligers, mantelzorgers en het verenigingsleven. Voor het bestrijden van eenzaamheid gaan we de mogelijkheden voor ontmoeting faciliteren. Dit hoeft niet specifiek één locatie voor één doelgroep te zijn. Voor senioren willen we de mogelijkheid onderzoeken iets in te richten in het centrum om elkaar te ontmoeten. Voor de Jeugdzorg is een nieuw regionaal convenant opgesteld dat de komende jaren de nodige veranderingen in de jeugdzorg moet bewerkstelligen. Een belangrijk aandachtspunt is het verkrijgen van duidelijkheid over structurele landelijke financiering richting de gemeenten. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten voert hiervoor de onderhandelingen. Ondertussen is onze koers gericht op preventie door verbinding te zoeken en te leggen tussen de diverse beleidsterreinen en partners.

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

17

Veiligheid en leefbaarheid Veiligheid vormt de basis voor een aantrekkelijke, veerkrachtige en weerbare gemeente. Een effectieve aanpak van veiligheid en leefbaarheid is een integrale aanpak in samenwerking met verschillende partners in de regio. We houden Hillegom veilig door ondermijning aan te pakken en te strijden tegen georganiseerde criminaliteit. Overlast willen we voorkomen door het inzetten van extra middelen of capaciteit en door de regels actief te handhaven. Er gaat een preventieve werking uit van zichtbaarheid. Daarom willen we Boa’s zichtbaar inzetten en maken we duidelijke afspraken over prioriteiten. We zetten in op het voorkomen van overlast door middel van (mobiele) camera’s en andere technologische middelen. We volgen hiervoor de technologische vernieuwingen. Het integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Hillegom ‘Samen houden we Hillegom veilig’ geeft inzicht in en kaders voor de manier waarop wordt gewerkt om de veiligheid in onze gemeente te bevorderen, de leefbaarheid te verhogen en de veiligheidsbeleving van inwoners te vergroten.

Namens de BBH

Frank Evers

Namens Bloeiend Hillegom

Ria Heemskerk-Rekké

Namens het CDA

Karin Hoekstra

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

18

Bijlage Portefeuilleverdeling Burgemeester Arie van Erk           

Algehele beleidscoördinatie (inclusief projecten) Integrale veiligheid Ondermijning Openbare orde Juridische zaken Integriteitsbeleid Handhaving Bestuurlijke en ambtelijke samenwerking Personeel & Organisatie Control Regionale samenwerking

Wethouder Jan van Rijn, 1e locoburgemeester        

Wet maatschappelijke ondersteuning Participatiewet (werk en inkomen) Jeugdzorg Welzijn Volksgezondheid Onderwijs (inclusief huisvesting) Sport (inclusief accommodaties) Economie (inclusief recreatie & toerisme)

Wethouder Maarten Dijkshoorn, 2e locoburgemeester      

Verkeer en vervoer (mobiliteit) Openbare ruimte (inclusief afvalbeleid) Bewonersparticipatie Landschap en natuur Communicatie Dienstverlening

Wethouder Karin Hoekstra, 3e locoburgemeester       

Ruimtelijke ordening en Milieu Omgevingswet Energietransitie en duurzaamheid Kunst, cultuur en cultureel erfgoed Woningbouwprojecten (o.a. Tuindorp, De Witte Tulp en nieuwe projecten) Project nieuwbouw basisschool de Giraf Gemeentelijke gebouwen

Wethouder Anne de Jong, 4e locoburgemeester     

Financiën Wonen Grondzaken en GOM Huisvesting arbeidsmigranten Woningbouwprojecten (Dunantstaete, Jozefkerk, Elzenhof, Ringoevers, Savio-locatie en Vossepolder)

MET TROTS VOORUIT! | 2022-2026

19