C08 VRHM, aanbieding voorlopige jaarstukken 2021.pdf
Tekst van het document
Aan de Gemeenteraden van gemeenten die deelnemen in de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Hollands Midden
Bezoekadres
T.a.v. de griffiers
Postadres
Rooseveltstraat 4a 2302 BC Leiden
Postbus 1123 2302 BC Leiden
Datum: Ons kenmerk:
14 april 2022 D2022-04-002226
Telefoon:
Uw kenmerk:
E-mail:
Uw brief van:
Onderwerp:
Contactpersoon:
088 246 51 14
Bijlage:
1
Fax:
Ernst Breider, Concerncontroller
ernst.breider@vrhm.nl
Voorlopige Jaarstukken 2021 Veiligheidsregio Hollands Midden Graag bij correspondentie kenmerk en onderwerp vermelden.
Geachte leden van de raad, Aanbieding van de voorlopige Jaarstukken 2021 Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) biedt u hierbij de voorlopige Jaarstukken 2021 van de Veiligheidsregio Hollands Midden aan. Jaarrekeningresultaat 2021 Het jaar 2021 is afgesloten met een positief saldo van € 1.749.224. Hierin is een aantal administratieve correcties verwerkt n.a.v. de bevindingen van de (nieuwe) accountant. Naast een aantal incidentele baten heeft de COVID-19 crisis wederom een grote invloed gehad op dit resultaat. Administratieve correcties (€ 1.008.499 positief) verwerkt in het (voorlopige) jaarrekening resultaat 2021 (vóór bestemming) De voorziening Groot Onderhoud (€ 889.589) en de voorziening 2e Loopbaanbeleid (€ 179.987) vallen, op aanwijzing van de (nieuwe) accountant, vrij voor de totale omvang in het rekeningresultaat 2021, omdat de omvang van de (toekomstige) verplichtingen momenteel (nog) niet in te schatten is. Met andere woorden, de totale verplichtingen kunnen qua financiële omvang (nog) niet voldoende onderbouwd worden. Voorziening Groot Onderhoud Eind december 2021 heeft de directie VRHM besloten tot het (laten) uitvoeren van gebouwinspecties volgens de BOEI-methode. BOEI staat voor: Brandveiligheid, Onderhoud, Energie en Inzicht in wet- en regelgeving.
Deze methodiek geeft een integrale basis voor het beheer van een gebouw, waarbij onderhoud, wet- en regelgeving, (brand)veiligheid en
duurzaamheid in één plan (Meerjaren Uitvoerings Plan, MUP) gevat zullen zijn. Op basis hiervan kan dan vervolgens een nauwkeurige onderbouwing worden gegeven van de (toekomstige) verplichtingen. De inspecties zullen in 2022 worden uitgevoerd door onafhankelijke, gecertificeerde BOEI-inspecteurs. Voorziening 2e Loopbaanbeleid Conform de afspraken over de uitvoering van het tweede loopbaanbeleid, kunnen de medewerkers met een bezwarende functie vanaf 2006 (medewerkers van de uitrukdienst), vanaf hun 15de dienstjaar starten met de scholingsactiviteiten die zij hebben afgesproken om na 20 jaar te kunnen uitstromen naar een nieuwe niet-bezwarende functie. Dat is dus vanaf 2021. Gezien het nog beperkt aantal medewerkers met een bezwarende functie in 2006 is het aantal afgesproken loopbaanplannen nog te beperkt om een voldoende financiële onderbouwing te kunnen vormen voor het in stand houden van een voorziening, aldus de (nieuwe) accountant. Aangezien er wel sprake is van toekomstige lasten en egalisatie hiervan in de begroting gewenst is voor zowel Groot onderhoud als 2e Loopbaanbeleid, wordt via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 aan het Algemeen Bestuur gevraagd in te stemmen de vrijgevallen bedragen te reserveren in nieuwe bestemmingsreserves voor deze verplichtingen.
Algemene Reserve Naar aanleiding van de bevindingen van de accountant zijn een 3-tal correcties verwerkt in de beginbalans met als gevolg een verlaging van de Algemene Reserve met € 61.077. Voor de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 zal aan het Algemeen Bestuur worden gevraagd in te stemmen met aanvulling van de Algemene Reserve tot het bestuurlijk afgesproken niveau. Incidentele baten Vrijval deel Voorziening FLO a.g.v. herberekening (€ 396.563) Jaarlijks wordt de benodigde omvang van de Voorziening Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) herberekend. Als gevolg van niet voorziene uitstroom en gewijzigde wet- en regelgeving is de benodigde omvang lager dan een jaar eerder berekend. Door deze lagere herberekende verplichting (over de jaren 2022 t/m 2047) vindt vrijval ten gunste van de exploitatie plaats. Mutaties reserves (€ 357.891) De onttrekkingen aan de reserves zijn € 357.891 hoger dan in de programmabegroting 2021 was voorzien. Voorzien was een begrote onttrekking van € 108.154 aan de Reserve Samenwerking Loont en € 150.000 aan de Reserve Resterende Exploitatielasten Meldkamer Brandweer Hollands Midden. Naast de onttrekking aan de Reserve Meldkamer Brandweer HM is de vrijval van de Reserve Taakstelling Cebeon ad € 466.045 geboekt. Dit is besloten in het Algemeen Bestuur van 22 april 2021.
COVID-19 Als gevolg van de COVID-19 maatregelen kon ook in 2021 minder worden opgeleid, minder worden getraind en (realistisch) worden geoefend, zowel door de brandweer als voor het multidisciplinair Opleidings- Trainings- en Oefenprogramma. Activiteiten als korpsavonden, open dagen en wedstrijden waren grotendeels stilgelegd. Door het jaar heen zijn er vacatures ontstaan welke minder snel konden worden ingevuld. Hoewel een substantieel deel van het Jaarplan 2021 (als onderdeel van het Beleidsplan 2020-2023) kon worden gerealiseerd, heeft COVID-19 vanuit capaciteitsbeslag een grote invloed op de organisatie. Zo moesten er projecten in tijd naar achter worden geschoven. Dit alles is dan ook van invloed geweest op het incidentele rekeningresultaat van 2021.
2
Voor een toelichting meer in detail, wordt verwezen naar de bijlage ‘voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM’. Bestemming Jaarrekeningresultaat 2021 Voor de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021 zal aan het Algemeen Bestuur worden gevraagd in te stemmen de vrijgevallen bedragen van de voorzieningen Groot onderhoud en 2e Loopbaanbeleid te reserveren in nieuwe bestemmingsreserves en aanvulling van de Algemene Reserve tot het bestuurlijk afgesproken niveau. In het Dagelijks Bestuur van 2 juni 2022 zal voor het restant van het jaarrekeningresultaat 2021 een voorstel aan het Algemeen Bestuur worden voorgelegd. Recap: ▪ Vormen bestemmingsreserve Groot Onderhoud ▪ Vormen bestemmingsreserve 2e Loopbaanbeleid ▪ Aanvulling Algemene Reserve ▪ Nog te bestemmen Jaarrekeningresultaat 2021 VRHM
€ 889.589 € 179.987 € 61.077 € 618.571 € 1.749.224
Controleverklaring en Rapport van bevindingen van de accountant De eindcontrole van de accountant is nog niet afgerond. De controleverklaring en het Rapport van bevindingen van de eindcontrole van de accountant (Publieke Sector Accountants) zijn dus ook nog niet gereed. Deze zullen worden nagezonden. Zienswijzeprocedure niet van toepassing De zienswijzeprocedure die geldt voor de programmabegroting is niet van toepassing op de jaarstukken. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling dient de jaarrekening binnen twee weken na de vaststelling, doch in ieder geval vóór 15 juli van het jaar volgende op het jaar waarop de jaarrekening betrekking heeft, toe te zenden aan gedeputeerde staten. Communicatie richting het College van burgemeester en wethouders en het hoofd Financiën Uw College en hoofd Financiën zijn tevens op de hoogte gesteld van de aanbieding van de voorlopige Jaarstukken 2021. Vaststelling De vaststelling van de jaarstukken 2021 is geagendeerd voor de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van de VRHM op 23 juni 2022.
3
Hoogachtend, Namens het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden
J.J. Zuidijk Secretaris
Bijlage: 1. Voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM
4
voorlopige Jaarstukken 2021
voorlopige Jaarstukken 2021
Datum:
April 2022
Inhoudsopgave Jaarverslag 2021 ............................................................................................................ 2 Inleiding ............................................................................................................................................ 3 concept Vaststellingsbesluit Jaarstukken 2021 ................................................................................ 5 Jaarverslag 2021 in één oogopslag ................................................................................................. 6 1
Organisatie en Beleidsontwikkelingen ............................................................... 7
2. Beleidsverantwoording .............................................................................................. 9 2.1 Programma Fysieke Veiligheid................................................................................................. 10 2.1.1. Meldkamer 14 2.1.2. Risico- en crisisbeheersing 17 2.1.3. GHOR 20 2.1.4. Bevolkingszorg 22 2.1.5. Brandweerzorg 24 2.1.6. Bedrijfsvoering 26 3
Overzicht Overhead .......................................................................................... 28
4 4.1 4.2 6.3. 6.4 6.5
Paragrafen ......................................................................................................... 31 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (artikel 11 BBV) ............................ 31 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen (artikel 12 BBV) ................................................. 36 Paragraaf financiering (artikel 13 BBV) ............................................................................. 40 Paragraaf verbonden partijen (artikel 15 BBV lid 2 BBV) .................................................. 44 Paragraaf bedrijfsvoering (artikel 14 BBV) ........................................................................ 46
Jaarrekening 2021 ........................................................................................................ 47 Balans per 31 december 2021 ....................................................................................................... 48 Overzicht van baten en lasten over 2021 ....................................................................................... 50 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ...................................................................... 56 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ........................................................................... 58 Toelichting op het overzicht van baten en lasten over 2021 .......................................................... 72 Bijlage 1: Taakveldenoverzicht....................................................................................................... 82 Bijlage 2: Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage) .................................. 83 Voorstel resultaatbestemming 2021 ............................................................................................... 85 Controleverklaring 2021 .................................................................................................................
86 Bijlage 3: Verantwoording Meerkosten Covid-19 ........................................................................... 87 Bijlage 4: Verantwoording Digitale transformatie ........................................................................... 89 Bijlage 5: Duurzaamheid ................................................................................................................ 90
voorlopig Jaarverslag 2021
Inleiding De VRHM is een samenwerkingsverband van gemeenten in de regio Hollands Midden krachtens de (gewijzigde) Wet gemeenschappelijke regelingen 2015. Het openbaar lichaam Veiligheidsregio Hollands Midden bezit rechtspersoonlijkheid en is gevestigd in Leiden. De Veiligheidsregio behartigt, op grond van de vastgestelde gemeenschappelijke regeling, de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op de volgende terreinen:
Gemeente
Aantal inwoners
Alphen aan den Rijn
110.986
Bodegraven-Reeuwijk
34.462
Gouda
73.181
Hillegom
21.966
Kaag en Braassem
26.866
Katwijk
65.302
Krimpenerwaard
56.048
Leiden
124.899
•
De brandweerzorg;
Leiderdorp
27.109
•
Het inrichten en in stand houden van de gemeenschappelijke meldkamer;
Lisse
22.800
Nieuwkoop
28.628
•
De geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen;
Noordwijk
42.859
•
Oegstgeest
24.426
De multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing;
Teylingen
37.061
•
De samenwerking bij de gemeentelijke crisisbeheersing en rampenbestrijding.
Voorschoten
25.479
Waddinxveen
28.316
Zoeterwoude
8.450
Zuidplas
42.762
Totaal
801.600
De wijze van uitvoering van de taken en de inrichting van de organisatie zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling en in de organisatieverordening.
Bij de stemverhouding binnen het Algemeen Bestuur en de bijdrage van de deelnemende gemeenten wordt rekening gehouden met het aantal inwoners per gemeente. Hiernaast zijn de inwoneraantallen volgens CBS vermeld per 1 januari 2019 (basis voor programmabegroting 2021). Covid-19 De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft ook in 2021 de samenleving nog behoorlijk in haar greep gehouden. De pandemie raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. Ook in 2021 hebben we gestreefd naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming. In 2020 hadden we daarvoor al de nodige interne maatregelen genomen, zodat we in 2021 daar volop gebruik van konden maken. Oorlog in Oekraïne De oorlog in de Oekraïne heeft tot een ongekende vluchtelingenstroom geleid. In de komende periode komt er een toenemend aantal vluchtelingen uit Oekraïne naar onze regio. Voor zover nu
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 3
duidelijk is worden de komende weken in Veiligheidsregio Hollands Midden ongeveer 2000 mensen opgevangen. Gemeenten doen hun uiterste best om hiervoor kwalitatief goede opvang te organiseren. Naast opvanglocaties voor zes maanden zijn er inmiddels ook drie crisisnoodopvanglocaties.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 4
concept Vaststellingsbesluit Jaarstukken 2021
Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 24 maart 2022, agendapunt 6 en de mededeling over het definitieve rekeningresultaat 2021 in het Algemeen Bestuur van 21 april 2022 door de heer C. Visser, Portefeuillehouder Middelen; Gelet op het bepaalde in de Wet Gemeenschappelijke Regelingen en het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden;
Besluit: I. De jaarstukken 2021 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden vast te stellen; II. Décharge te verlenen aan het Dagelijks Bestuur conform het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Hollands Midden; III. Het resultaat van de jaarrekening 2021, te weten € 1.749.224 positief, als volgt te bestemmen: a. de vrijgevallen voorziening Groot Onderhoud ad € 889.589 te storten in een nieuw te vormen bestemmingsreserve Groot onderhoud; b. de vrijgevallen voorziening 2e Loopbaanbeleid ad € 179.987 te storten in een nieuw te vormen bestemmingsreserve 2e Loopbaanbeleid; c. de Algemene Reserve aan te vullen tot het bestuurlijk afgesproken niveau en € 61.077 hieraan te doteren. d. voor het resterend saldo ad € 618.571 volgt een voorstel van het Dagelijks Bestuur aan het Algemeen Bestuur in de vergadering van 23 juni 2022.
Aldus besloten in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van 23 juni 2022. De secretaris,
de voorzitter,
J.J. Zuidijk
H.J.J. Lenferink
Ingezonden op 24 juni 2022 aan: Het College van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 5
Jaarverslag 2021 in één oogopslag
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 6
Organisatie en Beleidsontwikkelingen Het organisatieplan ‘Samen Verder’ is de basis geweest voor een omvangrijke organisatieontwikkeling, sinds de inwerkingtreding op 3 september 2018. In 2018 en 2019 is een goede organisatorische basis gelegd om de opgaven in het nieuwe regionaal beleidsplan 2020-2023 gezamenlijk in 2021 uit te kunnen voeren. Sinds 12 maart 2020 is de crisisorganisatie van de Veiligheidsregio Hollands Midden in de benen in verband met de coronacrisis. Ook in 2021 heeft deze crisis een zware wissel getrokken op de organisatie en de medewerkers, waardoor soms een herprioritering van werkzaamheden uit het jaarplan heeft moeten plaatsvinden. De organisatie is er wel in geslaagd om de continuïteit van de brandweerzorg en crisisbeheersing overeind te houden. De lessen die tijdens de corona-periode zijn geleerd met betrekking tot digitaal werken en digitaal samenwerken, komen goed van pas nu het kantoorgedeelte van de kazerne Leiden-Zuid wordt verbouwd sinds 1 november 2021. De betreffende medewerkers gaan hybride werken vanuit andere kazernes en thuis. Naar verwachting is de verbouwing eind 2022 gereed. Een doelstelling in het organisatieplan is het versterken van de samenwerking. Hierin speelt het ontwikkeltraject voor leidinggevenden een trekkersrol: zowel in de interne samenwerking als de samenwerking met partners.
Ondanks de beperkingen als gevolg van de coronamaatregelen, is in 2021 dit traject weer opgepakt. De invoering van de Omgevingswet zal een grote impact hebben op de organisatie door de verschuiving van ‘regelgericht’ naar ‘risicogericht’ werken. De ingangsdatum van de Omgevingswet is echter opnieuw uitgesteld tot1 januari 2023. In 2022 zullen de nodige voorbereidingen worden getroffen.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 7
Omvang kantoorformatie VRHM ORGANISATIEONDERDEEL Sector Directie en Staf Sector Bedrijfsvoering Sector Brandweerzorg Sector Risico- en Crisisbeheersing Bevolkingszorg Totaal
Begroting 2021
Formatie (fte) 12
12
56
56
235
234
67 4 373
67 4 372
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 8
2. Beleidsverantwoording
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 9
2.1 Programma Fysieke Veiligheid In ons Regionaal Beleidsplan 2020-2023 ‘Veiligheid in samenhang’ hebben we zeven gezamenlijke doelen benoemd. Vanuit alle organisatieonderdelen van de Veiligheidsregio wordt hieraan invulling gegeven. Duiden risico’s uit regionaal risicoprofiel (klimaatverandering, energietransitie, digitale ontwrichting, continuïteit) In het Regionaal Beleidsplan VRHM 2020-2023 zijn, mede vanuit het Regionaal Risicoprofiel en de bespreking hiervan in de gemeenteraden, vier thema's benoemd die van grote invloed zijn op de risico's in de regio Hollands Midden. Het gaat hierbij om klimaatadaptatie, energietransitie, digitale ontwrichting en continuïteit. In 2020 is kennis opgebouwd over de (nieuwe) risico's die verbonden zijn aan de vier thema's. In 2021 zijn deze (nieuwe) risico's geduid en waar nodig vertaald naar veiligheidsmaatregelen. Via het programma Klimaatadaptatie werkt VRHM samen met (keten)partners Hoogheemraadschap Rijnland en Defensie aan een klimaatveilige leefomgeving. Het programma brengt (fysieke) risico's en effecten van klimaatverandering in beeld en bereidt VRHM en directe partners voor op de effecten daarvan. Op verzoek van gemeenten toetst en adviseert VRHM bij ruimtelijke ordeningsplannen op overstromingsrisico's in het betreffende plangebied.
En worden de inzichten uit de impactanalyses voor regionale en primaire keringen in het verzorgingsgebied van VRHM meegenomen. Ook adviseert VRHM de gemeenten in de regio tijdens risicodialogen klimaatstresstesten over onwenselijke effecten van klimaatverandering. In oktober heeft de Veiligheidsregio samen met de waterschappen een themasessie voor bestuurders over klimaatadaptatie georganiseerd. Tijdens deze sessie is ingegaan op de ontwikkelingen van klimaatverandering, de maatregelen die aan de voorkant genomen kunnen worden om de impact te verkleinen en mogelijke dilemma’s waar bestuurders mee te maken kunnen krijgen. Via de RES 1.0 van zowel Holland Rijnland als Midden Holland heeft VRHM kennis ingebracht over de (fysieke) risico's van de energietransitie bij het ontwerpen en beoordelen van de ruimtelijke ordening. Ook is hier een visual Energietransitie voor ontwikkeld. Verder is in het oefenprogramma van de bevelvoerders en officieren van de brandweer de Brainbox Energy opgenomen dat ingaat op de risico’s van de energietransitie. En wordt ieder energietransitiegerelateerd incident onderzocht en gereflecteerd. In de Veiligheidsmonitor, die gehouden is in 2021, zijn vragen opgenomen over de energietransitie. Het rapport wordt in april 2022 opgeleverd.
Door de alsmaar toenemende maatschappelijke afhankelijkheid van digitale systemen kan een cyberincident grote gevolgen hebben, zowel voor de VRHM als organisatie als voor de samenleving. Om goed voorbereid te zijn op cyberaanvallen of storingen in systemen vindt uitvoering van het ‘Versnellingsprogramma Informatieveiligheid’ plaats. Zo is onder andere in beeld gebracht wat ons als organisatie kan overkomen, wat de te nemen stappen zijn en hoe de verantwoordelijkheidsverdeling ligt. Daarnaast is de Veiligheidsregio belast met de bestrijding van de fysieke gevolgen van maatschappelijke, digitale ontwrichting (bijvoorbeeld uitval elektriciteit door een hack of brand in een zendmast waardoor telecom uitvalt). Ook op dit soort situaties heeft VRHM zich het afgelopen jaar voorbereid door het opstellen van plannen en het aanbieden van opleidingsprogramma's voor crisisfunctionarissen en hulpdiensten. Ter vergroting van de bewustwording van gemeenten op risico's die digitale incidenten met zich meebrengen, heeft VRHM cybergames voor gemeenten georganiseerd. Door Covid-19 loopt dit door tot in 2022. Ook zijn scenario-uren voor de gemeentelijke crisisorganisatie aangeboden. Het afgelopen jaar is de continuïteit van VRHM zelf in beeld gebracht waarbij vragen als ‘wat bedreigt ons?’ en ‘wat stellen we daar tegenover?’ centraal stonden.
Voor elk organisatieonderdeel en -proces zijn de lacunes in beeld gebracht. Uitvoering van de opgestelde verbeterplannen vindt in 2022 plaats. De website Hollandsmiddenveilig.nl is operationeel. Op deze website kunnen inwoners nalezen welke risico’s zich mogelijk kunnen voordoen in hun leefomgeving en hoe ze zich daarop kunnen voorbereiden. De website wordt verder ontwikkeld op basis van actuele gegevens (bijvoorbeeld inzichten uit recent voorgedane incidenten) en onderzoeksuitkomsten (multi-inzet evaluaties, brandonderzoek, Veiligheidsmonitor 2021).
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 10
Bevorderen van zelfredzaamheid Het is ons doel om bewoners, instellingen en bedrijven in onze regio bewuster te maken van de risico's en noodsituaties die zich kunnen voordoen in de (woon)omgeving en te helpen bij het nemen van passende maatregelen die zij zelf kunnen nemen om hun eigen veiligheid/veilig gebruik van hun locaties en daarmee hun zelfredzaamheid te vergroten. Immers, onze hulpdiensten zijn, ondanks onze grote inspanningen, niet altijd direct ter plaatse. Om dit doel te realiseren, zijn projecten en activiteiten zoals de Leidse zorg brandveilig, veilig wonen in Alphen aan den Rijn en de werving van ambassadeurschap uit het uitvoeringsprogramma (Brand) Veilig Leven, voor zover mogelijk gelet op de coronamaatregelen, uitgevoerd. Ook is een onlinebijeenkomst over brandveilig leven gegeven aan woningcorporaties waar 18 van de 20 woningbouwverenigingen in onze regio aan hebben deelgenomen. Doel hiervan was om het brandveiligheidsbewustzijn van medewerkers van woningbouwverenigingen en bewoners te vergroten. Verder hebben beroeps-, vrijwilligers- en kantoor ambassadeurs van Brandveilig Leven een school of kinderdagverblijf in de Kinderboekenweek bezocht.
Binnen twee weken hebben zij meer dan 1200 kinderen geïnspireerd over het brandweervak met het thema 'Worden wat je wil' en de kinderen spelenderwijs kennis bijgebracht over brandveiligheid, hoe belangrijk het is om voorzichtig te zijn met vuur, hoe je veilig een mobiele telefoon laadt of waarom rookmelders zo enorm belangrijk zijn. Tot slot is in november aandacht besteed aan de gevaren van koolmonoxidevergiftiging. Wij voelen ons extra verantwoordelijk voor het zoveel mogelijk zelfredzaam maken van specifieke risicogroepen. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de doelgroepenbeschrijving uit het landelijke IFVrapport ‘Verminderd zelfredzamen ten tijde van rampen en crises’ (o.a. inwoners met fysieke, sociale en/of psychische kwetsbaarheden). Op basis van een doelgroepenbenadering treffen wij specifieke maatregelen. Hiervoor is een Plan van Aanpak opgesteld dat goedgekeurd is door de directie van de Veiligheidsregio. In januari 2022 start de Veiligheidsregio met een analyse en prioritering van de beschreven doelgroepen op basis van de risico's uit het Regionaal Risicoprofiel en het in kaart brengen van bestaande activiteiten binnen de VRHM in relatie tot de twaalf doelgroepen van verminderd zelfredzamen. Op basis van die inzichten worden mogelijke kansen en verbeteringen op de uitvoering van de bestaande activiteiten door de VHRM in beeld gebracht.
Adviseurschap nieuwe omgevingsrecht De Veiligheidsregio geeft al invulling aan haar adviesrol bij omgevingsvisies en -plannen. De Omgevingswet maakt dat we anders aan tafel zitten met maatschappelijke en publieke partners. Niet meer regelgericht maar risicogericht werken. Dat vraagt om andere competenties en nieuwe kennis. In 2021 is geïnvesteerd in het verder voorbereiden van de adviseurs op hun rol als adviseur en accounthouder door kennisoverdracht en opleiden en trainen. Ook is ingezet op het verder afstemmen van interne werkprocessen tussen betrokken afdelingen en het verder ontwikkelen en inregelen van het accounthouderschap richting gemeenten en ketenpartners. En worden maandelijks omgevingswetuurtjes georganiseerd. Het uitstel van de invoering van de Omgevingswet tot 1 januari 2023biedt de mogelijkheid de aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) verder in te regelen. In gezamenlijke sessies met gemeenten is de stabiliteit van het systeem getest en inzichtelijk gemaakt. Meer en slimmer gebruik maken van informatie De inzet voor de crisisorganisatie, capaciteitsproblemen en nieuwe prioriteiten (o.a. nieuw E-HRMsysteem) leidden bij onder andere het project Digitale Transformatie tot andere keuzes. Voor het onderwerp Business Intelligence (BI) werd gezocht naar een nieuwe fasering: wat kon nog wel in 2021 en wat schuift door naar 2022.
Eind juni 2021 is het project Data Integratie Platform gestart dat de basis voor de BI-infrastructuur legt. Eind 2021 is dit project zo goed als gereed, zodat in 2022 met het project BI kan worden gestart. Medio 2021 is het project gestart dat de operationele informatievoorziening in de voertuigen gaat vervangen. De aanbesteding van de software heeft in 2021 plaatsgevonden en het implementatietraject start in 2022.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 11
Recente crises hebben laten zien dat informatiemanagement en coördinatie tussen de veiligheidsregio’s onderling en met het Rijk in de crisisaanpak voor verbetering vatbaar is. Dit heeft geleid tot de gezamenlijke ambitie van veiligheidsregio’s en het ministerie van Justitie en Veiligheid om een Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk (KCR2) te ontwikkelen: een schaalbaar en centraal koppelpunt dat de informatiemanagement en informatie-uitwisseling moet verbeteren tussen veiligheidsregio’s, Rijk en crisispartners bij crises en rampen. Zowel in de koude, lauwe als warme fase van een crisis. Ontwikkelgedachte is om het platform voort te laten bouwen op de ontwikkelingen die al gaande zijn in de veiligheidsregio’s door regionale informatieknooppunten, o.a. Veiligheidsregio Informatiecentra (VIC’s) en multi-intelligence centers (MIC’s) met elkaar te verbinden. Op basis van een opgestelde houtskoolschets wordt samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid een inrichtingsplan en instellingsbesluit voor KCR2 opgesteld met daarin de uitwerking van de governance, financiën, organisatievorm en taakopvatting. Op basis van de landelijke gedachtegang en de ambities van de veiligheidsregio’s Hollands Midden en Haaglanden was het streven om in het najaar 2021 de gezamenlijke ambities met visie en plan van aanpak hiervoor te bepalen.
Werkzaamheden in verband met Corona zorgden voor een andere prioritering met als gevolg dat dit naar 2022 is doorgeschoven (o.a. aansluiting bij KCR2). Op het onderdeel Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) is de organisatie in control. De ingangsdatum van de Omgevingswet is echter opnieuw uitgesteld tot 1 januari 2023. In de eerste maanden 2022 start het test- en opleidingstraject Inzicht vergroten in prestaties De nieuwe systematiek van het dekkingsplan brandweer zal leiden tot nieuwe operationele prestatie indicatoren. De huidige indicatoren worden verbreed naar alle taken van de Veiligheidsregio. Het opstellen van het nieuwe dekkingsplan heeft vertraging opgelopen en zal in 2022 door het Bestuur worden vastgesteld. Het Algemeen Bestuur heeft dit uitstel in de vergadering van november 2021 goedgekeurd. De tussentijdse evaluatie van het regionaal beleidsplan is gebruikt als verkenning hoe beleidsdoelen in het nieuwe beleidsplan beter meetbaar kunnen worden geformuleerd. De Veiligheidsregio heeft actie ondernomen om te voldoen aan de eisen die per 1 juli voortvloeien uit de Wet elektronische publicaties (Wep). Hiervoor is een contract afgesloten met Daadkracht. Tevens wordt gekeken naar juiste publicatie met terugwerkende kracht (conform wettelijke termijn). Kennen onze partners De Veiligheidsregio heeft een netwerkfunctie binnen risico- en crisisbeheersing.
Voor het uitvoeren van onze taken zijn wij mede afhankelijk van de inzet van een veelvoud aan partners. In 2020 is aan de hand van de crisistypen uit het Regionaal Risicoprofiel een eerste inventarisatie gemaakt van de bij rampenbestrijding en crisisbeheersing betrokken partijen. Circa 100 partners zijn in beeld gebracht en ideeën ontwikkeld bij de samenwerkingsrelatie. Het was de bedoeling om in 2021 gefaseerd te starten met het daten met de 100 partners en de samenwerkingsrelaties te voorzien van samenwerkingsafspraken. Door Covid is een achterstand opgelopen in de uitvoering hiervan maar is ook kennisgemaakt met nieuwe partners. Van en voor gemeenten De Veiligheidsregio is adviseur en uitvoerder van gemeentelijke veiligheidstaken op regionaal niveau. Op verschillende niveaus wordt (fysieke) veiligheidsbeleid ontwikkeld en opgesteld. De afstemming hierop en hiertussen is fragmentarisch, terwijl er wel samenhang is. Het afgelopen jaar zijn de producten en diensten die VRHM aanbiedt op het vlak van (fysieke) veiligheid in beeld gebracht aan de hand van de vijf veiligheidsvelden van het Integraal Veiligheids Plan (conform het Kernbeleid Veiligheid VNG). Ook zijn de ontwikkelingen/aandachtspunten per veiligheidsveld in beeld gebracht.
Dit biedt dit de mogelijkheid om in een vroegtijdig stadium het lokaal en regionaal veiligheidsbeleid op elkaar af te stemmen, om gezamenlijk veiligheidsdoelen te bepalen en de beleidscyclus op elkaar af te stemmen.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 12
De bijeenkomst voor raadsleden in de regio waar alle Gemeenschappelijke Regelingen in de regio zich konden presenteren, is vanwege Corona niet doorgegaan. Wel heeft de Veiligheidsregio gemeenteraden bijgepraat over de Programmabegroting via digitale bijeenkomsten. De crisisorganisatie van de Veiligheidsregio heeft gemeenten het afgelopen jaar ondersteund bij verschillende (dreigende) crisis. Voorbeelden hiervan zijn uiteraard de Coronacrisis, waar vanuit de organisatie veel inzet is geleverd aan de regionale crisisorganisatie. Maar ook bij onderwerpen als crisisnoodopvang vluchtelingen en Apache Log4j (beveiligingslek) hebben onderdelen van onze regionale crisisorganisatie zich aangesloten bij gemeenten om hen te ondersteunen op het proces van crisismanagement (leiding & coördinatie, informatiemanagement en (crisis)communicatie). De Eerste Kamer heeft het wijzigingsvoorstel van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) op 14 december 2021 aangenomen. Het wetsvoorstel treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip. De gewijzigde Wgr versterkt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden. De Wet veiligheidsregio's is bijzondere wetgeving (lex specialis) ten opzichte van de Wgr. Dus niet alle wijzigingen zijn van toepassing op de gemeenschappelijke regeling VRHM. In 2022 worden de consequenties van de wetswijziging in beeld gebracht.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 13
2.1.1 Meldkamer 2.1.1.1 Wat hebben we gedaan In de meldkamer werken brandweer, ambulancedienst en politie samen. De meldkamer is belast met het ontvangen, registreren en beoordelen van alle acute hulpvragen ten behoeve van de brandweer, de geneeskundige hulpverlening, de daadwerkelijke ambulancezorg en de politie. Daarnaast het bieden van een adequaat hulpaanbod en het begeleiden en coördineren van de hulpdiensten. De ontwikkelrichting voor de meldkamers is met het Transitieakkoord Meldkamer van de toekomst en de Wijzigingswet Meldkamers bepaald. Er is en wordt toegewerkt naar een virtueel genetwerkte organisatie van alle meldkamers met maximaal tien meldkamerlocaties die werken volgens een gestandaardiseerde werkwijze. Het onderdeel ‘Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS)’ binnen de politie ondersteunt deze organisatie. De landelijke meldkamer heeft de volgende doelen:
• • • • •
De burger zoveel mogelijk in het eerste contact helpen door multi-intake; Eén landelijk kwaliteitsniveau waardoor de burger kan rekenen op dezelfde dienstverlening van de meldkamer ongeacht de locatie van de noodhulpvraag; Het verbeteren van de bereikbaarheid van de meldkamerlocaties tijdens piekbelastingen; Het verbeteren van de uitwijkmogelijkheden van meldkamerlocaties bij uitval; Een verbetering van de informatie-uitwisseling tussen hulpverleningsdiensten en tussen verschillende regio’s.
Wat hebben we gecontinueerd Continuïteit MK Den Haag, de Covid-19 pandemie. Op momenten dat maatregelen in het land werden aangescherpt wegens oplopende besmettingscijfers, gebeurde dat ook in onze meldkamer. Er raakten medewerkers van de meldkamer besmet met het virus of medewerkers moeten in quarantaine vanwege de thuissituatie. Dat was een uitdaging voor de roostermakers, maar de operationele continuïteit werd gewaarborgd. Om een indruk te geven van onze prestaties. In 2021 hebben wij onder meer 68.572 intakes verwerkt van burgers en automatische meldsystemen, waarvan 20.156 spoed (voor zowel Hollands Midden als Haaglanden). De gemiddelde opnametijd is 11,3 seconden. 3.1.1.2 Wat hebben we verbeterd De aanwezigheid van de Calamiteiten Coördinator (CaCo) is uitgebreid naar gegarandeerde 24/7 aanwezigheid, conform de wettelijke verplichting. De 24/7 aanwezigheid van de CaCo is noodzakelijk om uitvoering te geven aan de multidisciplinaire coördinatie van de meldkamerprocessen tijdens een (dreigende) crisissituatie (GRIP). 3.1.1.3 Wat hebben we oppakt Landelijke Meldkamer Samenwerking Sinds 2020 is de Landelijke meldkamer Samenwerking (LMS) verantwoordelijk voor het beheer van de meldkamers conform de Wijzigingswet meldkamers. Onder het beheer vallen o.a.
de Informatievoorziening & ICT infrastructuur, de ICT-systemen en alle gebruikersapplicaties die door de Meldkamer Den Haag werden overgedragen aan de LMS. De ononderbroken en ongestoorde werking van de IV en ICT en tijdige vernieuwing/vervanging van systemen is een randvoorwaarde voor de continuïteit en doorontwikkeling van de meldkamerfuncties.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 14
Buiten de scope van het beheer vallen: operationele leiding en operationele processen van de meldkamerfuncties, meldkamerpersoneel en de voorziening van de calamiteitencoördinator. Aansluiting op de LMS-infrastructuur uitgesteld In maart 2021 meldde de LMS dat de stabiliteit van de ICT-infrastructuur onvoldoende bleek. De vijf meldkamers die zijn aangesloten bij de LMS hadden te kampen met ernstige verstoringen. Naar aanleiding van de verstoringen en op grond van onderzoeken hebben de LMS en de Dienst ICT van de politie een verbeterplan opgesteld om de stabiliteit van de IV/ICT te verbeteren en te borgen. In heel 2021 werkte de LMS aan de uitvoering van dit plan. Een deel van de verbetermaatregelen is inmiddels gerealiseerd. De komende periode zal de rest van de verbetermaatregelen worden geïmplementeerd. Het Bestuurlijk Meldkamerberaad (BMB) heeft besloten pas weer nieuwe meldkamers aan te sluiten als de stabilisatiefase is beëindigd. De Meldkamer Den Haag is een van de nog aan te sluiten meldkamers. Voor de GMK Den Haag wordt de aansluiting uitgesteld tot het eerste kwartaal van 2024.Het uitstel van het aansluiten heeft voor de continuïteit van de Meldkamer Den Haag geen ernstige gevolgen. De huidige eigen ICT-infrastructuur is in goede staat. Indien onderdelen vervangen moeten worden, zal dat gebeuren.
Implementatie Vernieuwing C2000 (IVC) In opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid wordt het spraaknetwerk C2000 voor de mobiele communicatie tussen noodhulpdiensten vernieuwd. Volgens de strategische planning programma IVC wordt gewerkt aan voorbereiden migratie en proefmigratie. Het opleidingsmateriaal is in ontwikkeling. Start van de centralisten opleiding staat gepland voor het voorjaar van 2022. Medio maart 2022 zou de migratie van de Meldkamer Den Haag plaatsvinden, maar dit wordt naar alle waarschijnlijkheid uitgesteld. Project Overdracht werkgeverschap centralisten brandweermeldkamer In 2020 hebben de partijen in de Meldkamer Den Haag afgesproken dat de medewerkers die nu in dienst zijn van de politie maar feitelijk werkzaamheden verrichten voor de brandweer- en de ambulancemeldkamer naar deze laatste werkgevers overstappen. De huidige constructie die stamt uit de tijd voor de samenwerking van beide meldkamers leidt tot administratieve onduidelijkheid en knelpunten binnen de politie en staat tegelijkertijd een eenduidige aansturing van met name de brandweermeldkamer in de weg. Om die reden is een overstap van de betreffende medewerkers gewenst. De brandweermedewerkers stappen over naar de Veiligheidsregio Haaglanden, zodat daar één gemeenschappelijke brandweer ontstaat.
De beide veiligheidsregio’s hebben afspraken gemaakt over de gemeenschappelijke aansturing van deze meldkamer. De ambulancemedewerkers stappen over naar de RAV Hollands Midden. Medewerkers die met deze overstap in beloning achteruitgaan worden gecompenseerd. Over deze compensatie zijn inmiddels tussen de werkgevers afspraken gemaakt. De gesprekken met de medewerkers verkeren in een afrondende fase, zodat het proces eind van 2021/begin 2022 kan worden afgerond.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 15
Prestatieverloop en kengetallen 2021
In de tabel is het totaal opgenomen van alle spoedtelefonie binnen de GMK Den Haag van de veiligheidsregio’s Haaglanden en Hollands Midden (Politie, Brandweer, MKA/RAV). Onder spoed wordt verstaan: alle doorverbonden 112-telefonie (mobiel + vast), respons op burgernetlijnen en spoedlijnen ten behoeve van meldingen van professionele partners zoals huisartsen, particuliere alarmcentrales en openbaarvervoerbedrijven.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 16
2.1.2 Risico – en Crisisbeheersing Crisisbeheersing is verantwoordelijk voor de multidisciplinaire afstemming en coördinatie van (de voorbereiding op) crisis. In die voorbereiding speelt risicobeheersing een belangrijke rol vanuit de benadering van een samenhangende veiligheidsketen. Binnen de Veiligheidsregio ontwikkelt risicobeheersing zich van een van oorsprong sterke focus op brandveiligheid naar een multidisciplinaire all hazard benadering van risico’s.
Reguliere werkzaamheden De reguliere werkzaamheden zijn in 2021 conform planning uitgevoerd, uitgezonderd de werkzaamheden van het evenementenloket. Vanwege de coronacrisis zijn in 2021 weinig evenementen gehouden en is de evenementenadvisering van de Veiligheidsregio nagenoeg stil komen te liggen. In plaats daarvan heeft het evenementenloket van de Veiligheidsregio een coördinerende rol vervuld richting gemeenten in de aanpak van Corona (o.a. afstemming communicatie over maatregelen, opstellen en afstemming handhavingskader maatregelen etc.). In het gebied waar de Veiligheidsregio werkzaam is, zijn zes Brzo-bedrijven (Besluit Risico's Zware Ongevallen) gevestigd. Deze bedrijven zijn geïnspecteerd op in ieder geval de aandachtspunten ‘voorbereiding op noodsituaties’ en ‘repressieve voorzieningen’. Sommige inspecties hebben in 2021 vanwege Covid ‘op afstand’ plaatsgevonden. Jaarlijks wordt een rapportage met de resultaten van de Brzo-inspecties opgesteld en gedeeld met de individuele colleges B&W van de gemeente waar het Brzo-bedrijf gevestigd is en met het Algemeen bestuur van de Veiligheidsregio.
Wat hebben we verbeterd Het afgelopen jaar is benut om de toezichtstaken en het toezicht op brandveiligheid te verbeteren door verder te gaan met het ontwikkelen van producten en diensten die meer gericht zijn op het vergroten van de zelfredzaamheid en het stimuleren van brandveilig gedrag. Ook zijn onze bouwplanadviseurs/plantoetsers scherp op het benutten van bijvoorbeeld nieuwe technieken om brand te voorkomen. Op basis van geïnventariseerde risico's gaat toezicht in gesprek met bewoners, bedrijven en instellingen over maatregelen die zij zelf kunnen nemen om hun eigen veiligheid/veilig gebruik van hun locaties te vergroten. Het doel van het gesprek is om handelingsperspectief te bieden. In plaats van gebruikers alleen te wijzen op gebreken/hun afzonderlijke locaties te toetsen aan regelgeving. In 2020 zijn eerste ervaringen opgedaan met deze nieuwe vorm van toezicht (meer collectief dan individueel, van toezichtmoment naar contactmoment). Doel was om in 2021 deze werkwijze te verfijnen op basis van opgedane inzichten. Door de coronacrisis is dit echter opgeschort. Conform het landelijk protocol en in overleg met alle gemeenten binnen onze regio zijn de toezichtstaken tijdelijk stil gelegd en zijn alleen essentiële controles uitgevoerd.
In 2022 wordt deze ontwikkeling weer opgepakt en voert toezicht onder andere brandveiligheidsgesprekken met (koepel)organisaties zoals woningbouwverenigingen en schoolbesturen. Sinds 2000 zijn de Nederlandse drinkwaterbedrijven bezig met het invoeren van ‘zelfreinigende’ leidingnetten die nodig zijn om de drinkwaterkwaliteit te blijven garanderen. Deze verandering heeft consequenties voor de brandweer omdat niet altijd een brandkraan op deze vernieuwde waterleidingnetten kan worden aangesloten. Om te garanderen dat voor nu en in de toekomst voldoende bluswater beschikbaar is, voert de Brandweer Hollands Midden samen de 18 gemeenten en de drie drinkwaterbedrijven het project Toekomstbestendige bluswatervoorziening uit. De uitvoering van het project ligt op schema. Inmiddels hebben alle 18 gemeenten een convenant ondertekend waarin de afspraken over toekomstbestendige bluswatervoorziening zijn vastgelegd. Daarnaast is eind 2021 een pilot gestart waarin drie nieuwe voertuigen met een watertransportsysteem met tank worden getest die ervoor zorgen dat er altijd bluswatercapaciteit beschikbaar is. Op basis van de resultaten van deze pilot en de uitkomsten van de inventarisaties per gemeente, wordt bepaald hoeveel watertransportsystemen de brandweer uiteindelijk in totaal nodig heeft.
Intentie was om in 2021 de samenwerking met de cultureel erfgoedsector verder te versterken en de risico’s van de cultureel erfgoedsector bij operationeel optreden in beeld te brengen (bij operationeel optreden aandacht voor nevenschade). Vanwege de coronacrisis is de geplande fysieke netwerkbijeenkomst met bestuurlijke stakeholders niet georganiseerd. Dit vindt plaats in 2022.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 17
Wat hebben we opgepakt Wij versterken het risicomanagement Het kennen en duiden van de risico's in onze veiligheidsregio is een voortdurend proces. Voor het versterken van het risicomanagement en onze risicogerichte slagkracht is actuele informatie belangrijk. Door het ontsluiten van data en gegevens kunnen tijdig veiligheidsrisico's worden ontdekt en beoordeelt op de impact voor ons werk. Hier werkt de Veiligheidsregio via verschillende trajecten aan. Het afgelopen jaar is benut om het nieuwe Regionaal Risicoprofiel VRHM 2023-2026 op te stellen. Het Regionaal Risicoprofiel brengt de actuele risico's van de regio in beeld. Op basis daarvan ontwikkelt het bestuur beleid om de aanwezige risico's in de toekomst te voorkomen en te beperken en om het operationeel optreden van de crisisorganisatie en hulpdiensten op specifieke risico's voor te bereiden. Om het nieuwe Regionaal Risicoprofiel op te kunnen stellen, zijn in 2021 nieuwe ontwikkelingen en aanwezige risico’s (inclusief relevante risico’s uit aangrenzende gebieden) geïnventariseerd. In september heeft de Veiligheidsregio meerdere expertbijeenkomsten georganiseerd met gemeenten en veiligheidspartners om het actuele risico-beeld van elk crisistype uit het risicoprofiel te beoordelen (o.a. inschatten impact, waarschijnlijkheid en netwerkpositie). Op basis van deze analyse is het nieuwe (concept) risicoprofiel opgesteld.
In het 3e kwartaal 2022 worden alle raden van de gemeenten in de regio Hollands Midden geconsulteerd over het nieuwe risicoprofiel. Eind 2022 wordt het risicoprofiel door het Algemeen bestuur van de Veiligheidsregio vastgesteld. De inzichten uit het Regionaal Risicoprofiel worden gebruikt om beleidsdoelen voor het nieuwe beleidsplan 2024-2027 van de Veiligheidsregio op te stellen. Verder zijn in het afgelopen jaar richtinggevende discussies gevoerd om te komen tot een heldere, collectieve ambitie als het gaat om informatiegestuurde veiligheid. Er is verkend hoe gericht data ontsloten en verzameld kan worden over risico's die zich voordoen in de regio, de omvang daarvan en de aanwezige plaatsen. Op basis van deze inzichten start de Veiligheidsregio begin 2022 met het ontwikkelen van een Brandweerzorg Risicoprofiel. Doel hiervan is te onderzoeken hoe data-analyse ingezet kan worden bij het werk van de Veiligheidsregio. Tot slot hebben wij 46 branden en 8 inzetten van de multidisciplinaire crisisorganisatie en hulpdiensten onderzocht. De lessen die daaruit zijn geleerd, hebben wij gedeeld en verwerkt in het optreden van allerlei onderdelen binnen onze organisatie en daarbuiten.
Wij moderniseren onze crisisorganisatie De coördinatie- en platformfunctie van de Veiligheidsregio is in de achterliggende jaren sterk in belang toegenomen. Meer en meer speelt de Veiligheidsregio een coördinerende rol bij nieuwe crisestypen. Dit zien wij terug in de bredere inzet van onze crisisorganisatie in het afgelopen jaar. Voorbeelden hiervan zijn uiteraard de Coronacrisis, waar vanuit de organisatie veel inzet is geleverd aan de regionale crisisorganisatie. Maar ook bij onderwerpen als crisisnoodopvang vluchtelingen en Apache Log4j (beveiligingslek) hebben onderdelen van onze regionale crisisorganisatie zich aangesloten bij gemeenten om hen te ondersteunen op het proces van crisismanagement (leiding & coördinatie, informatiemanagement en (crisis)communicatie). Op basis van gesignaleerde trends en ontwikkelingen in het risicoprofiel zal de inzet op de voorbereiding van nieuwe crisistypen naar verwachting toenemen. Wij bereiden onze crisisorganisatie voor op deze nieuwe crisistypen via onder andere een vakbekwaamheidsprogramma (het afgelopen jaar is dat zoveel mogelijk Covid-proof/digitaal aangeboden). Hierin is het afgelopen jaar gericht aandacht besteed aan de crisisthema's Cybergevolgbestrijding, Continuïteit (uitval gas, elektriciteit en drinkwater), Tunnelincidenten (Corbulotunnel) en Overstromingen.
Omdat de samenstelling van crisisteams per crisis anders kan zijn, zijn de crisisteams het afgelopen jaar ook vakbekwaam gemaakt in het vergroten van het voorspelbaar handelen van hun optreden. Via het hanteren van vastgestelde, standaard werkwijzen voor crisisteams zoals Team Resource Management, Scenario-denken en de nafase van een crisis. Als netwerkorganisatie, hebben wij uiteraard onze ketenpartners in deze programma's meegenomen. Ook is een bestuurlijke studiegids aangeboden met diverse opleidingen, trainingen en oefeningen voor bestuurders en hun (BT)adviseurs. Om de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen te kunnen monitoren, is gewerkt aan een kwantitatieve en kwalitatieve registratie van de vakbekwaamheid. De komende twee jaar wordt dit geïmplementeerd en verder ontwikkeld.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 18
De geleerde lessen uit landelijke en regionale crisisonderzoeken (o.a. Onderzoeksraad voor Veiligheid, reflecties door COT) worden gedeeld met de crisisfunctionarissen en meegenomen bij de doorontwikkeling van de crisisorganisatie en de actualisatie van het Regionaal Crisisplan. Zo worden bijvoorbeeld uitkomsten van inzetevaluaties gedeeld via de serie ‘Een openhartig gesprek met....’. In deze serie vertelt een crisisfunctionaris naar aanleiding van een GRIP-incident over zijn/haar taken bij de inzet en de belangrijkste geleerde lessen naar aanleiding van het incident.
Prestatieverloop
% adv. WABO binnen behandeltermijn
2018
2019
2020
2021
91%
88%
87%
86%
Aantal registraties
2018
2019
2020
2021
Adviezen WABO Adviezen evenementen Adviezen bereikbaarheid Adviezen overig Controles brandveiligheid
1.612 570 1.678 1.975 1.827
1.605 502 1.862 1.646 1.539
1.331 236 1.735 1.639 641
1.666 372 2.610 1.500 563
Hercontroles brandveiligheid
221
160
45
0
GRIP
2018
2019
2020
2021
GRIP 1 GRIP 2 GRIP 3 GRIP 4 Totaal
7 1 8
10 2 12
6 1 7
11 11
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 19
2.1.3 GHOR De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio, kortweg GHOR, coördineert, regisseert en adviseert over de (voorbereiding en uitvoering) geneeskundige hulpverlening bij rampenbestrijding en crisisbeheersing. GHOR vertegenwoordigt zorgpartners in de veiligheidsregio en verbindt het dynamisch netwerk zorg, veiligheid en openbaar bestuur, waarin samen wordt gewerkt aan de geneeskundige hulpverlening en regionale zorgcontinuïteit in Hollands Midden. GHOR maakt de vertaling wat crises betekenen voor zorgcontinuïteit, zelfredzaamheid en fysieke veiligheid. De focus ligt op het bevorderen van de consistentie tussen de crisisvoorbereiding en –beheersing van de zorgpartners en de algemene crisisstructuur van de veiligheidsregio. GHOR stemt de crisisplannen van zorgpartners af met de operationele voorbereidingen van de crisispartners binnen de veiligheidsregio (v.v.). Dit wordt ook beoefend. Daarnaast wordt ingezet op het blijvend leren van crisisfunctionarissen van zorgpartners samen met crisisfunctionarissen GHOR c.q. VRHM. GHOR heeft een crisisorganisatie GHOR die paraat en vakbekwaam is. Deze crisisorganisatie monitort en signaleert in crisissituaties knelpunten en dilemma's in het zorgnetwerk en de veiligheidsregio en gevolgen ervan voor de regie op de geneeskundige hulpverlening.
Verder adviseert GHOR aan gemeenten, veiligheidsregio en zorgpartners over gezondheidskundige aspecten van omgevingsvisies en -plannen, evenementenveiligheid en fysieke veiligheid. Reguliere werkzaamheden Continuïteitsplan GHOR Binnen de GHOR heeft de continuïteit de hoogste prioriteit gekregen en is hiermee geborgd. Hiermee is de crisisorganisatie in stand gebleven. Door de Covid-19 maatregelen is een deel van het OTOjaarplan geannuleerd. Daarentegen hebben de opleidingen wel plaatsgevonden, dit heeft te maken met het bedrijfsnoodzakelijk karakter. Bestuurlijke rapportage Voorheen was hiervoor de zelfevaluatie uit het Kwaliteitskader Crisisbeheersing en OTO 2.0 de basis om het gesprek aan te gaan. Door Covid-19 is de mogelijkheid om geplande OTO-activiteiten uit te voeren stil komen te staan. In plaats daarvan is er in zorginstellingen wel geoefend om juist planvorming die Covid-19 gerelateerd is en scenario’s intern en in de keten verder uit te werken en te verbeteren. Aan de hand van de besproken thema’s, zal de GHOR een aanbevelingsrapport schrijven. De aanbevelingen zullen onderdeel worden van de gesprekken voor de volgende bestuurlijke rapportage.
Wat gaan we verbeteren Relatiebeheer Door de komst van Covid-19 zijn er nieuwe inzichten rondom het relatiebeheer tot stand gekomen. Het ontstaan van de verschillen crisisstructuren heeft ervoor gezorgd, dat GHOR een groter bereik heeft binnen de verschillende zorginstellingen. Hierdoor zijn de relatiebeheerders opzoek naar een manier om de nieuwe samenwerkingen in stand te houden. Daarnaast ondersteunt GHOR de zorgpartners bij hun voorbereiding op vier nieuwe aandachtsgebieden, benoemd in het Regionaal Risicoprofiel: cybersecurity, de energietransitie, klimaatadaptatie en het vraagstuk voor onze continuïteit. Om naast de Covid-19 werkzaamheden de zorginstellingen aangehaakt te houden, heeft de GHOR gedurende het jaar verschillende kennisbijeenkomsten georganiseerd, bijvoorbeeld een webinar. Deze kennisbijeenkomsten waren gericht op de risico’s uit het Regionaal Risicoprofiel. Voor de ‘nieuwe risico’s’ zet GHOR in op kennisdelen met de zorgpartners. Hiervoor is samen met GHOR Haaglanden het besluit genomen om het voorstel tot implementatie van het zorgrisicoprofiel voor te leggen aan ROAZ-west.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 20
Wat hebben we opgepakt Wij vernieuwen de informatiedeling tussen de zorgketen en de crisisorganisatie. Snelle toegang tot informatie bij een crisis is belangrijk om de zorgketen beter te kunnen laten samenwerken in de crisisorganisatie en met veiligheidspartners. Het is daarvoor belangrijk dat het zorgnetwerk op LCMS Geneeskundige Zorg (vervolg LCMS GZ), het landelijke crisismanagementsysteem is aangesloten. In Bestuurlijk ROAZ West is op 13 juli 2021 besloten dat LCMS GZ geïmplementeerd gaat worden. In november 2021 heeft een samenwerkingsbijeenkomst plaatsgevonden met GHOR Haaglanden en Trimension. Tijdens de bijeenkomst is gesproken over het implementatietraject van LCMS-GZ en de samenwerking tussen beide GHOR regio's. Trimension heeft op basis van de bijeenkomst een startnotitie gemaakt voor de totstandkoming van de implementatie van het netcentrischwerken. De notitie wordt gedeeld met het Tactisch ROAZ voor een akkoord op voorgestelde aanpak implementatie.
Begroting 2021
Realisatie 2021
Exploitatiebaten Gemeentelijke bijdrage
-2.210.500
-2.225.504
Totaal baten
-2.210.500
-2.225.504
Exploitatielasten
2.230.500
1.990.048
Totaal exploitatielasten
2.230.500
1.990.048
Saldo
20.000
-235.456
Ontrekking aan reserves
-20.000
0
0
-235.456
Resultaat
Bovengenoemde cijfers betreffen voorlopige cijfers en zijn afkomstig van de GHOR. Deze cijfers zijn niet meegeconsolideerd in de jaarrekening 2021 van de VRHM en vormen ook geen onderwerp van controle. De cijfers van de GHOR maken onderdeel uit van de jaarrekening 2021 van de RDOG Hollands Midden (handelsnaam Hecht).
Het resultaat op de programmataak GHOR is € 235.456 positief. De exploitatielasten zijn lager dan begroot als gevolg van lagere personeelslasten door vacatures, het doorschuiven van de implementatie van LCMS GZ naar 2022 en dat er in 2021 als gevolg van Corona bepaalde activiteiten geen doorgang konden vinden.
voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 21
2.1.4 Bevolkingszorg Tijdens een crisis is de gemeente verantwoordelijk voor bevolkingszorgtaken: crisiscommunicatie (voorlichting aan de bevolking), acute bevolkingszorg (voorzien in opvang/verzorging van de bevolking) en herstelzorg (nazorg). De coördinatie van de maatregelen en voorzieningen die gemeenten treffen met het oog op een ramp of crisis (taak bevolkingszorg) is ondergebracht bij de veiligheidsregio en wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met de adviseurs crisisbeheersing van de achttien gemeenten.
Reguliere werkzaamheden Door het Bureau Gemeentelijke Crisisbeheersing is ook in 2021 veel werk verricht in de coronacrisis. Reguliere taken zijn daarnaast zoveel mogelijk opgepakt. Er is een nieuwe huisstijl voor het BGC inclusief visuals ontwikkeld. Ook zijn er scenario-uurtjes ontwikkeld en gegeven aan adviseurs crisisbeheersing en officieren van dienst Bevolkingszorg over onder meer cyber en de avondklokrellen.
Wat hebben we verbeterd Om de prestaties van Bevolkingszorg transparant en inzichtelijk te maken, is een concept-dashboard opgeleverd met een aantal (kritische) prestatie-indicatoren. Het afgelopen jaar is het conceptdashboard aan de regiegroep van gemeentesecretarissen voorgelegd. In 2022 wordt het dashboard indien nodig en wenselijk aangepast aan de hand van kwaliteitsnormen die landelijk worden opgesteld. Het dashboard wordt twee keer per jaar aangeboden aan de gemeentesecretarissen en de adviseurs crisisbeheersing. Naast de algemene prestaties van Bevolkingszorg wordt ook de gevraagde en gerealiseerde vakbekwaamheid van de gemeentelijke crisisfunctionarissen in beeld gebracht. In 2021 zijn stappen gezet om de kwantitatieve vakbekwaamheidsregistratie te automatiseren en zichtbaar te maken in een nieuwe, online leeromgeving. In het eerste kwartaal van 2022 wordt het systeem getest en op basis van de testresultaten doorontwikkeld. Om het optreden van de gemeentelijke crisisorganisatie te blijven innoveren, is een nieuw vakbekwaamheidsprogramma voor de crisisfunctionarissen van het (Regionaal) Beleidsteam opgesteld. Verder zijn mogelijkheden verkend om het technisch voorzitterschap, het strategisch adviseurschap en de werkwijze rondom oordeelsvorming te professionaliseren en voorspelbaar te maken, ongeacht de samenstelling van het crisisteam.
En zijn de crisisfuncties Informatiemanager Beleidsteam en Informatiecoördinator Team Bevolkingszorg samengevoegd om de beschikbare functionarissen zo optimaal mogelijk in te zetten in 2 subregionale pools. Binnen gemeenten is de eindverantwoordelijkheid voor de crisiscommunicatie lokaal belegd bij de burgemeester van een getroffen gemeente, of de voorzitter van de veiligheidsregio. In 2020 is een evaluatie gehouden van de crisiscommunicatieketen. Dit heeft geleid tot een adviesrapport met aanbevelingen ter vergroting van de slagkracht van het crisiscommunicatieproces binnen het eerste ‘gouden’ uur. Het afgelopen jaar is de implementatie van actiepunten uit het verbeterplan afgerond. Ook is de nieuwe crisiswebsite Hollandsmiddenveilig.nl in gebruik genomen. Deze website is 24/7 te bezoeken door inwoners en bevat informatie over risico's, handelingsperspectieven en risicocommunicatie-campagnes aansluitend op het Regionaal Risicoprofiel. Bij (dreigende) crisis is de crisiswebsite het knooppunt van incidentinformatie met handelingsperspectieven, een locatieweergave, Q&A's en een liveblog. Alle NL-Alert berichten worden standaard afgesloten met een verwijzing naar de crisiswebsite. In de nabije toekomst verschijnt er vanaf GRIP 1 een pop-up op de gemeentelijke website naar de crisiswebsite. Tot slot worden alle inzetten van de gemeentelijke crisisorganisatie geëvalueerd.
De geleerde lessen worden gedeeld en verwerkt in de gemeentelijke crisisorganisatie.
Wat hebben we opgepakt Wij werken aan en voor een meer slagvaardige gemeentelijke crisisorganisatie Vakbekwaamheid en paraatheid van de gemeentelijke crisisorganisatie en -functionarissen is een grote opgave als gevolg van het aantal crisisfunctionarissen (circa 1.300), het beperkt aantal inzetten (en ervaring beperkt blijft), het hoge verloop en de begrensde capaciteit. Ook zien we dat de behoeften voor het vakbekwaamheidsprogramma in verandering is, alsook de voorlopige Jaarstukken 2021 VRHM 0.2
Pagina 22
vakbekwaamheidsmethoden. Doel is, om samen met gemeenten, te komen tot een meer compacte, flexibele en toekomstbestendige gemeentelijke crisisorganisatie. In 2020 zijn hier twee onderzoeken naar uitgevoerd. Het eerste onderzoek ging over het rendabeler organiseren van het vakbekwaamheidsprogramma. Uit dit onderzoek kwam onder meer de aanbeveling naar voren om kritisch te kijken naar het aantal gemeentelijke crisisfunctionarissen (ca. 1300). In het tweede (vervolg)onderzoek lag de focus op de organisatie van de gemeentelijke crisisstructuur. Uit dit onderzoek kwam onder meer de aanbeveling om een meer compacte crisisorganisatie in te richten. De regionale werkgroep Doorontwikkeling Oranje Kolom heeft op basis van de onderzoeksresultaten een implementatieplan opgesteld en voert gefaseerd sub-regionale pools per sleutelfunctie in. Gestart wordt met de Officier van Dienst-Bevolkingszorg. Een bijkomend voordeel van deze gefaseerde aanpak is dat hierdoor tijd is om aan te sluiten bij nieuwe landelijke ontwikkelingen binnen Bevolkingszorg die kunnen leiden tot nieuwe werkafspraken en kwaliteitsnormen voor Bevolkingszorg. Het gaat dan om de Evaluatie Wet veiligheidsregio's die doorwerkt in de landelijke ambitie-agenda Bevolkingszorg.